"Жақсы ата-ана болуды үйренеміз"

ҚУАН,
СӘБИ!
ЖАҚСЫ АТА-АНА
болуды үйренеміз
3 ЖАСТАН
7 ЖАСҚА ДЕЙІН

15. БІЗ ДӘРІГЕРГЕ БАРАМЫЗ 89
16. БАЛАҢЫЗ БАЛАБАҚШАҒА БАРАДЫ 93
17. ҰЯЛШАҚ БАЛАЛАР 105
18. БАЛАҢЫЗДЫҢ ҚАЗЫНАСЫ 115
19. БАЛАЛАРДЫҢ ӨТІРІК АЙТУЫ 121
20. БАЛАЛАРДЫҢ ҰРЛЫҚ ЖАСАУЫ 129
21. БАЛАЛАР ЖӘНЕ КОМПЬЮТЕР 133
22. БАЛАЛАР НЕВРОЗЫ 137
23. БАЛАҢЫЗ НЕГЕ КІТАП ОҚЫҒЫСЫ КЕЛМЕЙДІ 149
24. БАЛАЛАР ТӨБЕЛЕСКЕНДЕ НЕ ІСТЕУ КЕРЕК 159
25. БІР-БІРІНЕ БАУЫР БАЛАЛАРДЫ 165
ТӘРБИЕЛЕУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
26. БАЛАҢЫЗ МЕКТЕПКЕ ДАЙЫН БА 177
27. ЖЕТІ ЖАС ДАҒДАРЫСЫ 183
28. БАЛАНЫҢ ЖЕКЕ ӨМІРІ 187
29. БАЛАҚАЙМЕН БІРГЕ ТАҢҒАЖАЙЫП ӨМІР 197
1. 3-7 ЖАСТАҒЫ БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН ОЙЫНДАР 1
2. ЗЕЙІНДІ ДАМЫТУҒА АРНАЛҒАН ЖАТТЫҒУЛАР 9
3. БАЛАЛАРДЫҢ ТАМАҚТАНУДАҒЫ МІНЕЗ-ҚҰЛҚЫН 13
ҚАЛЫПТАСТЫРУ
4. БАЛАЛАР АШУШАҢДЫҒЫ 21
5. ЕРІК-ЖІГЕРДІ ТӘРБИЕЛЕУ 25
6. ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ МӘДЕНИЕТІНЕ БАУЛУ 35
7. БАЛАНЫ ДӘРЕТХАНАНЫ ПАЙДАЛАНУҒА 47
ҚАЛАЙ ҮЙРЕТУГЕ БОЛАДЫ
8. БАЛАҒА ӨЗ БЕТІНШЕ ӘРЕКЕТ ЕТУГЕ ҚАЛАЙ 53
КӨМЕКТЕСУГЕ БОЛАДЫ
9. ТӘРТІП НЕМЕСЕ БАЛАЛАРДЫ ҚАЛАЙ 59
ТӘРБИЕЛЕУ КЕРЕК
10. МАРАПАТТАУ ЖӘНЕ ЖАЗАЛАУ 63
11. БАЛАҢЫЗ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ КҮЙЗЕЛІСКЕ ДУШАР 69
БОЛҒАНЫН ҚАЛАЙ ТАНЫП-БІЛУГЕ БОЛАДЫ?
12. АШУ-ҚАҺАРДЫ ТІЗГІНДЕУ 73
13. ҚИҚАР БАЛАЛАР 77
14. БАЛАНЫҢ ҮРЕЙІ ЖӘНЕ ДЕНСАУЛЫҒЫ 85
Содержание

3-7 ЖАСТАҒЫ
БАЛАЛАРҒА
АРНАЛҒАН
ОЙЫНДАР
1
1

Мектеп жасына дейінгі бала тұлғасының қалыптасуын-
да баланың ынтасы мен қалауы бір-бірімен үйлесе
бастауы, маңызы жоғары және орташа ынта-қалау-
лары айқындалуы маңызды мәнге бола бастайды,
соның арқасында албырт, жағдайда байланысты
мінез-құлықтан белгілі бір ережемен немесе үлгімен
реттелетін мінез-құлыққа көшу жүзеге асады.
Жалпы, ойындар әртүрлі болуы мүмкін – тыныш және
қимыл-қозғалысты қажет ететін, балалардың түйсігін
және сезімдерін, ой-қиялын және нақты дағдыларын
дамытатын ойындар. Бұл ойындарды көшеде де, күн-
шуақты күні де, жаңбырлы күні де, тәуліктің кез-келген
уақытында ойнауға болады. Олардың көмегімен бала-
лардың көңілін көтеруге, оларды өзара жақындастыруға
және достастыруға, сонымен қатар, көп дағдыларға
үйретуге, әрі осылайша дамуына қолғабыс етуге болады.
3 ЖАСТАН 6 ЖАСҚА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРҒА КЕЛЕСІЛЕРДІ
ҮЙРЕНУ ҚАЖЕТ:
зейін қою;
мұқият болу;
айналадағыларды бақылау және олардан үйрену;
басқалармен ынтымақтастықта болу;
сенім білдіру;
өз бетімен әрекет ете білу;
бастама көтере білу;
ұстамдылықты шыңдау;
күйзелісті еңсеру және бойын босаңсыта білу;
өз-өзін бақылау;
өз тәнінің оң бейнесін дамыту;
епті қозғалу.
53-7 ЖАСТАҒЫ БАЛАЛАРҒА
АРНАЛҒАН ОЙЫНДАР
1

СІЗ БАЛАҢЫЗҒА ҰСЫНА АЛАТЫН ОЙЫН ТҮРЛЕРІ
«Бірінші әріп»: балаңызға өзінің аты басталатын әріптен сөз-
дер құрауды ұсыныңыз. Бірнеше мысал келтіріңіз.
«Мен не көріп тұрмын»: баланың назарын қазір сіздерді не
қоршап тұрғанына аударыңыз. Сұрақтар қойыңыз: топта қанша
бала бар, ұлдар көп пе, жоқ қыздар ма; қандай ойыншықтар-
ды көріп тұрсың; кім қолына дорба, ал кім сөмке ұстап тұр; 5
минут ішінде қанша ақ түсті көлік өтеді және т.с.с.
«Тор–сызық»: қағазға тор көз салып, әрқайсысының ішінде
сызықша қойыңыз. Соңында біреуі қалғанша, оларды кезекпен
сызып отырыңыздар. Кім соңғы болып сызса, сол жеңіледі.
«Тезірек сана»: қорапта қанша қарындаш, сөреде қанша кітап,
сөзде қанша әріп бар екенін және т.с.с. тез санап шығу керек.
«Бірге жина»: таза парақтардың жоғарғы жағына 1-ден 5-ке
дейін нөмір қойып, балаға беріңіз. Журналдарды қарап отырып,
ол белгілі бір санатқа жататын заттарды тауып, қиып алуы тиіс.
Содан соң, бірінші параққа бір санатқа жататын затты, екінші
параққа – бір заттың екі суретін (екі бәтеңке, екі қалам) және
т.б. жапсырыңыздар.
«Шимай жазу»: баламен бірге қағазға бірін-бірі қиып өтетін
түзу және қисық сызықтар салыңыздар. Содан соң, осы сы-
зықтар арасында пайда болған жерлерді әртүрлі түстермен,
секпілдермен, тор көздермен, ирек сызықтармен және т.с.с.
бояп шығыңыздар.
«Әріптерді, сандарды қос»: қағаздың әр жеріне баспа әріптер
немесе сандар жазыңыз. Оларды рет-ретімен бір-бірімен
жалғап шығу керек.
«Жуынатын бөлмедегі ойындар»: бас жуғанда сабындалған
шаштан бір мүсін жасап шығару керек. Бала сол «өнер туынды-
сын» көруі үшін айнаға қаратыңыз.
«Мұрныңды жу, қолыңды жу»: баланы жуындырып жатқанда
қызықты болуы үшін денесінің әр мүшесі туралы тақпақ айтуға
болады. Мысалы: дос бол сабын, сумен сен, жиі - жиі жуын сен,
тәңертең де кешке де, жуын күндіз - кешке де, жуынсаң сен әр-
дайым, аппақ бетің, маңдайың, тазалықтың досы, су дегенің осы.
«Естеліктер»: балалар ата-анасының, бауырларының өмірінен
алынған қызықты оқиғаларды тыңдағанды ұнатады. Бір күні
кешке ескі отбасылық альбомды ашып, суреттерге кім түсіріл-
генін, қашан және қайда түсірілгенін айтып беріңіз.
«Балалық шақтағы фотосуреттер»: барлық отбасы мүшелерінің
балалық шағындағы фотосуреттерін жинаңыз. Бала суреттегі
адамның қай отбасы мүшесі екенін табуға тырысып, оның
қалай өзгергенін көріп, мәз-мейрам болады.
63-7 ЖАСТАҒЫ БАЛАЛАРҒА
АРНАЛҒАН ОЙЫНДАР
1