400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Жаратылыстану 18-сабақ. «Пайдалы қазбалардың немен алмастыруға болады?»

Материал туралы қысқаша түсінік
**18-сабақ: «Пайдалы қазбалардың немен алмастыруға болады?»** Пайдалы қазбалар – табиғаттан алынатын және адам өмірінде маңызды рөл атқаратын ресурстар, мысалы, көмір, мұнай, газ, темір, мыс, алюминий, алтын және басқа да минералдар. Бұл қазбалар энергетика, өндіріс, құрылыс және басқа салаларда пайдаланылады. Бірақ пайдалы қазбалардың қорлары шектеулі және оларды алу табиғатқа теріс әсер етуі мүмкін. Сол себепті, олардың орнын алмастыру немесе баламалы ресурстарды қолдану мәселесі өте маңызды. Пайдалы қазбаларды алмастыру үшін келесі баламалар ұсынылады: 1. **Жаңартылатын энергия көздері** – күн энергиясы, жел энергиясы, су энергиясы, биомасса. Бұл энергия түрлері табиғатқа зиян келтірмейді және шексіз. 2. **Энергия тиімді технологиялар** – энергияны үнемдеу технологияларын енгізу арқылы пайдалы қазбаларды аз пайдалану. 3. **Синтетикалық және жасанды материалдар** – кейбір пайдалы қазбалардың орнына синтетикалық материалдар немесе жасанды өнімдер қолданыла алады, мысалы, пластик пен
Материалдың қысқаша нұсқасы

Жамбыл атындағы орта мектеп КММ

(білім беру ұйымының атауы)

Жаратылыстану пәніне арналған сабақ жоспары немесе қысқа мерзімді жоспар

Бөлім:

« Заттар және олардың қасиеттері. Табиғи ресурстар»

Педагогтің Т.А.Ә.

Ихласова Бану Ихласова

Күні:


Сынып: 4 ә

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

18-сабақ. «Пайдалы қазбалардың немен алмастыруға болады?»

( Жаратылыстану 2-бөлім. Оқулық 42-43 бет «Назарбаев зияткерлік мектептері ДББҰ» 2018)

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

4.3.4.3 пайдалы қазбаларды сақтау және үнемді қолданудың жолдарын ұсыну.

Сабақтың мақсаты

  • Пайдалы қазбаларды үнемдеу жолдарын біледі

Ойлау дағдыларының деңгейі

  • Білу,түсіну,қолдану

Құндылық

  • ЖАСАМПАЗДЫҚ ЖӘНЕ ЖАҢАШЫЛДЫҚ:Түрлі объектілердің жеке белгілерін салыстыра білу,заттарды жалпы белгілер бойынша талдау, біріктіру


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі\уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басы

1 минут

  1. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

«Кубизм» әдісі арқылы амандас.

Оқушылар бір-біріне жағымды көңіл-күй сыйлайды.

Керемет!

Қызығушылықты ояту

7 минут



















Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ

35 минут



















Жұптық жұмыс

























Жаңа білімді бекіту




  • Алдыңғы білімді тексеру.

https://wordwall.net/ru/resource/29372312




  • Ой қозғау.

  • Заттарды салыстыр;

  • Неліктен екі түрлі материалдан жасалған?

-Олай болса, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы

«Пайдалы қазбаларды немен алмастыруға болады?»

Сабақтың мақсатын таныстырамын.

  • Саралау: Мазмұн арқылы саралау

  • Презентация арқылы түсіндіру

Саралау: Тапсырма арқылы саралау

  • 1-тапсырма. Оқулықпен жұмыс.

  • Тақырыпты іштей оқы;

  • Тізімнен дұрыс нұсқасын таңдап, тұжырымдаманы толықтыр.

Саз, құм, бор, көмір, тұз (жасанды материал,табиғи ресурс,құрылыс материалы, сандық ресурс) болса, ал пластик (жасанды материал,табиғи ресурс,құрылыс материалы, сандық ресурс) болып саналады.

ЕБҚ оқушы: тақырыпты тыңдайды. Тапсырманы мұғалімнің сүйемелдеуімен орындайды.

Саралау: жеке қолдау

  • 2-тапсырма.

  • Пайдалы қазбаларды үнемдеуге не жатады?

  • Жауаптың бірнеше нұсқасын көрсет

Автомобильдер пайдалану

Электромобилдер пайдалану

Металл сынықтарын жинап, қайта өңдеу

Баламалы энергия көздерін пайдалану

Пайдалы қазбалардан жасалған заттарды жасанды заттармен ауыстыру

Энергия көздерін пайдалану

ЕБҚ оқушы: мұғалімнің көмегімен орындайды.

  • 4-тапсырма. Топтық жұмыс

  • Саралау: Қарым-қатынас арқылы саралау

  • «Мен зерттеушімін» әдісі

  • Зерттеу сұрағын анықта;

  • Зерттеу жоспарын құр;

  • Зерттеу жұмысын жүргіз


ЕБҚ оқушы топ мүшелерінің көмегімен орындайды.

  • Бекіту тапсырмасы

  • Саралау: Нәтиже арқылы саралау

1.Энергия алатын жанғыш пайдалы қазбаларды немен алмастыруға болады?

темір энергиясымен

баламалы энергиямен

шымтезек энергиясымен

2.Егер өндірісте пластиктерді қолданатын болсақ,қандай табиғи ресурстарды үнемдеуге болатындығын таңда

3.Дұрыс тұжырымды таңда

Электромобильдер жанғыш минералдардың энергиясын пайдаланады.

Метан газы мұнаймен салыстырғанда пайдалы қазбалардың қымбат түрі болып табылады.

1 тонна пластмасса өндірісі 6 тонна болатты сақтауға көмектеседі.

Адамдар табиғи материалдарды, пайдалы қазбаларды үнемдеу үшін табиғи материалдарды жасанды материалдармен алмастырады.






Оқушылар тапсырмаларды орындау арқылы алдыңғы сабақта алған білімдерін тиянақтайды.













Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.

Презентацияға мұқият назар аударады.



Тақырыпты түсініп оқиды.













Оқушылар жеке ойланады, жұппен бөліседі, топта талқылайды.











Дескриптор арқылы бағаланады.













Оқушылар топ ережесін сақтай отырып, топтық жұмысты орындайды.























Бекіту тапсырмасын оқушылар жеке орындайды



ҚБ:Мұғалімнің ауызша бағалау үздіксіз жүріп отырады.



Жарайсыңдар!

Тамаша!




















Дескриптор:

-тақырыпты оқиды;

-бірінші дұрыс нұсқаны таңдайды;

-екінші дұрыс нұсқаны таңдайды

ФБ-3 балл



Дескриптор:

-бірінші дұрыс жауапты табады;

-екінші дұрыс жауапты табады;

-үшінші дұрыс жауапты табады;

-төртінші дұрыс жауапты табады

ФБ-4 балл




Дескриптор:

-зерттеу жұмысын жүргізеді;

-зерттеу нәтижесін кестеге тіркейді

Топтық бағалау











Дескриптор:

-дұрыс жауапты табады;

-жұптарды біріктіреді;

-дұрыс тұжырымды таңдайды

ФБ-3 балл




Презентация

Wordwall қосымшасы













Интерактивті тақта



Презентация

















Оқулық

40-41 беттер дәптер






































Сабақтың соңы

Үй тапсырмасы:

  1. Тақырыпты оқу,мазмұндау;



ФБ -2 балл


Бағалау критерийлері

  • Пайдалы қазбаларды үнемдеу жолдарын біледі

Рефлексия

5 минут


  • Рефлексия .

Дескриптор :

Оқушылар сабақтан алған әсерлерін білдіре алады



Қ.Б.

Тамаша!












Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
3 ұстаз жүктеп алған
31 наурыз
154
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі