Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Адам

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 4 « »

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

№51 Пайдалы қазбаны өндірудің зияны бар ма?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

4.3.4.3 пайдалы қазбаларды сақтау және үнемді қолданудың жолдарын ұсыну

4.1.2.2 алынған нәтижені білім алушы таңдаған формада ұсыну

Сабақтың мақсаты:

- пайдалы қазбаларды сақтау және үнемді қолданудың жолдарын ұсына алады;

-алынған нәтижені білім алушы таңдаған формада ұсынады.

Құндылықты дарыту

Өзара сыйластық, ынтымақтастықта жұмыс істеу.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері:

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

10 мин

І. Психологиялық дайындық

«Пайдалы тағамдар кәрзеңкесі»

Оқушыларды топқа бөлу. Әр топқа азық-түліктердің суретін беру. Топ мүшелері азық-түліктер бейнеленген суреттерді екі кәрзеңкеге бөліп салу керек. 1-кәрзеңкеге пайдалы тағамдарды, 2-кәрзеңкеге тәтті тағамдарды жинақтайды. Бұлай бөлу себептерін түсіндіреді.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын айқындау.

Бүгінгі сабақта жүйке жүйесінің барлық мүшелер жұмысымен байланысты екендігін хабарлау.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.

Допты қағып алған оқушы сұраққа жауап береді.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады.

Мадақтау

Жарайсың!

Тамаша!

Слайд 1

Слайд 2

Ортасы

25 мин

Жаңа сабақ

Карьер.

Тапсырманың мақсаты: Жер қабығының пайдалы қазбаларды қазып алудан өзгеретінін түсіну.

Әр топқа тапсырманы орындау үшін керекті ресурстарды таратып беру керек. Оқушылар карьердің моделін жасайды. Модель жасауда подносқа немесе қорапқа құм немесе топырақтан төбешік жасап, оның шетіне қағаздан жасалған үйлерді орналастырады. Енді бір жақ шетінен қаза бастауды тапсыру керек. оқушылар үйлердің құлағанын бақылайды. Жетекші сұрақтар арқылы тақырыптың мақсатына жету ұсынылады.

ЕБҚ тапсырмасы

Мұғалімнің көмегімен жетекші сұрақтарға жауап береді.

Ойлан.

Оқулықта берілген суретті зерделей келе, жер бетіндегі сызаттар мен жарықшақтардың не себептен пайда болатынын талқылау.

Оқушылар жердің жарылуы жер сілкінісінен және жердің астындағы шахталардан болуы мүмкін деп болжайды.

Пайда мен зиян.

«Ойлан – жұптас – талқыла» стратегиясы арқылы оқулықта берілген фотосуреттерді сипаттау ұсынылады. Немесе әр жұпқа топырақтың опырылуы, карьер, террикон мен құбырдың жарылуына байланысты суреттерді таратып беруге болады.

Оқушылар жұптасып, пайдалы қазбаны өндіру қандай жағдайға әкеп соқтыруы мүмкіндігін ойластырып, кластер құрады.

ЕБҚ тапсырмасы

Мұғалімнің көмегімен пайдалы қазбаларды атайды.

Жоба жаса.

Мақсты: Пайдалы қазба өндірілген орындарды қалай пайдалануға болатынын түсіну.

«Түстер ассоциациясы» арқылы оқушыларды түстер бойынша топқа біріктіру.

1-топ – көк түс. Көк түсті көргенде қандай ассоциация болады? (су)

2-топ – сары түс. Сары түсті көргенде қандай ассоциация болады? (күн)

3-топ – ақ түс. Ақ түсті көргенде қандай ассоциация болады? (сүт, айран)

4-топ – жасыл түс. Жасыл түсті көргенде қандай ассоциация болады? (табиғат)

Топ ережесін еске түсіру.

Жобаның жоспарын құру:

-Ландшафт дизайнері ретінде жерді қолдану іс-әрекетін сипаттау;

-Орынды суреті бойынша зерделеу, іс-әрекетті талқылау, жоспарлау;

-Жобаны ватманда әзірлеу;

-Жобаны жариялау.

Ресурстарды тарату. Әр топқа ватман, маркер, фломастер, түрлі түсті қарындаштар, желім, түрлі түсті қағаздар, стикерлер, қайшы таратып беру.

Талқыланатын сұрақтар:

• Ландшафт дизайнері деген кім?

• Пайдалы қазба өндірілген орындарды болашақта қалай пайдалануға болады?

Саралау. Ынтасы жоғары оқушыларға ландшафт дизайнері ретінде пайдалы қазба өндірілген орындарда тұрғын үйлерді салуға мүмкін бе деген сұрақ қойылады. Ойларын тыңдау.

Жобаны қорытындылау.

ЕБҚ тапсырмасы

Тобының көмегімен зерттеу жұмысын жасайды.

Сергіту сәті. Бейнежазба әуенімен қимылдау.

Сен білесің бе? Оқушыларға қазылып алынған кеннің тек 10%-ы ғана қолданылатынын айту. Ал қалған 90%-ы жарамсыз қалдық болатынын түсіндіру.

Жеке жұмысқа дәптерде берілген тапсырмаларды орындау ұсынылады.

«Пайдалы қазбаны өндірудің зияны бар ма?»

Ойлан, тап.

Филвордта жасырылған сөздерді табу.

Қорытынды жаса. Оқушылар пайдалы қазбаны өндірудің пайдасы мен зиянын жазады.

«Инфографика»

Инфографиканы толықтыру. Пайдалы қазбаны өндірудің әсері туралы инфографиканы толықтырады.

Оқушылар карьердің моделін жасайды. Модель жасауда подносқа немесе қорапқа құм немесе топырақтан төбешік жасап, оның шетіне қағаздан жасалған үйлерді орналастырадыЖер бетіндегі сызаттар мен жарықшақтардың не себептен пайда болатынын талқылайды.

Оқушылар жұптасып, пайдалы қазбаны өндіру қандай жағдайға әкеп соқтыруы мүмкіндігін ойластырып, кластер құрады.

Жобаның жоспарын құрады.

Сұрақтарға жауап береді.

Сергіту сәтін жасайды.

Филвордта жасырылған сөздерді табады.

Дескриптор:

- Жер қабығының пайдалы қазбаларды қазып алудан өзгеретінін анықтап айтады- 1б

- карьердің моделін жасайды-1 б

Дескриптор:

-пайдалы қазбаны өндіру қандай жағдайға әкеп соқтыруы мүмкіндігін ойластырып, кластер құрады.-1 б

Дескриптор:

-Ландшафт дизайнері ретінде жерді қолдану іс-әрекетін сипаттайды- 1б

-Орынды суреті бойынша зерделеу, іс-әрекетті талқылап, жоспарлайды- 1б

-Жобаны ватманда әзірлеп, жариялайды- 1б

Дескриптор:

-Пайдалы қазбаны өндірудің пайдасын анықтайды- 1б

-Пайдалы қазбаны өндірудің зиянынайтады- 1б

-сұрақтарға жауап береді- 1б

Дескриптор:

- Пайдалы қазбаны өндірудің әсері туралы инфографиканы толықтырады-1 б

Слайд 3

Слайд 4

Слайд 5

Слайд 6

Слайд 7

Соңы

10 мин

Сабақты бекіту. «Қадам жаса» әдісі арқылы бекіту

Үйге тапсырма. Оқу, тапсырманы орындау

Рефлексия

Бағалау

Бүгінгі сабақта алған білімдері бойынша рефлексия жасайды.

Оқушылар 1-10 балдық жүйемен бағаланады.

Слайд 8

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Заттар және олардың қасиеттері.

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 4 « »

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

№52 Айналамыздағы пайдалы қазбалар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

4.3.4.1 кейбір пайдалы қазбалардың (бор, тұз, әктас, саз, мұнай, гранит, көмір, табиғи газ) қолданылу саласын анықтау;

4.1.2.2 алынған нәтижені білім алушы таңдаған формада ұсыну

Сабақтың мақсаты:

- кейбір пайдалы қазбалардың (бор, тұз, әктас, саз, мұнай, гранит, көмір, табиғи газ) қолданылу саласын анықтайды;

-алынған нәтижені білім алушы таңдаған формада ұсына алады.

Құндылықтарды дарыту

Құрмет көрсету құндылығын дарыту

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері:

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

10 мин

І. Психологиялық дайындық

• ІІ.«Cұрақ менен, жауап сенен» әдісі арқылы өткенді бекіту

• -Зәр шығару мүшелері арқылы ... сыртқа шығарылады.

• -... – үрмебұршаққа ұқсас жұп мүше.

• -Бүйректің атқаратын қызметі- ...

• -Сыртқы ортадан келген әсерге жауап беретін мүшелер жүйесі-...

• -Сыртқы ортадан келген ақпаратты өңдеп, іс-әрекеттердің орындалуын басқаратын мүше-... .

Кіріспе тапсырма.

«Мозайка» ойыны арқылы оқушылардан пайдалы қазбалар туралы білетіндерін еске түсіру. Мозайканың әрбір бөлігіне сұрақ жазу. Жетекші сұрақтар:

• Ресурс деген не? Мысал келтір.

• Ресурстар қайдан алынады? Қалай ойлайсың?

• Табиғи ресурстардың адам өмірінде қандай маңызы бар? Ойыңмен бөліс.

• Адам өз қолымен ресурс жасай алады ма?

• Табиғи ресурстарға мысал келтір.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.

«Қал қалай» ойыны арқылы психологиялық дайындық жасайды.

Сұрақтарға жауап береді

Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады..

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!

Тамаша!

Жақсы!

Оқушылар жауабын толықтырып, әр қайсысына тиімді кері байланыс беріп отыру.

Слайд 1

Суреттер

Слайд 2

Ортасы

25 мин

Жаңа сабақ

Геолог.

. Бірнеше сұрақтар қойып геологтың пайдалы қазбаларды іздейтін маман екендігін түсінеді.

Жетекші сұрақтар:

• Пайдалы қазбаларды іздейтін адамды кім деп атайды?

• Ол қандай қазбаларды іздейді?

• Геолог қандай болу керек?

Пайдалы қазбалардың топтары.

Мақсаты: Пайдалы қазбаларды топтастыру.

«Сиқырлы қорапша» ойыны арқылы әр топқа мұнай, темір, құм, асбест, алюминий, газ, әктас, тұз, көмір, фосфор, мыс, граниттің суреттерін таратып беру ұсынылады. Әр топтың мақсаты таратылып берілген суреттерді белгілі бір белгілеріне сәйкес топтастырады. Мысалы, магмалық тау жыныстары, кенді немесе кенсіз пайдалы қазбалар, жанғыш т.б.

Топта ынтымақтаса отырып, өз жауаптарын кез-келген формада айтып, ұсынады.

ЕБҚ тапсырмасы

Топтың көмегмен тапсырманы орындайды.

Ғажайып өзгеру.

Оқулықта берілген суреттерді зерделей келе, олардың байланысын анықтай отырып, бірнеше сұрақтарға жауап беру. Сұрақтар:

• Суреттерде не берілген?

• Ермексазды неден жасайды?

• Техникалық құралдар ше?

• Олардың бір-бірімен қандай байланысы бар?

Жоба жаса.

Мақсаты: Пайдалы қазбаларды тиімді пайдалану жолдарын ұсыну.

Ресурстарды таратып беру. Әр жұпқа пайдалы қазбалардың суреттері, желім, қайшы, стикерлер, түрлі-түсті қаламдар мен қағаздар, энциклопедия, пайдалы қазбалар туралы кітапта, ватман.

Жобаның басты сұрағы: Пайдалы қазбаны қалай тиімді пайдалануға болады?

Жоспар:

-Белгілі бір пайдалы қазба туралы не білетіндерін анықтап, ойларымен бөлісу;

-Пайдалы қазба туралы ақпараттармен танысу, пікір алмасу;

-Оларды тиімді қолдану жолдарын таңдап, негіздеу;

-Жобаның нәтижесін өздері ұсынған формада әзірлеу. Қорытындылау.

ЕБҚ тапсырмасы

Пайдалы қазба туралы ақпараттармен танысады.

Ойлан.

Оқушылар жұптасып «Дәуір» сөзінің мағынасын талқылайды. Ол сөздің уақытты білдіретінін және оның ғасырдан да көп екендігін түсінеді.

Cергіту сәті.

«Күн, жер, су» ойыны. «Күн» дегенде, қолдарын жоғары көтеріп, күнді бейнелейді. «Жер» дегенде, бір орында тұрып, аяқтарын кезек-кезек қозғайды. «Су» дегенде, қолдарымен толқынды бейнелейді.

Өзіндік жұмысты ұйымдастыруға арналған ұсыныстар.

«Айналамыздағы пайдалы қазбалар»

Жікте. Филвордтан пайдалы қазбаларды табу

«Пайдалы қазбалар туралы не білесің?»

Өзіңді тексер. Тест сұрақтарына жауап беру.

Оқушылар оқулықпен жұмыс жасай отырып, геолог маманның қызметімен танысады.

Пайдалы қазбалардың атауына сәйкес оқушыларды топтарға біріктіреді.

Оқулықта берілген суреттерді зерделей келе, олардың байланысын анықтай отырып, бірнеше сұрақтарға жауап береді.

Пайдалы қазбаны қалай тиімді пайдалануға болатыны туралы жоба қорғайды.

Оқушылар жұптасып «Дәуір» сөзінің мағынасын талқылайды.

Дескриптор

-жетекші сұрақтарға жауап береді- 1б

-Пайдалы қазбаларды топтастырады-1 б

Дескриптор

-Белгілі бір пайдалы қазба туралы не білетіндерін анықтап, ойларымен бөліседі- 1б

- Пайдалы қазбаны қалай тиімді пайдалануға болатыны туралы жоба қорғайды-1 б

-Жобаның нәтижесін өздері ұсынған формада әзірлеп, қорытындылайды- 1б

Дескриптор

-Пайдалы қазбаларды атайды- 1б

-Магмалық тау жыныстарын анықтайды-1 б

-Шөгінді тау жыныстарын атайды- 1б

-Кенді және кенсіз пайдалы қазбаларды анықтайды- 1б

-Жанғыш пайдалы қазбаларды ажыратады- 1б

Суреттер

Слайд 3

Слайд 4

Слайд 5

Слайд 6

Слайд 7

Соңы

10 мин

Сабақты бекіту. «Сұрақ -жауап» әдісі

Үйге тапсырма. Оқу

Рефлексия

Бағалау

Дұрыс тұжырымды табады.

Бүгінгі сабақта алған білімдері бойынша рефлексия жасайды.

Оқушылар 1-10 балдық жүйемен бағаланады.

Слайд 8

Слайд 9