№

Сабақтың мазмұны

Сағат саны

Сабақтың

уақыты

Сабақ түрі

Теориялық

Практикалық сабақ

1

Кіріспе

1

1

І Бөлім. Қоршаған орта және табиғи ресурстар (9 сағат)

2

Табиғи ресурстар және олардың жіктелуі

1

1

3

Су ресурстары және олардың маңызы

1

1

4

Ормандар – Жердің өкпесі

1

1

5

Пайдалы қазбалар және олардың сарқылуы

1

1

6

Климаттың өзгеруі мен табиғи ресурстарға әсері

1

1

7-8

Табиғатты ұтымды пайдалану және тұрақты даму принциптері

2

1

1

9-10

Қоршаған ортаға антропогендік әсер, Биосфера және экожүйелер

2

1

1

ІІ Бөлім. Климаттың өзгеруі және оның салдары (16 сағат)

11-12

Климаттың өзгеруі,ЭКОСАНА

2

1

1

13-14

Жаһандық жылыну: ғылыми негіздері

2

1

1

15

Климаттық өзгерістер және ауа райының төтенше құбылыстары

1

1

16

Климаттың өзгеруінің экожүйелерге әсері

1

1

17

Мұхит деңгейінің көтерілуі және оның салдары

1

1

18

Климаттың өзгеруінің адам денсаулығына әсері

1

1

19-20

Озон қабатының жұқаруы және оның салдары

2

2

21

Қар мен мұздықтардың еруі: себептері мен салдары

1

1

22

Халықаралық келісімдер және климаттық саясат

1

1

23

Жаңартылатын энергия көздері және көміртегі ізін азайту

1

1

24

Климаттың өзгеруін зерттеудегі заманауи технологиялар

1

1

25

Климаттың өзгеруіне қарсы күрес стратегиялары

1

1

26

Климаттың өзгеруі бөлімін қайталау

1

1

ІІІ Бөлім. Экологиялық мәселелерді шешу жолдары. (7 сағат)

27-28

Қалдықтарды қайта өңдеу және оны тиімді басқару

2

1

1

29

Су ресурстарын қорғау және ластанудың алдын алу,халықаралық экологиялық бастамалар мен саясаттар

1

1

30

Энергияны үнемдеу және жасыл технологиялар,

1

1

31

Жасыл экономика,Таза Қазақстан, eco label бағдарламаларының іске асуы

1

1

32

Ормандарды қалпына келтіру, экологиялық білім беру және экологиялық мәдениетті арттыру

1

1

33

Қорытынды сабақ

1

1

34

Тест

1

1

Барлығы

34

28

6

Бөлім:

Қоршаған орта және табиғи ресурстар

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Табиғи ресурстар және олардың жіктелуі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Табиғи ресурстар және олардың жіктелуі туралы оқып үйрену

Сабақтың мақсаты

оқушылар табиғи ресурстардың түрлері мен олардың жіктелуін біледі.

табиғи ресурстардың маңызын түсінеді.

тиімді пайдалану жолдарын ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасып, сынып оқушыларына «Миға шабуыл» әдісі арқылы бейнеролик көрсетіледі.

Оқушыларға бейнероликтен соң сұрақтар қойылады.

• Табиғи ресурстар дегеніміз не?

• Қалпына келетін табиғи ресурстар дегінім не?

• Қалпына келмейтін табиғи ресурстар дегенім не?

• Қазақстандағы табиғи ресурстарға баға беріңіз?

Оқушылар мұғаліммен амандасып, жаңа сабақ тақырыбын айқындау үшін роликті қарап шығады.

Мұғалім қойған қосымша сұрақтар арқылы жаңа сабақты бастайды.

https://youtu.be/7NGMzQg-d4Y?si=PQ3IwecwTtNt717v

https://youtu.be/3AIe1hOG_zg?si=RG0fMc9f74OrcjfJ

Сабақтың ортасы

«Ойлан жұптас,талқыла» әдісі

Оқушыларға түрлі табиғи ресурстар (су, көмір, жел энергиясы, орман, мұнай) беріледі. Олар осы ресурстарды жіктеп, тиімді пайдалану жолдарын талқылайды.

Берілген қосымша ақпараттарды қолданып, оқушылар ресурс түрлерін талдайды.

Тақырыпты жұпта талдап, білгендерін, ұсыныстарын ортаға салады.

Ресурс парақшалары

Сабақтың соңы

«Плюс, минус, қызықты» әдісі арқылы кері байланыс алынады. Бұл рефлексияны ауызша да, жазбаша да орындауға болады. Жазбаша орындау үшін үш бағаннан тұратын кестені толтыру ұсынылады. «Плюс» бағанына сабақта ұнаған кезеңдердің барлығы жазылады. «Минус» -оқушының пікірінше, бұл ақпарат ол үшін керексіз, пайдасыз. «Қызықты» бағанына оқушылар қызығушылық тудырған деректер мен әдістерді, ол туралы басқа дерек көздерінен көбірек білгісі келгендіктері туралы жазады.

Кестелер

Бөлім:

Қоршаған орта және табиғи ресурстар

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Ормандар – Жердің өкпесі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға ормандардың экожүйедегі маңызын түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

оқушылар ормандардың рөлін түсінеді.орман экожүйесінің адамзат пен табиғат үшін маңызын бағалайды.орманды қорғау жолдары туралы ұсыныстар әзірлейді.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасып, түгендейді.

Кіріспе сұрақ: «Ормандар бізге не үшін қажет?»

Оқушылар Ормандардың кескінін құрастыру арқылы топтасады.

Жаңа сабақтың тақырыбын сәйкестендіру арқылы айқындайды.

Берілген сұрақтарға жауап береді.

Ресурс парақтары

Интерактивті тақта

Сабақтың ортасы

Мұғалім ормандардың қызметін түсіндіреді (оттегі өндіру, су айналымын реттеу, биоалуантүрлілікті сақтау).

Дүние жүзіндегі орман экожүйелері туралы мәлімет беріледі.

Ормандардың азаю себептері талқыланады.

Тапсырма: «Эссе» жазу

Тақырыбы: «Орман алқаптарының адам өмірі үшін маңызы»

Оқушылар бейне роликтерді көреді.

«Орман алқаптарының адам өмірі үшін маңызы» тақырыбына эссе жазады

https://youtu.be/S2kHvRPl4R4?si=F4K_3OuPSS0ul0bU

https://youtu.be/BZsyZsz1Ncs?si=4QjOAwz6HVsUKZDS

ресурс парақтары

Топтық жұмыс

Бейнероликті көре отырып, оқушыларға төрт топқа бөлініп, зерттеу тапсырмасы беріледі:

1. Орман экожүйесінің маңызы.

2. Орманның климатқа әсері.

3. Ормандарды жою себептері.

4. Ормандарды қорғау шаралары.

Сабақты қорытындылау үшін бейнебаянды көреді.

зерттеу тапсырмаларын орындайды

Сабақтың соңы

Рефлексия
«Бес саусақ әдісі»

Кері байланысқа «Бес саусақ» әдісі арқылы сұрақтарға жауап береді.

Парақшалар

Бөлім:

Қоршаған орта және табиғи ресурстар

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Қоршаған ортаға антропогендік әсер, Биосфера және экожүйелер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Антропогендік факторлардың қоршаған ортаға тигізетін зардаптарын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар антропогендік әсердің негізгі түрлерін (ауаның, судың, топырақтың ластануы, ормандардың жойылуы, климаттың өзгеруі) сипаттайды.

Табиғатқа кері әсерді азайтудың жолдарын ұсынады.

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

«Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Оқушыларға жалпылама төмендегі сұрақтар және жаттығу түрлері беріледі. Әр оқушы өз оймен бөліседі.

Өзгенің пікірін толықтырады.

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

Оқушының танымдық дағдысы артады. Сонымен қатар оқушыға сабақтың өмірмен байланысын көрсетеді және сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтауға мүмкіндік береді.

Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді. Дұрыс мағынада жауап беруге бағыттау мақсатында кейбір оқушыларға ашық сұрақтар, ал кейбір көмек қажет ететін оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.

Дәптер, қалам суреттері бейнеленген қима қағаздар топтамасы

ДК экраны

Сабақтың ортасы

«Фишбоун» әдісі арқылы жаңа сабақ тақырыбын талдау.

 Топтық жұмыс

Оқушылар үш топқа бөлініп, бейне роликте көргендері бойынша зерттеу жүргізеді:

Өнеркәсіптің қоршаған ортаға әсері.

Ауыл шаруашылығының қоршаған ортаға әсері.

Қалдықтарды басқару.

Әр топ постер жасап, балық қаңқасына жазып сынып алдында қорғайды.

Сынып оқушылары берілген кесте арқылы елдердің топтасу ерекешеліктерін талдайды.

Бейне роликті қарап «Балық қаңқасына» берілген тапсырмаларды жазады топта постер арқылы қорғайды.

https://youtu.be/aBUd0u-EC8A?si=-nVoldpwVOVwVQW1

https://youtu.be/8vVA7SEJEaE?si=ZLUiwuXdzs-hB-tS

Постер А3,

қарандаш

Сабақтың соңы

Кері байланыс: «Идея туралы пікір»

Қарсыласынан жауап алған соң, бұл ой туралы басқалардың пікірін сұрай отырып, ойлау логикасын дамытыңыз.

Мысалы. “Сіздер _________идеясы туралы не ойлайсыздар? Деп сабақты қорытындылайды

Кестелер

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Климаттың өзгеруі,Экосана

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Климаттың өзгеру себептерін түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

оқушылар климаттың өзгеруінің негізгі факторларын ажырата алады.

климаттық өзгерістердің қоршаған орта мен қоғамға әсерін бағалайды.

климаттың өзгеруіне қарсы күрес шараларын ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасады

Қызығушылықты ояту:

Сұрақтарды талқылау.

• Климат өзгерісі туралы не білесіз?

• Табиғи фактор әсерінен болған қандай климат өзгерісін білесіз?

• Климат өзгерісіне антропогенді фактор көп әсер етеді ме әлде табиғи фактор көп әсер етеді ме? Неліктен?

Оқушылар амандасып, берілген сұрақтарға жауап бере отырып, жаңа сабақ тақырыбын анықтайды.

Карточка, жұмыс дәптер

https://youtu.be/Gtob4YKcrgE?si=WgGTlDw1JlGImeoU

Сабақтың ортасы

Мұғалім:Климаттың өзгеру себептері (табиғи және антропогендік факторлар).

Жаһандық жылыну және парниктік эффект.

Климаттың өзгеруінің табиғат пен экономикаға әсеріне тоқталып кетеді.тақырыпқа қатысты бейне ролик көрсетіледі.

Картада қандай мәселе қозғалғанын талқылау

Оқушылар төрт топқа бөлініп, зерттеу жүргізеді:

Климаттың өзгеру себептері.

Климаттың өзгеруінің ауыл шаруашылығына әсері.

Климаттың өзгеруінің адам денсаулығына әсері.

Климаттың өзгеруіне қарсы күрес стратегиялары.

Оқушылар Климаттың өзгеруіне әсер еткен 10 себепті жазады.

Оқушылар төрт топқа бөлінеді. Әр топ өз жұмысын постер арқылы сынып алдында қорғайды.

Постер, интернет, ноутбук, планшет, телефон

https://youtu.be/Gtob4YKcrgE?si=iTTnJ4rdF92TLTzs

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма

Кері байланыс «Инсерт» әдісі

Оқушылар сабақтан алған білім мен әсерін кестеге түсіреді

«Климаттың өзгеруі менің елімде» тақырыбында баяндама жазып келеді

Кесте

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Жаһандық жылыну: ғылыми негіздері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Жаһандық жылынудың негізгі себептері мен салдарын түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

Оқушылар жаһандық жылынудың ғылыми негіздерін біледі.

Жаһандық жылынудың себептері мен салдарын түсінеді.

Проблеманы шешу жолдары бойынша ұсыныстар білдіреді.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасады

Қызығушылықты ояту:

Сұрақтарды талқылау.

• Әлемде жаһандық жылынудың орын алуына табиғи фактордың тікелей қатысы бар дегенге келісесіз бе? Не себеп болды деп ойлайсыз?

• Табиғи фактор әсерінен болған қандай климат өзгерісін білесіз?

• Климат өзгерісіне антропогенді фактор көп әсер етеді ме әлде табиғи фактор көп әсер етеді ме? Неліктен?

Оқушылар амандасып, берілген сұрақтарға жауап бере отырып, жаңа сабақ тақырыбын анықтайды.

https://youtu.be/B8bmuOzIjCE?si=tSfB9kelhwb5E1cn

Сабақтың ортасы

Мұғалім: Көмірқышқыл газының көбеюі: Өнеркәсіптік өндіріс, автокөліктердің шығаратын газдары және энергия өндіру үшін қазба отындарын жағу ауаға үлкен мөлшерде көмірқышқыл газын шығарады. Бұл газ атмосферада қызуды ұстап тұратын қабат құрып, Жердің температурасының өсуіне себепші болады.

Ормандардың жойылуы: Ормандар көмірқышқыл газын сіңіру үшін маңызды рөл атқарады. Ағаштар кесілген кезде, бұл газ атмосфераға қайта шығып, жылынуға себепші болады.

Климаттық циклдер мен табиғи факторлар: Ғылыми зерттеулерде табиғи климаттық өзгерістердің рөлі бар екені анықталды, бірақ қазіргі жылыну тек табиғи өзгерістермен түсіндірілмейді, себебі адамның әсері басым. Тақырыпқа қатысты бейне ролик көрсетіледі.

Дебат ойыны ойнатылады.

Берілген қарар

«Климаттық өзгерістер» екі фракция қатысады,ойын мектеп фарматында ойнатылады,яғни сегіз он оқушыға дейін қатыса алады,қалған оқушылар ойын соңында пікірлерін білдіре алады.

«Экоболашақ» ойыны ойнатылады

Оқушылар

Жахандық жылынуға түрткі болған 5 себепті жазады.

Оқушылар «Климаттық өзгерістер» дебаты: бір топ жаһандық жылынудың адам әрекеттерінен туындағанын дәлелдейді, екінші топ оның табиғи факторларға байланысты екенін қорғайды. Дебатта дәлел келтіру қабілеті бағаланады.

«Экоболашақ» ойыны: оқушылар өздері ойлап тапқан экологиялық шешімдерді ұсынып, ең тиімді жобаны талқылайды.

Постер, интернет, ноутбук, планшет, телефон

https://youtu.be/RkZtCIk5QOY?si=FoPOVMqVcUwJPep5

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма

Кері байланыс «Инсерт» әдісі

Оқушылар сабақтан алған білім мен әсерін кестеге түсіреді

«Жаһандық жылынудың менің өміріме әсері» тақырыбында шағын эссе жазып келеді

Кесте

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Озон қабатының жұқаруы және оның салдары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Озон қабатының маңызын түсіну

Сабақтың мақсаты

Оқушылар озон қабатының қызметін түсінеді.

Озон қабатының жұқару себептерін анықтайды.

Озонды қорғау жолдарын ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасып, сынып оқушыларына бейнеролик көрсетеді.

• «Озон қабаты дегеніміз не?»,

• «Ол бізге қалай әсер етеді?»

Жаңа сабақ тақырыбы анықталады.

Оқушылар роликтегі Озон қабаты жайлы тамашалап, берілген сұрақтарға жауап береді.

Сынып оқушылары сурет қиындылары арқылы топтасады.

https://youtu.be/lIr180UZSIE?si=cw9KsVlvgL9n3GMQ

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты талқылау үшін «DEAL» әдісін қолданады.

D – Describe – баяндау, суреттеу (оқығанды, көргенді сипаттау, сынау, өлшеу).

E – Explain – түсіндіру (құбылыс немесе оқиға бойынша не білетіндерін, түсінгендерін суреттеу).

A – Anallуse – талдау (ақпаратты талдау, қорытынды жасау, себептерін атау).

L – Links – байланыс (болжамдар немесе қорытынды жасау, өзінде бар біліммен байланыстыру).

«Экологиялық детектив» ойыны ойнатылады,оқушылар озон қабатына байланысты өз шешімдерін ұсыну керек

Оқушылар өз таңдауындағы Озон қабатының жұқару себептерін (фреондар, өнеркәсіптік шығарындылар).

«DEAL» әдісіне салып қорғайды.

Мысалы:

D – Озон қабатының маңызын баяндайды,түсіндіреді

E – Фреондардың зияны туралы түсіндіреді

A – Өнеркәсіп ,завотардан шыққан түтіндердің зиянын талдауды

L –Болашақта Озон қабатының жұқаруының салдары (Күн радиациясының көбеюі, тері аурулары,экожүйелерге әсері) бойынша болжам жасайды

«Экологиялық детектив» ойыны: әр топ озон қабатының бүлінуіне қатысты зерттеу жүргізіп, өз шешімдерін ұсынады.

Плакаттар, интернет ресурстары

Сабақтың соңы

Үй тапсырмасы

Сабақты қортындылау үшін «Сұрақты ұстап ал!» әдісін қолдану

«Озон қабатының болашағы» тақырыбында шағын эссе жазу.

Фасоль салынған қапшықты бір біріне лақтыра отырып, сабақта алған білімдерін қайталап, кері байланыс алады.

«Озон қабатының болашағы» тақырыбында шағын эссе жазып келеді.

Фасоль салынған қапшық

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Халықаралық келісімдер және климаттық саясат

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Халықаралық экологиялық келісімдердің маңызын түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар халықаралық экологиялық келісімдерді біледі.

Климаттық саясаттың экологияға әсерін бағалайды.

Климаттық өзгерістерді шешу жолдарын ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасып, «Климаттық өзгерістер қатысты проблемалар» арқылы оқушыларды жұптастырады. «Миға шабуыл» әдісі «Қандай халықаралық экологиялық келісімдерді білесіңдер?»

Бейнеролик көрсетіледі

Оқушылар «Климаттық өзгерістер қатысты проблемалар» арқылы жұптасады.

Бейнероликтегі ақпарат арқылы жаңа сабақ тақырыбын анықтайды.

https://youtu.be/IV1f3oo7ikI?si=Oi-e_Aa52n-KP8oO

Сабақтың ортасы

Мұғалім халықаралық келісім ұйымдарын айтып өтеді

• Киото хаттамасы, Париж келісімі, Монреаль хаттамасы және олардың маңызы.

• Климаттық саясат және оның экономикалық әсері.

• Халықаралық ұйымдардың (БҰҰ, IPCC, Greenpeace) рөлі.

«Экологиялық саммит» ойыны ойнатылады.

Картада қандай мәселе көрсетілгенін талқылайды

Дебат ойыны берілетін қарар

«Жаһандық саясат» сыныптан алты фракция қатысады,жеребелер арқылы фракциялардың ойындары анықталады,сыныптан төреші болып үш зейінді оқушы алынады,фракциялардың атауларын экологияға қатысты қою ескертіледі.

Дискуссия (келісімдердің тиімділігін талқылау)жүргізіледі

Оқушыларға

«Экологиялық саммит» ойыны әр топ өз елінің атынан келіссөз жүргізіп, климат мәселесін шешу бойынша ұсыныстар жасайды.

«Жаһандық саясат» дебаты:

Екі фракция халықаралық келісімдердің тиімділігі мен кемшіліктерін талқылайды.

Оқушылар дескуссия жүргізеді

Интернет ресурстары

https://youtu.be/pem_aVWv2Y8?si=gafxrrqTJEAbN7CP

Сабақтың соңы

Үй тапсырмасы:

Сабақты «Мен кіммін?» әдісі арқылы қорытындылайды.

Әр оқушы ортаға шығып, стикердегі берілген кез келген экологиялық мәселелерді шешу жолдары ұсынылады,оқушылар оны толықтырады

Бірнеше ақпарат қайталанады.

Оқушылар«Қазақстанның халықаралық климаттық келісімдерге қосқан үлесі» тақырыбында баяндама жазып келеді

Стикер

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Жаңартылатын энергия көздері және көміртегі ізін азайту

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Жаңартылатын энергия көздерінің маңызын түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар жаңартылатын энергия көздерін ажырата алады.

Көміртегі ізін азайтудың маңызын түсінеді.

Жасыл технологияларды енгізудің пайдасын анықтайды.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасады. «Шеңбер ішінде және сыртында» әдісі бойынша үлкен шеңбердегі оқушылар сағат тілімен жылжып бір-біріне сұрақтар қояды, кіші шеңбердегі оқушылар жауап береді, содан соң ауысады.

Жаңа сабақтың тақырыбын айқындау.

«Визуалды айғақтар» әдісі.

• Экрандағы суреттерде не бейнеленген?

• Оларды не байланыстырады?

• Жаңа сабақтың тақырыбы қандай?

Оқу мақсаттары оқушылармен бірге анықталып, тақтада көрсетіледі.

Оқушылар «Пазл» әдісі арқылы топқа бөлінді.

Т ау, Орман, Теңіз табиғатың көріністері алынды

Дк экран

суреттер

Сабақтың ортасы

Мәтінмен жұмыс (Ақпараттық-танымдық  саты).

1-тапсырма: Жаңартылатын энергия көздеріне жататын мәліметтермен таныса отырып, түсіндіріңдер. Флипчартқа түсіріңдер.

1-топ: Күн энергиясы: артықшылықтары мен кемшіліктері.

2-топ: Жел энергиясы және оның қолданысы

3-топ: Көміртегі ізін азайтуға арналған шаралар

«Энергия таңдауы» ойынын оқушыларға ойнатады,таңдаған энергияны қорғап шығуы тиіс не себептен ол энергияны таңдағанын

Суретпен жұмыс

Оқушылар Күн,Жел,Гидро энергетиканың түрлерін анықтайды, салыстырады

«Энергия таңдауы» ойыны: әр оқушы өз үйіне ең тиімді энергия көзін таңдап, оны қорғап шығады.

https://youtu.be/s-18vB007Lc?si=CPo3D88WmjtfMUNG

https://youtu.be/txPMVKeo7m4?si=n04UFwbY1PdbPQmy

Сабақтың соңы

Әр топ тапсырманы орындап, сыныпқа ұсынады.

Қорытындылау үшін «Көміртегі ізі» викторинасына қатысады оның шешу жолдарын ұсынады.

«Көміртегі ізі» викторинасы: оқушылар өздерінің көміртегі іздерін анықтайды және оны азайтудың жолдарын ұсынады.

Бөлім:

Климаттың өзгеруі және оның салдары

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Климаттың өзгеруін зерттеудегі заманауи технологиялар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Климаттың өзгеруін бақылау мен зерттеуде қолданылатын заманауи технологияларды түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Оқушылар климат зерттеуде қолданылатын технологияларды біледі.

Әр технологияның артықшылықтары мен кемшіліктерін талдай алады.

Климат өзгерісіне қарсы күрес әдістерін ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Сәлемдесу, сабақтың тақырыбы мен мақсатын түсіндіру.

«Миға шабуыл» әдісі: «Климаттың өзгерісін қалай бақылауға болады?»

Жаңа сабақ тақырыбы айқындалады.

Оқушылар амандасып, берілген сұрақтарға жауап береді.

Слайд

Сабақтың ортасы

«Жоба» әдісі арқылы Климат зерттеуде қолданылатын заманауи технологиялар мен танысады

Жерсеріктік мониторинг (NASA, ESA – Еуропа, АҚШ);

Дрондар мен ауа райын бақылау станциялары (Канада, Жапония);

Мұхит датчиктері (Австралия, АҚШ);

Жасанды интеллект және климаттық модельдеу (Германия, Қытай);

Көміртекті ұстау және сақтау технологиялары (Норвегия, Канада)

Оқушылар төрт топқа бөледі, зерттеу жүргізетін тапсырмалар таратылады. Дайын топ презентация арқылы өз жұмыстарын қорғап шығады

Оқушылар берілген тақырыптар бойынша Метеорологтардың қандай болжамдар мен айналысатындықтарына толық жауап береді

Оқушылар төрт топқа бөлініп, зерттеу жүргізеді:

1 .Жерсеріктік мониторинг және оның тиімділігі».

2. Климат өзгерісін зерттеудегі дрондар мен датчиктер.

3.Климаттық модельдеу және жасанды интеллекттің рөлі.

4.Көміртекті сақтау және оны азайту технологиялары.

Әр топ өз жұмысын презентация арқылы қорғайд

Интернет ресурстар

https://youtu.be/t87xXj5Oqto?si=vGOrUOYK3MqDfWbL

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма

Кері байланыс:

«Ғалымдар кеңесі» симуляциясы тапсырма ретінде беріледі

«Экологиялық шешім» ойынына бір нақты шешім ұсыну керек

«Өз өлкемде климат зерттеуді жетілдіру үшін қандай технология қажет?» тақырыбында эссе жазу.

«Ғалымдар кеңесі» симуляциясы: әр топ өз елінің атынан технологияларды дамыту стратегиясын ұсынады.

оқушылар климат өзгерісін азайту үшін өздерінің технологиялық идеяларын ұсынады.

«Өз өлкемде климат зерттеуді жетілдіру үшін қандай технология қажет?» эссе жазып келеді

Кері байланыс:

ББҰ

Бөлім:

Экологиялық мәселелерді шешу жолдары.

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Қалдықтарды қайта өңдеу және оны тиімді басқару

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Қалдықтарды қайта өңдеудің маңызын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар қалдықтардың түрлерін ажырата алады.

Қайта өңдеудің тиімділігін түсінеді.

Экологиялық саналы тұтыну жолдарын ұсынады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасып, оқушылар түгендейді.

Ж

аңа сабақтың тақырыбын анықтау үшін «Стоп, кадр!» әдісін қолданады.

Оқушылар амандасады. Жаңа сабақтың тақырыбын анықтау үшін берілген видеороликті көріп, берілген видео немесе сурет арқылы жаңа сабақ тақырыбын анықтайды.

https://youtu.be/j29C-SFE96M?si=mhGnv9LSo6b32L7Y

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты талдау үшін «SWOT» әдісін қолдану.

Оқушылар интернет желісі, берілген ақпараттар арқылы

Қалдықтарды қайта өңдеудің

артықшылығы мен кемшілігін, мүмкіндігі мен қауіп қатерін топта талдап, ұсыныс айтады.

Кестелер, қосымша ақпараттар

https://youtu.be/oQFpUuAMpCw?si=Bka_JdQDUdzJgDh9

Сабақтың соңы

«Атаулар (терминдер) кестесі»

Қалдықтардың негізгі түрлері (органикалық, пластик, қағаз, шыны, электронды қалдықтар).

тақырыбы бойынша 3 негізгі атауларды (терминдерді) жазып, оқушыларға оларды мынандай кестеге түрлендіруді ұсыну;

Мысалы:

Пластикті қайта өңдеу (Жапония, Германия);

Қағаз қалдықтарын қайта пайдалану (Скандинавия елдері);

Биологиялық қалдықтарды компосттау (Нидерланды, АҚШ);

Оқушылар бұл тапсырманы алдымен жекелей (2-4 минут) орындап, одан кейін кестелерін топ (немесе жұп) ішінде оқып, талқылап, толықтырады (3-6 минут). Сыныптық талқылау барысында (4-6 минут) мұғалім оқушылардың өз кестелерін жариялауды ұсынады немесе тақтада келтірілген кестені оқушылардың жауаптары бойынша толтырылады.

Кесте, ресурс парақшалары

https://youtu.be/XdNzW6403MU?si=tbzYaQgc2C0uunGW

Бөлім:

Экологиялық мәселелерді шешу жолдары.

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Су ресурстарын қорғау және ластанудың алдын алу,халықаралық экологиялық бастамалар мен саясаттар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Су ресурстарының маңыздылығын түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

Су ресурстары туралы түсініктерін дамыту, су ресурстарының маңыздылығы туралы түсінік беру

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Білу және түсіну

«Су ресурстары» ұғымын қалай түсінесіңдер?

Қандай ресурстар көл ресурстарына жатады?

Оқушылар мұғаліммен амандасып, жаңа тақырып бойынша берілген нысандарды табады.

Атлас, карта

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты меңгерту Тапсырма

1.Суреттер бойынша су ресурстарының қолдану мақсатын әңгімелеп беріңіз.

.

К артаны пайдаланып Ертіс, Сырдария, Іле өзендеріндегі су қоймаларын тауып көрсету

Интерактивті карта талдау – Әлемдегі ең ластанған су қоймаларын картадан тауып, себебін анықтау.

«Су дағдарысы» рөлдік ойын – Оқушылар әртүрлі елдер өкілі ретінде суды үнемдеу стратегиясын ұсынады.

Синтез

«Ойнаймыз да, ойлаймыз»

1. Судың тұздылылығын өлшейтін өлшем қандай?

2. Дүние жүзіндегі ең үлкен, ең ұзын, ең енсіз бұғаздарды ата.

3. Мұхит суының тереңдігін өлшейтін құрал

4. Дүниежүзілік мұхиттың бөліктерін ата.

5. Жерорта теңізінің қайта қалпына келуі үшін қанша жыл қажет?

6. Аустралияда кеуіп қалған өзен арналарын не деп атайды?

Мақал - мәтелдерді аяқтау.

1. Судың кепкені...(тіршіліктің кеткені)

2. Суды лайлама,... (балығын шошытасың)

3. Су бергеннің сауабы бар,...(су төккеннің жауабы бар)

4. Су бар жерде...(өмір бар)

«Зерттеудің алты қадамы» әдісі арқылы талқылайды.

1. Тапсырманы анықтау: Мен нені анықтауым керек? Мен не істеймін? Мен қазір не білемін? Маған қандай лексика керек? Мен өз жұмысымды қалай таныстырамын?

2. Ақпараттың орналасқан орны: Мен ақпаратты қайдан таба аламын? Маған кім көмектесе алады?

3. Тиісті ресурстарды таңдау: Бұл ақпарат пайдалы ма? Мен нені сақтауым

керек? Маған нені өшіріп тастау керек? Ресурстар қаншалықты сенімді болып табылады?

4. Ақпаратты ұйымдастыру: Мен жазбаларды өз сөзіммен жаза аламын ба?

Мен оларды қалай ұйымдастырамын? Мен ақпараттың қайдан алынғанын белгіледім бе? Мен жеткілікті ақпарат алдым ба?

5. Идеяларды ұсыну: Менен өз жұмысымды қалай таныстыруды сұрады? Мен оны қалай құрылымдауым керек? Мен өз жұмысымды кімдерге таныстыратын боламын? Мен тез тіл табысқышпын ба?

6. Соңғы өнімді бағамдау: Мен бірдемені қалдырып кеттім бе? Менің

жұмысымның мәні бар ма? Мен орфографиялық және грамматикалық нормалардың сақталуын тексердім бе? Мен өз жұмысымды оқыған адамның алдында мақтаныш сезіне аламын ба? Мен не үйрендім?

https://youtu.be/9AkNAx4tqsY?si=bkk83VNENfkzwHJ6

https://youtu.be/39bU8vZWqVI?si=RLQo7uXd7575Ts-S

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма:

Сабақты қорытындылап, кері байланыс жасау үшін «5-5-1» әдісін қолдану.

«Су экологиясы». Суды қорғау, үнемдеу тақырыбында өлең, сурет, эссе.

Оқушылар сабақ кезінде нені меңгергендері жайлы 5 сөйлем жазады. Одан кейін сол 5 сөйлемді 5 сөзге дейін қысқартады. Соңында 5 сөзді 1 сөзге қысқартады. Оқушылар өздерінің түйінді сөзін бүкіл сыныппен бөліседі.

Постер, ресурс парақшасы

Бөлім:

Экологиялық мәселелерді шешу жолдары

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда)

Күні:

Сынып:

7

Сабақтың тақырыбы

Жасыл әлем.Таза Қазақстан бағдарламалары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

«Жасыл экономика» және «Таза Қазақстан» бағдарламаларының мәні мен маңызын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Жасыл экономика дегенім не екенін біледі

Таза Қазақстан бағдарламасын салыстырады

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

Сынып оқушыларымен амандасып, сынып оқушыларын топтастырады.

Жаңа сабаққа көшу үшін бейнеролик тамашалайды. Берілген сұрақтарған жауап береді.

«Жасыл экономика» дегеніміз не?

Экологияның адам өміріне әсері қандай?

Таза қоршаған орта мен экономиканың байланысы қандай?

Оқушылар сандар бойынша топтасады.

Берілген сұрақтарға жауап береді.

https://youtu.be/maRlqq8uznw?si=SFGxP74o4NphR80U

https://youtu.be/MHwi2yHwSDY?si=r7Pw32mkRdImLq4y

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты ✅ «Жасыл экономика» бағыттары:

Энергияны үнемдеу және энергия көздерін пайдалану.

Қалдықтарды қайта өңдеу және экологиялық таза өндіріс.

Таза су мен топырақты сақтау, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану.

✅ «Таза Қазақстан» бағдарламасының негізгі міндеттері:

? Әдіс: «Жоба қорғау»

1-топ: «Жасыл экономиканың біздің өмірімізге пайдасы»
2-топ «Таза Қазақстан» бағдарламасы: қандай нәтижелер беруде?
3-топ: «Қазақстандағы экологиялық мәселелер және оларды шешу жолдары»

? Әдіс: «Экологиялық детектив»

• Мұғалім сыныпта экологиялық мәселе сипатталған бір жағдайды айтады.

Оқушылар 3 топқа бөлінеді

Әр топ берілген тақырып бойынша 5 минут ішінде шағын жоба дайындап , оны сыныпқа ұсынады.

Оқушылар осы мәселенің шешімін, салдарын және оны шешу жолдарын талдайды.

Қалпақтар, интернет ресурстары

https://youtu.be/SWI2cpN_i70?si=keUJE9JN7s2XCwfm

Сабақтың соңы

Сабақты қорытындылап, кері байланыс жасау үшін «ПОПС формуласын» қолданады.

(Позиция Объяснение Пример Суждение)

Бірінші сөйлем: «Менің ойымша,....»

Екінші сөйлем: «Себебі, мен оны былай түсіндіремін...»

Үшінші сөйлем: «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын....»

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»

Ресурс парақшалары