1. Түсініктеме хат

Бұл «Жасанды интеллект арқылы студенттердің тілдік қабілеттерін дамыту» элективті курстық бағдарламасы 9-сынып оқушыларын қосымша тереңдетіп оқытуға арналған.

Қазақстан Республикасындағы білім беру жүйесін техникаландыру мен автоматтандыру тенденциясының қарқынды қадамдары білім мазмұнын, оны оқытып үйретудің жаңа жолдарын іздеумен және ақпараттық технологияларды оқу-тәрбие, соның ішінде мемлекеттік тілді оқытып үйрету үрдісіне кеңінен енгізумен тығыз байланысты. Елбасының халыққа Жолдауында осы мәселеге ерекше назар аударып «тілді тиімді меңгертудің ең үздік, инновациалық-әдістемелік оқу құралдарын, аудио-бейнематериалдарын әзірлеу керектігін» атап көрсеткен.

Қазіргі уақытта АКТ-ны, цифрлық құралдарды, Жасанды интеллектті білім беру бағдарламасында қолдану жан-жақты дамып келеді. Осы мәселе бойынша көптеген мемлекеттік стандарттар, Президенттердің жолдаулары және АКТ-ны жүзеге асырудың қазақ халқына арналған бағдарламалары ұсынылды. Бұл бағдарламалар жалпы білім беретін мектептерде ағылшын тілін оқытудың дамуы мен жетілдірілуіне үлкен әсерін тигізіп отыр.

Қазақстанда ақпараттандыру білім беру жүйесін дамытудың басым бағыттарының бірі ретінде қарастырылады, білім беру саласына ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) енгізу дидактикалық және педагогикалық міндеттерді шешудің қуатты құралына айналуда. Ақпараттық технологиялар компьютерлер мен телекоммуникациялық жабдықтарды пайдалануға негізделген. Ақпараттық технологияны қолдану оқу процесінің тиімділігін, оқушылардың оқу сапасын арттыруға мүмкіндік береді, мұғалімге сабақ барысында қосымша көрнекі құрал ретінде көмегін тигізеді, бұл оқушылардың материалды тез және көп мөлшерде меңгеруін жеңілдетеді.

Мамандандырылған мектептерде ақпараттық білім беру ортасын құру үшін шет тілін оқыту контекстінде Жасанды интеллект құралдарын қолданудың оң ерекшеліктері көрсетіліп отыр:

 оқу үдерісі қазіргі заманғы мектеп оқушыларының әлеуметтік-мәдени ортасына сәйкес келетін және оқу процесіне қатысушылардың мотивациялық қызығушылығының деңгейіне жағымды әсер ететін білім беру құралдары мен формаларының кеңейтілген саласына ие;

 жасанды интеллект құралдарын қолдану арқылы мұғалім әрдайым шет тілін оқыту әдістемесі саласындағы ең жаңа материалдар мен заманауи ақпаратқа қол жеткізе алады. Осыдан шығатыны, шет тілін оқыту әдістемесі үнемі жетілдіріліп отырады, қалалық және облыстық мектептер деңгейінде педагогикалық тәжірибені жинақтау және енгізу, педагогикалық технологиялармен алмасу жүзеге асырылады. Мұның бәрі шет тілін үйрену үдерісін мүмкіндігінше қызықты және ерекше етеді;

 балалардың виртуалды концерттер мен конференцияларға қатысуы, шет тілі мен әдебиеті бойынша балалар байқауларына онлайн түрде қатысуы, онлайн білім беру ойындарына қатысуы, сондай-ақ үй тапсырмасы сияқты оқу материалдарымен жұмыстың инновациялық түрлерін дамыту және олар үйреніп қалған гаджеттерді (планшеттік компьютерлер, телефондар, ноутбуктер) пайдалана отырып, оны көрсету.

Жасанды интеллектті ағылшын тілі сабағында әртүрлі көрнекі оқыту құралдарымен қолдану мұғалімдерге пәнаралық байланысты қамтамасыз етуге, оқу материалын интерактивті түрде ұсынуға және оны шоғырландыруды, тестілеуді және бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, компьютерлендірілген оқу процесі үй жағдайындағы мұғалімдерге арналған әр түрлі тапсырмаларды орындауда да әсерін тигізеді, бұл студенттерге қызығушылықпен жеке даму мен білім алумен айналысуға, шынайы мәтіндер арқылы сыни және объективті ойлауды дамытуға, ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарды тыңдауға және олармен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, яғни бұл табиғи тілдік ортаны қалыптастырады.

Жасанды интеллект құралдарын қолдану келесі мақсаттарды шешу үшін жүзеге асырылады:

 сабақтың мазмұнына желілік материалдарды енгізу (оларды оқу жоспарына енгізу);

 жоба аясында студенттердің ақпаратты өз бетінше іздеуіне арналған іс-шаралар жоспары;

 өз бетінше оқуға, бірінші немесе екінші шет тілін тереңдетуге, білім, білік, дағдылардағы олқылықтарды жоюға арналған;

 сырттай оқитын студенттің біліктілік емтиханын тапсыруға өз бетінше дайындалуына арналған емтихан;

 мұғалімнің жетекшілігімен белгілі бір шет тілін жүйелі түрде қашықтықтан оқып үйрену.

Сандық құралдарды, Жасанды интеллект құралдарын қолданудың жеткілікті кең теориялық негізін көптеген шетелдік және отандық ғалымдар зерттеді. АКТ-ның педагогикалық қызметке әсерін Р.Ш.Бектұрғанова, Г. К. Нұрғалиева, Д. М. Жусубалиева және басқада ғалымдар қарастырды. Заманауи ақпараттық технологияларды қолдана отырып оқыту мәселелерін Е.С. Полат, И.Г. Захарова және басқа ғалымдар зерттеді. Қоғамды ақпараттандыруға байланысты оқу үдерісіндегі өзгерістер туралы орыс ғалымдары В.П. Беспалко, О.К. Тихомирова, И.В. Роберт, А.В. Хуторский, Б.С. Гершунский, Е.С. Полат, А.А. Вербицкий өз еңбектерін арналған. Олар ақпараттандыруды білім берудің жаңа үлгілерін әзірлеу, жаңа технологиялар мен педагогикалық жүйелерді енгізу және оқыту теориясы арқылы білім беру дағдарысын еңсерудің негізгі жолы ретінде қарастырды. Жаңа модельдер ретінде оқыту жүйелерінің әдістері, ақпараттық ресурстар негізінде оқыту, білім берудегі ассоциативті әдісті қарастырды.

Қазіргі уақытта білім беру қызметінің мүлдем жаңа түрлері - Интернет-ресурстармен жұмыс, мультимедиялық бағдарламалар, веб-жобаларды жүзеге асыру, компьютерлік тестілеу, Жасанды интеллек құралдары - ағылшын тілін оқытуға және барлық тілдік дағдыларды дамытуға бағытталған.

Осы бағдарлама негізінде, “Eigo.AI” https://eigo.ai/study/?id=335&subscreen=read жасанды интеллект құралы ұсынылып отыр.

Жасанды интеллект құралының негізі парақшасы мынадай:

Eigo.AI бұл сіздің оқудағы жоспарыңызды жақсарту үшін көптеген дағдылар мен жедел жасанды интеллект (ЖИ) кері байланысын біріктіретін ағылшын тілін үйренуге арналған кешенді құрал!

EIGO.AI бұл ағылшын тілін үйренушілердің төрт дағдысын қамтитын жасанды интеллектке негізделген әлемдегі алғашқы толық платформа. Ол ағылшын тілін үйренуге арналған сабақ жоспарларын жасау және әзірлеу үшін жасанды интеллекті пайдаланады. Әр сабақтың мынандай деңгейлері бар: бастаушы, орта және тереңдетілген.

Сабақтар мынадай бөліктерден тұрады:

 Субтитрлері бар бейне;

 Сұрақтармен бірге мәтінді оқу;

 Тыңдау әрекеттері;

 Сөйлеу практикасы бойынша іс-әрекеттер;

 Сөздік қорға арналған тесттер;

 Жазу әрекеттері;

 Пікірсайыс тапсырмалары.

Eigo.AI Жапонияның Осака қаласындағы ағылшын тілі мұғалімі және технология бойынша сарапшы Пол Рейн арқылы құрастырылды.

AI-power дегеніміз жасанды интеллекті осы веб-сайтта мәтіндерді, бейне үзінділерді, тесттерді және сөз анықтамаларын жасауға көмектесу үшін пайдаланылады. Жасанды интеллект (ЖИ) сонымен қатар сөйлеу және жазу тапсырмаларын орындауда кері байланыс беруге көмектеседі.

Жасанды интеллект (ЖИ) таңбалауыштары дегеніміз не?

Жасанды интеллект таңбалауыштары – бұл Жасанды интеллектті қаншалықты қолданатыныңызды өлшеу әдісі. Таңбалауыштар оқу, жазу және талқылау әрекеттерінде Жасанды интеллект пен әрекеттескен кезде пайдаланылады:

 Оқу: Жасанды интеллект (ЖИ) сөздерге анықтама беру арқылы көмектеседі. Бір сөзді іздеу барысында 200-ге жуық Жасанды интеллект таңбалауыштарын пайдаланады.

 Жазу: Жасанды интеллект (ЖИ) сіздің жазбаңыз туралы кері байланыс береді. Бір жазбаны тексеру кезінде 2500-ге жуық Жасанды интеллект таңбалауыштары қолданылады.

 Талқылау: сіз Жасанды интеллектпен сабақ тақырыбы туралы сөйлескен кезде, Жасанды интеллект (ЖИ) кері байланыс береді. Бір әңгімеде 5000-ға жуық Жасанды интеллект таңбалауыштары қолданылады.

Eigo.AI құралының кейбір негізгі ерекшеліктерін атап өтейік:

Әр түрлі мазмұнды кітапхана Әр сабақ бейне материалдан басталады. Қиындықтың үш деңгейі бар: бастаушы, орта, жетілдірілген. Студенттер бейнелерді көре алады және субтитрлерді оқи алады.

Тыңдау практикасы Бейнематериалды көргеннен кейін оқушылар мәтінді қайта тыңдап, сөздердің орнын толтырады. Жедел кері байланыс тыңдау ұпайларын білуге көмектеседі.

Оқу бөлімі Тілдік деңгейге сәйкес үш мәтін бар. Студенттер жаңа сөздермен жұмыс істей алады және анықтамаларды таба алады. Оқығаннан кейін студенттерге тест түріндегі сұрақтар беріледі және олардың нәтижелерін көре алады.

Жасанды интеллектке негізделген әрекеттер Барлық тест түріндегі сұрақтар мен мәтіндер жасанды интеллект арқылы жаалады және адамның дәлдігіне тексеріледі.

Сөйлеу кері байланысы Бұл бөлім студенттердің тыңдау және сөйлеу қабілеттерін дамытады. Сөйлеу бөлімі үшін студенттерге бес сөйлем беріледі. Біріншіден, тіл үйренушілер сөйлемдерді тыңдайды, содан кейін микрофонды басу арқылы сөйлеу материалдарын жазып алады. Түстер айтылу сапасын анықтайды, мысалы: қызыл – елеулі қателер, қызғылт сары – болмашы қателер, жасыл – жақсы.

Жазу жаттығулары Оқушылар берілген сұраққа жауап жазады (25-100 сөз). Жасанды интеллект студенттердің жазуын бес критерий бойынша тікелей бағалайды және өздері қалаған тілде жетілдіру бойынша кеңестер береді.

? Қайталау әрекеттері Оқушылар сөздерді анықтамалармен сәйкестендіріп, жедел кері байланыс алады және өз қателіктерімен жұмыс істейді.

Сөйлесу компоненті Студенттер жасанды интеллектпен сөйлесуге машықтанады, нақты уақыт режимінде түзетулер енгізеді және берілген тақырып бойынша сөйлесуді жалғастырады. Грамматика, лексика және т.б. бойынша кері байланыс алыңыз.

? Көптілді қолдау Кері байланыс және анықтамалар бірнеше тілде қол жетімді, бұл барлық тіл үйренушілерге қол жетімділікті қамтамасыз етеді.

“Start Now!” батырмасын басқаннан кейін, біз бұл бетті көре аламыз. Бұл жерде үш деңгей, және Санаттар көрсетілген.

Егер тіл үйренушілер Санаттарды (Categories) басса, алфавиттік ретпен көрсетілген әртүрлі тақырыптар бар, мысалы:

Amazing Economy Geography Music

Animals Education Health Nature

Art Entertainment History Religion

Business Environment International organizations Science

Controversial Famous people Language Society

Culture Famous place Medicine Sport

Disaster Food and Drink Military TV and Movies

Осы санаттарға сәйкес ағылшын тілі мұғалімі тақырыпты күнтізбелік жоспар негізінде таңдай алады.

Бұл Жасанды интеллект құралы интерактивті және интеграцияланған іс-шаралар арқылы ағылшын тілін үйрену дағдыларын жетілдіруге бағытталған. Бұл құралдың ең жақсы артықшылығы - жасанды интеллект арқылы жасалатын сөйлеу және жазу әрекеттеріне жан-жақты кері байланыс беруі болып табылады.

Бағдарламаның мақсаты: 1. «EIGO.AI” жасанды интеллект құралында ұсынылған аутенттік және заманға сай мәтіндер арқылы жоғары сынып оқушыларының оқу дағдыларын жетілдіру, тыңдау, жазу және сөйлеу дағдыларына арналған белгілі бір тапсырмаларды орындау, тыңдау дағдысын жасанды интеллект көмегімен тексеру кезінде жылдам берілетін кері байланыс арқылы оқушылардың жауаптарындағы қателерін түзету және ағылшын тілін одан әрі үйренуге ынталандыру болып табылады. 2. Әлемдегі қызықты фактілер мен оқиғалармен бөлісу және олардың сөздік қорын дамыту. 3. Студенттердің ағылшын тілін үйренуге деген қызығушылығын ояту.

Бағдарламаның міндеттері:

1. Студенттерге айналамызда болып жатқан фактілер, оқиғалар мен жаңалықтар туралы және әлем тарихындағы оқиғалардан, жаңашыл заттардың ашылуларынан хабардар болуына мүмкіндік жасау.

2. ЖИ құралынан алынған аутенттік мәтіндер мен бейімделген мәтіндердің арасындағы айырмашылықты түсіндіру, оларды осы Жасанды интеллект (ЖИ) құралымен жұмыс істеуге үйрету.

Ағылшын тілін оқытуда Жасанды интеллект құралдарын қолданудың тиімділігін түсіндіру біз үшін ең күрделі әдіс болып табылады, ұсынылып отырған https://eigo.ai/lesson/ бағдарламасында 9-сынып оқушыларына Коммуникативті тілді оқыту (CLT) әдісі және Тапсырмаға негізделген оқыту (TBL), Дербестендірілген және Бейімделгіш оқыту әдістері студенттерді ағылшын тілінде еркін сөйлеуге және өз идеялары мен пікірлерін еш ойланбастан айтуға көмектеседі.

EIGO.AI құралы ағылшын тілін үйренудегі барлық төрт тілдік дағдыларды жетілдіруге және дамытуға көмектеседі: тыңдау, сөйлеу, оқу, жазу, сондай-ақ талқылау. Әрбір қабілет пен дағдының қалай жетілдірілетіні айтылды:

1. Тыңдау дағдылары

- Интерактивті тыңдау тапсырмалары: тіл үйренушілер әртүрлі деңгейдегі диалогтар, бейнематериалдар, әңгімелер түрінде аудио материалдармен қамтамасыз етіледі.

- Түсіну практикасы: тыңдау кезінде сөздердің орнын толтыруға арналған жаттығу.

- Екпін мән беру: ағылшын тілін үйренушілер бейімділікті және шынайы аудио материалдарды тыңдауды жақсарту үшін әртүрлі ағылшын екпіндері мен айтылымдарын қабылдайды.

- Жылдам кері байланыс: EIGO.AI құралы пайдаланушыларға олардың ауызша мазмұнды тыңдауға және түсінуге көмектеседі.

2. Сөйлеу дағдылары

- Жасанды Интеллектпен сөйлесу тәжірибесі: шынайы уақытағы және күнделікті сөйлесу еркін болуға жігерлендіреді.

- Айтылым туралы кері байланыс: Жасанды интеллект (ЖИ) құралы оқушылардың сөздерді дұрыс айту мен интонациясын талдайды, тез арада түзетулер енгізеді.

- Сөйлеуді еркін меңгеруге үйрету: бұл құрал сөйлеу кезінде кідірістер мен ойлану кезіндегі дыбыстармен жұмыс істеуге бағытталған.

3. Оқу дағдылары

- Түсіну жаттығуы: мәтінді оқу және берілген мақаланы, әңгімелерді және ақпараттық мәтіндерді түсіну.

- Сөздік қорын дамыту: сөздердің тізімі берілген және олар сөйлем мүшелерінің түріне қарай жіктелінген.

- Мәдени даму: мәтіндер тіл үйренушілердің білімін кеңейтуге арналған мәдени түсініктерден тұрады.

- Белсенді қатысу: мәтінді оқығаннан кейін оқушылардың алған білімдерін тексеру үшін бірнеше таңдау сұрақтары қойылады.

4. Жазу дағдылары

- Грамматика және кері байланыс: Бұл Eigo.AI құралы грамматиканы, тыныс белгілерін және сөйлем құрылымын бағалайды, дұрыс ұсыныстар береді.

- Эссе жазу: Жасанды интеллект (AI) құралы 25-100 сөзден тұратын эссе жазуға арналған тақырыптардың тізімін береді.

- Қателерді анықтау және түзету: эссе жазғаннан кейін студенттер оны жіберу үшін батырманы басады, ал жасанды интеллект эссені тексеріп, қателерін түзетеді.

5. Қосымша дағдылар да дамытылады:

- Грамматика және лексика: бағытталған жаттығулар мен контекстік қолдану студенттерге ғылымның әртүрлі салаларында берік негіз құруға көмектеседі.

- Сенімділік пен мотивация: Геймификация және жылдам кері байланыс тіл үйренушілердің сенімділігін арттырады және ағылшын тілін дәйекті түрде үйренуге шабыттандырады.

EIGO.AI құралы оқушылардың тіл үйренуге деген қызығушылығын арттыруға және оқу нәтижелерін жақсартуға көмектеседі.

Жасанды Интеллект құралын пайдалану көмектеседі:

 Белсенді оқушыларға пассивті студенттерді тарту;

 Білім алушылардың коммуникативтік құзыреттілігін қалыптастыру;

 Оқушылардың барлық тілдік дағдыларын дамыту;

 Жасанды интеллект (ЖИ) құралының көрнекі және қызықты бейнелерімен ағылшын атмосферасын жасау;

 Оқытудың тұлғалық-бағдарлы және сараланған тәсілдерін жүзеге асыру;

 ЖИ құралымен берілген жұмысты және қателерді түзету;

 Шығармашылық ойлау процестерін белсендіру (талдау, синтез, салыстыру және т.б.).).

Оқыту нәтижелері: “Жасанды интеллект арқылы оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту” курсы студенттердің тілдік дағдыларын бірге дамытады, әртүрлі салалардағы білімдерін тереңдетеді, оқушылардың әлемге көзқарасын кеңейтеді, тілдік сөздік қорын кеңейтеді, өз бетінше жұмыс істеуге мәжбүр етеді. Оқу, жазу, тыңдау және сөйлеу сияқты тілдің барлық аспектілерін үйрену студенттерге тілге, білімге және қарым-қатынас дағдыларына деген сүйіспеншілік пен ынталарын қалыптастыруға көмектеседі. Оқытудың күтілетін нәтижесі-әр сыныпта практикалық және теориялық білімді біріктіреді.

Осы бағдарламаның нәтижесінде студент:

 шет тілін оқытуда Жасанды интеллект құралдарын енгізудің теориялық аспектісін таниды; ағылшын тілін үйренудегі әлеуметтік және мәдени құзыреттіліктің тиімділігі туралы хабардар болады;

 түпнұсқа/ аутентті мәтіндерден ақпаратты түсіну және алу мүмкіндігі;

 талдау және аудару, әр түрлі деңгейде ұсынылған мәтіндік материалдарды түсіндіру

 әр түрлі қарым-қатынас жағдайында лексикалық, грамматикалық, фонетикалық құралдарды таңдау және қолдану принциптерін білу.

1. Explanation letter

The elective course program “Improvement of students` language skills through artificial intelligence” is intended for additional in-depth education of 9th grade students.

The rapid ways of the trend of computerization and informatization of educational system in the Republic of Kazakhstan are closely related to seek for new approaches of teaching and learning content of education, and widespread introduction of informative and communicative technologies into learning and teaching process. In the Message to the people of the Republic of Kazakhstan, the Head of State draw special attention to this issue, emphasizing the need to “develop the best, innovative and methodological teaching aids and tools, audio-visual materials for effective language learning”.

At present time usage of ICT, digital tools, Artificial intelligence in educational program is becoming more and more comprehensive. According to this issue were presented many state standards, Presidents` message and ICT implementation programs to the Kazakh people. These programs made a great impact to the development and improvement of teaching English in General schools.

In Kazakhstan, informatization is seen as one of the priority directions in the development of the education system, the introduction of information and communication technologies (ICT) into the educational sphere becomes a powerful tool for solution of didactic and pedagogical tasks.

Information technology is based on the use of computers and telecommunications equipment. The use of IT makes it possible to improve the effectiveness of the educational process, the quality of the pupils' learning, help the teacher to bring the effect of additional visibility in the course of the lesson, which facilitates the learning of the material by the pupils more quickly and in greater amounts.

The following positive features of the use of Artificial Intelligence tools in the context of learning a foreign language to create an information educational environment in specialized schools are highlighted:

 the educational process has an increased range of tools and forms of education, which largely correspond to the socio-cultural environment of modern schoolchildren and have a positive effect on the level of motivational interest of all participants in the educational process;

 through the use of Artificial Intelligence tools, the teacher always has access to the latest materials and the most up-to-date information in the field of foreign language teaching methods. From this it follows that the methods of teaching a foreign language are constantly being improved, accumulation and implementation of pedagogical experience at the level of city and regional schools takes place, and the exchange of pedagogical technologies is carried out. All this makes the process of learning a foreign language as fun and extraordinary as possible;

 open such innovative forms of work with educational material as the participation of children in virtual concerts and conferences, the presence at the broadcasts of children's competitions of a foreign language and literature, taking part in educational games online, as well as homework and its demonstration using those gadgets to whom they are used to (tablet computers, phones, laptops).

The application of Artificial Intelligence in English lesson with a variety of visual means of learning, allows teachers to provide interdisciplinary communication, present educational material in an interactive form and implement its consolidation, testing and control. In addition, a variety of assignments for teachers at home also affect the computerized learning process, which allows students to engage in self-education with joy and interest, develop criticality and objectivity of thinking through authentic texts, listen and communicate with native speakers, i.e. he creates a natural language environment.

The use of Artificial Intelligence tools is carried out to solve the following purposes:

 to include network materials in the content of the lesson (integrate them into the curriculum);

 for independent information retrieval by students in the framework of the project;

 for self-study, deepening of the first or second foreign language studied, the elimination of gaps in knowledge, skills, and abilities;

 for independent preparation for passing a qualified exam by an external student;

 to systematically study a certain foreign language, course remotely under the guidance of a teacher.

A fairly extensive theoretical base of using digital tools, Artificial Intelligence tools were studied by many foreign and domestic scholars. The influence of ICT on pedagogical activity was investigated by R.Ch.Bekturganova, G.K. Nurgalieva, D.M. Dzhusubaliyeva and others. Problems of training using modern information technologies were studied by E.S. Polat, I.G. Zakharova, and other scientists. Changes in the educational process in connection with the informatization of society are devoted to the work of Russian scientists: as V.P. Bespalko, O.K. Tikhomirova, I.V. Robert, A.V.Khutorski, B.S. Gershunsky, E.S. Polat, A.A. Verbitsky and others. Informatization is considered by them as the main way to overcome the education crisis through the development of new models of education, the introduction of new technologies and pedagogical systems and the theory of learning. As new models, methods of learning systems, training on the basis of information resources, associative method in education are considered.

Nowadays, completely new types of educational activities such as - work with Internet resources, multimedia programs, implementation of web-projects, computer testing, Artificial Intelligence tools – are focused to teaching English and developing all language skills, as well as communication tasks.

Based on this program, there was chosen Artificial intelligence tool “Eigo.AI” https://eigo.ai/study/?id=335&subscreen=read

The basic page of the AI tool like this one: