ӘОЖ 373

КБК 74.266.3

Т 12

Құрастырушы автор: Смақов Сырым Талғатұлы Алматы облысы Талғар ауданы Қызылқайрат ауылы №19 орта мектеп-гимназиясының информатика пәнінің мұғалімі.

Пікір жазған:

С.Жүзеев Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті аға оқытушысы, философия докторы (PhD) Халықаралық зерттеулер академиясының

(International Insight Academy) ғылыми кеңесшісі

Халықаралық ғылым мен білімді қолдау орталығының оқу-әдістемелік кеңес мәжілісінде талқыланып, 2024 ж. «22» маусым

№ 85 хаттамасымен мақұлданған және баспаға ұсынылған

ISBN

«Жасанды интеллект негіздері: мектеп оқушыларына арналған кіріспе курс» / Құраст.авт; Смақов С.Т. 2024. – 73 бет.

Авторлық бағдарлама жалпы білім беретін мекемелеріне арналған.

© құраст. Авт: Смақов С.Т.

ТҮСІНІК ХАТ

«Жасанды интеллект негіздері» атты курс қазіргі заманғы білім беру үрдісінде 7-сынып оқушыларына арналған кіріспе деңгейдегі бағдарлама болып табылады. Бұл бағдарлама жасанды интеллект (AI) саласындағы негізгі ұғымдар мен принциптерді, алгоритмдік ойлау және деректермен жұмыс жасау дағдыларын үйретуге бағытталған. Қазіргі кезеңде жасанды интеллект технологиялары күнделікті өмірдің барлық саласына еніп, білім беру, медицина, өнер, экономика, ойын-сауық, өнеркәсіп және коммуникациялық салаларда кеңінен қолданылуда. Осыған байланысты оқушыларды жасанды интеллектпен таныстыру, алгоритмдік және сыни ойлау қабілеттерін дамыту, практикалық дағдыларды қалыптастыру өзекті мәселе болып отыр. Бағдарлама оқушыларға теориялық біліммен қатар практикалық тәжірибе беруге, AI құралдарын нақты өмірлік және оқу контекстінде қолдануға мүмкіндік береді. Бағдарламаның басты мақсаты – оқушыларға жасанды интеллекттің негізгі ұғымдары, деректермен жұмыс істеу, алгоритмдік ойлау, машиналық оқыту, үлгілер құру және AI құралдарын қолдану тәсілдері туралы жүйелі білім беру арқылы олардың ақпараттық сауаттылығын арттыру, шығармашылық және зерттеу қабілеттерін дамыту. Бағдарлама оқушыларды тек теориялық тұрғыда ғана емес, практикалық тапсырмалар мен жобалық жұмыстар арқылы білімді іс жүзінде қолдануға үйретеді. Курстың мазмұны келесі негізгі модульдерден тұрады: жасанды интеллект ұғымы, деректер мен ақпарат, алгоритмдер және логикалық шарттар, машиналық оқыту және үлгілер, AI қолдану мысалдары (суреттерді, мәтінді және дыбысты тану, чат-боттар, ойындардағы AI), практикалық жұмыстар мен жобалау, этикалық және қауіпсіздік аспектілері, сондай-ақ қорытынды және рефлексия. Бұл модульдер оқушыларға алгоритм құру, деректерді жинау, өңдеу, талдау және визуалдау, AI құралдарын қолдану тәжірибесін меңгеруге мүмкіндік береді. Бағдарламаның өзектілігі заманауи технологиялардың өмірге енуімен, STEM бағытындағы пәндерге қызығушылықты арттыру қажеттілігімен және ақпараттық сауаттылық талаптарымен байланысты. Жаңашылдығы – теориялық білім мен практикалық дағдыларды интеграциялау, интерактивті және онлайн ресурстарды пайдалану, AI қолданудағы қауіптер мен этикалық мәселелерді қамту, оқушылардың жобалау және командалық жұмыс қабілеттерін дамытуда көрінеді. Күтілетін нәтиже ретінде оқушылар жасанды интеллекттің негізгі принциптерін түсінеді, алгоритмдік ойлау, сыни ойлау және практикалық дағдыларын жетілдіреді, шығармашылық жобалар әзірлеу және қорғау арқылы өз қабілеттерін көрсетеді, ақпараттық сауаттылығы артып, технологиялық мәдениеті қалыптасады. Бағдарлама оқушыларды заманауи ақпараттық қоғамға бейімдейді, олардың болашақта ғылыми, зерттеу және инновациялық жобаларға қатысуға дайындығын қамтамасыз етеді, жауапты және саналы азамат ретінде қалыптасуына ықпал етеді. Осылайша, «Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасы 7-сынып оқушылары үшін теориялық және практикалық білімді үйлестіріп, алгоритмдік, сыни және шығармашылық ойлау қабілеттерін дамытатын, қазіргі заманғы білім беру талаптарына сай, ғылыми және инновациялық сипатқа ие кешенді курс болып табылады.

Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасының басты мақсаты – 7-сынып оқушыларына жасанды интеллект (AI) концепциясын, оның негізгі принциптерін, алгоритмдік және сыни ойлау қабілеттерін дамытуға, деректермен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған жүйелі білім беру. Бағдарлама оқушыларға теориялық біліммен қатар практикалық дағдыларды да меңгертуге, AI құралдарын нақты өмірлік және оқу контекстінде қолдануға мүмкіндік беруді көздейді. Бағдарламаның мақсаты сондай-ақ жасанды интеллекттің қоғам, экономика, ғылым және технология саласындағы рөлін түсіндіру, болашақтағы ықтимал әсерлерін бағалауды үйрету, оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыру және олардың технологиялық мәдениетін қалыптастыру болып табылады. Бұл курс оқушылардың шығармашылық ойлау, жобалау, командалық жұмыс және презентация жасау қабілеттерін дамытуға бағытталады, сонымен қатар AI қолданудағы

этикалық және қауіпсіздік мәселелерін түсіндіру арқылы олардың жауапкершілік деңгейін арттыруды қамтамасыз етеді.

Бағдарламаның міндеттері

Теориялық білім беру міндеттері

• Жасанды интеллект ұғымын, оның даму тарихын, адам интеллектімен салыстырмалы ерекшеліктерін түсіндіру;

• Деректердің түрлері, деректерді жинау, сақтау және өңдеу принциптерін меңгерту;

• Алгоритмдер, блок-схемалар және логикалық шарттар туралы білім беру;

• Машиналық оқыту және үлгілердің негізгі қағидаларын, AI қолдану мысалдарын таныстыру;

• AI қолданудағы қауіптер мен этика мәселелерін түсіндіру.

Практикалық дағдыларды дамыту міндеттері

• Алгоритмдерді құру және блок-схема сызу дағдыларын қалыптастыру;

• Деректерді жинау, сақтау, өңдеу және талдау тәжірибесін үйрету;

• Машиналық оқыту үлгілерімен тәжірибе жасау және қарапайым модельдер құру;

• AI құралдарын өмірлік және оқу контекстінде қолдану тәжірибесін қамтамасыз ету;

• Жобалау, презентация жасау және командалық жұмысты ұйымдастыру дағдыларын дамыту.

Сыни ойлау және этикалық тәрбиелеу міндеттері

• AI технологияларының қоғамға, экономикаға және ғылымға әсерін сыни тұрғыдан талдау;

• Дербес деректердің қауіпсіздігін сақтау принциптерін үйрету;

• AI қолданудағы этикалық нормаларды түсіндіру және оларды практикада қолдануға үйрету;

• Ақпараттық сауаттылықты дамыту арқылы оқушылардың технологиялық мәдениетін қалыптастыру.

Шығармашылық және инновациялық қабілеттерді дамыту міндеттері

• Мини-жобалар және практикалық тапсырмалар арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту;

• Жаңа идеяларды ұсыну және оларды топтық немесе жеке жобаларда қолдануға үйрету;

• Оқушылардың зерттеу және талдау қабілеттерін жетілдіру;

• Алынған білімді өмірлік жағдайда тиімді қолдануға бағыттау.

Бағдарламаның өзектілігі

Қазіргі заманғы білім беру үрдісінде жасанды интеллект (AI) технологияларының дамуы мен олардың өмірдің барлық саласына енуі оқушылардың ақпараттық сауаттылығы мен технологиялық құзыреттерін арттырудың өзекті мәселесіне айналды. Жасанды интеллект саласы қазіргі ғылым мен техникадағы ең жылдам дамып келе жатқан бағыттардың бірі болып табылады, ол тек компьютерлік ғылымда ғана емес, сонымен қатар экономика, медицина, білім, өнер және әлеуметтік қызмет салаларында да кеңінен қолданылады. Осыған байланысты мектеп оқушыларына жасанды интеллект негіздерін таныстыру, олардың алгоритмдік ойлау, деректермен жұмыс жасау және сыни ойлау қабілеттерін қалыптастыру маңызды болып отыр. Бағдарлама оқушылардың тек теориялық білім алуын ғана емес, сонымен қатар практикалық дағдыларын дамытуға бағытталған, бұл олардың қазіргі заманғы ақпараттық және цифрлық қоғамдағы өмірге бейімделуіне, технологияларды тиімді пайдалана алуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жасанды интеллекттің әлеуметке, экономикаға, ғылымға және мәдениетке әсерін түсіну оқушылардың сыни ойлау қабілеттерін жетілдірумен қатар, олардың болашақта инновациялық жобалар мен ғылыми зерттеулерге қызығушылығын арттырады. Бағдарлама этикалық және құқықтық аспектілерді де қамтиды, бұл оқушыларға AI технологияларын қолдану кезінде жауапкершілікті сезінуге, дербес деректердің қауіпсіздігін сақтауға және

ақпараттық қауіпсіздік нормаларын меңгеруге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда жасанды интеллект технологияларының өмірге енгендігі, олардың әртүрлі салаларда қолданылуы және болашақта кеңінен таралуы оқушыларды раннем жасында осы саламен таныстыру қажеттілігін туындатады, бұл олардың кәсіби бағдарын, шығармашылық және зерттеу қабілеттерін дамытуға, сонымен қатар STEM бағытындағы пәндерге қызығушылығын арттыруға септігін тигізеді. Осы тұрғыдан алғанда, «Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасының өзектілігі заманауи білім беру талаптарына сай келуінде, оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыруда, алгоритмдік және сыни ойлау қабілеттерін дамытуда, сондай-ақ практикалық және шығармашылық дағдыларын қалыптастыруда көрінеді. Бағдарлама оқушыларды тек технологиялық құралдарды қолдануға үйретіп қана қоймай, сонымен қатар олардың болашақта ғылым, техника және инновация салаларында өз мүмкіндіктерін жүзеге асыруына, жауапты және саналы азамат ретінде қалыптасуына бағытталған.

Бағдарламаның жаңашылдығы

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасының жаңашылдығы қазіргі заманғы технологиялық үрдістер мен білім беру талаптарына сәйкестендірілген инновациялық мазмұн мен әдістемелік тәсілдерде көрініс табады. Біріншіден, бағдарлама оқушыларға жасанды интеллекттің негізгі ұғымдары мен оның күнделікті өмірде, білім беру, ойын-сауық, медицина, экономика, ғылым және өнер салаларында қолданылу мысалдарын таныстырады, бұл мектеп бағдарламаларында бұрын-соңды толық қамтылмаған тақырыптарды қамтиды. Екіншіден, курс практикалық бағытқа баса назар аударады: оқушылар тек теориялық біліммен шектелмей, деректерді жинау, өңдеу, талдау және визуалдау, алгоритмдер құру, блок- схемалар сызу, машиналық оқыту үлгілерімен тәжірибе жасау сияқты іс-әрекеттерді орындайды. Бұл әдістемелік тәсіл оқушылардың проблеманы шешу қабілетін, сыни ойлау және шығармашылық ойлау дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді. Үшіншіден, бағдарламада AI құралдарын онлайн және офлайн түрде қолдануға бағытталған практикалық сабақтар, мини-жобалар және презентацияларды қорғау элементтері енгізілген, бұл оқушылардың жобалау және командалық жұмыс дағдыларын қалыптастыруға ықпал етеді. Төртіншіден, бағдарлама этика, дербес деректер қауіпсіздігі, ақпараттық сауаттылық, AI технологияларын жауапты пайдалану сияқты қазіргі заманғы өзекті мәселелерді қамтиды, бұл оқушыларды саналы және жауапты технологиялық мәдениетке тәрбиелеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, курс жасанды интеллекттің әртүрлі салалардағы қолдану ерекшеліктерін зерттеу арқылы оқушылардың зерттеу дағдыларын жетілдіреді, олардың ғылыми-зерттеу жобаларына және инновациялық идеяларға қызығушылығын арттырады. Бағдарламаның жаңашылдығы оқушыларға жасанды интеллектпен жұмыс жасау барысында тәжірибелік дағдыларды меңгеруге мүмкіндік беруінде, STEM бағытындағы пәндерге қызығушылықты оятуында және олардың болашақта жаңа технологияларды меңгеруге, шығармашылық және кәсіби потенциалын дамытуға дайын болуында көрінеді. Сонымен қатар, бағдарлама жаңа ақпараттық технологиялар мен заманауи оқыту әдістерін біріктіріп, оқушылардың білім алу процесінде белсенділігін арттыруға, олардың оқу материалын практикалық тұрғыда қолдануға дағдыландыруға мүмкіндік береді. Осылайша, «Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасы оқушылардың теориялық және практикалық білімін интеграциялай отырып, оларды заманауи технологиялық қоғамға дайындайтын, инновациялық сипатқа ие білім беру құралы болып табылады.

Теориялық бөлім

«Жасанды интеллект негіздері» курсының теориялық бөлімі оқушыларға жасанды интеллект (AI) саласындағы негізгі ұғымдар мен принциптерді, деректермен және алгоритмдермен жұмыс істеу дағдыларын, сондай-ақ машиналық оқыту және үлгілер құру концепцияларын түсіндіруге бағытталған. Теориялық бөлім келесі бағыттарды қамтиды: жасанды интеллект ұғымы және оның адам интеллектімен салыстырмалы ерекшеліктері; AI

технологияларының даму тарихы мен қазіргі кезеңдегі қолдану салалары; деректер және деректер түрлері, оларды жинау, сақтау және өңдеу тәсілдері; алгоритмдер, олардың түрлері және блок-схема құру; логикалық шарттар мен шешім қабылдау алгоритмдері; машиналық оқыту негіздері, үлгілерді құру және оларды тексеру принциптері; суреттерді, мәтінді және дыбысты тану технологиялары; чат-боттар және ойындардағы жасанды интеллект мысалдары; AI құралдарын қолданудағы қауіптер мен этика мәселелері; дербес деректердің қауіпсіздігін сақтау. Теориялық бөлімнің мақсаты – оқушыларға жасанды интеллект туралы жүйелі білім беру арқылы олардың ақпараттық сауаттылығын арттыру, алгоритмдік ойлау қабілеттерін дамыту және практикалық тапсырмалар арқылы алған білімдерін нақты өмірлік жағдайларда қолдануға үйрету. Теориялық бөлімде оқушылар алгоритмдік ойлау принциптері мен деректерді өңдеудің негізгі тәсілдерін меңгереді, бұл олардың болашақта STEM бағытындағы пәндерге қызығушылығын арттырады, шығармашылық және зерттеу дағдыларын жетілдіреді. Сонымен қатар, теориялық бөлімде AI қолдану салалары қарастырылады: медицинада, білім беру жүйесінде, өнеркәсіпте, ойын индустриясында және коммуникациялық технологияларда жасанды интеллекттің рөлі түсіндіріледі. Теориялық бөлімде оқушыларға жасанды интеллекттің әлеуметке, экономикаға және ғылымға әсері талданады, AI технологияларын қолданудағы қауіптер мен этикалық мәселелерге назар аударылады, дербес деректердің қауіпсіздігі мен ақпараттық қауіпсіздік нормалары үйретіледі. Теориялық бөлімде әр тақырып бойынша нақты мысалдар мен иллюстрациялар, мультимедиа құралдар, интерактивті тақта және онлайн ресурстар қолданылады, бұл оқушылардың ақпаратты қабылдауын жеңілдетіп, теориялық білімді практикада қолдануға дайындайды. Сонымен қатар, теориялық бөлімде оқушылардың білімін бекіту мақсатында қысқаша есептер, талқылаулар, пікірталастар және қысқаша жазбаша тапсырмалар қарастырылған. Бұл олардың сыни ойлау қабілеттерін дамытуға, практикалық дағдыларын жетілдіруге және алынған білімді өмірлік жағдайларда қолдануға мүмкіндік береді. Теориялық бөлімнің мазмұны қазіргі заманғы білім беру стандарттарына, ҚР БҒМ №130 бұйрығына және 7-сынып информатика пәні бағдарламасының талаптарына сәйкес жасалған, бұл курстың ғылыми негізделген, жүйелі және оқушыға түсінікті болуына кепілдік береді.

Бағдарламаның мазмұндық модульдері

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасының мазмұндық модульдері курстың тақырыптарын жүйелі түрде құрылымдап, оқушыларға теориялық білімді практикалық дағдылармен үйлестіру арқылы ақпараттық және технологиялық құзыреттерін дамытуға бағытталған. Бағдарлама 34 сағатқа арналған кіріспе курсқа сәйкес келетін апта сайынғы сабақтар бойынша төмендегі модульдерден тұрады:

1. Жасанды интеллект ұғымы

Бұл модульде оқушылар жасанды интеллекттің негізгі ұғымымен, оның адам интеллектінен айырмашылықтарымен танысады, AI технологияларының өмірге енген салалары мен даму тарихын меңгереді. Модуль оқушыларға жасанды интеллекттің күнделікті өмірдегі қолданылу мысалдарын қарастыруға мүмкіндік береді.

2. Ақпарат және деректер

Модуль оқушыларға ақпарат пен деректердің маңыздылығын түсіндіруге, деректер түрлері, деректерді жинау, сақтау және өңдеу әдістерін үйретуге бағытталған. Сондай-ақ, дербес деректердің қауіпсіздігі және ақпараттық қауіпсіздік мәселелері қарастырылады.

3. Алгоритмдер және логикалық шарттар

Бұл модульде алгоритмнің ұғымы, алгоритм түрлері, блок-схемалар құру және логикалық шарттарды қолдану принциптері оқытылады. Оқушылар практикалық тапсырмалар арқылы алгоритмдік ойлау қабілеттерін дамытады және алгоритмдерді өмірлік мәселелерге қолдануды үйренеді.

4. Машиналық оқыту және үлгілер

Модульде машиналық оқытудың негізгі түрлері, үлгілерді құру, оқыту және тексеру процесі қарастырылады. Оқушылар қарапайым үлгілерді қолдану арқылы AI жұмысының принципін түсінеді және практикалық тәжірибе алады.

5. AI қолдану мысалдары

Бұл модульде AI құралдарының нақты қолдану салалары таныстырылады: суреттерді, мәтінді және дыбысты тану, чат-боттар, ойындардағы жасанды интеллект және онлайн AI құралдары. Оқушылар практикалық жұмыстар арқылы алынған білімдерін қолдануды үйренеді.

6. Практикалық жұмыстар мен жобалау

Модульде оқушылар алгоритм құру, деректермен жұмыс істеу, AI құралдарын қолдану бойынша практикалық тапсырмаларды орындайды. Сонымен қатар, мини-жобаларды әзірлеу және қорғау арқылы шығармашылық және зерттеу дағдыларын дамытады.

7. Этикалық және қауіпсіздік аспектілері

Бұл модульде AI қолданудағы этика, дербес деректердің қауіпсіздігі, технологиялық жауапкершілік және ақпараттық қауіпсіздік мәселелері қарастырылады. Оқушылар өз білімдерін сыни тұрғыдан талдап, жауапты және саналы технологиялық мәдениетке үйретіледі.

8. Қорытынды және рефлексия

Курстың соңғы модулінде оқушылар алған білімдерін қайта қарап, өзін-өзі бағалау және топтық кері байланыс арқылы рефлексия жүргізеді. Бұл олардың алған білімдерін жүйелі түрде бекітуге және болашақтағы жобаларға бағдарлауға мүмкіндік береді.

Күтілетін нәтиже

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасын меңгеру нәтижесінде оқушылар келесі білім, дағды және құзыреттерге ие болады. Біріншіден, оқушылар жасанды интеллекттің негізгі ұғымдарын, оның адам интеллектімен салыстырмалы ерекшеліктерін, дамуы мен қолдану салаларын түсінеді; AI технологияларының қоғамға, экономикаға, ғылымға және мәдениетке әсерін бағалай алады; деректердің түрлері, олардың жинау, сақтау және өңдеу әдістерін меңгереді, дербес деректердің қауіпсіздігі мен ақпараттық қауіпсіздік нормаларын сақтаудың маңыздылығын түсінеді. Екіншіден, оқушылар алгоритмдік ойлау дағдыларын қалыптастырады: алгоритм құру, блок-схема сызу, логикалық шарттарды қолдану, машиналық оқыту үлгілерін қарапайым мысалдар арқылы талдау және тексеру қабілеттерін меңгереді; деректермен жұмыс істеу тәжірибесін алады және практикалық тапсырмаларды орындау арқылы алған білімдерін өмірлік жағдайларға қолдануға үйренеді. Үшіншіден, оқушылардың шығармашылық және зерттеу қабілеттері дамиды: мини-жобаларды әзірлеу және қорғау арқылы өз идеяларын ұсыну, презентация жасау және топтық жұмысты ұйымдастыру дағдылары жетілдіріледі; өз жұмыстарын сыни тұрғыдан бағалау және рефлексия жүргізу арқылы алынған білімдерін жүйелі түрде бекітеді. Төртіншіден, оқушылар жасанды интеллект құралдарын өмірлік және оқу контекстінде жауапкершілікпен қолдануға, этикалық нормаларды сақтау және қауіптерді бағалай білуге үйренеді; ақпараттық сауаттылық деңгейі жоғарылайды, технологиялық мәдениеті қалыптасады. Бесіншіден, курс оқушылардың болашақта STEM бағытындағы пәндерге қызығушылығын арттырады, олардың жаңа технологияларды меңгеруге, ғылыми және инновациялық жобаларға қатысуға дайындығын қамтамасыз етеді. Жалпы, «Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасын меңгерген оқушылар теориялық білім мен практикалық дағдыларды интеграциялай отырып, жасанды интеллект саласындағы негізгі ұғымдар мен қолдану принциптерін түсінеді, алгоритмдік және сыни ойлау қабілеттерін дамытады, деректермен жұмыс жасау тәжірибесін меңгереді, шығармашылық және командалық жұмыс дағдыларын жетілдіреді, AI құралдарын жауапкершілікпен пайдалана отырып, технологиялық мәдениетті қалыптастырады. Осылайша, курс оқушыларды заманауи ақпараттық қоғамға бейімдеп, олардың болашақтағы ғылыми, зерттеу және инновациялық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Күнтізбелік-тақырыптық жоспар 7-сынып | 34 сағат | аптасына 1 сағат

№	Сабақ тақырыбы	Сағат
1	Жасанды интеллект ұғымы	1
2	Жасанды интеллекттің даму тарихы	1
3	Күнделікті өмірдегі AI	1
4	Жасанды интеллект пен адам интеллекті	1
5	Ақпарат және деректер ұғымы	1
6	Деректер түрлері	1
7	Деректерді жинау жолдары	1
8	Деректерді сақтау және өңдеу	1
9	Практикалық жұмыс: деректермен жұмыс	1
10	Алгоритм ұғымы	1
11	Алгоритм түрлері	1
12	Логикалық шарттар	1
13	Блок-схема құру	1
14	Практикалық жұмыс: алгоритм құру	1
15	AI-дегі алгоритмдердің рөлі	1
16	Машиналық оқыту ұғымы	1
17	Машиналық оқытудың түрлері	1
18	Үлгі (модель) деген не?	1
19	Үлгіні оқыту және тексеру	1
20	Суреттерді тану мысалдары	1
21	Практикалық жұмыс: AI онлайн құрал	1
22	Чат-боттар қалай жұмыс істейді?	1
23	Дыбысты тану технологиясы	1
24	Мәтінді өңдеу және аударма	1
25	Ойындардағы жасанды интеллект	1
26	Практикалық жұмыс: AI қолдану	1
27	Мини-жобаға кіріспе	1
28	Жасанды интеллект және этика	1
29	Дербес деректердің қауіпсіздігі	1
30	AI қолданудағы қауіптер	1
31	Болашақтағы жасанды интеллект	1
32	Курсты қайталау	1
33	Жоба қорғау	1
34	Қорытынды сабақ. Рефлексия	1

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Жасанды интеллекттің даму тарихы
Сабақтың мақсаты		жасанды интеллекттің пайда болу кезеңдерін біледі
Құндылақтарды дарыту		Ғылыми танымға қызығушылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі Сәлемдесу Оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту Мұғалім сұрақ қояды: Компьютерлер әрдайым «ақылды» болды ма? Алғашқы компьютерлер не істей алды? Оқушылар өз болжамдарын айтады.		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа кері байланы с Ауызша мадақтау	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 37- минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Мұғалім қысқаша түсіндіреді: Жасанды интеллекттің даму кезеңдері: 1⃣ 1950–1960 жж. Алан Тьюринг «Тьюринг тесті» Алғашқы AI идеялары 2⃣ 1970–1980 жж. Эксперттік жүйелер Қарапайым логикалық бағдарламалар		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы	Оқулық Экран

Сабақ №2

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Ақпарат және деректер ұғымы
Сабақтың мақсаты		– ақпарат пен деректер ұғымын біледі
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық мәдениет
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Оқушы: ақпарат пен деректерге анықтама береді; олардың айырмашылығын түсіндіреді; деректердің кемінде 3 түрін атайды. Тілдік мақсаттар Пәндік лексика: ақпарат, деректер, сандық дерек, мәтіндік дерек, графикалық дерек Диалог пен жазуға арналған тіркестер: Ақпарат дегеніміз – ... Деректер ... түрінде беріледі		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа кері байланы с Ауызша мадақтау	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 37- минут	Ұйымдастыру кезеңі Сәлемдесу Оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту Сұрақтар: Телефонда сақталған сурет – ақпарат па, әлде дерек пе? Ауа райы болжамы қалай жасалады? Оқушылар өз пікірін білдіреді. II. Сабақтың ортасы (25 минут) Жаңа тақырыпты түсіндіру		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле	Оқулық Экран

Сабақ №5

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Деректер түрлері
Сабақтың мақсаты		– деректердің негізгі түрлерін атайды
Құндылақтарды дарыту		Деректерге жауапкершілік
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі Сәлемдесу Оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту Сұрақ: Телефонда сақталған фото, видео, мәтіндердің айырмашылығы неде?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа кері байланы с Ауызша мадақтау	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Мұғалім түсіндіреді: Деректердің негізгі түрлері: Мәтіндік деректер – сөздер, сөйлемдер Сандық деректер – сандар, өлшемдер Графикалық деректер – сурет, диаграмма Дыбыстық деректер – музыка, дауыс Бейнелік деректер – видео		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле	Оқулық Экран

Сабақ №6

Білім беру ұйымының атауы	«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:	Информатика
Бөлім:	Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:	Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:	7	Қатыспағандар саны
Тақырыбы	Деректерді жинау жолдары
Сабақтың мақсаты	– деректерді жинаудың негізгі жолдарын біледі

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Деректерді сақтау және өңдеу
Сабақтың мақсаты		– деректерді сақтау және өңдеу ұғымдарын біледі
Құндылақтарды дарыту		Деректерді дұрыс пайдалану мәдениеті
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар

Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Смартфонда немесе компьютерде біз қандай деректерді сақтаймыз? Деректерді сақтамай немесе өңдемей не болады?					Нұсқаулық- тарды орындайды	Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа кері байланы с Ауызша мадақтау	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Деректерді сақтау: Файлдарда сақтау – мәтін, сурет, видео файлдары Базаларда сақтау – құрылымдалған деректер Бұлттық сақтау – интернет арқылы сақтау Деректерді өңдеу: Сұрыптау – деректерді белгілі бір тәртіппен орналастыру Фильтрация – қажет деректерді таңдау Талдау – қорытынды жасау Көрсету – график, кесте, диаграмма түрінде көрсету Мысалдар: Файлда сақтау: Word құжаты База: мектептің оқушы деректері Бұлттық сақтау: Google Drive Талдау: тест нәтижесін есептеу Топтық жұмыс (10 минут) Оқушылар 4 топқа бөлінеді. Әр топқа тапсырма беріледі: Файлдарда сақтау Базада сақтау Бұлттық сақтау Деректерді өңдеу әдістері Әр топ: анықтама береді, мысал келтіреді, қолдану саласын көрсетеді. Жеке жұмыс (5 минут) Берілген тапсырма:					Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды	Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал ған тапсырм а үшін 2 асық үлестіріл еді. «Асық әдісі» Оқушы тапсырм аны орындау деңгейін е қарай 1–10 баллдық шкала бойынша асықтар жинайды .	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары
		Дерек	Сақта у тәсілі	Өңде у әдісі
		Оқушыларды ң аты-жөні	?	?
		Мектептегі	?	?

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Практикалық жұмыс: деректермен жұмыс
Сабақтың мақсаты		– берілген деректермен жұмыс жасай алады
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық мәдениет
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақ: Компьютерде кесте немесе график жасау арқылы деректерді қалай өңдеуге болады?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Практик алық жұмыс нәтижесі не баға Ауызша мадақтау	Стикер- лер , экран

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Алгоритм ұғымы
Сабақтың мақсаты		– алгоритм ұғымын біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	I. Сабақтың басы (5 минут) Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Күнделікті өмірде біз бір әрекеттерді қайталаймыз. Мысалы, таңертеңгілік дайындық. Бұл алгоритм бе? Алгоритмнің негізгі мақсаты не?		Нұсқаулық- тарды орындайды		 Қалыпта стырушы бағалау  Топтық жұмыс нәтижесі не баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Алгоритм – берілген нәтиже алу үшін орындалатын әрекеттердің айқын тәртіппен берілген тізбегі. Алгоритмнің қасиеттері: 1⃣ Дәлдік – әр қадам нақты болуы тиіс 2⃣ Айқындық – орындаушы оны түсінуі керек 3⃣ Нәтижелілік – алгоритм соңында нәтиже шығуы тиіс 4⃣ Бітімдік – алгоритм аяқталуы қажет 5⃣ Қайталау (кейде) – циклдік		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма-		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді.	Оқулық Экран

Сабақ №10

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Алгоритм түрлері
Сабақтың мақсаты		– алгоритм түрлерін біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Күнделікті өмірде алгоритмді қайда қолданамыз? Тапсырманы әртүрлі жолмен орындауға бола ма?		Нұсқаулық- тарды орындайды		 Қалыпта стырушы бағалау  Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Алгоритм түрлері: 1⃣ Сызықтық алгоритм – әрекеттер бірінен соң бірі орындалады. Мысал: Таңертеңгілік дайындық: тұру → тіс тазалау → киіну → таңғы ас. 2⃣ Тармақталу алгоритмі – әрекет шартқа байланысты екі немесе одан көп бағытта орындалады. Мысал: Егер ауа райы жауын- шашынды болса → жаңбыр пальтосын ки → әйтпесе жеңіл киім ки. 3⃣ Циклдік алгоритм – белгілі бір әрекеттер бірнеше рет		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №11

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Логикалық шарттар
Сабақтың мақсаты		– логикалық шарт дегенімізді біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Күнделікті өмірде шешім қабылдау үшін шарттарды қалай қолданамыз? Мысалы, ауа райына қарай киім таңдау		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Логикалық шарт – бұл алгоритмде қандай да бір әрекетті орындауға немесе орындамауға себеп болатын жағдай. Қарапайым логикалық шарттар: 1⃣ AND (және) – екі шарттың екеуі де орындалса 2⃣ OR (немесе) – екі шарттың бірі орындалса 3⃣ NOT (емес) – шарттың жоқтығын білдіреді Мысалдар: Егер ауа 25°C-тан жоғары және күн ашық болса → саябаққа бару Егер сабаққа бармаса немесе үй тапсырмасын орындамаса → ескерту Егер сыныпта шудың жоқтығы →		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал ған тапсырм	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №12

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Блок-схема құру
Сабақтың мақсаты		– блок-схема ұғымын біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар-ланған кезең-дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4-минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Алгоритмді қағазда қалай көрсетуге болады? Блок-схеманың қандай артықшылықтары бар?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыптас тырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Блок-схема – алгоритмді графикалық түрде көрсететін сызба. Блок-схеманың негізгі элементтері: 1⃣ Бастау/Аяқтау – сопақшалар 2⃣ Процесс (әрекет) – тікбұрыштар 3⃣ Шешім (шарт) – ромбтар 4⃣ Бағыт (жолақтар мен стрелкалар) – әрекеттердің бағытын көрсетеді Мысал: Алгоритм: «Сабаққа дайындалу» Бастау → Ояну → Киіну → Таңғы ас → Сабаққа бару → Аяқтау Топтық жұмыс (10 минут) Оқушылар 3 топқа бөлінеді. Әр топқа тапсырма: Сызықтық алгоритмнің блок- схемасы Тармақталу алгоритмінің блок- схемасы Циклдік алгоритмнің блок-схемасы Топтар сызбаларды жасап, презентациялайды.		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімні ң қорытынд ы балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындалғ ан тапсырма үшін 2 асық үлестіріле ді. «Асық әдісі» Оқушы	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №13

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Практикалық жұмыс: алгоритм құру
Сабақтың мақсаты		– қарапайым алгоритм құра алады
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар-ланған кезең-дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4-минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Алгоритмді практикада қалай қолдануға болады? Блок-схема құру неге маңызды?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыптас тырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа	Стикер- лер , экран

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Машиналық оқыту ұғымы
Сабақтың мақсаты		– машиналық оқыту ұғымын біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: AI қалай өздігінен үйренеді? Машиналық оқыту бізге қайда көмектеседі?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Машиналық оқыту – бұл компьютерлердің деректерді пайдаланып өздігінен үйреніп, шешім қабылдау немесе болжам жасау қабілеті. Машиналық оқытудың негізгі қадамдары: 1⃣ Деректер жинау 2⃣ Деректерді өңдеу 3⃣ Үлгіні жасау (модель) 4⃣ Үлгіні тексеру 5⃣ Жаңа болжам жасау Мысалдар: Gmail – спам хаттарды тану YouTube – видеоны ұсынып, ұсыныстар жасау TikTok – қолданушыға қызықты видеолар көрсету		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал ған	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №16

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Машиналық оқытудың түрлері
Сабақтың мақсаты		– машиналық оқытудың түрлерін біледі
Құндылақтарды дарыту		Логикалық ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Машиналық оқыту қалай жұмыс істейді? Біз көретін AI жүйелерінде қандай оқыту түрлері қолданылады?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жаңа тақырыпты түсіндіру Машиналық оқытудың негізгі түрлері: 1⃣ Бақыланатын оқыту (Supervised Learning) Алгоритм алдын ала берілген деректер мен нәтижелерді пайдаланып үйренеді Мысалы: спам хаттарды тану, бағаларды болжау 2⃣ Бақыланбайтын оқыту (Unsupervised Learning) Алгоритм деректердегі заңдылықтарды өздігінен табады Мысалы: тұтынушыларды топтарға бөлу, мәліметтер кластеризациясы 3⃣ Күшейтпелі оқыту (Reinforcement Learning)		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал ған	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №17

Білім беру ұйымының атауы	«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:	Информатика
Бөлім:	Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:	Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:	7	Қатыспағандар саны
Тақырыбы	Чат-боттар қалай жұмыс істейді?
Сабақтың мақсаты	– чат-бот дегеніміз не екенін біледі
Құндылақтарды дарыту	Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Дыбысты тану технологиясы
Сабақтың мақсаты		– дыбысты тану технологиясы дегенді біледі
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Siri немесе Google Assistant сияқты көмекшілер біздің		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға	Стикер- лер , экран

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Мәтінді өңдеу және аударма
Сабақтың мақсаты		– мәтінді өңдеу және аударма ұғымын біледі
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
	Ұйымдастыру кезеңі: – Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар:		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық	Стикер- лер , экран

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Ойындардағы жасанды интеллект
Сабақтың мақсаты		– ойындардағы жасанды интеллекттің негізгі мақсатын біледі
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Практикалық жұмыс: AI қолдану
Сабақтың мақсаты		– AI құралдарын аша алады және қарапайым тапсырманы орындай алады
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Мини-жобаға кіріспе
Сабақтың мақсаты		– мини-жоба дегенді түсінеді және тақырыптарды біледі
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Жобалық жұмыс дегенді қалай түсінесіз? Мини-жобаның артықшылығы қандай деп ойлайсыз?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
	1. Мини-жоба ұғымын түсіндіру (10 минут) Мини-жоба – қысқа мерзімде орындалатын, нақты мақсат пен нәтижесі бар шағын зерттеу немесе шығармашылық жұмыс. Жобалық жұмыс кезеңдері: 1⃣ Тақырып таңдау		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма-		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің	Оқулық

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Жасанды интеллект және этика
Сабақтың мақсаты		– жасанды интеллекттің этикалық аспектілері туралы түсінік алады
Құндылақтарды дарыту		Ақпараттық сауаттылық
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: AI құралдарын қолданғанда қандай мәселелер туындауы мүмкін? Біз AI-ді жауапкершілікпен қолдану үшін нені білуіміз керек?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	1. Жаңа тақырыпты түсіндіру (10 минут) Этика және жасанды интеллект – бұл AI құралдарын қолдануда адам құқығы, әділдік, құпиялылық және жауапкершілік принциптерін сақтау. Негізгі мәселелер: 1⃣ Жеке деректерді қорғау – AI қолданғанда адамның жеке ақпараты қауіпсіз болуы керек 2⃣ Әділдік – AI шешімдері адамдарға тең қарауды қамтамасыз етуі тиіс 3⃣ Жауапкершілік – AI қате шешім қабылдаған жағдайда жауапкершілік адамда болады 4⃣ Транспаренттілік – AI қалай жұмыс істейтінін түсіну маңызды Мысалдар:		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімн ің қорытын ды балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындал ған тапсырм	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Сабақ №28

Білім беру ұйымының атауы	«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:	Информатика
Бөлім:	Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:	Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:	7	Қатыспағандар саны
Тақырыбы	Болашақтағы жасанды интеллект
Сабақтың мақсаты	– жасанды интеллекттің қазіргі заманғы қолдану салаларын біледі
Құндылақтарды дарыту	Шығармашылық және сыни ойлау
Сабақтың барысы

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Курсты қайталау
Сабақтың мақсаты		– курс бойынша алған негізгі ұғымдар мен терминдерді есте сақтайды
Құндылақтарды дарыту		Шығармашылық және сыни ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Қызығушылықты ояту: Сұрақтар: Біз осы курс барысында нені үйрендік? Ең қызықты тақырып қайсысы болды?		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
	1. Теорияны қайталау (10 минут) Тақырып бойынша қысқаша шолу:		Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10	Оқулық

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Жоба қорғау
Сабақтың мақсаты		– өз жобасын таныстырады және қорғай алады
Құндылақтарды дарыту		Шығармашылық және сыни ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар-ланған кезең-дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4-минут	Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, түгендеу Мотивация: «Бүгін біз өз жобаларымызды қорғаймыз және бір-біріміздің жұмысына баға береміз» Қысқаша нұсқаулар: қорғау тәртібі, уақыт шектеуі (әр жобаға 3-5 минут)		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыптас тырушы бағалау Топтық жұмысқа баға Жеке жұмысқа баға	Стикер- лер , экран
Сабақ-тың ортасы 25 минут	Жобаны қорғау (20 минут) Тапсырма: Әр оқушы немесе топ өз жобасын таныстырады: Жобаның тақырыбы мен мақсаты Қолданылған әдістер мен AI құралдары Нәтижелер мен қорытындылар Болашақта жетілдіру мүмкіндіктері Сұрақ-жауап: Сыныптастар және мұғалім жобаны сұрақ арқылы тексереді Әр оқушы немесе топ қорытынды сұрақтарға жауап береді Пікірталас және топтық бағалау (5 минут) Тапсырма: Әр оқушы сыныптастарының жобасына пікір береді «Ең қызықты идея» немесе «Ең		Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды Тапсырма- ларды орындайды		Оқушы: 1–10 балдық жүйе бойынша мұғалімні ң қорытынд ы балдық бағалауы жүргізіле ді. Әр дұрыс орындалғ ан тапсырма үшін 2 асық	Оқулық Экран Үлестірме қағаздары

Білім беру ұйымының атауы		«№19 орта мектеп-гимназиясы»
Пәні:		Информатика
Бөлім:		Жасанды интеллект негіздері
Педагогтің аты- жөні:		Смақов Сырым Талғатұлы
Күні:
Сыныбы:		7		Қатыспағандар саны
Тақырыбы		Қорытынды сабақ. Рефлексия
Сабақтың мақсаты		– курс бойынша алған негізгі ұғымдар мен дағдыларын еске алады
Құндылақтарды дарыту		Шығармашылық және сыни ойлау
Сабақтың барысы
Сабақ-тың жоспар- ланған кезең- дері	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурс- тар
Сабақ-тың басы 4- минут	Ұйымдастыру кезеңі: – Сәлемдесу, түгендеу Мотивация: – «Бүгін біз курс бойынша алған		Нұсқаулық- тарды орындайды		Қалыпта стырушы бағалау Топтық	Стикер- лер , экран

Қорытынды

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасы 7-сынып оқушыларына жасанды интеллект саласының теориялық және практикалық негіздерін жүйелі түрде меңгеруге, алгоритмдік және сыни ойлау қабілеттерін дамытуға, деректермен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға бағытталған кешенді курс болып табылады. Бағдарлама оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыруға, технологиялық мәдениетін қалыптастыруға және практикалық дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді. Теориялық бөлімде оқушылар жасанды интеллекттің негізгі ұғымдарын, алгоритмдер мен блок-схемаларды, деректердің түрлері мен өңдеу әдістерін, машиналық оқыту және үлгілерді құру принциптерін меңгереді. Практикалық бөлімде оқушылар алгоритмдерді құру, деректерді жинау, өңдеу және талдау, AI құралдарын қолдану тәжірибесін алады, сондай-ақ мини-жобалар әзірлеп, оларды қорғау арқылы шығармашылық және зерттеу қабілеттерін дамытады. Бағдарламаның өзектілігі қазіргі заманауи білім беру үрдісінде жасанды интеллект технологияларының кеңінен таралуымен және STEM бағытындағы пәндерге қызығушылықты арттыру қажеттілігімен түсіндіріледі. Жаңашылдығы – теориялық білім мен практикалық дағдыларды біріктіру, интерактивті және онлайн ресурстарды пайдалану, AI құралдарын нақты өмірлік мысалдар арқылы көрсету және этикалық, құқықтық мәселелерді қамтуында. Бағдарлама арқылы оқушылар алгоритмдік ойлау, сыни ойлау, командалық жұмыс және презентация жасау дағдыларын жетілдіреді, дербес деректердің қауіпсіздігін сақтау және AI қолданудағы жауапкершілікті бағалай білуге үйренеді. Күтілетін нәтиже ретінде оқушылар жасанды интеллекттің негізгі принциптерін түсінеді, практикалық тапсырмаларды орындай алады, шығармашылық және зерттеу қабілеттерін дамытады, ақпараттық сауаттылығы артып, заманауи технологиялық қоғамға бейімделген, саналы және жауапты азамат ретінде қалыптасады. Қорытындылай келе,

«Жасанды интеллект негіздері» бағдарламасы оқушыларды заманауи ақпараттық және технологиялық қоғамға дайындайтын, теория мен практиканы интеграциялай отырып, олардың білімін, дағдыларын және құзыреттерін кешенді түрде дамытатын инновациялық және ғылыми негізделген оқу құралы болып табылады.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th Edition). Pearson.

2. Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press.

3. Marr, B. (2020). Artificial Intelligence in Practice: How 50 Successful Companies Used AI and Machine Learning to Solve Problems. Wiley.

4. Chollet, F. (2018). Deep Learning with Python. Manning Publications.

5. Жаңалықтар мен ресми ақпарат көздері: Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің ресми сайтындағы №130 бұйрыққа сәйкес 7-сынып информатика пәні бағдарламасы.

6. IBM. (2021). What is Artificial Intelligence (AI)? – https://www.ibm.com/topics/artificial-intelligence

7. Microsoft Education. (2020). AI for K-12: Preparing Students for a Future with Artificial Intelligence.

8. UNESCO. (2021). Artificial Intelligence in Education: Guidance for Policy-Makers.

9. Kaplan, J. (2016). Artificial Intelligence: What Everyone Needs to Know. Oxford University Press.

10. Marr, B. (2018). Data Strategy: How to Profit from a World of Big Data, Analytics and the Internet of Things. Kogan Page.