Тәрбиелік іс-шараның тақырыбы: «Жасанды интеллект: қауіптер мен тәуекелдер»

Мақсаты: Студенттерге ЖИ-дің дамуы әкелетін мүмкіндіктер мен қатар, оның этикалық, әлеуметтік және кәсіби қауіптерін түсіндіру

Тәрбиелік іс-шараның міндеттері :

1. Студенттердің сөздік қорларын молайту; ой – өрісін кеңейту

2 Қауіпсіздік ережелерін үйрету

Қажетті ресурстар: видео , слайд

Ұйымдастыру кезеңі

ЖИ дегеніміз не? (Қысқаша шолу)

ЖИ — адамның интеллектуалды функцияларын орындайтын машиналық жүйе.

Мысалдар: ChatGPT, Midjourney, FaceID, ұсыныстар алгоритмі (YouTube/TikTok).

ЖИ-дің негізгі 5 қаупі

Жалған ақпарат (Deepfakes).

Жеке деректердің қауіпсіздігі.

Жұмыс орындарының жоғалуы.

Психологиялық тәуелділік пен жалқаулық.

Этикалық және бақылау мәселесі.

Deepfakes — шындық пен өтіріктің шекарасы

ЖИ арқылы кез келген адамның бейнесі мен дауысын айнытпай жасау мүмкіндігі.

Қауіп: Кибер-алаяқтық, адамның абыройына нұқсан келтіру.

Кеңес: Кез келген ақпаратты екі рет тексеру (Fact-checking).

Қауіпсіздік ережелері (Checklist)

Құпия сөздерді ЖИ-ге жазба.

Ақпараттың қайнар көзін тексер.

ЖИ берген жауапқа соқыр сенбе.

Өз дағдыларыңды дамытуды тоқтатпа.

2. Студенттермен талқылауға арналған сұрақтар

1. ЖИ бізді ақылды ете ме, әлде жалқау ете ме?

2. Дипломдық жұмысты ЖИ жазып берсе, ол диплом иесін маман деп санауға бола ма?

3. Болашақта ЖИ адамның басқаруынан шығып кетуі мүмкін бе?

4. Егер ЖИ қателік жасап, адамға зиян келтірсе (мысалы, автопилоттағы көлік), кім кінәлі: бағдарламашы ма, әлде ЖИ-дің өзі ме?

3. Практикалық тапсырма: «Қауіпті анықта»

Студенттерге бірнеше кейс ұсыну:

Кейс 1: Сізге досыңыз хабарласып, дауысы дәл өзінікіндей, бірақ ақша сұрап тұр. Бұл ЖИ болуы мүмкін бе? Не істейсіз?

Кейс 2: Болашақта сіздің мамандығыңызды ЖИ алмастырса, сіз қалай бәсекеге қабілетті боласыз?

Қорытынды

Жасанды интеллект — бұл атом энергиясы сияқты: оны игілікке де, зиянға де қолдануға болады. Басты қауіп ЖИ-де емес, оны адамдардың қалай пайдаланатынында.