«Жетісу облысы білім басқармасының Ескелді ауданы бойынша білім бөлімі» ММ

«Титов атындағы орта мектебі» КММ

Тренинг-бағдарламасы

Тақырыбы: «Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу»

Тренинг бағдарламасы

Тақырыбы: «Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу»

Мақсаты: Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу жолдарын қарастыру, сынып жетекшілердің психологиялық сауаттылығын арттыру, оқушыларға қолдау көрсету тәсілдерін үйрету.

Міндеттері:

 Жасөспірімдер арасында кездесетін аутодеструктивті мінез-құлық түрлерін түсіндіру;

 Оның пайда болу себептерін талдау;

 Алдын алу және ерте анықтау жолдарын көрсету;

 Сынып жетекшілерге оқушылармен сенімді қарым-қатынас орнату әдістерін үйрету;

Күтілетін нәтиже:

 Сынып жетекшілер жасөспірімдердің мінез-құлқындағы өзгерістерді ерте байқай алады;

 Оқушыларға қолдау көрсету және дұрыс бағыт беру дағдылары қалыптасады;

 Жасөспірімдер арасында аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу шаралары күшейеді;

 Мектепте қауіпсіз психологиялық орта қалыптасады.

Ұйымдастырушы: Педагог-психолог

Өтетін күні: 20.03.2026 ж.

Қатысушылар:

1-11 сынып жетекшеілері

Жұмыс жоспары

Іс – шара: Тренинг

Тақырыбы: «Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу»

Мақсаты: Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу жолдарын қарастыру, сынып жетекшілердің психологиялық сауаттылығын арттыру, оқушыларға қолдау көрсету тәсілдерін үйрету.

Өткізген: педагог-психолог Тумарбек Н.Т.; Онгарбаева М.Ж.

Контингент: 1-11 сынып жетекшілері

Қатысушылар саны: 44

Шара барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі. Психологиялық ахуал- 5 мин.

«Өзіңе керегіңді ал» психологиялық жаттығуы.

Мақсаты: Қатысушылардың тұлғалық және рухани құндылықтарын тереңінен тануына ықпал ету, олардың ішкі қажеттіліктерін сезінуіне және эмоциялық-психологиялық ресурстарын толықтыруға жағдай жасау.

Жаттығу барысы: Тақтада «Өзіңе керегіңді ал» атты тақырыпша ілінеді. Тақырыпшаның астына жүрекше пішінінде дайындалған қағаздар орналастырылады. Жүрекшелердің ішінде адам өміріне маңызды құндылықтар мен психологиялық қолдау беретін жылы сөздер (сенім, сабыр, махаббат, үміт, батылдық, табандылық, мейірім, өзіне деген сенім және т.б.) жазылады. Қатысушылар жүрекшелердегі сөздерді оқып, өзіне қазіргі уақытта жетіспей жүрген, ішкі қажеттілігін толықтыратын құндылықты таңдап алады. Таңдалған сөзді өз бойында бардай қабылдап, оны сезініп, күнделікті өмірінде қолдануға ниет етеді.

«Комплимент» жаттығуы. Тақтада мұғалімдерге арналған комплимент карточкалары орналастырылады. Қатысушылар өздеріне ұнаған карточканы таңдап алып, оқиды.

II. Негізгі бөлім- 20 мин.

1.Видеоролик көру, талқылау

Қорытынды сұрақ-жауап арқылы талқылауды ұсынылады:

2.Топтық ойындар /педагог-психологтың қалауы бойынша/

Мақсаты: Қатысушыларды ынтымақтастыру, біріктіру.

Жаттығу атауы: «Стресстен құтыл»

Мақсаты: Қатысушылардың жинақталған ішкі кернеуін азайту, көңіл-күйін көтеру, топтық сергіту арқылы стрессті жеңілдету.

Барысы:

1. Жаттығуға 7 қатысушы таңдалады.

2. Әр қатысушының киіміне бірнеше стикер жабыстырылады.

3. Тапсырма: қатысушылар қолдарын, денесін қимылдатып, стикерлерді сілкіп түсіруі керек.

4. Барлық стикерді бірінші болып түсірген адам жеңімпаз атанады.

5. Жаттығу соңында қысқаша талқылау жүргізіледі:

   • Қимыл-қозғалыс арқылы денедегі кернеудің азайғанын сезіну;

   • Стрессті жеңілдетудің қарапайым тәсілдері туралы пікір алмасу.

Күтілетін нәтиже:

• Қатысушылардың көңіл-күйі жақсарады;

• Топтық белсенділік артады;

• Стрессті жеңілдетудің ойын түріндегі әдісін меңгереді.

№2 жаттығу.

«Қолтырауын»

Мақсаты:

Қатысушылардың қиялын, ым-ишара арқылы ойды жеткізу қабілетін, қарым-қатынас дағдыларын және топтық белсенділігін дамыту. Эмоциялық босаңсуға ықпал етіп, жағымды психологиялық орта қалыптастыру.

Қатысушылар:

Оқушылар (жас ерекшелігіне қарай бейімдеуге болады)

Қажетті құрал-жабдықтар:

– Алдын ала дайындалған сөздер немесе ұғымдар жазылған карточкалар

– Уақыт өлшейтін құрал (қалауыңызша)

Ойын барысы:

1. Дайындық кезеңі:

Жүргізуші ойынның ережесін түсіндіреді. Сөзді айтуға, дыбыс шығаруға болмайтыны ескертіледі. Тек ым-ишара, қимыл-қозғалыс арқылы түсіндіру керек екені айтылады.

2. Топқа бөлу:

Қатысушылар 2–3 топқа бөлінеді немесе кезекпен жеке шығады (қатысушы санына байланысты).

3. Сөзді таңдау:

Жүргізуші бір қатысушыға жасырын түрде карточкадағы сөзді көрсетеді. Ол сөзді басқа қатысушылар көрмеуі керек.

4. Түсіндіру кезеңі:

Қатысушы берілген сөзді ым-ишара, қимыл арқылы көрсетеді. Сөйлеп, дыбыс шығаруға тыйым салынады.

5. Табысты анықтау:

Топ мүшелері сөзді табуға тырысады. Белгіленген уақыт ішінде дұрыс жауап табылса, ұпай беріледі.

6. Ойынды жалғастыру:

Келесі қатысушы шығып, ойын осылай жалғасады.

Қорытынды (рефлексия):

Ойын соңында қатысушылармен қысқаша талқылау жүргізіледі:

– Қай сөзді көрсету қиын болды?

– Ым-ишара арқылы түсіндіру неге үйретті?

– Командамен жұмыс істеу қаншалықты маңызды болды?

№3 жаттығу. «Мені не бақытты қылады?» (арт-терапия)
Қатысушыларға жүрек пішініндегі шимайланған шаблон таратылады.

Нұсқау:
– Жүрек ішіндегі әр бөлікке сізді бақытты ететін нәрселерді жазыңыз немесе белгілеңіз;
– Бұл адамдар, сезімдер, істер, арман, естеліктер болуы мүмкін;
– Дұрыс немесе қате жауап жоқ, тек сіздің ішкі сезіміңіз маңызды.

Музыка қосылып, оқушылар тыныш ортада жұмыс жасайды.

«Бөліссем – бақыт артады»
Қалаған қатысушылар өз жұмыстарымен бөліседі:

• Нені жазу оңай болды?

• Қайсысы күтпеген жаңалық болды?

III. Қорытынды бөлім

Рефлексия:
– Бүгін өзіңіз туралы не білдіңіз?
– Бақытты болу үшін көп нәрсе керек пе?

Психолог қорытынды сөзі:
«Бақыт – сыртта емес, көбіне өз ішімізде. Оны байқау – ең маңызды қадам.»

Қорытынды:Тренинг барысында қатысушылар өздерін бақытты ететін құндылықтарды анықтап, жағымды эмоцияларды сезінді. Арт-терапиялық жұмыс қатысушылардың эмоционалдық жай-күйін жақсартып, өзін-өзі тануына және өмірге деген оң көзқарасын қалыптастыруға ықпал етті.

Кері байланыс: «3 сөз әдісі» – қатысушылар өздерінің қазіргі күйін үш сөзбен сипаттайды.

Қорытынды:

«Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу» тақырыбындағы тренинг барысында сынып жетекшілер психологиялық сауаттылықтарын арттырып, оқушыларға қолдау көрсету жолдарын тәжірибе жүзінде меңгерді. Ұйымдастырылған жаттығулар мен ойындар қатысушылардың эмоционалдық жай-күйін жақсартып, топтық ынтымақтастықты күшейтті. Арт-терапиялық тапсырмалар арқылы әрбір қатысушы өзіне бақыт сыйлайтын құндылықтарды анықтап, өмірге деген оң көзқарасын қалыптастыруға мүмкіндік алды.

«Жетісу облысы білім басқармасының Ескелді ауданы бойынша білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Титов атындағы орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Хаттама

Іс – шара: Тренинг

Тақырыбы: «Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу»

Мақсаты: Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу жолдарын қарастыру, сынып жетекшілердің психологиялық сауаттылығын арттыру, оқушыларға қолдау көрсету тәсілдерін үйрету.

Өткізген: педагог-психолог Тумарбек Н.Т.; Онгарбаева М.Ж.

Контингент: 1-11 сынып жетекшілері

Қатысушылар саны: 44

Шара барысы

2026 жылдың 20 наурыз күні сынып жетекшілер арасында сынып жетекшілердің психологиялық сауаттылығын арттыру мақсатында «Жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу» тақырыбында тренинг өткізілді.

Нәтиже:

Тренинг барысында сынып жетекшілер жасөспірімдердің аутодеструктивті мінез-құлқының алдын алу жолдарын қарастырды, психологиялық сауаттылықтарын арттырды. Қатысушылар түрлі жаттығулар мен арт-терапиялық тапсырмалар арқылы өз тәжірибесін байытып, оқушыларға қолдау көрсету тәсілдерін меңгерді. Жаттығулар эмоционалдық жай-күйді жақсартып, топтық ынтымақтастықты күшейтті.

Ұсыныс:

Педагог- психологқа:

 Жасөспірімдердің мінез-құлқындағы өзгерістерді ерте анықтау үшін жүйелі бақылау жүргізу;

 Алдын алу шараларын тұрақты түрде өткізіп, тәжірибелік жаттығуларды оқу-тәрбие процесіне енгізу;

 Оқушылардың эмоционалдық жағдайын жақсартуға бағытталған арт-терапиялық және сергіту жаттығуларын жиі қолдану.

Сынып жетекшілері мен мұғалімдерге:

 Оқушылардың психологиялық жағдайына назар аударып, сенімді қарым-қатынас орнату;

 Қиындыққа тап болған оқушыларға қолдау көрсету және педагог-психологпен бірлесе жұмыс жасау;

 Оқушылардың әлеуметтік-психологиялық бейімделуін жақсартуға ықпал ететін топтық жұмыстарды ұйымдастыру.

Педагог-психолог: Тумарбек Н.Т. Онгарбаева М.Ж.