жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Жеке басты қорғау құралдары
11-дәріс Жеке басты қорғау құралдыры.
Тұрғындарды және құрылымдардың жеке құрамын қорғау үшін жеке басты қорғау құралддарының да атқаратын маңызы зор.
Жеке басты қорғау құралдары адам ағзасын, тері қабаттарынжәне киімдерді радиоактивті, улы және бактериялық заттардан қорғайды. Олар дем алу органдарын және тері қабаттарын қорғайтын болып бөлінеді.
1 Дем алу органдарын қорғайтын құралдар: сүзгіш және бөлгіш противогаздар, респираторлар, шаңға қарсы тканьды маскалар (противопыльные тканевые маски- ПТМ) және мақталы – марлылы байлағыштар.
2 Тері қабаттарын қорғайтын құралдар:
Арнайы қорғайтын бөлгіш киімдер, қорғағыш, сүзгіш киімдер және тұрғындарды қорғауға икемделген киімдер.
Қорғау принциптері бойынша жеке басты қорғау құралдары сүзгіш және бөлгіш болып бөлінеді.
1 Сүзгіш ауа зиянды заттардан сүзіледі.
2 Бөлгіш адам ағзасы қоршаған ортадан материалдар арқылы бөлінеді (өткізбейді)
Дайындау тәсілдері бойынша:
1 Өнеркәсіпте дайындалған
2 қарапайым тұрғындардың қолда бар материалдарынан дайындалған
Жеке басты қорғайтын құралдармен тұрғындарды қамтамасыз ету және ұйымдастыру.
1 Обьектілерде бкеріледі
2 Өнеркәсіптерде пайдаланатын қорғау құралдарывн пайдаланады.
3 Тұрғындар өздері дайындап алады. (тканьді және мақталы – марлылы маскалар)
4 Тері қабаттарын қорғайтын құралдар: Накидкалар, плащ, резеңкелі аяқ – киім, перчаткалар.
Тыныс алу органдарын қорғау құралдары.
Т.а.қ.қ. – тыныс органын және көздерін зиянды заттардың әсерінен қорғайтын құралдар – противогаздар.Азаматық пртивогаздар тыныс алу органдарын 30-100мин қорғай алады.
Сүзгіш противогаздар дем алатынг ауаны әртүрлі зиянды заттардан сүзіп тазалайды.
ГП-5, ГП- 4у, ГП – 5м.
1 Сүзгілі – жұтқыш коробка
2 Беттік бөлік, шлем- маска, маска
3 противогазға арналған сумка.
Терлемейтін пленкасы бар коробка
Бөлгіш противогаздар.
БП – тыныс алу органдарын көздері, беттің терілерін ауадағы барлық зиянды заттардың әсерінен қорғайды. БП противогаздары СП – дардың қорғауды жеткілікті дәрежеде қамтамасыз ете алмаған жағдайда және ауада оттегі жеткіліксіз болған жағдайда пайдаланылады.
БП- оттегімен қамтамасыз етіп отыратын регенерациялық патроннан, беттік бөліктен, дем алу қапшығынан, каркастан және сумкадан тұрады.
Т. Маска және М.М повязка қолдан жасалады.
Терілерді қорғау құралдары - бөлгіш- резинкаланған тканьдардан дайындалады. Сүзгіш құралдар – қорғағыш сүзгіш киімдер.
Қарапайым құралдар – кәдімгі аяқ – киім, плащ, драп пальто, тері польто, резеңке етік, теріден жасалған етік, перчаткалар (резеңке, тері).
Дозиметрлік приборлар және МҚҚ
Радиоактивті заттарды анықтау сәулелердің (нейтрон, гамма, бетта, альфа) заттарды иондай алатын қасиетіне байланысты болады. Ионизация кезінде заттар физикалық және химиялық өзгерістерге ұшырайды. Бұл өзгерістерді приборлармен өлшеуге болады. Мұндай өзгерістерге: заттардың (газдар, сұйықтар, қатты материалдар), электр өткізгіштігі , люменсценсия фотопленкаларды засвечение және кейбір химиялық ерітінділердің түстерінің, электр кедергілерінің өзгеруі жатады.Бұл сәулелерді анықтау үшін фотографиялық, сцинтилляциондық, химиялық, ионизациялық тәсілдерді пайдаланады.
1Фотографиялық тәсіл.
Ф.Т – фотоэмульсияларды қараю дәрежесіне байланысты. Сәулелердің әсерінен күміс бромының молекуласы күміске және бромға ыдырайды. Ыдырау нәтижесінде күмістің ұсақ кристалдары комда болып, фотопленканы проявить еткен кезде оны қарайтады. Қараю тығыздығы жұтылған энергияның мөлшеріне тура пропорционал. Қараю тығыздығын эталонмен салыстыра отырып, жұтылу дозасын анықтайды. Фотодозометрдің жұмыс істеу принципі осы жағдайларға негізделген.
2 Сцинтилляциялық тәсіл.
Кейбір заттар (Күкіртті цинк, иодты натрий) сәулелердің әсерінен жарық шығарады.Шығарған жарықтың (вспышка) мөлшері жұтылу дозасының қуатына тура пропорционал және бұл жұтылған дозаны арнаулы прибор радиоактивті зақымдалуын бақылау жасайды.
Радиациялық бақылау – радиация деңгейін анықтайды.
Иондық тәсіл. Қазіргі заманғы дозиметрлердің жұмыс істеу принципі иондық тәсілге негізделген
Приборлар жеке дозиметрлер комплектісі:
ДП- 22В 50 жеке қалталы дозиметрден және зарядтың қондырғыларынан тұрады. (3Д - 5)
ДКП- 50 А – дозиметрлер.
Дозиметрлер көмегімен:
А) Зақымдану аймағында радиация деңгейін анықтайды.
Б) Адамдардың, үй жануарларының алған экспозициялық жұтылу дозасы.
В) адамдардың, үй жануарларының, техника транспорт, құрал- жабдықтар, киімдер, тағамдар, сулар және т.б обьектілердің радиоактивті заттармен зақымдану дәрежесін анықтайды.
Жеке бастың дозиметрлер комплектісі.
ДКП-50 Адамдарға экспозициялы жұтылу дозасын анықтайды. Дозиметр комплексінен және зарядтау қондырғысынан тұрады. Сәулелерді анықтауда иондау тәсілін қолданады.
0 – 50 р. 1 – 2 р-ге тең.
Доза қуатын анықтау дозиметрлері.
ДП-5А , ДП – 5В радиация деңгейін анықтайды.милирентген в час.Гамма сәулелерін және бетта сәулелерін анықтауға болады.
Радиоактивті зақымдану жәрежесі 15-20 м қашықтықта 1,5-2 см бетпен өлшенеді.
Кесте3 Доза қуатын өлшеу шектері
Поддиапазондар |
Өлшеу бірліктері |
Өлшеудің шектері |
I |
Р/сағ |
5-200 |
II |
мр/сағ |
500-5000 |
III |
мр/сағ |
50-500 |
IY |
мр/сағ |
5-50 |
Y |
мр/с ағ |
0,5-50 |
YI |
мр/сағ |
0,05-5 |
Химиялық бақылау приборлары.
1 Химиялық бақылау приборлары (ВПХР), (ПХР)
2 Пробалар алып химиялық лабороторияларда анықтау.
Химиялық бақылау приборларымен уландырғыш заттарды ауада, топырақта, техникада әртүрлі заттарда анықталады.
Медициналық химиялық бақылау және ветеринарлық қызметке арналған приборлар техникада жергілікті жерлерде У.З анықталады.
МХБ және ВҚАП арқылы су, топырақ және басқа да материалдардың пробасын алып инфекциялық қоздырғыштарды анықтау үшін
Медициналық қорғау құралдары:
Iжеке бас аптечкасы АИ-2
1 1 Ұя- ауруды бәсеңдететін шприц- тюбик (күйген, жара, сыну)
2 2 Улану процесін әлсірететін дәрі
3 №1 бактерияға қарсы 5 ұя (тетрациклин, гидрохлорид)
4 №2Бактерияға қарсы 3 ұя (сульфадиметоксин)
5 радиациядан қорғау № Радиациядан қорғау таблеткасы 4 ұя (6 таблетка цистамин)
6 радиациядан қорғау №2 (КУ -10 таблеток)радиациядан кейін әсерді әлсіреті үшін
II Жеке бастың химиялық әсерге қарсы пакет
1 мақталы- марлылы тамка
2 сұйық ерітінді
III Пакет байлайтын (перевязанный)
6 радиациядан қорғау №2 (КУ -10 таблеток)радиациядан кейін әсерді әлсіреті үшін

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген