Тақырыбы:

«Сыбайлас жемқорлық: оның мәні және салдары»

Қауіпсіздік сабағы: № 3 САБАҚ. «ЖЕЛІДЕГІ ЖАС ШЕКТЕУЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАР НЕ ҮШІН ҚАЖЕТ?»

Құндылық:

Заң және тәртіп. Әділдік және Жауапкершілік.

Мақсаты:

Заң мен құқықтық актілерді дұрыс түсіндіре алуы және түсіне білу; Құқықтық білімді нақты өмірде, нақты практикалық жағдайларды шешуде өз бетінше қолдана білу; Кез-келген қызмет түріне немесе іс-әрекетке жауапкершілікпен қарау; Ақпаратты бағалау және талдау негізінде салмақты шешімдер қабылдау.

Қауіпсіздік сабағы: интернеттегі жас шектеулерінің маңыздылығын және оның балалардың қауіпсіздігіне әсерін түсіну.

Күтілетін нәтиже:

Заң мен құқықтық актілерді дұрыс түсінеді; Құқықтық білімді нақты өмірде, нақты практикалық жағдайларды шешуде өз бетінше қолдана біледі; Кез-келген қызмет түріне немесе іс-әрекетке жауапкершілікпен қарайды; Ақпаратты бағалау және талдау негізінде салмақты шешімдер қабылдайды.

Қауіпсіздік сабағы бойынша: интернеттегі жас шектеулерінің маңыздылығын және оның

балалардың қауіпсіздігіне әсерін түсінеді.

Негізгі міндеттер:

1. Жас шектеулерінің не екенін және олардың не үшін бар екенін түсіндіру.

2. Балаларды интернеттегі жас шектеулерін тануға және сақтауға үйрету.

3.Жас шектеулерін бұзуға байланысты қауіптердің мысалдарын қарастыру.

Уақыты

Бөлімі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ынтымақтастық ахуал қалыптастыру.

 Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа дайындықтарын тексеру.

Гимн орындалады.

 Сабақтың тақырыбымен және мақсаты мен міндеттерімен таныстыру
Тақырыпты ашу үшін талқылау сұрақтары:

• Сыбайлас жемқорлықтың ең көп тараған түрлері қандай?

• Қоғамға тигізетін салдары қандай?

• Оны қалай болдырмауға болады?

• Сыбайлас жемқорлықпен күрестің қандай жолдары бар?

Мұғалімді мұқият тыңдайды.

 Оқушылар мысалдарды келтіріп, өз көзқарастарын білдіреді.

Белсенділікпен пікірталасқа қатысады.

Презентация

Жазба дәптері

Сабақтың ортасы

20 мин

Топтық жұмыс

Теориялық бөлік: Сыбайлас жемқорлықтың негізгі түрлері (парақорлық, алаяқтық, қызмет бабын асыра пайдалану және т.б.) және олардың қоғамға әсері туралы түсіндіру.

Сыбайлас жемқорлық – бұл мемлекеттік қызметкерлердің немесе лауазымды тұлғалардың өз өкілеттіктерін және қызметтік жағдайын жеке пайдасы үшін заңсыз пайдалануы. Сыбайлас жемқорлыққа қатысты әрекеттер мыналарды қамтиды:

• Пара алу және беру – қызметкерлердің өз қызметтері үшін пара алуы немесе пара берушілерден қандай да бір артықшылықтар талап етуі;

• Қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану – заңды немесе жеке тұлғалардың заңды мүдделеріне нұқсан келтіре отырып, лауазымды тұлғаның өз қызметін заңсыз орындауы;

• Қызмет бабын пайдаланып, жеке мақсатта шешімдер қабылдау – өз немесе жақындарының пайдасына шешімдер қабылдау;

• Әділетсіз бәсекелестік – экономикалық және басқа да салаларда лауазымды тұлғалардың жеке мүдделерін көздеп, әділетсіз әрекеттерге баруы.

Сыбайлас жемқорлық мемлекет пен қоғамға теріс әсер етеді, оның ішінде заңдардың бұзылуына, мемлекеттік басқару сапасының төмендеуіне, экономикалық тұрақсыздыққа және азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімінің жоғалуына әкеледі. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес кез келген мемлекеттің маңызды басымдықтарының бірі болып табылады.

ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа байланысты қылмыстарға келесі жазалар қолданылуы мүмкін:

1. Айыппұл салу – заңсыз әрекеттері үшін қомақты айыппұлдар салынады.

2. Бас бостандығынан айыру – лауазымды тұлғалардың сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін әртүрлі мерзімге түрмеге жабылуы мүмкін.

3. Мүлікті тәркілеу – заңсыз жолмен алынған мүлікті тәркілеу.

4. Белгілі бір лауазымдарды атқаруға тыйым салу – сотталған адамдарға белгілі бір мемлекеттік немесе қоғамдық қызметтерді атқаруға өмір бойы немесе белгілі бір мерзімге тыйым салынады.

Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қылмыстар жасаған адамдар қоғамдық қызметтен шығарылуы мүмкін және оларға мемлекет тарапынан қандай да бір артықшылықтар мен жеңілдіктер берілмейді.

Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте маңызды рөл атқаратын арнайы мемлекеттік органдар бар, мысалы, Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі.

Топтық жұмыс

Оқушылар 3 топқа бөлініп, әр топқа жағдаяттық тапсырма беріледі:

Топтар берілген жағдаяттарды талқылап, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жолдарын ұсынады.

Тапсырмалар мысалдары:

• Тапсырма 1: Университеттегі әділетсіздік (мысалы, бір оқушы жоғары баға алу үшін мұғалімге сыйлық береді).

• Тапсырма 2: Пара алу және оның қоғамға әсері.

• Тапсырма 3: Мемлекеттік қызметкердің заңсыз әрекеттері.

Мұқият тыңдайды

Маңызды, қажет деп тапқан ақпараттарды жазба дәптеріне түртіп жазып алады.

 Топтар өз шешімдерін сынып алдында қорғайды, ал қалған оқушылар сұрақтар қойып, өз пікірлерін айтады.

Презентация

Жазба дәптері

Стикерлер

Плакаттар

Маркерлер

10 мин

Қауіпсіздік сабағы: 3 - сабақ

1. Кіріспе

1. Кіріспе (2 минутқа дейін): талқылау, жас шектеулері және олар қайда қолданылады.

Танымал сайттар мен қосымшалардағы жас шектеулерінің мысалдары (презентацияда).

Цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы және интернет желісінің кең таралуы

адамдарға қарым-қатынас пен даму үшін үлкен мүмкіндіктер береді.

Мектеп оқушыларына сынып сағатының ұсынылған тақырыбының өзектілігін

көрсетуге бағытталған балалар сауалнамасы:

✓ интернетті күнделікті қолданатындар қолдарыңызды көтеріңіздер;

✓ әлеуметтік желілерде тіркелген балалар қолымызды көтереміз;

✓ интернетте өздері туралы ақпарат қалдырған адамдар қолымызды көтереміз, мысалы: аты-жөні, туған күні, телефон нөмірі, фотосуреттер және т.б.

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

- Жас шектеулерін енгізу себептерін талқылау (қажетсіз мазмұннан қорғау, жеке қауіпсіздікті сақтау).

- Жас шектеулерін бұзудың жағымсыз салдарының мысалдары (кибербуллинг, орынсыз контентті қарау).

Педагог балаларға сауалнама жүргізеді: сіздердің біреулеріңіз интернетте осындай жағдайларға тап болдыңыздар ма және қалай әрекет еттіңіздер?

ЕСІҢІЗДЕ БОЛСЫН!

1. Ең алдымен, интернеттегі өзіңіз туралы ақпарат көлемін шектеу керек.

!!! Артық фотосуреттерді, бейнелерді, мекенжайларды, телефон нөмірлерін, туған күн, туыстар мен жақындар туралы мәліметтерді жойыңыз.

2. Интернетте танысқан және оларды нақты өмірде білмейтін адамдарға бейнелер мен фотосуреттер жібермеңіз.

3. Әртүрлі есептік жазбалар мен қызметтер үшін әртүрлі құпия сөздерді ғана қолданыңыз.

4. Құпия сөздерді жиі өзгертуге тырысыңыз.

5. Үйдегі компьютерлерде вирустар бар-жоғын жүйелі түрде тексеріңіз.

6. Маңызды деректердің сақтық көшірмесін жасаңыз.

3. Қорытынды

Сабақты қорытындылау

Карточкалар

1. Жеке ақпаратты қалай дұрыс басқаруға болады?

2. Оны кімге және қандай көлемде беруге болады?

Жадынама. Жас шектеулерін сақтау және интернеттегі қауіпсіз мінез-құлық

бойынша кеңестер.

Мұқият тыңдайды

Маңызды, қажет деп тапқан ақпараттарды жазба дәптеріне түртіп жазып алады.

Презентация

Үлестірмелі материалдар

Жазба дәптерлері

Плакаттар

Маркерлер

Стикерлер

карточка

Пайдалы сілтемелер:

https://drive.google.com/file/d/1QhtZO8sQxyrDgM4Q6YhuhN9dHZ_5OPK1/view

https://youtu.be/9-2FDWjemLY?si=k3hCv2yT-jLKGDfR

Сабақтың соңы

5мин

Үй тапсырмасы: "Сыбайлас жемқорлықты болдырмау үшін қоғам не істеуі керек?" деген тақырыпта эссе жазу.

«Аяқталмаған сөйлем» әдісі бойынша кері байланыс

Тиімді кері байланыс береді

Стикер, жапсырма қағаз