Жер асты сулары. Минералды сулар

Пәннің аты

Дүниетану

Уақыты:

Кабинет:225

Мұғалім Тусупова А.Т

Сабақтың атауы

Жер асты сулары. Минералды сулар

Мақсаты

Күтілетін нәтиже

Білімділік: Жер асты суларының маңыздылығы, типтері, таралуы туралы білім беру.
Дамытушылық: Ойлау есте сақтау, баяндау қабілеттерін дамыта отырып, жеке шығармашыл тұлғаны қалыптастыру.
Тәрбиелік: Адамгершілік - рухани тәрбие беру, табиғат байлықтарын қорғауға тәрбиелеу
Сабақтың әдісі: СТО, тірек - сызба
Пән аралық байланысы: химия, физика, биология, экология
Сабақтың көрнекілігі: Қазақстанның физикалық картасы, электронды оқулық, слайдтар!

Психологиялық ахуал

Табиғат -біздің анамыз,

Табиғатқа баламыз.

Табиғатты қорғайтын,

Біз әдепті баламыз!

Жер байлығы көп екен,

Меңгеруді қалайды.

Осының бәрін меңгертер,

Дүниетану сабағы!

Бағалаудың түрі

Үй жұмысын сұрау

Үй жұмысын қорытындылау

1.Формативті бағалау

2. Әр тапсырмаға бес балдық жүйемен

1-топ Табиғат су айналымы

2-топ Су туралы не білесің? (Судың суреті)

3-топ Судың адамға пайдасы зияны(Адамның суреті)

4-топ Терек туралы толық мағлұмат (Теректің суреті)

Оқушылар үй жұмысын кесте арқылы қорытындылайды

1-топ

-Табиғаттағы су қандай күйде кездеседі?

-Су қабаты жер бетінің қандай бөлігін алып жатыр?
- Судың адамға пайдасымен зияны туралы не білдіңдер

2-топ

-70 кг. адамның денесінде қанша кг. су бар?
-Адам су ішпей қанша шыдайды?

-Судың күйі неге байланысты болады?
-Бұлттың пайда болуы және түрлері жөнінде не білесің?
-Деректер мен дәйектер

1,5 литр су адам ағзасында азайса, адам шөлдейді.

6-8 % су азайса адам есінен танады.

10% азайса, сілекейін жұтады.

12 % азайса, адам өліп кетеді.

Адам су ішпей 1 аптағанашыдайалады.

Мағынаны тану

«Су» сөзіне ассоциация жасау Кім жүйрік, кел ойланайық!

Жаңа материалмен жұмыс.

Оқулықпен жұмыс

Сергіту сәті:

Тәжірибе жұмысы

- Біздің ауданымызда қандай су қоймалар бар?

(Өзен, бұлақ )

Өзен –өзінің табиғи арнасымен ағып жататын ағынды су,немесе ағып жатқан тұщы судың табғи жолы.

Бұлақ- көз,бастау қайнар жер асты суларының жер бетіне кейде су астына өздігінен шоғырлана шығатын жері.

- Әр жыл мезгілінде олар суын қалай толықтырады?

Жер асты сулары. Минералды сулар

Мәтін неге бұлай аталған? Онда не туралы әңгімеленуі мүмкін? Жер асты сулары туралы не білесіңдер? Ол сулар қалай пайда болады деп ойлайсың?

Оны пайдалануға бола ма?(оқушылар өз ойларын білдіреді)

Видео көрсету

1. Мәтінді өз бетінше оқыту. Оқу барысында мәтіндегі негізгі ойды ашуға ынталану және жоспар құра әңгімелету.

Мұғалімнің түсіндірмесі :

«Судың да,- дейді қазақ - сұрауы бар» деп О. Асқар ағамыз жырлағандай, су тіршіліктің өзегі болып табылады. Соның ішінде жер асты суы да өте бағалы пайдалы қазба болып есептеледі.
XX ғасырда ұдайы өсіп келе жатқан техногендік әрекеттерге байланысты экологиялық жағдай күрт шиеленісті. Жер бетіндегі сулар ластанды. Осындай жағдайға байланысты жер асты суларының маңызы өте күшейді. Әсіресе адамзатты сапалы ауыз сумен қамтамасыз етудің маңызы зор.
Жер асты сулары жалпы көлемі жағынан теңіздер мен мұхиттардағы сулардан кейінгі екінші орында. Судың еріткіш рөлі аса зор. Жер қойнауындағы химиялық заттар су ерітіндісі арқылы көптеген жаңа қосылыстар түзе алады.
XX ғасырда ұдайы өсіп келе жатқан техногендік әрекеттерге байланысты экологиялық жағдай күрт шиеленісті. Жер бетіндегі сулар ластанды. Осындай жағдайға байланысты жер асты суларының маңызы өте күшейді. Әсіресе адамзатты сапалы ауыз сумен қамтамасыз етудің маңызы зор.
Жер асты сулары жалпы көлемі жағынан теңіздер мен мұхиттардағы сулардан кейінгі екінші орында. Судың еріткіш рөлі аса зор. Жер қойнауындағы химиялық заттар су ерітіндісі арқылы көптеген жаңа қосылыстар түзе алады.Қазақстанда Минералды сумен емдейтін “Алмаарасан”, “Ақжайық”, “Қапаларасан”, “Жаңақорған”, “Көктем”, “Мерке”, “Мойылды”, т.б. курорт, санаторийлер жұмыс істейді.

Оқушылар жоспар кұрады

1.Жер асты сулары қалай толығады-

2.Жыл мезгілдеріндегі ауа-райының өзгерістері қалай ықпал етеді-

3.Судың сендерге тағы бір қасиеті-

4Минералды сулар деп-

5.Суды тазарту жолдары

6.Қазақстанда минералды сумен емдейтін жер

Экологиялық есеп
Пәтердегі су краннан дұрыс жабылмаса 6 минутта 1 стакан су ағады. Осылай тұра берсе 1 сағатта және 1 тәулікте қанша литр су бекерге ағып шығын болады? Шешуі: *60= 10 стакан 24*10=240 стакан

Торда 12 құс отыр Оның 11-нен басқасы ұшып кетті.Торда қанша құс қалды. (12 құс тордан құс ұша алмайды)

2 адам шахматты 2 сағатта ойнаса, 1 адам неше сағат ойнайды. (2 сағат)

Жылдың неше айында 28 күн бар? (Барлық айда)

Дайындауға болады, жеуге болмайды. (сабақ)

Тәжірибе жасау

1.Ас тұзын суға салсақ, оның қатты түйірщітері еріп, мөлдір ертіндіге айналады.

II Тәжірибе «Суда дәм жоқ»

●Балалар түтікше арқылы су ішіп көреді.Онда дәм бар ма? Оларға салыстыру үшін шырынның дәмін көрулерін ұсынады. Суға қант қосып, дәмінде өзгертуге болады. Балалар өз ойларын айтады, неліктен судың дәмі өзгергендігін.

III Тәжірибе «Судың иісі жоқ»

● Балалар суды иіскеп көреді, судың иісінің жоқ екенін сезінгенше, тағы да қайталап иіскету керек. Ал екінші ыдыста түссіз тәтті суға ванилин араластырған суды құйып, балаларға иіскету керек. Балалар екі ыдыстағы судың айырмашылықтарын айтады.

4.Тәжірибе Минералды су

Салауатты өмір салтын ұстанатындар барлық сусынның ішінде минералды суды артық көреді. Онымен емделеді, шөлдерін басады, күнделікті ауыр диеталарын демейді. Тамақ ішкенде ас қорытады.Бірақ дәрігерлер бұл сусынды шектен тыс көп ішуге кеңес бермейді. Біріншіден, минералды қоспаларды нақтылап алу керек. Егер бір литрде 2 граммнан аз минералды қоспа болса, онда ол ас суы болып саналады және оны күнделікті түрде ішуге болады. Егер 2-ден 10 граммғадейінболса, онда су шипалы-ас суыболыпесептеледі. Оны да дәрігердіңнұсқаулығынсызішеберугеболады, бірақтымәуестенбегенжөн. Емделууақыты 3 аптаданаспауыкерек, әйтпесесудыңағзағаәсерібіртіндепазаябереді

«Микрафон әдісі»

Рефлекция

Сонымен балалар, бүгінгісабақта не туралы айтылды?Су қайдан пайда болады екен?

Сендермен бірге қандай тәжірибелер жасадық?

Су-түссіз, бояу қосқанда өзгеред і.

Су-дәмсіз, бірақ қант қосқанда дәмі өзгереді

Өзің тұратын жерде минералды су бар ма?

Минералды судың қаншалықты пайдасы бар?

Минералы судың түрлері

Жер асты суларын қалай қорғаймыз.

Ластанған суды тазарту жолдары.

Үйге тапсырма

Бағалау

Мәтінді түсініп оқып, мазмұндау.

Су – тіршілік көзі эссе жазу

№

Мазмұны

Мәлімет

1

Автордың толық аты-жөні

Тусупова Айжан Тлеужанкызы

2

Қызметі

Бастауыш сынып мұғалімі

3

Жұмыс орны

Осакаровка ауданы № 1 орта мектебі

4

Телефон

87755338116

5

Жұмыстың тақырыбы

Жер асты сулары. Минералдар сулар.

6

Бағыты

Дүниетану