Курс Олимпиада Дайын ҚМЖ ЖИ көмекші Материалдар
Көрнекіліктер Іс-шаралар Турнир Орталық туралы Ойындар
Аттестация Байқау Материалдар Журнал Орталық туралы
ЖИ көмекші
Қауымдастық

Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері

Материал туралы қысқаша түсінік
Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері Жерді қашықтықтан зерделеу (ЖҚЗ) – Жер беті туралы мәліметтерді оған тікелей бармай-ақ, арнайы құралдар арқылы зерттеу әдісі. Негізгі әдістері: 1. Ғарыштық түсірілім (спутник арқылы) Жер серіктері (спутниктер) Жердің суреттерін түсіреді. Бұл әдіс арқылы үлкен аумақтарды зерттеуге болады. 2. Әуе түсірілімі (ұшақ, дрон арқылы) Ұшақ немесе дрон көмегімен жердің жоғарыдан түсірілген бейнелері алынады. Бұл әдіс нақты әрі анық мәлімет береді. 3. Радиолокациялық әдіс Арнайы радиотолқындар арқылы жер беті зерттеледі. Бұл әдіс түнде де, бұлтты ауа райында да жұмыс істейді. 4. Инфрақызыл түсірілім Жер бетіндегі жылуды анықтайды. Өсімдіктердің жағдайын немесе өртті бақылауда қолданылады. • Ауа райын болжау • Табиғи апаттарды бақылау (су тасқыны, өрт) • Карта жасау • Ауыл шаруашылығында (егістікті бақылау) Жерді қашықтықтан зерделеу – қазіргі географиядағы маңызды әдіс. Ол табиғатты тиімді зерттеуге және бақылауға мүмкіндік береді.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Білім беру ұйымының атауы

Болтай батыр орта мектебі

Пәні:

География

Бөлім:

2.2 Географиялық деректер базасы

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Бурибаева Динара

Күні:

24.09.2025 ж

Сынып:9

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

9. 2. 2. 1 Жерді қашықтықтан зерделеудің әдістерін сипаттап, маңыздылығы мен ерекшеліктерін түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

Оқушылар жерді қашықтықтан зерделеудің негізгі әдістерін сипаттайды, олардың ерекшеліктерін және маңыздылығын түсінеді; ақпаратты талдау арқылы қорытынды жасай алады.

ЕББҚ: Жерді қашықтықтан зерделеу әдістерінің ерекшеліктерін талдайды;

Құндылық

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

Апта дәйексөзі

«Еңбекқорлық – адамның ең жақсы қасиеті»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин






2 мин












3 мин

(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасып, оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сыныпты түгелдеу, сыныптағы оқушылардың зейінін сабаққа аудару




Тренинг

«Ойлан тап» жаттығуы

Оқушылар мұғалім ұсынған сурет бойынша тренинг жүргізіп миға шабуыл жасайды

Сурет бойынша қандай мемлекет екенін анықтаңыз?


Үй тапсырмасы

«Картамен жұмыс» әдісі

Оқушылар «Картамен жұмыс» әдісі арқылы физикалық – географиялық нысандарды картадан анықтап сәйкестендіреді

Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды


Оқушылар«Ойлан тап» жаттығуы арқылы мемлекетті анықтайды. Жауабы: Катар






Оқушылар «Картамен жұмыс» әдісі арқылы Қазақстанның физикалық – географиялық картасындағы нысандарды белгілейді

(ҚБ) мұғалім

1-10 балл аралығында бағалайды

















Дескриптор

Жалпы:2 балл

1.Қазақстанның физикалық – географиялық картасындағы нысандарды анықтайды;






















https://wordwall.net/resource/37343951

Сабақтың ортасы

2 мин







1 мин













2 мин










7 мин































2 мин





9 мин



















2 мин






8 мин

«Адал азамат»

бағдарламасы аясында жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастыруға бағытталған нақты мысал келтіріледі.

«Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік»

«Күшіңе сенбе, адал ісіңе сен!» дәйексөзіне мысалдар келтіріде


Жаңа сабақ

«Мюнстенберг» әдісі

Оқушылар «Мюнстенберг» әдісі арқылы сабақтың тақырыбын анықтайды

мавмамвжердіялықдацкоткоткмкартоқашықтықтаныықцмкммкмкзерделеуммаәдістерімкмкмукмкум





  • Бүгін сабағымыздың тақырыбы қандай болмақ?

  • Сабағымыздың мақсаты қандай болмақ?


Мағынаны тану

«Тыңда және талда»әдісі

Бейнеролик: Жерді қашықтықтан зерделеу

Оқушылар бейнеролик арқылы қашықтықтан зерделеу әдістерін талдайды

  • Қашықтықтан зерделеудің маңыздылығы қандай?

  • Қашықтықтан зерделеу әдістері?


№1.Тапсырма

«Зерттеу»әдісі

(ТЖ) Топтық тапсырма

(ФС тапсырмасы)

Оқушылар «Мәтінмен жұмыс» әдісі бойынша Қазақстандық жерсеріктердің жұмыстарын талдайды.ЖИ мүмкіншілігін пайдаланып орындаңыз

І.Топ. KazEOsat 1

ІІ.Топ. KazEOsat 2

ІІІ.Топ. KazEOsat 3

Жерсеріктер

Қай жылы ұшырылды

Көру аймағы қай аймақтарды зерттейді

Қай жерден ұшырылды

KazEOsat 1




KazEOsat2




KazEOsat3





Тапсырма бойынша:Оқушылар ақпаратты талдау және салыстыра отырып жүйелеу дағдысын дамытады.


ҚЫЗЫҚ ЕКЕН

Оқушыларға ең алғашқы адамзаттың әуетүсірілімі Париж қаласының суретін тамашалайды


№2. Тапсырма

«Салыстыру» әдісі

(ЖТ)Жеке жұмыс

(ФС тапсырмасы)

Оқушылар ВЕНН диаграммасы арқылы қашықтықтан зерделеу әдістері Активті және Пассивті түрлерін салыстырады

Активті

Ұқсастығы

Пассивті





Тапсырма бойынша:Оқушылар ақпараттарды мұқият талдап, салыстыра білу, логикалық ойлау және визуалды түрде көрсету дағдыларын дамытады.


Виртуалды саяхат

Оқушылар Nasa – ның жерсерігіне тікелей эфирде кіріп тамашалайды


№3. Тапсырма

«Сұрақ – жауап» әдісі

(ЖТ)Жеке жұмыс

(ФС тапсырмасы)

Оқушылар baamboozle.comбағдарламасы арқылы қашықтықтан зерделеу тәсілдері бойынша сұрақтарына жауап береді

Апта дәйексөзі және құндылыққа байланысты нақты мысалдар келтіреді



Оқушыларға «Мюнстенберг» әдісі арқылы сабақтың тақырыбын табуға мүмкіндік беріледі.






Оқушылар «Тыңда және талда» әдісі арқылы қашықтықтан зерделеу әдістерін анықтайды




Оқушылар зерттеу әдісі арқылы Қазақстандық жерсеріктердің тарихына тоқталады

Оқушы нақты деректерді жинап, оларды дұрыс талдап, қорытынды жасау арқылы кәсіби құндылыққа жетеді.











Оқушылар Г.Надардың әуетүсірілімін талдайды


Оқушылар салыстыру әдісі арқылы қашықтықтан зерделеу әдістерін салыстырады

Бұл тапсырма арқылы олар жүйелі және ұқыпты жұмыс істеу, берілген міндеттерді жауапкершілікпен орындау арқылы еңбекқорлықпен кәсіби біліктілікке жетуге үйренеді.









Оқушылар қашықтықтан зерделеу әдістеріне қатысты ақпаратты анықтайды

«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.






























Дескриптор

Жалпы:3 балл

1.Ұшырылған жылды анықтайды; 1балл

2.Көру аймағын анықтайды; 1 балл

3.Ұшырылған әуе – ғарыш айлағын анықтайды; 1 балл






















Дескриптор

Жалпы:3 балл

1.Активті әдісті сипаттайды; 1 балл

2.Пассивті әдісті талдайды; 1 балл

3.Ұқсастығын атайды; 1 балл
















Дескриптор

Жалпы:2 балл

1.Қашықтықтан зерделеу ақпараттарын анықтайды; 2 балл
























https://youtu.be/9G4R6I9Ows8?si=LiocYFV8Or88EtZV






https://chatgpt.com/?model=auto














































https://www.youtube.com/live/xRPjKQtRXR8?si=BKJ6zgSlNJcqDXCd



https://www.baamboozle.com/game/2607981

Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс

«Бес саусақ» әдісі – әр саусақ белгілі бір сұраққа жауап береді:

  • Бас бармақ – мағанұнағаны;

  • Балан үйрек – қиынболғаны;

  • Ортаңғысаусақ – пайдалыболғаны;

  • Шылдыршүмек – жаңабілгенім;

  • Кішкентайбөбек – әлі де білгімкелетіні.


Үйге тапсырма

Тақырыпты оқу

Оқушы жаңа тақырыпты қорытындылап бүгінгі сабаққа кері байланыс орнатады

Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты

1 – 10 балл аралығында бағалайды






№1.Тапсырма жауабы

Спутник

Ұшырылған жылы

Ұшыру орны

Негізгі қызметі

Бақылау аймағы

Ерекшеліктері

KazEOSat-1

2014

Француз Гвианасы, Куру ғарыш айлағы

Жерді қашықтықтан зерделеу (ЖҚЗ)

Қазақстан, Орталық Азия

Панхроматикалық режимде 1 м, мультиспектральды режимде 4 м ажыратымдылық; күнге синхронды орбита; күн сайын 220 000 км² аумақты бақылау

KazEOSat-2

2014

Ресей, Орынбор облысы, Ясный ғарыш айлағы

Жерді қашықтықтан зерделеу (ЖҚЗ)

Қазақстан, Орталық Азия

Төменгі шешіммен суретке түсіру мүмкіндігі; ұшырылымнан кейінгі алғашқы сынақтар сәтті өтті

KazEOSat-3

2018

АҚШ, Флорида, Канаверал ғарыш айлағы

Жерді қашықтықтан зерделеу (ЖҚЗ)

Қазақстан, Орталық Азия

Жоғары шешіммен суретке түсіру мүмкіндігі; ұшырылымнан кейінгі алғашқы сынақтар сәтті өтті





ДЕҢГЕЙЛІК ТАПСЫРМА

№1.Тапсырма тест

ТЕСТ

  1. Жер беті мен ондағы нысандар: атмосфера, гидросфера (мұхит), жер қыртысының жоғары қабаты жайлы қашықтықтан дәл ақпарат алу_________________________________________________________

  2. Қашықтықтан зерделеу қазіргі таңда аппараттары көмегімен 1_____________ және 2_____________ әдістер арқылы жүзеге асады

  3. Алғашқы рет жердің суретін әуе шарынан –Гаспар Надар 1858 жылы жасады. Қай қаланы суретке түсірді? А)РимВ)Мадрид С)Париж Д)Мәскеу Е)Киев

  4. Ұшақтан алғашқы аэрофотосуреттер түсірілген жыл? А)1900 жВ)1908 ж С)1899 жД)1909 ж Е)1950 ж

  5. 1946 жылы ғарыштан алғашқы суретті АҚШ – тың қай зымыраны түсірді?

А)V – 2В)B – 2 С)C – 2 Д)G – 2 Е)P – 2

  1. Жерді қашықтықтан зерделеудің қазіргі дәуірі –1972 жылы NASA – ның Жер бетін зерттейтін технологиялық серігімен басталды. Жерсеріктің аты?

А)MSASВ)ARG С)ERTS Д)INFO Е)PERSEVERCE

  1. Жердің орбитасында үнемі жерді Жер бетіне бақылау жүргізіп отыратын жерсеріктердің саны?

А)100 В)200 С)300Д)500 Е)400

  1. Жерді қашықтықтан зерделеудің –1_____________ және 2_____________тәсілдері бар

  2. Қашықтықтан әрі байланысқа түспей зерттеудің активті әдісі?

А)Лазерлік зерделеу В)Далалық С)КамералдыД)Сонар Е)Радар

  1. Жылу сәулелерін тіркеуге негізделген, ол үшін атмосферадағы табиғи сәулелерді (Күн сәулесі және Жерден шағылысқан) қолданатын әдіс?

А)Лазерлік зерделеуВ)Далалық С)КамералдыД)Сонар Е)Пассивті

  1. Суретті план мен картада өзгерту процедурасы?

А)Лазерлік зерделеуВ)Далалық С)КамералдыД)Трансформациялау Е)Пассивті

  1. Дешифр – 1___________________ және 2___________________болып бөлінеді

  2. Дешифр ашу кеңседе жүргізіледі, көрінетін кескіндер мен нысандар (дала, орман, көл, өзен, құрылыс т.б) шартты белгілер қолдану арқылы айқындалатын әдіс?

А)Лазерлік зерделеуВ)Далалық С)Камералды Д)Трансформациялау Е)Пассивті

  1. Камералдық дешифр ашу мүмкін болмаған жағдайда, жергілікті жерде нысандарды анықтау үшін қолданылады?

А)Лазерлік зерделеуВ)ДалалықС)КамералдыД)Трансформациялау Е)Пассивті

  1. Гидрологияда қолданатын құрал? А)Сонар В)Радар С)ЛидарД)Сейсмограф Е)Курвиметр

  2. Метеорологияда қолданатын құрал? А)СонарВ)РадарС)ЛидарД)Сейсмограф Е)Курвиметр

  3. Геодезияда қолданатын құрал? А)СонарВ)Радар С)Лидар Д)Сейсмограф Е)Курвиметр

  4. Сейсмографияда қолданатын құрал? А)СонарВ)Радар С)ЛидарД)Сейсмограф Е)Курвиметр



№2.Тапсырма

Анықтамаберіңіз

•ГАЖ

•ГАЖ технологиялары

•Навигация

•Глонасс

•Landsat



Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
География Ашық сабақ 9 сынып
24.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Жариялаған:
Бурибаева Динара Дилдабековна
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі