Бөлім

4-бөлім. Достық пен сүйіспеншілік

Күні:

Пәні: қазақ тілі

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы:

Қатысқаны:

Қатыспағаны:

Сабақтың тақырыбы:

Жігітті жолдасына қарап бағала.Болымды және болымсыз етістіктер. Игілік.

Оқу мақсаттары

7.1.1.1. -проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беру, өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыру, талқылау;

7.4.4.1. Етістіктің есімше, көсемше түрлерін, тұйық етістікті тілдесім барысында қолдану;

Сабақ мақсаты:

• -проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап береді;

• өз жауабын өзгенің жауабымен салыстыруады, талқылайды;

• етістіктің болымды, болымсыз түрін тілдесім барысында қолданады.

Құндылықтарға баулу:

«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады.

Жұмыс бағытының реті

Мұғалім әркеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, жағымды психологиялық ахуал тудыру,

Үй тапсырмасын сұрау. 3-тапсырма.

Сабақтың ортасы

Білу

Жаңа білімді игерту.

Мәтінді мұқият тыңдаңыз, сұрақтарға жауап беріңіз.

1-тапсырма Тыңдалым мәтіні. Проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап беріңіз.

1. Неліктен барлық ауыл тұрғыны қариядан ақыл сұрайды?

2. Неліктен қария жас жігіттің жолдасын сұратты?

3. Қария жолдасымен не үшін ұзақ сөйлесті?

4. Қария неліктен жігітке жақсы баға берді?

-проблемалық сұрақтарға тыңдалған мәтіннен деректер келтіре отырып, дәлелді жауап береді; .

Дескриптор: Сұрақтарға дәлелді жауап береді -1

Өз жауабын салыстырады -1

талқылайды -1

Барлығы 3 ұпай.

86-бет.

7-сынып

«Қазақ тілі» оқулығы -

Тілдік бағдар: Болымды және болымсыз етістік

Етістік мағынасына қарай болымды және болымсыз болып бөлінеді. Істің болғанын, болып жатқанын, не болатынын білдіретін етістіктің түрін болымды етістік дейміз. Мысалы: Мен сабақ оқыдым. Мен сабақ оқып отырмын. Мен сабақ оқымақпын.

Істің болмағанын я болмайтынын білдіретін етістіктің түрін болымсыз етістік дейміз. Етістіктің болымсыз түрі болымды етістікке жұрнақ жалғану арқылы жасалады.

Мысалы: Мұны жазған адамның өзін білме, сөзін біл дегендегі білме болымсыз етістігі-ме жұрнағы арқылы біл деген болымды етістіктен жасалған. Кісіге қарап сөз алма, сөзіне қарай кісіні ал дегенде алма болымсыз етістігі оның ал деген болымды түрінен ма жұрнағы арқылы жасалып тұр.

Болымсыз етістік — қимыл, іс-әрекеттің болмауын, жүзеге аспауын білдеретін етістік. Қимыл, іс-әрекеттің яғни етістік білдіретін мағынаның жүзеге аспауы, болмауы арнайы грамматикалық амал-тәсілдер арқылы беріледі. Ол етістіктің негізгі, туынды, күрделі түбірлеріне, етіс, күшейтпелі етістік тұлғаларына -ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе қосымшасы қосылу арқылы жасалады да, тек етістіктің болымсыз түрін жасап қоймайды, болымдық мәнге қарама-қайшы болуы.

2-тапсырма. Әр қатар екі сөйлемнен көшіріп жазып, етістіктерге талдау жасаңыздар.

1. шеш + іл +ме + йтін; /болып қалды –күрделі.

2. бас+па + са / мініп ап –күрд / ағын+дап туынды ет, / шапқылар еді –күрделі ет.

(ауызша 3-тапсырма етістіктерін болымсыз түрде айтыңыз)

Баяулап атып келе жатқан жоқ

3-тапсырма. Оқулықтағы 2-тапсырма . Сөйлемнен етістікті табыңдар, қарамен берілген сөздерді етістік ретінде қолданып, сөйлем құрап жазыңдар.

Жақсы көреді. Сен балаға қара

Босын. Бағдат суда жақсы жүзеді.

Қалдырмайды. Қоянды көздеп атты.

4-тапсырма. Бос орынға тиісті етістікті қойыңыздар, құрамына талдау жасаңыз.

1.боратады (нег. -т етіс, а- көсемше жұрнағы көс жұр, -ды жіктік жалғауының ІІІ жағы)

Сөйлемдерді көшіріп жазады, - етістіктерге талдау жасайды;

-сөйлемнен етістікті табады; - қарамен берілген сөздерді етістік ретінде қолданып, сөйлем құрап жазады;

Бос орынға тиісті етістікті қояды; , құрамына талдау жасайды.

Дескриптор:

-етістік тұлғасы 1;

Құрамы 1;

Болымды/сыз 1

Барлығы 3 ұпай

Дескриптор:

Етістік 1;

Етістікке айналдыру 2

Барлығы 3 ұпай

Дескриптор:

-тиісті етістік 1;

Талдау 1

Барлығы2

87 –бет.

89-бет

Сабақтың соңы

Кері байланыс

«3-2-1» стратегиясы

Бүгінгі сабақтан алған 3 маңызды ақпарат;

Бүгінгі сабақта қиындық тудырған 2 аспекті;

Бүгінгі сабақта ұнаған 1 іс-әрекет;

Үйге тапсырма

4-тапсырма.

89-бет