Жіңішке дауысты дыбыстар

Сабақтың тақырыбы

Жіңішке дауысты дыбыстар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

жуан және жіңішке дауыстыларды қайталай отырып, дауыссыз дыбыстардың жуан, жіңішке айтылуын меңгерту.

Сабақтың мақсаттары

Барлығы:Жаңа білімді меңгереді.

Көбі:Тақырыпты түсініп, тыңдап, жетекші сұрақтар арқылы талқылайды.

Кейбірі: Буынға бөліп оқи алады.

Құндылықтарды дарыту

Адамгершілік, имандылық тәрбиесін беру, әдептілікке, сыпайылыққа, ізеттілікке үйрету, үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға тәрбиелеу.

Ресурстар

Қосымша тапсырмалар

Жетістік критерийлері

Айтылған сөздер мен сөйлемдердің көпшілігін дұрыс қайталай алады.

Нақты сөйлеу арқылы, мәселені түсінгенін көрсете алады.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

5 минут

 Психологиялық дайындық. 
 Психологиялық дайындық
«1» дегенім – жаман баға
Алады оны жаман бала
«2» дегенім – нашар баға
Інішегім нашарлама
«3» дегенім – орта баға
Алады оны орта ғана
«4» дегенім – жақсы баға
Алады оны жақсы бала
«5» дегенім – үздік баға
Оқитын бол үздік қана!

Шаттық шеңбері

Сабақтың ортасы

8 минут

Ал біздің бүгінгі сабағымыз «Дауыссыз дыбыстардың жуан және жіңішке айтылуы» деп аталады. Соның ішінде дауыссыз дыбыстардың жуан айтылуына тоқталамыз. Қазақ әліпбиінде 42 әріп бар. Әріп дыбыстардың таңбасы. Дыбыс дауысты және дауыссыз болып екіге бөлінеді.Қазақ тілінде 12 дауысты дыбыс бар. Ауа өкпеден кедергісіз шығып, үннен ғана тұратын дыбыстарды дауысты дыбыстар деп атаймыз. Қазақ тілінің төл дауысты дыбыстары тоғыз. Олар: а, ә, ө, о, ы, і, ү ,ұ..Орыс тілінен енген и,у,э дыбыстары кездеседі. Қазақтың төл сөздерінде и,у жазылғанымен, олар дербес дауыстылар емес. И әрпі ы+й, і+и дыбыстарының, У әрпі ұ+ү, ү+у дыбыстарының тіркесі жазылуы қи,ит, су, сурет; айтылуы-қый, ійт, сұу, сүурет.

  Жуан және жіңішке дауыстылар.

А                                Ә Э

О                                Ө Е

Ұ У                             Ү У

 Ы                               І   И

Тіл кейін шегініп, үсті дөңестену арқылы жасалған дауысты дыбыстарды жуан  дауыстылар дейміз. Олар: а, о, ұ, ы, у.Тіл  ілгері қарай созылу арқылы жасалған дауысты дыбыстарды жіңішке дауыстылар дейміз. Олар: ә, ө, ү, і, е, э, и ,у.  Қазақтың төл сөздеріндегі дауысты дыбыстар негізінен не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болады. Түбір сөзге жалғанатын қосымшалар да осы заңға бағынады.Ескерту: У дыбысы айтылуына қарай әрі жуан, әрі жіңішке дауыстылар тобына жатады.Сөзден дауысты дыбыстар жуан болса, ондағы дауыссыз дыбыстар да жуан болып айтылады: дала, тазалық, домбыра
Қол моторикасымен жұмыс
Сөздік диктант Жаға, дала, бұлт, ұсақ, ұшқыш,сабын, отар, шопан.. 

Таныстырылым,

Сергіту сәті

1 минут

.Сергіту сәті. 
Қоюланып тағы бұлт, 
Жауды жаңбыр себелеп. 
Жапырақты жамылып 
Бұға қалды көбелек 

Жаса, жаса жарқын күн. (балалар қолдарын соғады)

Сергіту сәтіне арналған жинақ

Қызықты тапсырма

10 минут

Аяқталуы

16 минут

Дыбыс а, ә, е, о, ө, ұ, ү, ы, і, и, у, ю, я, ё, э
Жуан дауыстылар б, в, г, ғ, д, ж, з, й, к, қ, л, м, н, ң, п, р, с, т, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ, (у)
Әріп айтамыз, естиміз
Жіңішке дауыстылар а, о, ұ, ы
Дауыссыз дыбыстар Сөзде қанша дауысты дыбыс болса,
сонша буын болады
от, а - та
А – ә, о – ө, ы – і, ұ – ү жазамыз, көреміз
Қа - йың, са - уық, же - ңіл Сөздегі дауысты дыбыстар жіңішке болса, сөз жіңішке айтылады

Қосымша тьапсырмалар,дәптерлер.

Сабақтың соңы

2 минут

Рефлексия

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау Белсенділік танытқан балаларды мадақтау смайликтер беремін

Смайликтер

Дифференциация – оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырмалар қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін тексеру жоспарыңыз?

Пәнаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
АКТ
Құндылықтармен байланыс (тәрбие)

Қолдау көрсету.

Қабілеті жоғары оқушылар айтылған сөздер мен сөйлемдердің көпшілігін дұрыс қайталай алады.

Оқушылар өздері жасаған бет-бейнелеріне қарап бір-біріне көңіл- күйлерін айтады. (қуанышты, көңілді, көңілсіз, ашулы)

Өнер, ана тілі сабағы

Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.