Жүйке жүйесінің түрлері және оның гигиенасы

Тахтакопір ауданы ХББ не қарасты 13-санды жалпы білім беру мектебі биология пәні муғалімі Уразбаева Нағиманың Жүйке қызметінің түрлері,жүйке жүйесінің гегиенасы тақырыбы бойынша дайындаған бір сағаттық

САБАҚ ИСЛЕНБЕСИ

2020-жыл

Куні:

Пәні:Биология

Сынып:8-қазақ

Тақырыбы:<< Жүйке қызметінің түрлері, жүйке жүйесінің гегиенасы >>

Сабақтың мақсаты:

1.Білім берушы мақсат- өқушыларға жүйке қызметінің түрлері маңызы туралы білім беру.

2. Тәрбиелык мақсат - жүйке жүйесінің гегиенасы туралы тусынык беру.

3.Дамытушы мақсат- өқушылардың сабақ барысындағы белсендылыгын дамыту.

Сабақтың типі:өқушылардың билим,конликпесын дамыту.

Сабақта пайдаланатын әдысы:<<Сүрақ жауап>>,<<Ойлан,излен,тап>>

Корнектілгі:оқулық,суреттер,сызба,слайд,мултимедия.

Сабақтың барысы:

I.Уйымдастыру кезеңі:

a) амандасып,сыныптың тазалығын көзден өткеремын.

б) қатнасты тексеремын

Өтылген теманы беккемлеу:

<< Сүрақ жауап >> әдісі арқылы беккемлеймын.Өқушыларға өтылген тақырыптар бойынша сүрақ беремын.

1.Ағза дегенымыз не?

2.Гуморал созы қайсы тилден алынып қандай мағнаны білдіреды?

3.Ағза қызметының гуморалдық басқарылуы дегенде нены тусынесыз?

4.Гармон созы қайсы тилден алынып қандай мағнаны білдіреды?

5.Ағза қызметының жүйке басқарылуы дегенде нены тусынесыз?

II.Жаңа сабақ: Жүйке қызметінің түрлері, жүйке жүйесінің гегиенасы

Жүйке қызметынің түрлеры. Адамдарда бас миы сыңарлары жүйке орталықтарының қозғалғыштығы мен тежелу күші, олардың таралу жылдамдығы бір түрлі болмайды.Сондықтан олар дәл бір түрдегі жағдай мен құбылысқа түрлі тұрғыдан қарайды.Адамның белсенділігі, әректшеңдігі барлық сезу-сезінулерінің кешкні оның темпераментін құрайды Бүдан 2500 жыл бұрын Гиппократ ұсынған классификация негізінен адамдар холерик(тепе-теңдік сақталмаған оңай қозғалғыш ),сангвиник (тепе-теңдік сақталған оптимист), оңай қозғалғыш ,яғни флегматиктер (тепе-теңдік сақталған оптимист) және мелонхолик (тепе-теңдік сақталмаған) түрлерге бөлінеді.

И.П.Павлов адам жйке жұйесын күшті және күшсіз түрлерге бөлген.Ол күшті түрі тепе-теңдік сақталмаған және тепе-теңдік сақталған түрлерге , тепе-теңдік сақталған түрі әрекетшең және әрекетсіз түрлерге болген.

ХОЛЕРИК

Күшті, тепе-теңдік сақталмаған (холерик) түрдегі адамдар күшті әсерленгіш ,мінез-қүлқы күрделі болады.Олар әрекетшыл,ұрысқақ, тез ортақтасатын және ұрысып қалатын , арзымайтын нәрсеге қапа болатын,көңілді кезінде өздігінен күлетін,өзінше ыңылдап өлең айтып жүретін болады.

САНГВИНИК

Күшті, тепе-теңдік сақталған әрекетшіл (сангвиник) түрдегілер сөз тапқыш, жағдайды тез бағалайтын , көңілді және сыпайы болады.

ФЛЕГМАТИК

Күшті, тепе-теңдік сақталған әрекеті кем (флегматик) түрдегілер момын және байсалды болады.Олар әрбір жұмысты ойлап ,соңына шейін орындайды.И.П.Павлов мұндай адамдарды “өмыр бейнеткештері” деп атаған.

МЕЛАНХОЛИК

Күшсіз, тепе-теңдік сақталмаған, (меланхолик) түрдегі адам әрекеті кем,оның іс - әрекеті сенімсіз,сезу-сезіну терең және тұрақты,бырақ сыртқы жақтан көзге байқалмайды

Темперамент таза күйде кем кездеседі.Мысалы,флегматикте холерикке ұқсас ашуланады, холерикте әр түрлы себептер ықпалында жүйке жүйесінің терең тежелуін бақылау

мүмкін.Темперамент жақсы немесе жаман болмайды.Атақты адамдар арасында барлық түр өкілдері кездеседі.

НЕВРОЗ

Жүйке жүйесі жоғары жүйке қызметінің бұзылуымен байланысты ауыр психикалық дерт.Ауру рухи жарақаттану нәтижесінде пайда болады.Қайғы,ренжу,қорқу қиындықтар арқылы туындайтин үмітсіздік сезімдері невроз себепшісі болады.

III.Түсінгендерын тексеру:

<<Өйлан ,ізлен,тап>>әдісі арқылы тексеремын.

IV.Қорыту:

Бүгін қандай тақырып өттик?

Ішкі секреция бездері маңызы не екен?

Өқушыларды бахалаймын.

Уйге тапсырма: Секреция бездері,қалқанша без

. Тақырыпты оқып келу.