|
Сабақтың
мақсаты
|
Білімділік. Фольга материалы туралы
түсінік беру, жүзік жасаудың мақсаты: үлгісімен таныстыру, оның
жасалу жолын үйрету.
Дамытушылық. Оқушылардың еңбекке деген
қабілеттерін ұштай отырып, мақсаты: фольга материалынан әшекей
бұйымдар жасауға қызығушылығын
арттыру.
Тәрбиелік. Қолдан жасау еңбегіне
ынталандыру, өз қолымен жасай білуге үйрету, еңбекке баулу арқылы
эстетикалық тәлім - тәрбие
беру.
|
|
Сабақтың көрнекілігі мен
қажетті жабдықтары
|
Фольга, қатырғықағаз, түйме,
түрлі-түсті ұсақ моншақтар, жіп, ине немесе жез сым, қайшы, біз,
қалам,
|
|
Ынтымақтастық
атмосферасы
2
мин
|
а) оқушылардың
назарын сабаққа аудару.
ә) сабаққа
дайындығын тексеру
Оқушылардың сабаққа зейінін
тарту мақсатында психологиялық дайындық минуты өткізіледі.
«Жүректен-жүрекке біріне-бірі жылы лебіз білдіреді, тілек
айтады».
|
Оқушылар бір біріне жылы
лебіздер айтады.
|
|
Мағынаны
тану
15
мин
Суреттер
жинағы.
Жұмыстың орындалу
реті:
Мұғалім
түсіндірмесі:
|
Жүзік — соғу, қалыптау, ширату ,
сәндеу арқылы жасалып, сәндік үшін саусаққа салынатын әшекейлі
сақина. Палеолит дәуірінде сүйектен, неолит дәуірінде тастан, қола
дәуірінде металдан жасалған. Ежелгі Египетте (Мысыр) мөрлі Жүзік
салу кең таралып, оның көзінде оюлап салынған сурет не жазу болған;
адамдар қол қою орнына мөрлі Жүзіктің таңбасын басқан. Мөрлі Жүзік
бұдан кейін эгейліктерде, гректерде, этрустарда, римдіктерде де
қолданылған. Мұндай Жүзіктердің көзіне көбінесе тас (гауhар, лағыл,
жақұт, құбыл тас, т.б.) орнатылған. Қазіргі Қазақстан аумағында да
Жүзік жасаудың ежелгі замандардан бастау алатынына олардың археол.
қазбалардан табылған үлгілері дәлел бола
алады.

-
Фольгаға ұзындығы
8см, ені 1см жолақ сызып, ішіне өрнек
сал.
-
Салынған өрнек
шетінен 5мм қалдырып, қиып
ал.
-
Сақинаның шетін
қайырып, ішке қарай бүктеп, саусақ өлшеміне келтіріп
ора.
-
Фольга бетіне жүзік
алақанын сызып, өрнектеп ал. Қайыру үшін қажетті тілкемдер және екі
жолақ қалдыр. Өрнектің ортасына екі моншақ
өткіз.
-
Жүзік алақанының
астыңғы жағына дөңгелек қатырғықағаз салып, тілкемдерін
қайыр.
-
Сақинаға жүзік
алақанының екі шетіндегі жолақты қайырып
бекіт.
Сақина мен
жүзіктің айырмашылығы
қандай?
Сақинаға тас
қойылмайды және бауыры жүзікке қарағанда жалпақ болады
екен.
Қол өнері қатты
дамыған қазақ халқында жиһаздық бұйымдар мен
зергерлік
заттардың, ұлттық
киімдердің түрі көп. Әсіресе, қазақ зергерлерінің өте көп жасайтын
әшекейлерінің бірі –сақина мен
жүзік.
Сонымен…
Сақинаны сәнге
салмайды…
Сақина – естелік,
сыйлық, тіпті, мұралық белгі. Халқымызда қалыптасқан дәстүр
бойынша, ас адал болуы үшін оны дайындайтын, дастарқанға қоятын,
шай құйып беретін әйелдің саусағында міндетті түрде сақина болуы
тиіс.
Сақина мен
жүзіктің өзіне тән айырмашылықтары
бар.
Мәселен, сақинаның
бауыры жүзікке қарағанда жалпақтау келеді. Қазақтар ертеде құдағи,
құстұмсық, құсмұрын жүзіктерді шебер зергерлерге арнайы жасататын
болған.
Жүзік - сақинаға
қарағанда нәзік, түрлі тастармен көз
салып безендірілген сәндік бұйым, негізі көбіне әйел балаларына
(қыздарға) арналып істеледі. Сақина алтыннан, күмістен түрлі
формада саусаққа тағу үшін істелетін сәндік бұйым. Сақинаны
ерлерде, әйелдер де кие
береді.
|