Жылу мөлшері. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы

Узақ мерзімді жоспардың тарауы:

Жылу құбылыстары

Мектеп: №7 Қ.Спатаев атын.мек-лицей

Күні: 25.09.2018ж

Мұғалімнің аты-жөні:Э.Н. Бекенова

Сынып: 8А,В,Е

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Жылу мөлшері. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.5 – жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берген жылу мөлшерін анықтау;

8.3.2.6 – заттың меншікті жылу сыйымдылығының мағынасын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

1.Жылу алмасу энергияның сақталу заңы екенін білу

2.Оқшауланған жүйеде жылу алмасуды тәжірибеде жасап түсіндіру

3.Қызған дененің берген,салқын дененің алған жылу мөлшерлерін анықтау

4.Заттың жылулық қасиетін сипаттайтын шаманың мағынасын түсіндіру

5.Ішкі энергияның өзгерісі өлшемі нені көрсетеді.

6.Жылу мөлшерінің температураға массасына, қандай заттан жасалғанына тәуелді болатынын анықтау арқылы меншікті жылу сиымдылығы түсінігімен танысу.

7.Жылу мөлшерін анықтауға берілген есептерді шығарып үйрену.

Бағалау критерийі

1. Жылу алмасу процесінің энергияның сақталу заңы екенін біледі.

2.Оқшауланған жүйеде жылу алмасуды тәжірибе арқылы түсіндіреді.

3.Қызған дененің берген, салқын дененің алған жылу мөлшерін анықтап,есептей алады.

4.Заттың жылулық қасиетін сипаттайтын шаманың мағынасын түсінеді.

5.Қызған дененің жылу мөлшері температураға ,массаға, тегіне тәуелді болатынына көз жеткізеді,меншікті жылу сыйымдылығы түсінігімен танысады..

6.Жылу мөлшерін анықтауға берілген есептерде формулаларды түрлендіріп қолдануды түсінеді.

Тілдік мақсаттар

Жылу мөлшері- жылу берілу кезінде дененің ішкі энергиясының өзгерісіне тең шама.

Меншікті жылу сыйымдылық-1кг затты 1⁰С-қа жылытуға қажетті жылу мөлшеріне тең шама.

Құндылықтарға баулу

Мәңгілік ел жалпыұлттық идеясы индустрияландыру мен инновациялар негізделген экономикалық өсу –шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау алған білімін өмірде қолдануға жоспарлап отырмын

Пәнаралық байланыс

География, жаратылыстану пәндерінен жылу құбылыстары жөнінде алдыңгы білімдерін еске түсіреді.

Информатика-әлеуметтік желілерден (интернеттен) ақпараттар жинайды.

Математика-түрлендірулер жасап, есептер шығарады.

Алдыңғы білім

Жылу құбылыстарының табиғаттағы, техникадағы ,тірі ағзалардың өміріндегі ролі туралы біледі.

АКТ қолдану дағдысы

Жылу құбылыстары тарауы бойынша әлеуметтік желілерден ақпараттар жинайды.

Ойлау дағдысы

Білу, түсіну, қолдану.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

1.Ұйымдастыру кезеңі Сынып оқушыларына жағымды ахуал тудыру.

Оқушыларды түгелдеу

Сабақ мақсатымен таныстыру.

Әріптер бойынша топқа бөліну.

Оқушылар топқа бөлінеді.

«Сұрақты қағып ал»- әдісі.

Үй тапсырмасы:

• Заттың күйлерін атаңдар? (Сұйық, қатты, газ)

• Судың қайнау температурасы? (100⁰С)

• Ішкі энергияны өзгерту тәсілдері? (Жұмыс, жылу беру)

• Ішкі энергия...

• Жылу берілудің түрлерін атаңдар.

Дескриптор:

Заттың күйлерін атады

Судың қайнау температурасын білді

Ішкі энергияны өзгерту тәсілдерін білді.

Ішкі энергияға анықтама бере алды

Жылу берілудің түрлерін атады.

Интербелсенді тақта

Сабақтың ортасы

. Жылу алмасу процесінің энергияның сақталу заңы екенін біледі.

2.Оқшауланған жүйеде жылу алмасуды тәжірибе арқылы түсіндіреді.

3.Қызған дененің берген, салқын дененің алған жылу мөлшерін анықтап,есептей алады.

4.Заттың жылулық қасиетін сипаттайтын шаманың мағынасын түсінеді.

5.Қызған дененің жылу мөлшері температураға ,массаға, тегіне тәуелді болатынына көз жеткізеді,меншікті жылу сыйымдылығы түсінігімен танысады..

6.Жылу мөлшерін анықтауға берілген есептерде формулаларды түрлендіріп қолдануды түсінеді.

2.Жаңа сабақ
1-тапсырма «Жасаңыз және түйіндеңіз» -әдісі бойынша тапсырмаларды орындайды.

Q-тобына

Жылу мөлшері мен ішкі энергияның өзгерісі

m- тобына тапсырма

1)Суретте бірдей екі ыдыс берілген, екеуінде де су бар.

2) Нысанның атқаратын қызметі :Бірдей температураға дейін қыздырайық.

3 ) Қайсы ыдыстағы су тез қайнайды? неліктен

4) Тәжірибеден берілген жылу мөлшері қандай шамаға тәуелді болатынын байқадыңдар?

t- тобына тапсырма

1)Суретте массалары бірдей су берілген, бірінші стаканды қыздыру уақыты екінші стакандағы суды қыздыру уақытынан 3 есе артық.

2) Нысанның атқаратын қызметі:судың температурасын бірте-бірте жоғарылату.

3 ) Қайсы ыдыстағы суға жылу мөлшері көбірек жұмсалады?

4) Қандай шамаға тәуелді?

С- тобына тапсырма

1)Бірдей екі ыдысқа массалары және температуралары бірдей екі түрлі сұйықтық(күнбағыс майы,су) құйыңдар.

2) Белгілі бір уақыттан кейін сұйықтардың температурасын термометрмен өлшеңдер

3) Не байқадыңдар?

4) Себебін түсіндіріңдер.

5)Оқушылар затқа берілетін және заттан бөлінетін жылу мөлшерінің , меншікті жылу сыйымдылығының есептеу формуласын жазу

Q=cm( t₂ - t₁) Q= cm t c=Q ∕ cm( t₂- t₁)

Дескриптор:

1.Тәжірибені жасай отырып жылу процестеріндегі энергияның сақталу заңын білді.

2.Оқшауланған жүйеде жылу алмасуды түсіндірді.

3.Жылу мөлшері:а)дененің массасы ә)температурларының айырмасына

б)дененің қандай заттан жасалғанына

тәуелді болатынын түсінді және есептей алды.

4.Заттың жылулық қасиетін сипаттайтын шаманың қызметін түсінді.

2-тапсырма. «Сандар сөйлейді» - әдісі бойынша кестеде көрсетілген заттардың меншікті жылу сыйымдылығын заттың тегіне қарай ажыратыңдар .

• Физикалық шаманың белгіленуі?

• Деректер қандай өлшем бірліктермен берілген?

• Кестедегі мәліметтердің практикалық маңызы қандай?

• Кестедегі заттардың ішінде жылусыйымдылығы ең жоғарғы затты ата?

• Неліктен судың сыйымдылығы жоғары?

• Суды қолданатын салаларды ата?

Судың меншікті сыйымдылығы жоғары болғандықтан, ол жылу тарату жүйелерінде кеңінен қолданылып жүр. Сонымен қатар, өндіріс және ауыл шаруашылық салаларында да, су көп мөлшерде қолданылады. Көптеген өндіріс процестерде – кептіру, жылыту, энергия алу, коммуналдық –

шаруашылық және т. б. қажеттіліктер үшін, су таптырмайтын ресурс көзі.

Дескриптор:

1.Қызған дененің жылу мөлшері температураға ,массаға, тегіне тәуелді болатынына көз жеткізді

2.Заттың тегіне қарай меншікті жылу сыйымдылығының әртүрлі болатынын және оның мағынасын түсінді.

3-тапсырма. Семантикалық карта Кестені толықтыр

Дескриптор

1.Жылу мөлшерінінің таңбалануын,формуласын,өлшем бірлігін білді

2..⁰С,-аталуы,белгіленуін,формуласын білді.

3.m-аталуын,формуласын,өлшем бірлігін білді.

4.c-аталуын,белгіленуін,өлшем бірлігін білді.

4-тапсырма. «Ойлан-жұптас-бөліс» -әдісі бойынша деңгейлік тапсырмалар беремін

1. 600г глицеринді 20 ⁰С-тан60 ⁰С-қа дейін жылыту үшін қанша жылу мөлшері қажет?

2. Егер күмістен жасалған бұйымды 30 ⁰С-қа жылыту үшін 50 Дж жылу мөлшерін беру керек болса,онда бұйымның массасы қандай

3. Массасы 110г темір кесегін t₁₌ 20⁰C-тан t₂=920⁰C-қа дейін қыздыру үшін қанша жылу мөлшері қажет?

«Мектеп» баспасының 8-сыныпқа арналған оқулығы

Б.А.Кронгарт

Ш.Б.Насохова

2018ж

Ыдыс,спирт шамы,су.

Ыдыстар,термометр,

Сұйықтықтар,электр пеші.

«Мектеп» баспасының 8-сыныпқа арналған оқулығы

Б.А.Кронгарт

Ш.Б.Насохова

2018ж

Сабақтың соңы

Кері байланыс: «БББ»Білемін,Білдім,Білгім келеді.

Үйге тапсырма§7, 2 жаттығу(4,7-есептер)

аралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтуы мүмкін (Гарднер бойынша көптік зият теориясы).

Уақытты тиімді пайдалана отырып, саралауды сабақтың кез келген кезеңінде қолдануға болады.

Бұл бөлімде оқушылардың сабақ кезінде нені үйренгендерін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдерді жазыңыз.

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сабақта сергіту жаттығулары мен белсенді жұмыс түрлерін қолдану.

Осы сабақта қолданылатын

Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.