Кәсіптік білім беру жүйесінде электромонтер мамандарын даярлауда авторлық бағдарламаның тиімділігі

Набиева Назира Калдыбековна

«Электр жабдықтары» мамандығының арнайы пән оқытушысы,

педагог-эксперт

Аннотация: мақалада кәсіптік білім беру жүйесінде электромонтер мамандарын даярлау үдерісінде авторлық бағдарламаны қолданудың тиімділігі қарастырылады. Қазіргі еңбек нарығында білікті, практикалық дағдылары қалыптасқан электромонтер мамандарына сұраныстың артуы білім беру мазмұнын жаңартуды талап етеді. Осы тұрғыда «Электромонтердің кәсіби қызметіндегі электр жабдықтарын ағымдағы және жоспарлы жөндеу» атты авторлық бағдарламаның құрылымы, мазмұны және оны оқу процесінде қолданудың нәтижелері талданады. Бағдарламаның теория мен практиканы ұштастыруға, білім алушылардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға және өндірістік ортаға бейімделуіне ықпалы көрсетіледі.

Түйін сөздер: кәсіптік білім беру, электромонтер, авторлық бағдарлама, электр жабдықтары, ағымдағы жөндеу, жоспарлы жөндеу, кәсіби құзыреттілік.

Кіріспе

Қазіргі таңда кәсіптік білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – еңбек нарығының талаптарына сай, бәсекеге қабілетті, кәсіби білікті мамандар даярлау болып табылады. Әсіресе электр энергетикасы мен өндірістік салада электромонтер мамандығына деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Бұл мамандық иелерінен тек теориялық білім ғана емес, сонымен қатар электр жабдықтарын пайдалану, техникалық қызмет көрсету, ағымдағы және жоспарлы жөндеу жұмыстарын қауіпсіз әрі сапалы орындау дағдылары талап етіледі.

Осыған байланысты оқу бағдарламаларының мазмұнын жаңарту, практикалық бағыттағы авторлық бағдарламаларды енгізу өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Авторлық бағдарламалар білім алушылардың кәсіби даярлығын арттыруға, нақты өндірістік жағдайларға бейімделуіне мүмкіндік береді.

Мақаланың мақсаты – кәсіптік білім беру ұйымында электромонтер мамандарын даярлауда қолданылатын авторлық бағдарламаның тиімділігін көрсету және оның оқу процесіндегі маңызын айқындау.

Негізгі бөлім

Бүгінгі таңда электромонтер мамандарын даярлау үдерісі құзыреттілікке негізделген тәсіл арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Білім алушы электр жабдықтарының құрылысын, жұмыс принциптерін меңгеріп қана қоймай, оларды диагностикалау, ақауларды анықтау және жөндеу жұмыстарын орындау дағдыларын игеруі қажет. Сонымен қатар электр қауіпсіздігі мен еңбек қорғау талаптарын сақтау – басты назарда болуы тиіс.

Дәстүрлі оқу бағдарламаларында теориялық материалдардың басымдығы кей жағдайда білім алушылардың практикалық дайындығына кері әсерін тигізуі мүмкін. Сондықтан оқу мазмұнын тәжірибемен тығыз байланыстыратын авторлық бағдарламаларды енгізу – заман талабы.

«Электромонтердің кәсіби қызметіндегі электр жабдықтарын ағымдағы және жоспарлы жөндеу» авторлық бағдарламасының құрылымы 3 бөлімнен және 24 тақырыптан тұрады. Жалпы 3 бөлім 6 тармақты қамтиды. Бағдарламаның құрылымы электромонтердің кәсіби қызметінің барлық негізгі бағыттарын қамтиды.

Бағдарламаның алғашқы бөлімінде электромонтердің кәсіби қызметінің негіздері, еңбек нарығындағы рөлі және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу дағдылары қарастырылады. Бұл бөлім білім алушылардың мамандыққа деген қызығушылығын арттыруға және кәсіби бағдарын қалыптастыруға бағытталған.

Екінші бөлімде электр жабдықтарының құрылысы, жұмыс принциптері, ақаулардың түрлері мен оларды диагностикалау әдістері қамтылған. Бұл бөлімдер теориялық білімді жүйелеуге және оны практикамен байланыстыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар электр жабдықтарын ағымдағы және жоспарлы жөндеу жұмыстарына арналған. Мұнда жөндеу кезеңдері, құрал-саймандарды қолдану, бөлшектеу және жинақтау, жөндеуден кейінгі сынақ жүргізу жолдары нақты көрсетілген.

Соңғы қорытынды бөлімде өлшеу құралдары, оқшаулауды тексеру, электр қауіпсіздігі және қорытынды практикалық жұмыстар қарастырылады. Бұл бөлім білім алушылардың кәсіби жауапкершілігін және қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.

Авторлық бағдарламаның тиімділігі оқу процесінде қолдану бірқатар оң нәтижелерді көрсетті. Біріншіден, білім алушылардың практикалық дағдыларының деңгейі айтарлықтай артты. Олар электр жабдықтарын тексеру, ақауларды анықтау және жөндеу жұмыстарын өз бетінше орындауға бейімделді.

Екіншіден, теория мен практиканың өзара байланысы күшейді. Сабақ барысында өндірістік жағдайларға ұқсас тапсырмалар орындау арқылы білім алушылар нақты еңбек қызметіне дайындық алды.

Үшіншіден, электр қауіпсіздігі мен еңбек қорғау талаптарын сақтау мәдениеті қалыптасты. Бұл болашақ мамандардың кәсіби қызметінде маңызды фактор болып табылады.

Сонымен қатар авторлық бағдарлама білім алушылардың танымдық белсенділігін арттырып, өздігінен жұмыс істеу дағдыларын дамытуға ықпал етті.

Қорытындылай келе, «Электромонтердің кәсіби қызметіндегі электр жабдықтарын ағымдағы және жоспарлы жөндеу» атты авторлық бағдарлама кәсіптік білім беру жүйесінде электромонтер мамандарын даярлаудың тиімді құралы болып табылады. Бағдарлама білім алушылардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға, практикалық дағдыларын жетілдіруге және еңбек нарығының талаптарына сай маман даярлауға мүмкіндік береді.

Авторлық бағдарламаны колледждер мен кәсіптік білім беру ұйымдарының оқу процесіне енгізу электромонтер мамандарын даярлау сапасын арттыруға оң әсерін тигізеді.

Пайдаланылған әдебиеттер

1.Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.

2.Кәсіптік білім беру бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі әдістемелік нұсқаулық.

3.Электр жабдықтарын пайдалану және жөндеу бойынша оқу құралы.

4.Электр қауіпсіздігі және еңбек қорғау ережелері.

5.Кәсіптік педагогика негіздері.