Бөлім:

7.2 Отарлау және ұлт-азаттық күрес

Педагогтің аты-жөні:

Сайрамбаева Н.Р

Күні:

15.12.2025ж

Сынып: 7 «А»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс.

Зерттеу сұрағы: Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күрес неліктен жалпы ұлттық сипатқа ие болды?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

7.3.1.5 халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын анықтау;

7.3.1.6 ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының рөліне баға беру.

Сабақтың мақсаты

Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық көтерілістің себеп-салдарын анықтап, тарихи маңызына баға береді.

Құндылыққа баулу

Оқушыларды ғылыми сауаттылыққа, жауапкершілікке және бірлесіп жұмыс жасауға баулу арқылы тарихқа құрмет пен үздіксіз ізденіс дағдыларын қалыптастыру

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

2 мин

Өткен білімді еске түсіру

4 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу

Сыныпты топқа бөлу:

1-топ: Қалқан тобы

2-топ:Сауыт тобы

3-топ:Найза тобы

(Wordwall платформасы арқылы оқушыларды үш топқа бөлу)

Психологиялық ахуал орнату: «Нейро жаттығу» әр оқушы тақтадағы қол және саусақ қимылдарын тез арада топпен жасап өтеді

Өткен материалды еске түсіру.

Interacty платформасы арқылы дайындалған тапсырма бойынша оқушылар өткен сабақта өткен тақырыпқа қайталау жасайды.

-Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс қай жылдарды қамтыды?

-Кенесары қай ханның немересі?

-Кенесары Қасымұлының өмір сүрген жылдары?

-Кенесары Қасымұлының хандық құрған жылдары?

-Кенесары Қасымұлының туған жері?

-Қазақтар арасындағы төре атанғандар кімдер?

-Кенесары Қасымұлы бастаған қозғалыстың басты мақсаты қандай?

Өткен материал еске түсіріліп болғаннан кейін, бүгінгі өтетін тақырыптың алдыңғы тақырыптың жалғасы екендігі және сабақта азаттық көтерілістің басшысы Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс туралы зерттеу жұмыстары жүргізілетіндігі туралы айтылады.

Сабақ тақырыбы мен оқу мақсаттары таныстырылғаннан кейін бағалау критерийлеріне, тарихи концепт пен зерттеу сұрағына назар аударылады.

Мұғаліммен амандасады, кезекші оқушы сабақта жоқ оқушыларды атайды, себебін көрсетеді

Оқушылар өздері бөлінген топқа отырады.

Әр оқушы тақтадағы қол және саусақ қимылдарын топпен орындайды.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мадақтау

Әр топ басшысы әр тапсырмада оқушыларды бағалау парағына бағалап отырады

ҚБ: Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Қалыптастырушы бағалау: алтын,темір,қола медальдар арқылы мадақтау

https://wordwall.net/ru/resource/103246479

https://youtu.be/_JydrQmKQrM?si=QMxlnHT1NaXyqM5A

https://interacty.me/projects/6c2385b006a7a557

Жаңа білім

10 мин

3 мин

7 мин

4 мин

Зерттеу және талдау

1-тапсырма.

Топтық жұмыс. Мәтінмен жұмыс. Постер қорғау

Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс туралы оқушылар мәтін мазмұнын оқып, өздеріне қажетті ақпарат негізінде қозғалыстың тарихына тоқталады:

1.Ұлт-азаттық қозғалыстың алғышарттары және басталу себептері

2.Ұлт-азаттық қозғалыстың барысы

3.Ұлт-азаттық қозғалыстың нәтижесі және тарихи маңызы

Әр топ ретімен тақтада постер қорғайды.

2-қадам.Дәптермен жұмыс (Арнайы ЖИ бағдарламамен бейнекөрсетілім)

Оқушыларға белгілі тұлғалардың Кенесары Қасымұлы туралы айтқан сөздерінен цитаталар ұсынылады.

1. Мейер

2. Аткинсон. Т.В

3. Коншин Н.

«Біздің даладағы билік соңғы уақытқа дейін өзін қазақ халқы мойындаған бір адамның қолында шоғырланды. Бұл адам жоғарыда аты аталған Кенесары Қасымов еді...

Жалпы оның адамдарды тарта білетін ерекше қабілеті бар.....Кенесарыға көзсіз ерлік тән еді» Л.Мейер.

«Кенесары қазақтарда нтамаша жауынгерлерді даярлап шығатынға ұқсайд ......Шыңғысханның тарихта әйгілі болып қалған әскерлерінің барлық қасиеттері олардың бойында мол екен» Аткинсон. Т.В.

«Ол барлық жағынан ерекше адам болды. Өзінің қолдаушылардан әлдеқайда жоғары тұрған ол жеке басдаулары мен рулық қатынастардың шиеленісуін әрқашан әділ шешіп беріп отырды. ...Кенесары шын мәнінде бүкіл қазақ ұлтының батыры болған басқа ешкімді де айта алмаймыз» Коншин Н.

2-тапсырма.

Жұптық жұмыс.

1-қадам. Оқушылар Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық көтеріліс, С.Датұлы және И.Тайманұлы мен М.Өтемісұлы бастаған көтерілістердің болған аумақтарын көрсетеді.

1. Көтерілістердің болған аймақтары

2-қадам. Талқылау.

Бұдан кейін оқушыларға төмендегі сұрақтар қойылып, талқылау ұйымдастырылады.

• ХҮІІІ ғ аяғы мен ХІХ ғасырдың бірінші жартысында орын алған көтерілістер қай аймақтарды қамтыды?

• Неліктен ортақ мақсаты бар, мүддесі бір халық бірігіп, жеңіске жете алмады?

3-тапсырма. Жеке жұмыс.

Тақырыптын соңындағы берілген кюар кодты ашып, Кенесарыны қолдаған батырларды тауып сәйкестендіреді (Кітаппен жұмыс)

Дескриптор:

- Ұлт-азаттық қозғалыстың алғышарттары мен басталу себептерін сипаттайды;

- Ұлт-азаттық қозғалыстың барысын ретімен көрсетеді;

- Ұлт-азаттық қозғалыстың нәтижесі мен маңызын талдайды.

Дескриптор:

- Кенесары қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс,

-С.Датұлы және И. Тайманұлы мен М.Өтемісұлы бастаған көтерілістердің болған аумақтарын картадан көрсетеді;

-Ортақ мақсаты мен мүддесі бар халықтың жеңіске жете алмау себебін дәйекпен талдайды

Дескриптор:

-Ұлт-азаттық қозғалыс барысында Кенесары Қасымұлына қолдау білдіріп, ерліктерімен тарихта қалған батырларды, олардың қатысқан шайқастары туралы мәліметтер келтіреді.

(Оқушылар белсенділігіне қарай 1-3 ұпаймен бағаланып отырады)

«Ең үздік жауап»

(Оқушылар белсенділігіне қарай 1-3 ұпаймен бағаланады)

«Алақан-жұдырық»

(Оқушылар белсенділігіне қарай 1-3 ұпаймен бағаланады)

Оқулық

Бекмаханов Е. «Қазақстан ХІХ ғасырдың 20-40 жылдарында». Алматы 1994 жыл

XVIII-ХІХ ғғ Қазақстан картасы

(ChatGPT+VEO 3 +CapCat бағдарламалары арқылы дайындалған бейнекөрсетілім

Қабылдинов З.Е.

8 сынып. Қазақстантарихы. Хрестоматия. Атамұра, 2012

Таратпа материал (кесте)

ҚР картасы

Бекіту

5 мин

«Менен сұрақ, сізден жауап» әдісі арқылы сабақты бекіту. Оқушылар сабақ барысындағы алған білімдері бойынша бір-біріне сұрақтар қойып, оларға жауап береді.

Үй жұмысы: Эссе. Тақырыбы: Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күрес неліктен жалпы ұлттық сипатқа ие болды?

Сабақты қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Кері байланыс

2 мин

«Бір сөзбен» әдісі  бойынша оқушылар бүгінгі сабаққа кері байланыс береді

Оқушылар өздеріне берілген 12 сөздің ішінен, өздерінің бүгінгі сабақтағы жағдайын сипаттайтындай 3 сөзді таңдап жазып, іледі. Төзімсіздік, Ашу, Қуаныш, Немқұрайлылық, Қанағаттану, Шабыт, Зерігу, Алаңдау, Тыныштық, Сенімділік, Сенімсіздік, Рахаттану.

Топ басшылары сабақ барысында оқушылардың жинаған ұпай сандарының қорытындысын шығарады.

Таратпа қағаздар