Кеңестік «еңбекпен түзету» лагерлері

Сабақ №

Мектеп: № 159 «Еңбекші» қазақ орта мектебі

Күні:

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Тақырып:

Сабаққа негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

Кеңестік «еңбекпен түзету» лагерлері

Сталинизмнің орнығуы, жазалау шаралары. Халық қасіреті. Қазақстан лагерьлер өлкесі. Кеңес Одағы кезіндегі Қазақстанда салынған еңбекпен түзеу лагерьлерінің сипатын біледі, ұлт зиялыларының саяси қудалануын түсінеді, сипаттайды, талдайды, тұжырымдайды.

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар: 30-жылдардағы тарихи оқиғалардың, саяси өмірдегі өзгерістердің сипаттын түсінеді, айта алады.

Оқушылардың басым бөлігі: Тарихи оқиғаны, саяси өмірдегі өзгерістерді сипаттай отырып дұрыс бағалай алады, айырмашылықтарды ажырата біледі.

Кейбір оқушылар: Фактілерді, қоғамдағы құбылыстарды салыстыра отырып, айырмашылықтарды талдай алады, олардың арасындағы байланыстарды айқындай алады, тарихи оқиғаларға байланысты өз көзқарастарын білдіре алады.

Тілдік мақсат:

Оқушылар:

Негізгі тірек сөздер мен тіркестер: Бюрократия. Геноцид. Тоталитаризм. Гулаг ,т.с.с.

Сыныптағы диалог / жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

1. Коммунистік партияның рөлі қандай?

2.Комсомол,кәсіподақ ұйымдары қандай қызмет атқарды?

3.Әкімшіл-әміршіл басқару жүйесіне қандай сипаттама бересіз?

4.Сталин кім? Жеке басының қасиеттері қандай?

5.Алдына қандай мақсат қойды? Мақсатына жете алды ма?

6.Қандай қасиеттері ұнады? Ұнамаған қасиеттері?

Сіз неліктен: Әкімшіл-әміршіл жүйені, Сталинизмді, адам құқығына қол сұғушылықты айыптайсыз?

Сіздің пікіріңіз, өз ойыңызды дәлелдеңіз.

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Репрессия. Алжир. Карлаг. Степлаг. Гулаг. ЧАД.

Топтастыру: «Қасіретті жылдар»

31 мамыр саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні болып жарияланды.

Алдыңғы тақырып

Сталинизм идеологиясы және қоғамдық-саяси өмір туралы түсінігі бар

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар ( төменде жоспарланған

жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы 10 мин

Ортасы 25 мин

Аяқталуы 10 мин

1 мин

7 мин

2 мин

5 мин

12 мин

2 мин

6 мин

5 мин

1 мин

2 мин

2 мин

I.Ұйымдастыру сәті: (Психологиялық даярлық, оқушыларды түгендеу, топқа бөлу: «Карлаг», «Алжир», «Степлаг»)

II. Қызығушылықты ояту:

1.Сандар сыры (ойын арқылы өткен сабақты еске алу)

2. Өзіндік жұмыс.

(Алдын ала берілген сталиндік қуғын-сүргінге ұшыраған қоғам қайраткерлері, қазақ зиялылары, қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғалары туралы өзіндік жұмыстарын қорғату)

1. «Карлаг» тобына-Қоғам қайраткерлері:Т.Рысқұлов, М.Шоқай,С.Асфендияров,А.Ермеков т.б.

2.«Алжир» тобына-Қазақ зиялылары:Ә.Бөкейханов,А.Байтұрсынов,С.Сейфуллин,т.б.

3. «Степлаг» тобына-Қазақ әдебиетінің көрнекті тұлғалары:Б.Майлин,М.Жұмабаев,М.Дулатов,Ж.Аймауытов,т.б.

III. Мағынаны тану

Мотивация (ой қозғау)

1. Қандай қасіретті жылдарды білеміз?

(1916ж, 1920-22жж, 1932-33жж, 1937-38жж, 1941-45жж, 1986ж)

2. Сіз үшін Сталин қандай тұлға?

(Сталин-тарихи талаптар тудырған тұлға. Сталин-социализм идеясына ең көп залал келтірген тиран)

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

1.Негізгі түсініктермен жұмыс;

2.Тоталитарлық жүйенің орнауы;

3.Жаппай жазалау және лагерьлер жүйесі.

Сұрақтары:

*Қазақстанда қандай лагерьлер жүйесі құрылған ?

*Карлагты құрудағы басты мақсаттардың бірі қандай?

*Қай жерде құрылды, тұтқындары немен айналысты?

*Неге Алжирді әйелдер лагері деп атаған, онда танымал кімдердің әйелдері болған?

*Тұтқында болған әйелдердің тағдырын қалай сипаттауға болады?

IV.Топпен жұмыс: «Рөлдік ойын» (Реттеуші-экспедитор;баяндаушы-тарихшы;сұрақ қоюшы-журналист-тілші;бейнелеуші-сипаттаушы;суретші-сол кездегі өмірді қағаз бетіне түсіріп бейнелейді;ізденуші-термин сөздігін таныстырады;жазушы-шығарма жазады)

Әр топтар оқулықпен, берілген материалмен жұмыстанып,өздеріне тиісті тақырыпты талқылап, постерлік жұмысты қорғайды. Карта, оқулық материалы және тарихи деректерді пайдалана отырып, түсіндіреді.

1 «Карлаг»тобы: Карлаг ерекше режимді Қарағанды еңбекпен түзеу лагері, тұтқындарының естелігінен

2 «Алжир» тобы: Алжир Отанға опасыздық жасағандар әйелдерінің Ақмола лагері, тұтқындарының естелігінен

3 «Степлаг»тобы: Степлаг далалық лагерь, тұтқындарының естелігінен

Топтардың өзара бағалауы. Формативті бағалау

(бағалау парағы арқылы, екі жұлдыз, бір ұсыныс)

Сергіту сәті.

«Сиқырлы әріптер»ойыны: Р, А, К, С, Г әріптерінен басталатын термин сөздерді тауып, мағынасын түсіндіру.

-Репрессия(қуғын-сүргінге ұшырау)

-Алжир(Ақмола қаласындағы әйелдерге арналған лагерь)

-Карлаг (Қарағанды қаласындағы лагерь)

-Степлаг (Далалы аймақтағы лагерь)

-Гулаг (Лагерьлер Бас Басқармасы)

V.Қорытындылау:

«Ой толғаныс» (Жұптық жұмыс)

1. «Карлаг»тобы: «Кім жылдам?» ойыны

2 «Алжир» тобы: 1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір (кестені толтыру)

3 «Степлаг»тобы: Сәйкестендіру жұмысы

VII.Мұғалімнің қорытынды сөзі:

Ой түю:

Қорыта айтқанда, 1953 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін тұтқындардың наразылығы 1954 жылы Степлагта ғана емес, барлық Гулаг жүйесін дүр сілкіндірген Кеңгір қарулы көтерілісі басталды. 1954-56 жылдары 8 мыңдай тұтқын ақталып шықты. Сан мыңдаған адамның тағдыр тауқыметін көтерген Степлаг азап лагері 1957 жылы жабылды. 101 мың қазақстандық ГУЛАГ-қа жабылып, 27 мыңы атылды, 40 мыңы ақталды. 31 мамыр саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні болып жарияланды.

VIII.Бағалау кезеңі: Бүгінгі сабаққа жақсы қатысып, өз пікірлеріңді білдірдіңдер. Қолайлы орта жасалды. Ендеше сабаққа белсенділікпен қатысқан топтарды бағалайық . Топ басшылары арқылы бағалау парағын анықтау. (Бағалау парағында көп балл жинаған оқушының атын атау)

IX.Үйге тапсырма:§19-20 оқуға,1) Қазақстандағы лагерь жүйесін картаға салып, презентация арқылы көрсету; 2) Эссе тақырыбының атын қойып, жазып келу.

Көркем әдебиеттер тізімі ұсынылады.

Рефлексия :

1.Бүгінгі сабақтан қандай әсер алдыңыз?

2.Сізге қандай тапсырма қиын болды?

3.Пікіріңіз. Ұсынысыңыз.

Геометриялық фигуралар, топ аттары

Слайд

Рефераттар

Дидактикалық материалдар

АКТ

Бейнефильм

«Қасіретті жылдар»

Кесте, карта, суреттер

Тірек-сызбалар

Таратпа қағаздар

Баспа материалдары

Маркерлер, жапсырма қағаздар, плакаттар, постер

Бағалау парақшалары,

Бағдаршам

Интербелсенді тақта

Слайд, кестелер

Смайликтер

Стикерлер

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс: география, әдебиет

Рефлексия

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма? Бүгін оқушылар не білді?Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?Мен берілген

уақыт үлгердім бе? Мен жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбынан сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетінінен не білдім?