Бөлім:

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Ужазов Е

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кескіндер (суреттер), аудио, цифрлық аватар және бейне мазмун генерациясы

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды жасанды интеллект көмегімен мультимедиалық өнімдерді (сурет, дауыс, видео, аватар) жасау технологияларымен таныстыру; мәтіндік сипаттама арқылы медиа контент генерациялаудың алғашқы дағдыларын қалыптастыру және олардың шығармашылық мүмкіндіктерін дамыту.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

Уақыты

Сабақтың басы

Мұғалім әрекеті

Студенттермен амандасады, қатысуын түгендейді.

​2. Психологиялық ахуал

Менің бүгінгі дыбысым мен бейнем»*

* *Барысы:* Мұғалім оқушыларға қысқаша нұсқау береді: «Балалар, бүгінгі сабағымыз өте қызықты, өйткені біз шығармашылық ЖИ әлеміне енеміз. Қазір әрқайсысыңыз дәл қазіргі ішкі көңіл-күйлеріңізді сипаттайтын бір "түсті" және бір "дыбысты немесе әуенді" (мысалы: жарқын сары түс және сыңғырлаған қоңырау дыбысы, немесе тыныш жасыл түс және жаңбырдың дыбысы) атап шығыңыздар. Осылайша біз сыныптың мультимедиалық картасын жасаймыз». Оқушылар кезекпен жылдам айтып шығады.

* *Мақсаты:* Оқушыларды өнер, дыбыс және бейне ассоциациялары арқылы сабақ тақырыбына бағыттау, сезімдерін цифрлық мазмұн тіліне аударуға дайындау.

Оқушы әрекеті

Амандасады, психологиялық ахуалға белсенд қатысады.

Бағалау

Ауызша мадақтау

Керемет

Бәрекелді

Тамаша

Ресурстар

Менің бүгунгі дыбысым мен бейнем

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

Миға шабуыл сұрағы

Сұрақ:«Қазіргі уақытта жасанды интеллект танымал адамдардың (мысалы, әншілердің немесе актерлердің) дауысы мен сырт келбетін дәлме-дәл қайталап, жаңа ән жаздыра алады немесе киноға түсіре алады (Deepfake/Дипфэйк технологиясы). Қалай ойлайсыздар, болашақта ЖИ нағыз адам-артистерді толығымен алмастыра ала ма? Бұл өнер ме, әлде жай ғана технология ма?»

1-тапсырма: Жұптық жұмыс («Мәтінді бейнеге айналдыру» – Мультимедиалық промптинг)

* *Тапсырма:* Жұптарға көркем шығармадан немесе тарихи оқиғадан қысқаша үзінді (сипаттама) беріледі. Олардың міндеті — осы сипаттаманы ЖИ сурет генераторлары (мысалы, Midjourney, Bing Image Creator немесе Leonardo AI) түсінетіндей егжей-тегжейлі ағылшын/қазақ тіліндегі промптқа айналдыру. Жұптар стильді (реализм, аниме, майлы бояу), жарықты және ракурсты нақты көрсетуі керек.

* Мысалы: «Күзгі ормандағы ескі үй» \rightarrow *Күрделі промпт:* «An old wooden cabin in the middle of a foggy autumn forest, cinematic lighting, photorealistic, 8k, warm light from windows, fallen golden leaves on the ground».

* *Мұғалімнің әрекеті:* Үзінділер жазылған карточкаларды таратады. Мультимедиа ЖИ-іне арналған техникалық сөздерді (стиль, жарық, детальдау) қалай қосу керектігін түсіндіреді.

2-тапсырма: Жұптық жұмыс («Дауыс пен Мәтін үйлесімі» – Аудио генерация)

Тапсырма:Жұптарға қысқаша әлеуметтік немесе жарнамалық мәтін беріледі (мысалы, табиғатты қорғау туралы 3-4 сөйлем). Олар дауыс генерациялайтын ЖИ (мысалы, ElevenLabs) көмегімен осы мәтінді дыбыстауы керек. Мұндағы басты міндет — мәтіннің мазмұнына сай келетін ЖИ дауысының типін (ер адам, әйел адам, салмақты, қуанышты, ресми), тембрін және интонациясын дұрыс таңдап, аудиофайл жасау.

* *Мұғалімнің әрекеті:* Дыбыстық ЖИ құралдарымен жұмыс істеу жолын көрсетеді, аудио мазмұндағы интонация мен эмоцияның рөлін түсіндіреді.

3-тапсырма: Топтық жұмыс [Күрделі деңгей] («Цифрлық аватар: Болашақтың репортажы» – Бейне контент өндірісі)

* *Тапсырма:* Сынып 4-5 адамнан тұратын топтарға бөлінеді. Әр топқа күрделі шығармашылық жоба жүктеледі: «2050 жылғы технологиялық жаңалықтар туралы 1 минуттық бейне-репортаж дайындау». Топ мүшелері ЖИ құралдарын (мысалы, HeyGen, Synthesia немесе D-ID) қолданып, *цифрлық аватар (жасанды диктор)* жасауы қажет.

* *Мұғалімнің әрекеті:* Топтарға цифрлық аватар жасау платформаларын таныстырады, уақытты белгілейді (15-20 минут), топ ішіндегі рөлдердің дұрыс бөлінуін және техникалық жұмысты үйлестіреді.

Рефлексия (Сабақтың соңы, 5 минут)

Оқушылардың күрделі технологиялық құралдармен (сурет, дыбыс, видео генераторларымен) жұмыс істеу барысындағы өз сезімдері мен қиындықтарын саралауға арналған.

* *Тапсырма:* Оқушыларға экраннан немесе қағаздан цифрлық дизайн бағдарламаларының белгілері көрсетіледі. Олар өздерінің бүгінгі сабақтағы күйін мына үш ұғыммен сипаттап, қысқаша жазады немесе айтады:

Мұғалімнің әрекеті: Оқушылардың жауаптарын тыңдайды, технологиямен жұмыс істеудегі алғашқы қиындықтардың (мысалы, промпттың дұрыс танылмауы) заңдылық екенін айтып, қорытындылайды.

Кері байланыс (Сабақтың соңы, 2-3 минут)

Мұғалім бұл кезеңде медиа-өнім жасаушы топтарға бағытталған «продюсер» рөлінде кәсіби және сындарлы баға береді.

* *Мұғалімнің әрекеті:*

1. Жетістік (Позитив): «Бүгін барлық жұптар мен топтар нағыз медиа-студия сияқты жұмыс істеді. Әсіресе, үшінші тапсырмадағы "Болашақтың репортажы" жобасында цифрлық аватарларды сөйлету, рөлдерді бөлісу (сценарист, монтажер) өте жоғары деңгейде орындалды. Көркем мәтінді визуалды промптқа айналдыруда креативтілік байқалды».

2. Жақсартуды қажет ететін тұсы: «Алайда, кейбір аудио генерацияларда дауыстың интонациясы мен мәтін мазмұны арасында сәйкессіздік болды (мысалы, мұңды мәтінді тым көңілді дауыспен дыбыстау). Алдағы уақытта ЖИ баптауларына (эмоция, тембр параметрлеріне) тереңірек үңілуіміз керек».

3. Болашаққа бағыт: «ЖИ — бұл тек құрал, ал ең басты идея мен шығармашылық сіздерге (адамға) тиесілі. Сондықтан келесі жобаларда промпт жазудың сапасына көбірек мән беріңіздер».

Сұраққа жауап береді.

Жұптаса отырып, қарапайым мәтінді визуалды промптқа айналдырады, мүмкіндік болса ЖИ құралына енгізіп, нәтижесін тексереді.

Жұптасып мәтінді талдайды, ЖИ бағдарламасында параметрлерді баптау арқылы мәтінге ең қолайлы дыбысты таңдап, аудио өнімді дайындайды.

Топтасып идея талқылайды, сценарий жазады, ЖИ платформасында аватарды іске қосып, мәтінді сөйлетеді. Дайын видеоны сыныпқа таныстырады (презентация жасайды).

Рефлексияға белсенді қатысады

Оқушылар продюсер рөліне кіреді, сабақтың соңын зер салып тыңдайды, тапсырма орындайды.

Өзара бағалау («Галерея» әдісі — жұптар бір-бірінің жазған промпттары мен шыққан нәтижелерін бағалайды).

Қалыптастырушы бағалау (Мұғалімнің дыбыс сапасы мен мәтін сәйкестігіне берген ауызша комментарийі).

Критериалды бағалау (Топтар бірін-бірі бағалайды).

Критерийлер: 1. Сценарийдің креативтілігі; 2. Аватар мен дыбыстың үйлесімділігі (мимика, интонация); 3. Бейне мазмұнның сапасы.

«Сүзгі (Фильтр)»:Бүгінгі ақпараттың ішінен өзіме ең маңызды, ең қажетті деп нені іріктеп алдым? (Сабақтың негізгі түйіні).

* *«Қателік (Ошибка экспорта)»:* Жұптық немесе топтық жұмыста видео/аудио жасау кезінде қандай техникалық немесе шығармашылық қиындықтар туындады?

* *«Дайын өнім (Render нәтижесі)»:* Бүгін жасап шыққан мультимедиалық контентім (сурет, аватар) көңілімнен шықты ма? Менің креативтілігім қаншалықты ашылды?

Стикер арқылы баға беру

Мәтіндік үзінділері бар үлестірмелі қағаздар, смартфон/ноутбук, ЖИ сурет генераторлары.

Ноутбуктер, құлаққаптар, ElevenLabs немесе ұқсас аудио ЖИ

«Рендеринг (Өңдеу) палитрасы»*

Прожюсердің рецензиясы әдісі