|
Ортасы
30 мин
|
«Кеңседе» әдісі
Бұрыштың радиандық өлшемі тақырыбы бойынша
сұрақтар
В нүктесінің ординатасының ОВ
радиусқа қатынасы α бұрышының синусы д.а.
В нүктесінің абциссасының ОВ
радиусқа қатынасы α бұрышының косинусы д.а.
В нүктесінің ординатасының
абциссаға қатынасы α бұрышының тангенсі д.а.
В нүктесінің абциссасының
ординатаға қатынасы α бұрышының котангенсі д.а.
sin , cos , tg , ctg
, , , қатынастары бұрыш үшін тұрақты, яғни олардың өлшемі
радиустың ұзындығына емес, тек қана бұрышына тәуелді екені шығады.
Сондықтан , , ; мәндері жылжымалы радиустың ұзындығына тәуелді емес,
тек бұрышы арқылы ғана
анықталады.
Тригонометриялық функцияларды санға тәуелді функция ретінде
қарастыруға болады. Бұрыштың градустық өлшемімен қатар радиандық
өлшемі де бар екенін білеміз. Сондықтан радианға тәуелді тригонометриялық
функцияларды санына сәйкес функциялар деп қарастырып,
төмендегі белгілеулерді енгіземіз:
, , , .
Енді
тригонометриялық функциялардың анықталу
облысы мен мәндер
жиынына тоқталайық.
Анықтамаға байланысты , функцияларының мәні -ның кез келген мәнінде белгілі болғандықтан, бұл
функциялардың анықталу облысы аралығы болады. Сонымен қатар , функциялары -ның қандай мәнінде болса да 1-ден үлкен және (-1)-ден кіші
мәнге ие болмайды. Сондықтан , функциялары мәндерінің жиыны кесіндісі.
Жоғарыда
көрсетілгендей, , функциялары В нүктесінің координаталарының қатынасымен
өрнектелетіні белгілі. Сондықтан, егер В нүктесінің абсциссасы
нөлге тең болса, онда -ның мәні болиайды; ал ординатасы нөлге тең болса,
онда -ның мәні болмайды (өйткені
бөлшектің бөлімі нөлге тең болуы мүмкін емес).
Сонымен, -ның анықталу облысына -ның ; және т.с.с. мәндері тиісті болмайды, ал
анықталу облысына -ның ; және т.с.с. мәндері тиісті болмайды.
1 –
мысал. бұрышын анықтайтын радиус шеңбердің В(-3; -2) нүктесі
арқылы өтеді. Осы бұрышының тригонометриялық бұрышын табайық
(46-сурет).
Шешуі. , , сондықтан
; ;
; ; .
2 –
мысал. Келесі бұрыштардың: 1)
900; 2)
3600
(47-сурет) тригонометриялық функцияларының мәнін
табайық.
Шешуі.
1)
Егер , , болса, онда , , - анықталмаған, .
2)
Егер , , болса, онда , , -
анықталмаған.
|
Бұрыш, 
Функ-
ция
|
Радианмен
(градуспен) берілген бұрыштың мәні
|
|
0
(00)
|

(300)
|

(450)
|

(600)
|

(900)
|

(1200)
|

(1350)
|

(1500)
|

(1800)
|

(2700)
|

(3600)
|
|

|
0
|

|

|

|
1
|

|

|

|
0
|
-1
|
0
|
|

|
1
|

|

|

|
0
|

|

|

|
-1
|
0
|
1
|
|

|
0
|

|
1
|

|
–
|

|
–1
|

|
0
|
–
|
0
|
|

|
–
|

|
1
|

|
0
|

|
–1
|

|
–
|
0
|
–
|
-
А) 1050 қай ширекке
тиісті?
-
В) 3sin300 - 4cos2700+tg450 C)
ctg450+ctg600+ctg300 2.
А) 2150қай ширекке тиісті? В)
3sin300+2/√3sin600+1
-
C)
2cos600+4sin300+5cos00 3.
А) 3400 қай ширекке тиісті? В) 3sin600 -
1/2ctg450
-
C) 5cos270 0
+2sin300+3ctg900 4.
А) 1600 қай ширекке тиісті?
-
В) 3sin600 - 1/2tg450+tg450 C) sin900 -
cos1800+sin2700+3 Б)
Оң және сол бөліктерде тұрған тұжырымдарды сәйестендіріп, бағыт
арқылы анықтама шығатындай етіп қосыңдар.
-
«Өкіл» әдісі арқылы топтарда есептер
шығару.Топта тапсырманы орындап болғаннан кейін «елші» сайланады.
Ол басқа топқа барады. Ол топтың ойын, шешімін, жетістігін өз
тобына баяндайды.
№
364 №365 №366 №367 есептер шығару
Дескриптор: Кез-келген бұрыштың тригонометриялық
функцияларын таба алады.
|
А4 парақтары
Оқулық
Дәптер
қалам
|