Киіз үй макетін матамен жапсырмалап безендіру

Сабақ тақырыбы:

Киіз үй макетін матамен жапсырмалап безендіру

Модуль атауы/ пәні

КМ 03. «Білім беру процесін әдістемелік қамтамасыздандыруы» ОН 3.5. Технология және оқыту әдістемесі

Педагог Л.А.Жайманова дайындады

Курс:

3

Топ

3аКДО-11

Сабақтың түрі:

Практика

Сабақ мақсаты:

Киіз үй құрылысын зерттей отырып, безендіру тәсілдерін меңгерету

Сабақ міндеттері:

Халық педагогикасын пайдалана отырып, студенттерді әдептілікке, достыққа, отансүйгіштікке тәрбиелеу

Күтілетін нәтижелер:

Киіз үй құрылысын зерттей отырып, безендіру тәсілдерін меңгереді, матамен жапсырмалау ерекшеліктерін безендіру арқылы көрсетеді

Қажетті ресурстар:

тірек-сызба, кесте қағаздар,бағалау кестесі, суреттер, слайдтар , репродукциялар, сурет үлгілері

Сабақтың барысы

Уақыты

Оқытушының іс-әрекеті

Студенттің іс-әрекеті

Ресурс

1.Ұйымдастырушы, ынталандырушы кезең

5 мин

Мұғалім оқушылармен амандасады,оқушыларды түгендейді.Кезекші жұмысын тексереді.Оқушылардың сабаққа дайындығын ұйымдастырады. Мұғалім журнал тізімі бойынша өткен сабақты меңгергендері бойынша оқушылардың үйден аяқтап келген тапсырмаларын тексереді.

Студенттер оқытуымен амандасып,үй тапсырмаларын көрсетеді

1. 2.Операциялық іс-әрекет кезеңі

2.1.Үй жұмысын тексеру

2.2. Жаңа оқу материалын қабылдауға дайындық

5мин

10 мин

Блиц сұрақтар: 
1. Бүгін қай күн? 
2. Қазір жылдың қай мезгілі? 
3. Аптаның қай күні? 
4. Қыс айлары қандай? 
5. Қыста ауа -райы қандай болады? 
Сұрақтарға жауап беру қабілеті, зеректігі, білімділігі байқалады

Кіріспе сөз: ( музыка әуені) 
Киіз үй қола дәуірінде пайда болған. Киіз үй адамзат тарихындағы ең бірінші архитектуралық құрылыс. Ол жер сілкіністеріне де төзімді. Киіз үй қазақ халқының қысы-жазы отыратын баспанасы болған. Ол тез жығып түйеге артып жүре беруге, көшіп-қонуға лайықтап жасалған. Киіз үй негізгі 4 бөліктен тұрады. Олар: 1 - шаңырақ, 2 - уықтар, 3 - кереге, 4 - сықырлауық немесе есік. Бұлардың барлығы: талдан, қайыңнан, теректен жасалады. Ең жақсысы тал. 
Қазақтың киіз үйі 6-қанатты,8-қанатты, 12- қанатты, 24-қанатты болады. 
Киіз үйге кірген кезде ең бірінші қонақтардың көздері шаңыраққа түсетіндіктен, біздің ата-бабаларымыз шаңыраққа әр түрлі жіптерден жасалған шашақтар іліп қояды. Не үшін? Иә,көз тимеу үшін. Жалпы киіз үй оң жақ және сол жақ деп екіге бөлінеді. Яғни ерлер және әйелдер жағы болып. Ерлер жақта ер адамға тән нәрселер ілініп тұрады. Олар: шоқпар, қамшы, садақ, т.б. қару-жарақтар. Ал әйелдер жағында тек әйелге тән нәрселер т ұрады. Олар: ыдыс-аяқ, төсек орын, бесік тағы басқалар. Төр қазақ халқы үшін өте қасиетті болып саналады. Төрде міндетті түрде аң терілері және қасиетті домбыра ілулі тұрады.Барлық киіз үй әдемі ою-өрнектермен әшекейленген түскиіздермен, алашалармен, сырмақтармен безендіріледі. 
– Енді мәтінге кіріспес бұрын жаңа сөздермен танысайық. 

Сұрақтарға жауап беру арқылы есте сақтау қабілеті, зеректігі, білімділігін көрсету

2.3. Жаңа оқу материалын өздік жұмыстар арқылы меңгерту

20 мин

V І.Сөздік жұмысы: 
1. киіз үй- юрта 
2. киіз- кошма 
3. шаңырақ- купол или верхняя часть юрты 
4. кереге- раздвижная решетчатая основа 
5. уық – купольные жерди 
6. көшіп-қону – кочевать 
7. жию- собирать 
8. бұзу – разбирать 
9. жаңбыр – дождь 
10. боран – буран 
11. баспана - жилище 
12.қаңқасы – скелет 
13. қайыс – кожаная веревка 

Сөздіктермен жұмысқа жауап береді

Киіз үй 
Киіз үй- қазақ халқының ертеден келе жатқан баспанасы. Ол көшіп-қонғанда тез жиюға және бұзуға ыңғайлы. Жазда ауасы таза әрі салқын. Қыста қазақтартар киіз үйдің сыртқы киіздерін қабаттап жауып, қыстап шыға берген. Киіз үй қатты боран соққанда жығылмайды, жаңбыр жауса суды өткізбейді. 
Киіз үйдің қанқасы үш бөліктен тұрады: кереге, уық, шаңырақ. Кереге ағаштары бір-бірімен қайыспен байланады. Шаңырақ деп дөңгелек ағашты айтады. Шаңырақ қажетті кезде арнаулы киізбен жабылады, ашылады. Уықтар шаңырақты тіреп тұрады. 
б) мәтіннен сөйлемдерді теріп оқу. 
1. Из какиз трех частей состоит скелет юрты? 
2. Какой воздух в юрте? 
3. Как зимовали в юрте? 
в) Жаңа сөздерді қалай меңгергендерін тексеру. 
– Берілген карточкалармен сөз тіркес, сөйлем құрастыру. 
Слайд №4. 
VІІІ. Деңгейлік тапсырмалар 
1-деңгей 
1.. Сәйкестігін тап 
Ұлттық дәстүр наследие 
Асыл мұра казахский народ 
Әдемі киіз үй народная традиция 
Қ азақ халқы красивая юрта 
2. Нүктенің орнына болымсыз етістіктің - ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе жұрнақтарын жалға. 
Бар..., жат..., отыр..., үз..., кел..., ат..., қой..., айт..., кет..., секір... . 
2-деңгей 
1. Кереге сөзін септе 
2. Етістіктерді нүктенің орнына қой. 
Киіз үй көне дәуірінде пайда .... . Киіз басу белгілі бір еңбек кәсібіне ... . Үй біздің заманымыздан бұрыңғы ғасырда кеңінен .... . Киіз үй негізгі төрт бөліктен ... . 
Керекті сөздер: пайдаланылған, айналған, тұрады, болған. 
3-деңгей 
1. Берілген сөздерді топтарға бөліп жаз. 
Қобыз, құрт, уық,қымыз, қыз қуу, домбыра, асық, кереге, шертер,бесбармақ, көкпар,шаңырақ, сазсырнай, ірімшік, сықырлауық, бәйге,дулыға, самса, а лтыбақан. 
Ұлттық аспаптар 
(Музыкальные инструменты) Ұлттық тағамдар 
(Национальные блюда) Киіз үйдің бөліктері 
(Части юрты) Ұлттық ойындар 
(Национальные игры) 
2. Шаңырақ сөзіне фонетикалық талдау жаса. 
4-деңгей Шығармашылық тапсырма 
1. Киіз үйдің ерекшелігі туралы шағын әңгіме жаз. 

Студенттер киіз үй тарихымен танысып,тапсырма бойынша сәйкестіктерін табады

Деңгейлік тапсырмалар 

– Берілген карточкалармен сөз тіркес, сөйлем құрастырады

Етістіктерді нүктенің орнына қояды

Киіз үй негізгі бөліктерімен танысады

Берілген сөздерді топтарға бөліп жаз

2. 3.Бақылау-бағалау кезеңі

10 мин

. Киіз үйді неден бастап құрады? (кереге) 
2. Киіз үйдің ең жоғары бөлшегі не? (шаңырақ) 
3.Шаңырақ пен керегені қосып тұратын бөлшек қалай аталады? (уық) 
4.Қос босағадан және жарма беттен құралатын зат. (сықырлауық немесе есік) 
Слайд бойынша киіз үйді шығару. 
5.Ертеде қазақ халқының баспанасы не болған? (киіз үй) 
– Балалар, біз бүгінгі сабақта өздеріңіз көріп отырғандай киіз үй туралы мәлімет алдық. Өздерің төрінде отырған қазақтың киіз үйі сендерге ұнады ма? Олай болса бүгінгі тақырыпқа сай сабағымыздың соңын мына өлең шумағымен аяқтаймын. 
Киіз үй дөп-дөңгелек, 
Жыққан кезде он бөлек. 
Тіккен кезде топ етіп, 
Қона қалар дөңге кеп. 
- Осымен бүгінгі сабағымыз аяқталды. Қатысқандарыңыз үшін көп рахмет.

3. 4.Рефлексия (cабақты қорытындылау)

15 мин

Интернет бойынша өз бетімен ізденеді, жауапкершілік, ізденімпаздық қабілеттері артады.

«Киіз үй» тақырыбына ақпарат жинап келу, нобайлар орындау.