400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Климат қалыптастырушы факторлар

Материал туралы қысқаша түсінік
мұғалімдерге сабақ жоспары
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді сабақ жоспары


Пән


География

Мұғалім

Жангельдиев Хайрилидин Оринбасарұлы

Мектеп, сынып

Сырбек Кәттебеков атындағы жалпы орта мектебі

Сабақ тақырыбы

Климат қалыптастырушы факторлар



Оқыту мақсаты

8.3.2.1 климат қалыптастырушы факторларды талдайды

7.3.2.3. «ауа райы» ұғымын түсіндіреді

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады: климат, ауа райы анықтамаларын ажырата алады, белдеулерді көрсете алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:климат қалыптастырушы факторларды ажыратып, мысалдар келтіреді.

Кейбір оқушылар орындай алады: атмосфералық қысым белдеулерінің қалыптасу себептері мен тұрақты желдердің соғу бағыттарын сипаттай алады.

Ауа райы ұғымы мен оны құрайтын элементтерді біледі.

Жекелеген элементтердің өлшеу жолдарын құралдарын қолдана отырып, көрсете алады, өз жұмыстарына талдау жасай алады.

Бағалау критерийі

білу және түсіну

Климат қалыптастырушы факторларды, атмосфералық қысым белдеулерін біледі, қалыптасу заңдылықтарын түсінеді.

Ауа райы ұғымы мен оны құрайтын элементтерді біледі

қолдану

Картада климаттық белдеулерді, тұрақты желдердің бағыттарын көрсете алады, қалыптасу заңдылықтарын түсіндіре алады.

Жекелеген элементтердің өлшеу жолдарын құралдарын қолдана отырып, көрсете алады, өз жұмыстарына талдау жасай алады.

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты арнайы лексика мен терминология:

Климат

Ауа райы

атмосфералық қысым

жел

фактор

Атмосфераның ғаламдық циркуляциясы

Климаттық белдеулер

Картаға қарап, мен… екенін көре аламын

Ортақ сурет … тәрізді

Бұған жатпайтындарға …

Солтүстік/оңтүстік/батыс/шығыс жарты шарларында ...байқалады

Пәндік лексика және терминологияОқушылар: мәтінді оқи отырып метеорологиялық элементтерді (қысым, бұлттылық, температура, жел, жауын- шашын, ылғалдылық) сипаттайды және маңыздылығын түсіндіреді, (айтылым және жазылым дағдылары)

Несімен ерекшеленеді..?

Терминді түсіндіріңіз...

Ауа райы, дегеніміз - ….


Қалыптастыратын құндылықтар

Өзіне құрмет басқаға құрмет

Сабақ барысында, мұғалім және оқушы бір-бірін тыңдайды және сыйлайды.

Академиялық шынайлылық

Сабақ барысында өзара бағалау кезінде әділ бағалауды үйренеді.

Өмір бойы оқу

Оқушы практикалық тапсырманы орындау барысында өткен сабақтың білімін қолданады.

Ынтымақтастық

Жұптық жұмысты орындау барысында өзара байланысқа түсе отырып берілген сұрақтардың жауабын табады.

Пәнаралық байланыс

Физика

Жаратылыстану, физика, математика, химия, экология

АКТ-құндылықтары

АКТ-ның әдістерін тиімді пайдалану, білім беру мен тәрбиелеуде BilimLand ресурстарын ұтымды қолдана білу

Алдыңғы білім

Атмосфераның құрамы мен құрылысы, ауа райы ұғымы, метеорологиялық элементтер, метеорологиялық құрал-жабдықтар

Ауа райы мен климат туралы бастапқы білімдері болуы тиіс.

Сабақтың барысы

Жоспарланған уақыттар

Жоспарланатын шаралар

Ресурстар


0-3 мин


Амандасу, ұйымдастыру сәтті.

Психологиялық ахуал: бүгінгі сабағыма сәйкес «Африкалық жаңбыр» тренингі орындалады





АКТ-көрсетілім, презентация.


Twig-Bilim ресурсы


view-source:https://twig-bilim.kz/kz/film/types-of-weather-introduction



BilimLand ресурсы



https://bilimland.kz/kk/courses/geografiya-kk/qazaqstan-tabihatynyn-fizikalyq-geografiyalyq-sipattamasy/lesson/klimat-qurushy-faktorlar-zhane-qazaqstan-klimatynyng-qalyptasuy









































QR code жасырылған тапсырмалар


Кескін карта , улестірмелі материалдармен








4-10 мин



























10-15 мин

8 сынып


  1. АКТ-ны қолдана отырып түрлі суреттер көрсетіледі. Сабақтың тақырыбы және қарастырылатын оқу мақсаттарымен таныстыру.


BilimLand ресурсы


Өз бетінше жұмыс

№ 2783. Климат құрушы факторлар және Қазақстан климатының қалыптасуы

(С) Мәтінмен жұмыс. Оқушылар мәтінмен танысады.


Мәтін туралы өз ойларыңызды айтыңыздар?


2 BilimLand ресурсы


Мұғалім басшылығымен жұмыс

Климат құрушы факторлар атты BilimLand ресурсында орналасқан бейнежазба көрсетіледі

№ 2783 сабақ

7 сынып


  1. Twig-Bilim ресурсы

Жер ортақ үйіміз

Метеореологиялық жүйелер ЖЕР ТУРАЛЫ ҒЫЛЫМДАР • АУА РАЙЫ • МЕТЕОРЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕР

Мұғалім оқушыларға ауа райы ұғымын түсіну үшін видео көруді ұсынады, видео көрген соң анықтамалар жасалынады.

Олай болса, бүгінгі тақырып не туралы деп ойлайсыңдар және алдарыңа қандай мақсат қоясыңдар?Оқушылар сабақтың тақырыбын және мақсатын анықтап,талдайды.Сабақтағы видеодан көргендерін сипаттап талқыға сала алады.



  1. Twig-Bilim ресурсы


Өз бетінше жұмыс

Метеореологиялық жүйелер атты Twig-Bilim ресурсында

орналасқан мәтінмен танысады


15 – 20 мин



3 (С) ауызша

Мұғалім басшылығымен жұмыс


Тақтадағы терминдерді анықтамаларымен сәйкестендіріп, мағынасын анықтайды.


Оқушылар жұппен факторларға түсіндірме беруі керек, яғни әр фактор климаттың қалыптасуына қалай әсер ететінін түсіндіреді.

Қалыптастырушы бағалау:

  • мұғалім бақылауы және комментарийі;

  • жұптардың бірін-бірі бағалауы;

  • мұғалімнің кері байланысы.


3

Өз бетінше жұмыс

Жекелей жұмыс.Дәптермен жұмыс

  • Ауа райы элементтеріне не жатады?


Кластер жасалынады.

  • Ауа райы элементтері ....

  • Ауа райы құбылыстары ....

Кластер жасай отырып, ауа райы элементтері және ауа райы құбылыстарының мағынасын ажырата алады.талқылайды.

Қалыптастырушы бағалау:

  • мұғалім бақылауы және комментарийі;

  • жұптардың бірін-бірі бағалауы;

  • мұғалімнің кері байланысы.


20- 30 мин













4 BilimLand ресурсы


Кескін картамен , улестірмелі материалдармен жұмыс


№ 2783. Жауын шашын таралуын кескін картаға түсіреді



QR code жасырылған тапсырмаларды скайнер арқылы анықтайды


Жер шарындағы қысым белдеулерін белгілеп, жазу керек.

Овал 12



. Оқулық мәтінінен немесе интербелсенді тақтада көрсетілген суреттегі атмосфералық циркуляцияның заңдылықтарын талдайды және басым желдердің түрлерін анықтайды. Жұппен өзара талдайды.




Бағалау критерийлері

Дескриптор

-атмосфералық циркуляцияның заңдылықтарын талдайды

-басым желдердің түрлерін анықтайды.

- Жұппен өзара талдайды.

-атмосфералық циркуляцияның заңдылықтарын талдайды

-басым желдердің түрлерін анықтайды.

- Жұппен өзара талдау жасайды







4 Тақтамен жұмыс, үлестірмелі материалдармен жұмыс


QR code жасырылған тапсырмаларды скайнер арқылы анықтайды



Жұппен жұмыс.

Мұғалім ауа райы күнделігінің үлгісін береді және үйде де жұмыс жасауға болатынын ескертеді.

1. Астана қаласындағы ауа райының он күннің немесе бір ай мәліметі оқушыларға беріледі.

Тапсырма:

А. Оқушылар ауа райы күнделігін жүргізеді. Кесте сызады және сол мәліметтерге байланысты мынадай тапсырмаларды орындайды:

Б. Температураға қатысты: орташа температураны және орташа айлық температураны анықтайды..тақтаға жазады .

В. Амплитуданы есептейді

Д.Ауа қысымына қатысты есептерді шығарады.

Е. Ауа ылғалдылығына қатысты салыстырмалы және абсолюттік көрсеткіштерін қарастырады, есептейді, көрсеткіштердің әр түрлі болуын түсіндіреді.

Ж. Климат картасындағы изотерма сызықтары туралы түсінеді /әр материктегі ең суық және ең жылы айлар табады/

Оқушылар мұғалім берген ауа райы кестесіне байланысты түрлі есептеулер жасайды.Тапсырманы орындау кезінде мұғалім атлас картамен жұмыс жасау жолдарын таныстырады.

/ Гималай тауында /

Бағалау: Оқушылар бір-бірінің «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы бағалайды.


Бағалау критерийлері

Дескриптор

-Ауа райы ұғымы мен оны құрайтын элементтерді біледі.

-Жекелеген элементтердің өлшеу жолдарын құралдарын қолдана отырып, көрсете алады, өз жұмыстарына талдау жасай алады

1.Ауа райы ұғымы мен оны құрайтын элементтерді біледіжәне түсінеді.

2.Жекелеген элементтердің өлшеу жолдарын құралдарды қолдана отырып, көрсетеді.

3.Өз жұмыстарына талдау жасайды.


30-35

5 BilimLand ресурсы

№ 2783 тест тапсырмалары беріледі



Бағалау :жұптар жұмыстарымен алмасады. Сөйтіп өзара бағалайды.

5 Twig-Bilim ресурсында метереологиялық жүйелер

Тереңдетілген тест


Бағалау: жұптар жұмыстарымен алмасады. Сөйтіп өзара бағалайды.

36-38


Рефлексия SWOT талдау (күшті жақтар, әлсіз жақтары, мүмкіндіктер, қауіп қатер )



38-40

Үй тапсырмасы:

Кескін картамен жұмыс

Оқушылар жергілікті, маусымдық, тұрақты желдердің бағыттарын, соғатын аймақтарын анықтап, кескін картаға түсіреді.


Үй тапсырмасы:

«Ауа райының жергілікті белгілері » атта кесте құру



Қосымша ақпарат

Саралау – Көбірек қолдау көрсету үшін сіз не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай күрделі тапсырма бересіз?

Бағалау – Оқушылардың білімін қалай тексересіз?


Қауіпсіздік ережелері және денсаулықты сақтау


Барлық оқушылар істей алады:

Климат және климат элементтерін ажырата алады. Ауа райы туралы нақты біледі

Оқушылардың көбісі істей алады:

Климат пен ауа райының айырмашылығын түсіндіре алады.

Климат қалыптастырушы факторларды анықтайды.

Кейбір оқушылар істей алады:

Берілген жер бедері бойынша әсер ететін климат қалыптасырушы факторларды сипаттай алады, түсіндіре алады. Ауа райы күнделігін толтырыпғ есептеулерді нақты жүргізе алады.

Бейнематериал бойынша талдау жұмысын бағалау. Оқушылар бір-бірінің «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі арқылы бағалайды. Мұғалім балауы.



Сабақ үзілістерінде дене қимыл жаттығулары ұйымдастырылады. Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау қажеттігін ескерту.


Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты деген сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жиынтық бағалау

Сабақтың қандай екі сәті сәтті өтті (оқуды да, оқытуды да қарастырғанда)?

1: Термин сөздер бойынша берілген тапсырма

2: Ауа райын күнделігін толтырудағы есептеулер

Сабақтың тиімділігін қандай екі жағдай жақстар еді (оқуды да, оқытуды да қарастырғанда)?

1: BilimLand ресурсын қолдану

  1. Twig-Bilim ресурсын қолдану



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
15 ақпан
780
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі