10 сынып

Сабақ тақырыбы: Көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы.

Сабақ мақсаты:

1.Оқушыларға көкжиекке бұрыш жасай лақтырылған дененің қозғалысы туралы түсінік беру.

2.Оқушыларды өз бетімен ғылыми ой қорытындыларын жасай алуға жетелеу.

3.Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақ әдісі: сұрақ-жауап, баяндау.

Сабақ түрі:аралас

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үйге берілген тапсырма бойынша сұрақтар:

1. Қандай қозғалыс теңайнымалы қозғалыс деп аталады?

2. Қандай қозғалыс еркін түсу деп аталады?

3. Еркін түсу қозғалыстардың қай түріне жатады?

4. Қозғалыс пен траектория теңдеулерінің айырмашылығы неде?

5. Еркін түсуді зерттеген Г.Галилей мен И.Ньютонның сіңірген еңбегі қандай?

ІІІ. Жаңа сабақ.

Бастапқы жылдамдығы ʋₒболатын дене көкжиекке α₀ бұрыш жасай лақтырылған. Қозғалыстың толық уақытын, максимал ұшу қашықтығын, максимал көтерілу биіктігін табу керек.

Есептің шығарылуы қозғалыстардың өзара тәуелсіздігіне сүйенеді: дененің Оx осі бойымен Оy осі бойымен қозғалысына тәуелсіз деп қарастыруға болады. Оx осі бойымен денеге ешқандай күш әрекет етпейтін болғандықтан, Ньютонның 1-заңына сәйкес қозғалыс бірқалыпты. Траекторияның кез келген нүктесінде ʋₓ=ʋₒₓ=ʋₒ ₒ.

Оx осі бойындағы қозғалыс теңдеуін жазамыз: ʋₓ=ʋₒₓ=ʋₒ ₒ=const, демек,

X= ʋₒₓt= (ʋₒ ₒ)t.

Оy осі бойынша:

ʋ_y=ʋₒ_y - gt немесе ʋ_y = ʋₒ - gt;

y=ʋₒt - .

y =0 деп алып, толық ұшу уақытын табуға болады:

t = .

максимал ұшу қашықтығын табамыз:

X_max=ʋₒ ₒ = .

максимал көтерілу биіктігін табамыз

y_max

IV. Есептер шығару.ЕЖ

V. Қорытындылау. VІ. Бағалау. VІІ. Үйге тапсырма:§1.4