Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Табиғат физикасы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

4

Сабақтың тақырыбы:

№19 сабақ.Көлеңкені өзгертуге бола ма?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

4.5.2.1 көлеңкенің кедергі өлшеміне және жарық көзіненкедергіге дейінгі қашықтыққа тәуелділігін зерттеу жәнетүсіндіру;

4.1.2.1 зерттеу әдісін (бақылау мен эксперимент) таңдаусебебін оның артықшылығы мен кемшілігіне байланыстынегіздеу.

Сабақтың мақсаты

көлеңкенің кедергі өлшеміне және жарық көзінен кедергіге дейінгі қашықтыққа тәуелділігін эксперимент жүргізу арқылы зерттейді; құбылысқа күнделікті тұрмыстан мысал келтіреді;

зерттеу әдісін таңдау себебін негіздейді.

Құндылық: (Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ

Қаңтар айы: Заң және тәртіп

Апта дәйексөзі: «Әділ заң – аспан тірегі»

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ

Қаңтар айы: Заң және тәртіп

Апта дәйексөзі: «Әділ заң – аспан тірегі»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

5 минут

Өткенді пысықтау

5 минут

Сабақ

тың ортасы

22 минут

Сабақты қорыту

6минут

Үйге тапсырма

2минут

Кері байланыс

5 минут

Психологиялық ахуалды жақсарту

«Біртұтас тәрбие» тәрбие бағдарламасындағы құндылықтарды оқу процесіне ұйымдастыру кезіңінен бастап, сабақтың әрбір кезеңінде жүргіземін.

Құндылық мақсаты: Мектепте, қоғамда этикалық және құқықтық нормалар мен ережелерді сақтаудың маңыздылығын білу

Үй тапсырмасы

Саралау: ресурстар

«Галарея» әдісі

Кемпірқосақтың түстерімен түстес заттардың суреттерін салып келу

Тақырыпты ашу

« ЖИ: «Wordwall» ойыны

Жаңа тақырып

Саралау: нәтиже арқылы

Есіңе түсір.

Көлеңке деген не?—Адамның немесе заттың күн көзінен қарама-қарсы жағындағы суреті.

Көлеңке қалай пайда болады?—Жарық денеге келіп түскенде дене оның жолына кедергі болады. Кедергі болған дененің қарсы бетіне сол дененің суреті пайда болады. Бұл-көлеңке.

Көлеңке неліктен өзгереді?

Көлеңкенің өлшемі дененің үлкен-кішілігіне байланысты өзгереді. Тәуліктің әр мезгілінде көлеңке әртүрлі болады. Тал түсте ең қысқа көлеңке пайда болады.

САралау: зерттеушілік және ресурстар арқылы жүзеге асады

Топтық жұмыс

Зертте.

Сынып бөлмесін қараңғылап, әр топқа жұмыс істейтін аймақ бөліп қойған дұрыс. Бұл жерде көлеңке түсіретін экран (тақта, ватман, бөлменің бос қабырғасы) орналастырылып, топтарға ресурстар таратылады. Зерттеу жұмысының мақсаты: көлеңкенің өлшемі жарық сәулесінің жолындағы кедергінің өлшемі және жарық көзі мен дененің арақашықтығына тәуелді болатынына көз жеткізу. Мұны екі түрлі эксперимент арқылы зерттеуге болады.

Ресурстар: 1) қатты қағаздан қиылған қуыршақ сұлбасы, үстел шамы, өлшеуіш таспа, сызғыш, парақ, маркер.

2) теннис добы, үрленген шар, үстел шамы, өлшеуіш таспа, сызғыш, парақ, маркер.

Зерттеу жүргізу нұсқаулығы

Бірінші топтар үшін

1. Жарық көзінен 50 см, 100 см, 150 см, 200 см қашықтықты өлшеп, белгілеу.

2. Сұлбаны дәл жарық көзінің алдына ұстау.

3. Экранға түскен көлеңкенің биіктігін өлшеу.

4. Тәжірибені 50 см, 100 см, 150 см, 200 см қашықтықтан қайталау.

5. Нәтижені өздері таңдаған тәсілмен тіркеу, салыстыру.

6. Қорытынды жасау

Екінші топтар үшін

1. Теннис добы мен үрленген әуе шарының өлшемін салыстыру (біреуі үлкен, екіншісі кіші).

2. Экраннан 50 см, 100 см қашықтықты өлшеп, белгілеу.

3. Эксперимент жүргізу: а) 100 см қашықтық белгісіне жарық көзін орналастыру, 50 см белгісінде теннис добын ұстап тұру. Теннис добының экранға түскен көлеңкесін өлшеу.

ә) Теннис добының орнына үрленген шарды ұстау. Шардың экранға түскен көлеңкесін өлшеу.

4. Нәтижелерді тіркеу.

5. Қорытынды жасау.

Зерттеу нәтижесі бойынша қорытынды жасалады: жарық көзінен қашықтығы бірдей болған жағдайда үлкен дененің көлеңкесі үлкен, кіші дененің көлеңкесі кіші болады. Себебі жарық көзіне үлкен дене үлкенірек кедергі, кіші дене кішірек кедергі келтіреді.

ЕБҚ

Мақсаты: бақылау жүргізуді үйрету

Өз көлеңкеңді бақыла. Ол қозғала ма?

ЕҚБ

Мақсаты: жасаған бақылауының нәтижесін шығара білуге үйрету

Көлеңке уақытқа қарай қалай өзгереді?

Саралау: диалог және нәтиже арқылы орындалады

Көлеңкелерді салыстыр.

Оқушылар мұғалімнің сұрақтарымен жұмыс істейді:

«Тәуліктің қай мезгілінде көлеңке ұзын болады?»

«Ең қысқа көлеңке қай кезде түседі?»

«Көлеңкенің ұзындығы тағы неге байланысты болуы мүмкін?».

Үйге тапсырма:

Үйдегі заттардың және олардың көлеңкелерінің суреттерін салып келу.

Түсіндіру:

Оқушыларға сабақтан тыс уақытта екі зерттеу жүргізу ұсынылады:

1) Бір заттың көлеңкесін тәуліктің әртүрлі уақытында өлшеп, салыстыру.

2) Бір заттың көлеңкесін бірдей уақытта, бірақ әр күні өлшеп, салыстыру. Оқушылар өз болжамын сабақта жасайды, ал оны тексеру сабақтан тыс уақытта жүргізіледі

Оқу құралдарын түгелдейді

Үй тапсырмасын көрсетеді

Галареяға суреттерін іледі

Суретке қарап әңгіме құрайды

Өз ойларын айтады

Бұрыннан білетін білімдерін ортаға салады

Зерттеу нәтижесі бойынша қорытынды жасалады: көлеңкенің өлшемі жарық көзі мен дененің арақашықтығына тәуелді болады. Бұл топтар нәтижені мынадай кестеге тіркей алады

Бұл топтар зерттеу нәтижесін тіркеудің формасын таңдайды

Нәтижені тіркеу үшін мұғалім кесте ұсынады

Жеке жұмыс жасайды

Сұрақтарға жауап беру арқылы сабақты қорытындылайды. Нәтижелері туралы айтады

Үй тапсырмасын алады

Кері байланыс жасайды

Мақтап, мадақтап отыру

Дескриптор:

Кемпірқосақтың түстерімен түстес заттардың суреттерін салып келеді-1б

Дескриптор:

Көлеңке туралы өз ойын жеткізуге тырысады-1Б

Дескриптор:

1-топ

Экран жарығы арқы сұлбалардың көлеңкесін зерттеп, нәтижесін шығарады-2б

Ресурстарды дұрыс пайдаланып, зерттеу ережесін қолдана алады-1б

Сендер мықтысыңдар!

Дескриптор:

2-топ

Теннис добы мен шардың көлеңкесін зерттеп, нәтижесін шығарады-2б

Ресурстарды дұрыс пайдаланып, зерттеу ережесін қолдана алады-1б

ҚБ:

Керемет!

Мен сендермен мақтанамын!

Дескриптор:

Көлеңкелерді салыстыру арқылы сұрақтарға жауап береді-1б

Алған білімдерінің қорытындысын жасай алады-1б

ҚБ:

Тамаша!

«Бағдаршам» әдісі

суреттер

Суреттер

Кесте

оқулық

https://wordwall.net/it/resource/66664216

оқулық

оқулық

Қуыршақ сұлбасы

Шам

сызғыш

парақ

маркер

Оқулық

Суреттер

Дәптер

Теннис добы

шар

Суреттер

Оқулық

Суреттер

Оқулық

Оқулық

Суреттер

Стикерлер

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Табиғат физикасы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

№ 20 сабақ. Дыбыстың шағылуы деген не?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

4.5.3.1 белгілі бір кедергілердің дыбыстың қаттылығы ментаралуына әсерін зерттеу және түсіндіру;

4.1.2.1 зерттеу әдісін (бақылау мен эксперимент) таңдаусебебін оның артықшылығы мен кемшілігіне байланыстынегіздеу.

Сабақтың мақсаты

Дыбыстың кедергіден шағылуын эксперимент жүргізу арқылы зерттейді;

зерттеу сұрағын қоюға, болжам құруға, қорытынды жасауға жаттығады; зерттеу әдісін таңдау себебін негіздейді.

Құндылық: (Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ

Қаңтар айы: Заң және тәртіп

Апта дәйексөзі: «Тәртіпсіз ел болмайды»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Жаңа білім

Бекіту

Кері байланыс

Сабаққа дайындық

Психологиялық дайындық

«Біртұтас тәрбие» тәрбие бағдарламасындағы құндылықтарды оқу процесіне ұйымдастыру кезіңінен бастап, сабақтың әрбір кезеңінде жүргіземін.

Құндылық мақсаты: Моральдық нормалар мен мінез-құлық ережелерін білу

Үй тапсырмасы

Үйдегі заттардың және олардың көлеңкелерінің суреттерін салып келу.

ЖИ: «wordwall.» ойыны

Жаңа сабақ

Дыбыс қалай таралады?

Дыбыс бір затқа тіреліп қайта қайту арқылы шағылады.

Қашықтық ұзаған сайын дыбыс аз таралады. Тауда дыбыс тасқа соғылып қайта жаңғырық болып естіледі.

Саралау: дереккөздер

Сәйкестендір. Тапсырма орындау барысында оқушылар дыбыс туралы білетіндерін еске түсіреді. Аудиожазбаларды тыңдап, қандай дыбыс естігенін сипаттайды. Бұл дыбыстарды суреттермен сәйкестендіреді. Оқушылар дыбыстардың таралуында қандай ерекшелік байқағанын айтады.

«Бір сұрақ» әдісі

Дыбыстар қай кезде аз,қай кезде көп таралады?

Ж: Дыбыстар бос орын көп жерде тез таралады. Тығыз жерлерде аз таралады. Мысалы орманда ағаштар көп. Дыбыс тез шағылып артқа қайтады. Солай аз таралады.

Саралау: шығармашылық ізденіс

Зерттеушілік жұмыс

Зерттеу: Сынып бөлмесіндегі дыбысты зерттеп көру.

Зерттеу жүргізу нұсқаулығы

1. Сағатты парта үстіне қояды, оның дыбысын тыңдайды, қалай естіліп тұрғанын бағалайды. Нәтижелерін жазып не белгілеп отырады.

2. Екі картон қағаздың екі шетін біріктіріп степлермен не қағаз қыстырғышпен (скрепкамен) қысып цилиндр жасайды (ішіне сағат сыятындай әрі сағаттан биігірек болуы керек).

3. Цилиндр ішіне сағатты орналастырады.

4. Сағаттың дыбысын цилиндрдің жанынан тыңдайды, алдыңғы тыңдаған дыбыспен салыстыра отырып бағалайды. Нәтижесін тіркейді.

5. Орындарынан тұрып, сағаттың дыбысын цилиндрдің жоғары жағынан тыңдайды. Нәтижелерді салыстырып, жазып не белгілеп отырады.

6. Тәрелкені цилиндрдің жоғарғы жағына әрі-бері қозғай отырып (шығып жатқан сағат дыбысын оқушының құлағына бағыттайтындай), сағаттың дыбысын тыңдайды. Естілген дыбысты басқа дыбыстармен салыстыра отырып, бағалайды.

7. Жасалған зерттеу кезеңдерін, нәтижелерін топта талқылайды. Барлық нәтижелерді тіркейді, қорытынды жасайды

ЕБҚ:

Мақсаты: тақырып пен өмірді байланыстыруды меңгерту

Күнделікті өмірде дыбыстың шағылуын қайдан кездестіруге болады?

Ж: Бөлмедегі дыбыс, Заттар тығыз тұрған орындарда.

ЕҚБ:

Мақсаты:тақырып пен өмірді байланыстыруды меңгерту

Жаңғырық қалай пайда болады?

Ж: Айғайлаған кезде дыбыс қатты затқа шағылып кейін қайтады. Сол кезде жаңғырық пайда болады.

Саралау: қорытынды

«Бейнеле» айдары

Дыбыстың тез шағылатын кездерінің суреттерін салу.Оларды түсіндіру.

Үй тапсырмасы

Ормандағы дыбыстың шағылуын суреттеуге тырыс.

Шаттық шеңберін жасайды

Салған суреттерін тақтаға іледі

Жаңа тақырыпты түсініп алады

Сұраққа жауап береді

Жауабы

1. Жүріп келе жатқан адамның аяқ киімінің дыбысының жаңғыруы.

2. Барабанды таяқшамен ұрудан шыққан дыбыстың жаңғыруы.

Зерттеу жұмысын жүргізеді

Қорытынды жасау кезінде «Неліктен соңғы кезеңде де дыбыс жақсы естілді?» деген сұраққа жауап береді. Балалар жарықтың шағылуы сияқты дыбыс та кедергіден шағылатынын айтады. Дыбысты зерттеуде қандай әдіс қолданылғаны туралы айтады (тәжірибе жасалды).

Сұраққа жауап береді

Өз сөзімен жеткізеді

Дыбыстың шағылуы туралы суреттер салады

Үй тапсырмасын алады

Кері байланыс жасайды

Мадақтау

ҚБ:

Дескриптор:

Үйдегі заттардың және олардың көлеңкелерінің суреттерін салып келеді-1б

ҚБ:

Дескриптор:

Дыбыстардың таралу деңгейін біледі-1Б

Өз беттерінше іздене алады-1Б

Сұрақтарға жауап береді-1б

Дескриптор:

Дыбыстың шағылуы туралы айта алады-1Б

Дыбыстың шағылуын зерттеп көреді-1Б

Дыбыстың шағылуын бейнелей алады-1Б

Өз ойларын параққа түсіре алады-1Б

ҚБ:

Дескриптор:

ЕБҚ және ЕҚБ

Дыбыстың шағылуы туралы айта алды-1б

Оларды іс жүзінде көрсете алды-1б

Дескриптор:

Дыбыстың тез шағылатын кездерінің суреттерін салады-1б

.Оларды түсіндіре алады-1б

« Білдім-білгім келеді» әдісі

Тақтадағы сурет көрмесі

Заттар

https://wordwall.net/resource/45779605

Телефондағы дыбыстар

Сынап бөлмесі

Заттар

Сынып бөлмесі

Суреттер

Заттар

Сағат

Цилиндр

Тәрелке

Оқулық

Оқулық

Суреттер

Заттар

Кері байланыс парақтары

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Табиғат физикасы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

№ 21 сабақ. Дыбысты бәсеңдетуге бола ма?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

4.5.3.1 белгілі бір кедергілердің дыбыстың қаттылығы ментаралуына әсерін зерттеу және түсіндіру;

4.1.2.1 зерттеу әдісін (бақылау мен эксперимент) таңдаусебебін оның артықшылығы мен кемшілігіне байланыстынегіздеу.

Сабақтың мақсаты

Дыбыстың кедергіге жұтылуын эксперимент жүргізу арқылы зерттейді;

зерттеу сұрағын қоюға, болжам құруға, қорытынды жасауға жаттығады; зерттеу әдісін таңдау себебін негіздейді.

Құндылық: (Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

"АДАЛ АЗАМАТ" ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ Астана, 2025 БАҒДАРЛАМАСЫ БІРТҰТАС ТӘРБИЕ

Қаңтар айы: Заң және тәртіп

Апта дәйексөзі: «Тәртіпсіз ел болмайды»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Жаңа білім

Бекіту

Кері байланыс

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Жақсы тілектер тілеу

«Біртұтас тәрбие» тәрбие бағдарламасындағы құндылықтарды оқу процесіне ұйымдастыру кезіңінен бастап, сабақтың әрбір кезеңінде жүргіземін.

Құндылық мақсаты: Моральдық нормалар мен мінез-құлық ережелерін білу

Үй тапсырмасы

Ормандағы дыбыстың шағылуын суреттеуге тырыс.

ЖИ: «wordwall.» ойыны

Жаңа тақырып

ФС тапсырмасы

Оқулықпен жұмыс

Дыбыс қай суретте бәсең естіліп тұрдеп ойлайсыңдар?

Ж:2- ші суретте сағат дыбысы сызғыш бойымен қатты естіледі

1-суретте сағаттың дыбысы жан-жаққа шашырап бәсеңдеу естіледі

Саралау: шығармашылық ізденіс

Салыстыр. Мұғалім оқушыларға жағдаят ұсынады, яғни пәтерде (үйінде немесе сынып бөлмесінде) жөндеу жұмысы жүріп жатқан кездегі өз тәжірибесімен бөлісу. Жеке тәжірибесі бар оқушылар жауап беруге тырысады. «Бос бөлмеде дыбыс қалай естіледі?» (Жаңғырады, жайсыз, қатты естіледі). Топтарға бос бөлменің суреті таратылады (үш қабырға, еден, төбесі). Топта мәселені шешу ұсынылады. «Осы бос бөлме өмір сүруге қолайлы болуы үшін не істеу керек?» (Жиһаз қою керек). Бөлменің суретіне жиһаз сұлбалары орналастырылады немесе бояу қарындаштарымен жиһаз суреттері салынады. «Бөлмеге жиһаз қойылып, кілем төселген соң тағы не өзгеруі мүмкін?» (Енді бөлмеде дыбыс құлаққа жағымды естіледі). «Неліктен?» сұрағына жауап беру барысында балалар бұл құбылысты дыбыстың жұтылуымен байланыстырады..

ЕҚБ

Мақсаты: сағат дыбысын зерттету

«Зертте» айдары

Сағаттың дыбысын кедергілер арқылы бәсеңдет.

Керекті заттар: Сүлгі, металл түтік, жастықша.

ЕБҚ:

Мақсаты: дыбыс түрлерін меңгерту

«Дыбыста» ойыны

Алдымен қатты дыбыста, кейін оны жайлап шығарып көр.

Не байқадың?

Ж: Дыбыс күшейеді және бәсеңдейді.

ФС тапсырмасы

Дыбыстың қасиетін қалай қолданады?

Ж: Дәрігерлер арнайы аппаратпен жүрек қағысын естиді, концерт залында дыбыстың жұтылуын пайдаланды.

Саралау: нәтиже

ҚЖ:

Қорытындылау тапсырмасы

Дыбыстың күшеюі мен жұтылуын

Белгіле

Үй тапсырмасы

Дыбысты бәсеңдеуіне зерттеу жүргізіп кел. Үйде қандай жағдайда дыбыс бәсеңдейді екен?

Шаттық шеңберін түзеді

Суреттері туралы түсіндірме

Айтады

Дыбыстың бәсеңдеу жолдарына зерттеулер жүргізеді

Сұрақтарға жауап береді

Мұғалім оқушылардың қатысуымен дыбыстың жұтылуын жарықтың жұтылуымен (немесе судың топыраққа жұтылуы) салыстыра отырып түсіндіреді

Тәжірибе жасайды

Сұрақтарға жауап береді

Сабақты қорытындылау тапсырмасын орындайды

Тапсырма бірдей болғанмен нәтиже әртүрлі болады

Суреттегі заттардың қайсысы дыбысты күшейтеді ,қайсысы бәсеңдетеді екенін тауып белгілейді

Үй тапсырмасын алады

Кері байланыс береді

Мадақтау арқылы бағалап отыру

ҚБ:

Дескриптор:

Ормандағы дыбыстың шағылуын суреттейді-1б

Дескриптор:

Дыбыстардың бәсеңдеу жолдарын атай алады-1Б

Зерттеулер жүргізе алады-1Б

ҚБ:

Дескриптор:

Дыбыстарды салыстырады-1б

Жұмыс нәтижесін қорытындылай алады-1б

Өз өйын толық жеткізе алады-1б

Дескриптор:

ЕҚБ және ЕБҚ

Дыбысты пайдалану жолдарын айта алды-1б

Дыбыс туалы білімдерін қолдана алды-1б

Дескриптор:

Дыбыс туралы білімдері толық-1Б

Дыбысты күшейтетін және бәсеңдететін заттарды белгілеп шықты-1Б

Тапсырманы орындау арқылы сабақты қорытындылайды-1Б

Дескриптор:

Дыбыстың күшеюі мен жұтылуын

Белгілейді-1б

ҚБ:

«Білім теңізіне кеме жібер» әдісі

https://wordwall.net/resource/83293844

Керекті заттар: Сүлгі, металл түтік, жастықша.

Суреттер

Оқулық

Тапсырма орындауға арналған парақтар

Дыбысты өзгертуге болатын заттардың суреттері

Суреттер

Кері байланыс тақтасы