Көмірсутектердің галоген туындылары.

Тақырыбы: Көмірсутектердің гологенді туындылары.

Күні:

Мұғалім: Тасболатова А

Сынып:11

Қатысқан: Қатыспағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

Көмірсутектер мен олардың туындылары жайлы алған білімді жүйелеу.Қаныққан көмірсутектердің химиялық қасиеттерінен бастап арендерге дейінгі тақырыптарда қарастырылған галогентуындылар жайлы алған білімді жинақтап бір жүйеге келтіріп, тиянақты ойлану қабілеттері дамиді. Органикалық заттардың алуан түрлілігіне тағы көз жеткізеді. Оның себеп- салдарына мысалдар келтіре отырып, органикалық әне бейорганкалық заттардың материядағы бірлестік заңдылығын түсінеді.Генетикалық байланыстарға мысалдар келтіріп, тиісті реакция теңдеулерін жаза алады

Табыс критерийлері

Барлық оқушылар білуге тиісті: Көмірсутектерді жіктей біледі

Оқушылардың көпшілігі: Көмірсутектердің химиялық қасиеттеріне тән реакция теңдеулерін жазады.

Кейбір оқушылар Генетикалық байланыс теңдеулерін жазып сан есептерін шығаруда қолданады.

Тілдік мақсат

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:

Сабақта диалог/ жазылымға қажетті тіркестер.

Бұрыннан бар білімдері

Оқушылар периодтық кесте туралы біледі.

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған уақыт

Ресурстар

0-5 мин

6-10 мин

Үй тапсырмасын тексеру Жұптық жұмыс "Жарнама" Жұптардың атаулары 1. "Алкандар", "Циклоалкандар" "Алкендер" "Алкадиендер", "Алкиндер","Арендер" Жұптағы оқушылар өздеріне берілген көмірсутектердің барлық ерекшеліктерін ескере отырып, жарнама жасау керек. 3 мин уақыт ішінде өздерін жарнамалайтын бет әзірлейді. Жарнамалық бетті қорғайды . ӨЗ жарнамасын басқа жұптарға өткізу керек. Әр жүпқа 1 минут уақытан беріледі. Басқа жұптар қай жарнаманың жақсы болғанын айтып, сол жұпты атайды. Жарнаманы қанша жұп алса сонша балл қойылады.

Интерактивті тақта

Орта

11-20мин

21-35мин

Галогеналкандардың физикалық қасиеттері галоген атомының табиғаты мен құрамына, көмірсутек радикалының құрылысына байланысты.Олар суда ерімейді,көпшілігі судан ауыр. С және Гатомдары арасындағы байланыс энергиясы галогеннің табиғатына, мейлінше берік байланыс- С-F, ал әлсіз байланыс - C-I.

Галогеналкандар түсетін алмасу реакциялары:

*металл алкоголяттарымен жай эфирлер түзеді:

С2Н5Вr + С2Н5-O-Na =====NaBr + С2Н5 -O-С2Н5 (диэтил эфирі)

*галогеналкандар карбон қышқылдарының тұдарымен кұрделі эфир түзеді:

О О

С2Н5Вr + СН3—С =====NaBr + СН3 -С

ОNa О С2Н5

*галогеналкандардағы галоген атомын алмастыру:

С2Н5С1 + NaOH--------- С2Н5ОН + Na С1

*айырылу реакциясы:

Н3С---СН2С1 + NaOH -------- Н2С===СН2 + Na С1+ Н2О

* Вюрц реакциясы:

2 СН3С1 +2 Na--------- С2Н6 + Na С1

* металдар әсері:

СН2------- СН2 С1 t СН2------- СН2

+Zn ---------- + Zn С12

СН2------- СН2 С1 СН2------- СН2

Кітаппен өздік жұмыс (.136-137бет).

-хлорметан: газ, сұйық күйге оңай өтеді,буланғанда көп мөлшерде жылу сіңіредіғ сондықтан мұздатқыштарда суытқыш зат есебінде қолданылады,жақсы еріткіш.

-хлорэтан: ұшқыш сұйық зат, медицинада ауруды білдірмейтін зат ретінде қолданылады.

-дихлорэтан: улы сұйық зат.майларды,шайырды ерітеді, тері мен жүннің майын құрғатады

-фреондар: молекуласында фтор және хлор атомдары бар органикалық қосылыс,еріткіш, өрт сөндіргіш,суытқыш,бірақ фреонды қолданғанда озон қабаты бұзылып, өміірге қауіп төндіреді

-винилхлорид: улы газ, поливинилхлорид алу үшін қолданылады

Видеоролик

Слайдпен жұмыс

Соңы

«Талап»:

• 1. Сенесің бе, сенбейсің бе, көмірсутектер құрамындағы

көміртек (ІІ) валентті?

• 2. Сенесің бе, сенбейсің бе, табиғи газ негізінен этиленнен

тұрады?

• 3. Сенесің бе, сенбейсің бе, гексан гексеннің изомері?

• 4. Сенесің бе, сенбейсің бе, алкандар мен циклоалкандар-

дың құрамында ешқандай айырмашылық жоқ?

• 5. Сенесің бе, сенбейсің бе, алкендерде үш еселі байланыс

болады?

• 6. Сенесің бе, сенбейсің бе, алкандарға, парафиндерге,

қаныққан көмірсутектерге қосып алу реакциясы тән?

• 7. Сенесің бе, сенбейсің бе, алкендерде екі қос байланыс?

Қосымша мәліметтер

Саралау

(Дифференциация) –оқушыларға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау-оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пән-аралық байланыс

-Сөзді іздеуге тапсырма қабілеті төмен оқушылар үшін мына есеппен жұмыс жасау.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты мен табыс критерийлері орындалды ма?

Бүгін оқушылар не үйренді?

Жеке және жұптық жұмыстар орындай отырып қорытынды жасайды.

Формативті деңгейлік жаттығулар орындау

Жоспарыма қандай өзгерістер енгізді және неге?

Қорытынды бағалау:

Ең жақсы өткен екі нәрсені көрсетіңіз (оқыту мен оқуға қатысты)

1.

2.

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді?

1.

2.