Курс Олимпиада Дайын ҚМЖ ЖИ көмекші Материалдар
Көрнекіліктер Іс-шаралар Турнир Орталық туралы Ойындар
Аттестация Байқау Материалдар Журнал Орталық туралы
ЖИ көмекші
Қауымдастық
400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Көміртектің химиялық қасиеттері

Химия Ашық сабақ 8 сынып
Материал туралы қысқаша түсінік
Периодтық жүйедегі көміртектің орнына байланысты оны ІҮ топ элементі ретінде сипаттау; оқушыларды оның физикалық – химиялық қасиеттерімен танысады Көміртек қосылыстарының табиғатта таралуын, алынуын, физикалық қасиеттерін, химиялық қасиеттерін,қосылыстарын және қолданылуын өткен сабақпен байланыстыра отырып түсінеді. Оқушылар тақырыптың мағанасын біледі, түсінеді , өз ойларын дәлелдеуге, топпен жұмыс істеуде пайдаланады
Материалдың қысқаша нұсқасы

Пән:

Күні:.

Сынып: 8

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні: .

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Сабақ

Көміртектің химиялық қасиеттері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.4.3.5 көміртектің физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру

8.4.3.6 көміртек жанған кезде көміртек диоксиді мен көміртек монооксидінің түзілу жағдайларын білу және

Сабақ мақсаттары

Периодтық жүйедегі көміртектің орнына байланысты оны ІҮ топ элементі ретінде сипаттау; оқушыларды оның физикалық – химиялық қасиеттерімен танысады

Көміртек қосылыстарының  табиғатта таралуын, алынуын, физикалық қасиеттерін, химиялық қасиеттерін,қосылыстарын және қолданылуын өткен сабақпен байланыстыра отырып түсінеді.

Оқушылар тақырыптың мағанасын біледі, түсінеді , өз ойларын дәлелдеуге, топпен жұмыс істеуде пайдаланады

Бағалау крнитерииі

Көміртек пен оның қосылыстарының  құрамы, қасиеттері және адам өміріндегі  маңызы туралы білім алады.

Көміртектің аллотропиялық түрөзгерістері,  олардың маңызы туралы қосымша ақпарат алып, бұрынғы білімін жетілдіреді, танымдық қабілеті артады.

Топтық жұмыста өзінің білімін нақтылайды, салыстырады, өзіне сын көзбен қарап, басқаның пікірін тыңдауға, талдау жасай білуге үйренеді.

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар:

Адсорбция.Құрғақ мұз.Алмаз.Графит.Карбин.Фуллерон.

Пән лексикасы және терминология:

Көміртек және оның  аллотропиялық түрөзгерістері,қасиеттері, адсорбция, көміртектің түрөзгерістері

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Келесі көріністе сіздер ………………………….. тамашалайсыздар.

Назарларыңызға ұсынылған қойылымда ………………… куәгері боласыздар.

Құндылық тардыдарыту

Оқушыларды ойландыруға, ойын жеткізе білуге белсенділігін көтеруге дағдыландыру

Пәнаралықбайланыстар

Математика

АКТ қолдану дағдылары

Интернет пен интерактивті тақта

Бастапқы білім

Оксидтер мен көміртектер

Сабақбарысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

  • Ұйымдастыру.

  • Оқушыларды түгелдеу.

Ұйымдастыру. Сабақтың өту барысымен таныстыру.

«Не? Қайда? Қашан?» телеойыны барысында сырттан келген тапсырмаларды орындау.

«Озық ойлы оқушы» наминациясын анықтау.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру

Фронталды сұрақтар:  жұппен жұмыс істеу (нашар үлгерушілермен жұмыс):

  • Қандай бейметалдарды білесіңдер?

  • ОларХЭПЖ қай бөлігінде орналасқан?

  • Бейметалдар қандай периодтарда орналасқан?

  • Период қандай элементтерден басталып қандай элементтермен аяқталады?

  • Бейметалл атомдарынан түзілген қандай жай заттарды білесіңдер?

  • Бейметалл атомдарынының құрылысы қандай?

  • Бейметалл атомдарынында валентті электрондар саны қанша?


Сабақтың

ортасы

Көміртек – тіршілікке тірек, өмірге өзек элемент

 Көміртектің кездесетін жері
 ↓
 Жан - жануарлар
 Каучук
 Өсімдіктер
 Пластмасса
 Дәрі - дәрмекте

 С - ң аллотропиясы
 ↓
 Алмаз
 Графит
 Карбин

 Алмаз – өте мөлдір, түссіз, электр тогын өткізбейді. Кристалдық торы – тетраэдр пішінді.
 Ал графиттікі – алтыбұрышты, призма тәріздес кристалл торына сәйкес келеді.
 Карбин қара түсті ұнтақ.

Алмаз-  ең қатты табиғи қосылыс ,түссіз ,мөлдір,май тәрізді,электр тоғын өткізбейді,жылуды нашар өткізеді,тау жыныстарын бұрғылауда, болат,шойынды өңдеуде,алмазда бағалы әсемдік бұйымдар  -  бриллиант; графит – сұр түсті, металдық жылтыры бар, электродтарда, отқа төзімді тигельдер жасауда қолданылады.  Белгілі жағдайда аллотропиялық түр өзгерісі бір-біріне ауысады. 

              1000С –қа дейін ауа қатысынсыз

 Алмаз-------------------------------графит

         3000С-тан жоғары,  катализатор қатысында

Графит-------------------------------алмаз

Ағаш көмірін затты  құрғақ айдау арқылы алады.Бұл ауа қатысынсыз қыздыру. Фуллерен –сфералық құрылымды заттар «С»  атомынан  20 ғасырдың 80-ші жылдары синтезделді.

 Көміртектің химиялық қасиеттері.

*Көмірдің бетіне басқа заттарды сіңіру және газдар мен еріген заттарды бойына ұстап тұру қасиеті адсорбция деп аталады.                                                                  (белсендірілген көмірдің в противогаздарда қолданылу туралы)

*қатты қыздырғанда оттек қатысында жанып, көп мөлшерде жылу бөледі:                        С+О2 =СО2  + 402  кДж                                                                                                                      *толық жанбағанда  СО түзіледі                                                                                                     *С +2Сl2=ССl4                                                                                                                                         *C + 2CuO = 2Cu + CO2                                                                                                                               *C +2 H2 =CH4                                                                                                                               *2C+  Ca =CaC2                                                                                  металдармен қосылыс карбидтер деп аталады

Көміртек (2) оксиді

Көміртек (4) оксиді

СО,  молекула құрылысы сызықты

СО2,  молекула құрылысы сызықты

Химиялық өте берік, инертті

 

Көміртекті бос немесе қосылыс күйінде жандырады.

СаСО3+2НС1=СаС12+СО2+Н2О СаСО3 = СаО+СО2

Түссіз,улы газ,иісі жоқ, ауадан жеңіл,суда нашар ериді, қайнау температурасы төмен ( -192,1 С)

Түссіз, газ,иісі жоқ, ауадан 1,5есе ауыр,жанбайды ,суда жақсы ериді, өртті сөндіруде қолданылады,төменгі температурада сұйылады ,қайнайды.

2СО+О2=2СО2

СО +СиО=Си+СО2

 

СО2 +Н2О= Н2СО3

СаО+СО2= СаСО3

СО2+Са(ОН)2= СаСО3+Н2О

СО2 +СаСО3+Н2О = Са (

***Хабарлама  «Өртсөндіргіштің жұмыс істеу приципі»,  «Иіс газының ағзаға зияны»

4***Көмір қышқылы – әлсіз тұрақсыз қосылыс,  әлсіз электролит.

Н-----О

                   С==О

Н-----О

  • Диссоциациялану теңдеуі:

Н2СО3====== Н  +  НСО3

НСО3  ====== Н  +  СО3

  • химиялық қасиеттері:

        Н2СО3 + 2NaOH (к.) ======  Na2СО3  +2НОН   (карбонат)

        Н2СО3 + NaOH (р.)   ======  NaНСО3  +НОН   (гидрокарбонат)

        NaНСО3  +NaOH     ======  Na2СО3  +НОН

                  t

 СаCO3 --------- СаО + CO2           

      2NaНСО3  -------------- Na2СО3  +НОН+ CO2     

        Қолданылуы:              

 NaНСО3  ---ас содасы

 Na2СО3  ---кристалдық сода (кальцинирленеген)

 СаСО3-------бор,  мрамор,  әктас    

 К2 СО3------поташ, өсімдік күлінде,сабын өндірісінде фотографияда           

3. Лабораториялық тәжірибе 12 « Көмір қышқылының қасиеттерімен танысу»

Қышқылдық оксид,лакмус- қышқыл ерітіндісі қызарады                                                              CO2  +НОН== Н2СО3                                                                                                                                                 Карбонат-ионға сапалық реакция                                                                                  Na2СО3 + Са(OН)2  ----------- 2NaОН+ СаCO3            

Кім шапшаң? (Сәйкестендіру тесті )

 

    Реттік санмен  көміртектің, көміртек (ІІ) және (ІV) оксидтерінің химиялық қасиеттерінің  жартылай теңдеулері берілген. Әріппен реакция  нәтижесінде түзілетін заттарды жұптап, сәйкестендіріңіздер.

 

1.С+О2 → ….. +402 кДж                                 а)СН4

  1. Материалды Word форматында жүктеп аласыз
    Тарифке кіреді
    3 ұстаз жүктеп алған
    7 наурыз
    2099
    Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
    "Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
    Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
    Ұстаздарға арналған олимпиадалар
    Оқушыларға арналған олимпиадалар
    Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар
    Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
    Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
    Осы тақырыпта
    көрнекілік керек па?
    10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
    Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
    Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі
    Редакциямен байланыс
    +7 (771) 234-55-99
    Жұмыс кестесі: Дүйсенбі –
    жұма, 9:00 – 18:00
    Мекенжай:
    Қазақстан, Алматы, Гоголья 86,
    4 этаж, 406-кабинет
    Электронды пошта
    ustaztilegi@gmail.com
    Сведения об организации
    Сайт Peaksoft веб-студиясында жасалған - Peaksoft.kz
    Политика конфиденциальности
    Сведения об организации