Тақырыбы:Үйдегі көне сурет тарихы.

Орындаған: Аманова Ғалия

№257 орта мектебі

Бастауыш сынып мұғалімі

Аннотация

Бұл ғылыми жоба әкемнің өмір жолын зерттеу арқылы үй ішіндегі көне суреттің тарихи және мәдени маңызын ашуға арналған. Жобаның негізгі идеясы – көне суреттердің адам өміріндегі оқиғаларды бейнелеуі және олардың ұрпақтар арасындағы тарихи сабақтастықты сақтау ретіндегі рөлін көрсету. Әкемнің өмірінің маңызды кезеңдері, оның әскери қызметі, кейінгі еңбек жолы мен отбасындағы тәрбие дәстүрлері осы зерттеудің өзегі болып табылады. Сонымен қатар, бұл зерттеу жұмысы суреттердің эмоциялық және тәрбиелік мәнін, олардың тұлғаны қалыптастырудағы ықпалын қарастырады. Жобаның мақсаты – тарихи суреттердің маңыздылығын зерттеп, олар арқылы отбасы тарихының құндылығын ұрпаққа жеткізудің қажеттілігін негіздеу.

Бұл зерттеу барысында көне суреттің дереккөзі ретіндегі маңызы, әкемнің өмір жолындағы маңызды оқиғаларды бейнелеуі және оның тәрбиелік мәні ашылады. Бұл жоба көне суреттердің қазіргі қоғам үшін құндылығын арттыруға бағытталған.

КІРІСПЕ

Бұл ғылыми жобаның басты мақсаты – үйдегі көне суреттер арқылы адамның өмір тарихын зерттеу және олардың тарихи, тәрбиелік маңызын көрсету. Суреттерді талдау арқылы өткен кезеңдердің оқиғаларын, сол заманның рухын және құндылықтарын түсіну, оларды қазіргі ұрпаққа жеткізу. Әкемнің өмір тарихын зерттеу арқылы, оның табандылығы мен еңбекқорлығының, отбасыға деген қамқорлығының ұрпақ тәрбиесіне тигізген әсерін анықтау. Сонымен қатар, көне суреттердің тарихи сабақтастықты сақтаудағы құндылығын айқындау және оларды зерттеудің маңыздылығын көрсету.

Бұл жоба «Үйдегі көне сурет тарихы» деген тақырыппен жазылған. Қазіргі заманда көптеген адамдар өткен кезеңдерді сурет арқылы сақтап келеді. Суреттер — өткен уақыттың айнасы, олар сол заманның оқиғаларын, адамдарын және тұрмыс-салтын бізге жеткізетін ерекше құрал. Әрбір сурет тек көрініс қана емес, ол тарихи дереккөз ретінде адам өмірінің мәні мен мағынасын ашады. Осы жоба барысында мен үйдегі көне суретті зерттей отырып, оның астарында жатқан әкемнің өмір тарихын, отбасы мен қоғамға қосқан үлесін, сондай-ақ сол заманның қиыншылықтары мен құндылықтарын зерттеуге тырысамын.

Әкемнің есімі — Аманов Жанәбіл Аманұлы. Ол 1952 жылы Қызылорда облысы, Арал ауданында дүниеге келген. Қарапайым мұғалім отбасында өскен Жанәбіл Аманұлының балалық шағы кеңестік кезеңдегі ауылдық өмірдің ерекшеліктеріне толы болған. Әкемнің әкесі, яғни менің атам, 1942 жылы соғысқа аттанып, 1944 жылы елге оралып, денсаулығының күрт нашарлауына байланысты ем қабылдаған. Соған қарамастан, соғыстан кейін елге оралып, ауылдың балаларына білім беруді өз үйінің аядай бір бөлмесінде жалғастырған. Бұл отбасылық құндылықтар әкемнің де өмірлік ұстанымдарына айтарлықтай әсер етті. Әкем он баланың сегізіншісі, кенже ұлы болғандықтан, отбасындағы жауапкершілік пен тәрбие оның өмірінде ерекше орын алды.

Әкемнің өмір жолы тек отбасы тарихымен шектелмейді. Оның өмірі сынақтар мен қиындықтарға толы болды, бірақ ол ешқашан қиындықтарға қарсы тұрудан бас тартқан емес. Жас кезінде әскери қызметке шақырылып, 1970 жылдары Қырымда екі жыл әскери міндетін абыроймен өтеген. Кейін, 1973 жылы Германияға ауысып, сол жерде жеті жыл бойы әскери қызметін жалғастырды. Әскерден оралған соң, елде автомеханик болып жұмыс істеді, бұл оның отбасына тұрақтылық пен қолдау әкелуге мүмкіндік берді.

Осы жобаның тақырыбын таңдаудың басты себебі — үйдегі көне сурет пен әкемнің өмір тарихы арасындағы ерекше байланысты зерттеу. Көне суреттерді зерттеу арқылы мен тек әкемнің өмір жолын ғана емес, сонымен бірге оның өміріндегі ерекше кезеңдерді, сол кездің мәдениеті мен тұрмысын, сондай-ақ оның рухани әлемін түсінуге мүмкіндік алдым.

Көне суреттер — тек эстетикалық бейнелер ғана емес, олар уақыттың бірегей куәгерлері. Суреттер арқылы біз өткен дәуірдің оқиғаларына көз жүгіртіп қана қоймай, сол заманның құндылықтарын да ұғына аламыз. Менің әкемнің өмірі, ұстаздық қызметі, әскери жолы және кейінгі өміріндегі еңбектері мен үшін үлкен мәнге ие. Үйдегі көне сурет сол уақыттың айнасы ретінде қазіргі ұрпаққа ата-бабаларымыздың қандай болғанын, олардың қандай құндылықтарды сақтап, қандай қиындықтарды жеңгенін көрсетеді.

Әкемнің өмір жолына тереңірек үңілу арқылы мен суреттердің тарихи және мәдени маңызын ашуға тырыстым. Бұл жоба көне суреттердің ұрпақтар арасындағы сабақтастықты сақтаудағы маңыздылығын, олардың тәрбие құралы ретінде рөлін және тарихты сақтау тұрғысынан құндылығын көрсетуді мақсат етеді. Әкемнің өміріндегі маңызды оқиғаларға тоқталып, сол оқиғалардың суреттер арқылы қалай сақталғанын зерттеу мен үшін үлкен тәжірибе болды. Сурет пен әкемнің өмір тарихы арқылы мен өткен мен бүгіннің арасындағы тығыз байланысты ұғындым.

Көне суреттерді зерттеу тек тарихи деректерді ашумен ғана шектелмейді. Бұл зерттеу тұлғаның өмірін, оның отбасына, қоғамға және өз ортасына қосқан үлесін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Осы жоба арқылы мен өзімнің отбасымның тарихын тереңірек танып, әкемнің рухани әлемінің байлығын түсінуге мүмкіндік алдым. Әкемнің өмір жолындағы маңызды оқиғалар, оның адамгершілік қасиеттері, еңбекқорлығы мен табандылығы бұл жобаға ерекше мазмұн береді.

Зерттеу бөлімі

Әкемнің өмірін зерттеу барысында оның табандылығы, еңбекқорлығы және адамгершілік қасиеттері үлкен сабақ болды. Әкемнің суретте бейнеленген сәттері – оның өміріндегі маңызды оқиғалар мен кезеңдердің көрінісі ғана емес, сонымен бірге ол суреттер арқылы сол замандағы тұрмыс пен мәдениетті де көруге мүмкіндік береді. Суреттер тек визуалды бейнелер ғана емес, олар ұрпақтар арасындағы байланыс пен тарихты сақтау құралы болып табылады.

Әкемнің өмірінің әрбір кезеңі ерекше мәнге ие. Оның әскери қызметі, кейінгі еңбек жолы, отбасына деген қамқорлығы мен табандылығы тек отбасымыз үшін ғана емес, жалпы қоғам үшін де үлкен үлгі. Әкемнің суреттері сол өмірдің айнасы ретінде тарихи маңызға ие болды. Бұл суреттер арқылы біз тек өткен уақытты ғана емес, оның рухани әлемін, қиындықтарға қарсы тұра білуін, еңбекқорлығын және жанқиярлығын көре аламыз.

Көне суреттердің тарихы бізге өткен уақыттың құндылықтарын ұғынуға мүмкіндік береді. Олар бізге ата-бабаларымыздың қандай қиыншылықтарды жеңгенін, қандай еңбекқорлық пен табандылық танытқанын көрсетеді. Әрбір сурет – бұл отбасылық тарихтың бір бөлігі ғана емес, сонымен бірге ұрпаққа қалған маңызды мұра. Әкемнің өмірін зерттеу арқылы мен ата-бабаларымыздың өмірін сақтау мен оны келешек ұрпаққа жеткізудің маңыздылығын түсіндім.

Талқылау барысында көне суреттердің тәрбиелік мәнін ерекше атап өту қажет. Бұл суреттер ата-аналарымыздың өміріндегі маңызды сәттерді ғана емес, сонымен бірге олардың ұрпаққа қалдырған рухани мұрасын да көрсетеді. Әкемнің өмірі туралы мәліметтер, оның суреттерінің тарихы және сол суреттердегі оқиғалардың мәні маған өткен кезеңнің құндылықтарын тереңірек түсінуге көмектесті.

Осы ғылыми жоба барысында әкемнің өмір жолы мен оның көне суреттерінің тарихы жан-жақты қарастырылды. Әкемнің өмірінде орын алған оқиғалар, оның тәрбиесі, еңбекке деген көзқарасы қазіргі қоғам үшін маңызды үлгі болып табылады. Бұл жоба жеке бір адамның өмірін зерттеумен ғана шектелмейді, ол жалпы адамзат тарихының бір бөлігін сақтаудың, оны ұрпаққа жеткізудің және тарихи сабақтастықты жалғастырудың маңыздылығын көрсетеді.

Көне суреттер тек жеке отбасылық құндылықтар ғана емес, олар қоғамның, мәдениеттің және тарихтың көрінісі болып табылады. Әкемнің өмірі мен суреттерінің тарихы бізге сол заманның рухын сезінуге, олардың құндылықтарын ұғынуға және оны болашақ ұрпаққа жеткізуге көмектеседі. Сонымен қатар, суреттердің тәрбиелік мәнін арттыру арқылы біз отбасылық құндылықтардың маңызын түсінеміз.

Бұл жоба зерттеу объектісі ретінде көне суреттердің тарихи және тәрбиелік құндылығын айқындауды ұсынады. Жобаның жаңалығы – көне суреттер арқылы адамның өмір тарихын зерттеу және олардың тәрбиелік мәнін көрсету. Әкемнің өмірінің әрбір кезеңін, оның еңбекқорлығы мен ерлігін зерттеу және оларды көне суреттер арқылы ұрпаққа жеткізу – осы зерттеудің негізгі жаңалығы болып табылады. Сонымен қатар, үйдегі суреттердің мәнін ғылыми тұрғыда талдап, олардың отбасылық және тарихи мұра ретіндегі рөлін ашып көрсету зерттеудің маңызды нәтижесі болып табылады.

Бұл зерттеу көне суреттердің тек визуалды дереккөз ғана емес, сонымен бірге тәрбиелік құрал екенін де көрсетеді. Әкемнің өмір жолы мен оның суреттерінің тарихы бізге өткен дәуірдің құндылықтарын сақтап, оны қазіргі және болашақ ұрпаққа жеткізудің қаншалықты маңызды екенін түсіндіреді.

Қорыта айтқанда, көне суреттердің маңыздылығын зерттеу арқылы біз өткеннің терең тарихын ұғына аламыз. Бұл жоба арқылы мен үйіміздегі суреттердің отбасы тарихындағы орнын және олардың біздің болашақ ұрпаққа берер тәрбиелік мәнін көрсетуге тырыстым. Әкемнің өмір жолы, оның отбасы мен қоғамға қосқан үлесі маған бұл жұмысты үлкен мақтанышпен орындауға негіз болды.

Бұл ғылыми жоба арқылы әкемнің өмір тарихын зерттеп, оның көне суреттердегі бейнесі арқылы отбасы мен қоғамға қосқан үлесін түсінуге тырыстым. Әкемнің қиыншылықтарға мойымай, еңбекқорлық пен табандылық танытуы – қазіргі ұрпақ үшін үлкен үлгі. Сонымен қатар, көне суреттердің тек отбасылық естелік қана емес, ұрпақтарға бағыт-бағдар беретін тарихи мұра екенін де ұғындым.

Әр сурет – өткеннің жаңғырығы, әрбір бейне – ұрпаққа қалған аманат. Халқымыздың «Өткенді білмей, болашақты болжау қиын» деген даналығы осы жобаға ерекше мән беріп отыр. Көне суреттер арқылы біз тек өткенге ғана үңілмейміз, сондай-ақ болашаққа бағыт аламыз. Олар бізді ата-бабаларымыздың тағылымынан сусындатып, ұлттық санамызды тереңдетеді.

Осындай тарихи мұраларды сақтау – біздің борышымыз. Өйткені, «Атадан мал қалғанша, тал қалсын» дегендей, артында қалдырған еңбегі мен тәрбиесі – кез келген адам үшін ең үлкен мұра. Бұл жоба – әкемнің өмірінен сыр шерте отырып, өткен мен болашақ арасындағы алтын көпірді жалғау әрекеті.

"Адам ұрпағымен мың жасайды" деген сөз бар. Әкемнің өмірі мен оның қалдырған тағылымдары – біз үшін өшпес өнеге, ал үйдегі көне сурет – осы өмірдің мәңгілік куәсі.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. "Қазақстан тарихы", Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты. Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 2010.

2. "Отбасы құндылықтары және ұлттық дәстүрлер", авторы: Қалиев С., Алматы: "Өрлеу", 2015.

3. "Ұрпақ сабақтастығы: Қазақ отбасының тарихы", редакциясы: Әлімғазы Д. Алматы: "Тарихи мұра", 2017.

4. "Қазақ қолжазбалары: Ұлттық мұра", ҚР Ұлттық кітапханасы жинағы. Алматы: "Арыс", 2012.

5. "Суреттердің тарихтағы орны", Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік мұрағаты. Алматы, 2016.

6. "Атадан қалған аманат: қазақ қоғамындағы тәрбие дәстүрлері", авторы:Жұмабеков А. Қ. Астана: "Фолиант", 2014.