табиғи
аумақтық кешен- табиғат компоненттерінің
белгілі бір заңды байланыстары тән
болып келетін аумақ.
Физикалық
- географиялық
аудандастыру - ландшафтарды жүйелеудегі әдістердің бірі,
ландшафтардан неғұрлым
жоғары дәрежедегі ірілендірілген аумақтық жүйелерге
өтуге саяды
Қазақстан
жері қарлы биік шыңдарымен, жазиралы
далаларымен, теңіз деңгейінен төмен
жатқан ойыстарымен, күрделі геологиялық
құрылысымен ерекшеленетін 9 табиғи ауданға
бөлінеді. Олар: Шығыс
Еуропа жазығы, Солтүстік Қазақ жазығы,
Тұран жазығы, Орал, Сарыарқа, Алтай,
Жетісу Алатауы, Сауыр Тарбағатай,
Тянь-Шань.
Шығыс
Еуропа жазығы –
Жер шарындағы ең ірі төбелі жазық.
Қазақстанға Шығыс Еуропа жазығының
оңтүстік шығыс бөлігі кіреді. Шығыс
Еуропа жазығының құрамына еліміздің
аумағындағы Каспий маңы ойпаты, Жалпы
Сырт қыраты, Жем үстірті кіреді.
Қазақстанға Тұран
жазығының солтүстік
бөлігі кіреді. Тұран жазығы Қазақстанның
оңтүстік батысынан шығысына дейінгі
кең алқапты алып жатыр. Жазықтың аумағына
Маңғыстау, Үстірт, Арал маңы, Сырдария,
Қызылқұм, Мойынқұм, Балқаш-Алакөл аймағы
кіреді.
Солтүстік
Қазақ жазығы Қазақстанның
солтүстігін алып жатыр. Солтүстік Қазақ
жазығы Орал тауынан Алтай тауларына
дейінгі 200-250 шақырымдық аумақты алып
жатыр.
Сарыарқа
тауы –
Қазақстанның орталығын алып жатқан
аласа таулы өлке. Сарыарқа тауы Баянауыл,
Кент, Қарқаралы, Қызыларай сияқты
таулардан тұрады. Олардың ең биігі
Қызыларай тауы, себебі онда Сарыарқаның
ең биік нүктесі Ақсораң орналасқан.
Алтай
тауы Жайсаң
көлінен басталып, Байкал көліне дейінгі
аралықты алып жатқан Алтай-Саян тау
жүйесінің бір бөлігі. Алтай тауының ең
биік шыңы Ресей жеріндегі – Мұзтау,
оның биіктігі 4506 м, ол Қатын жотасының
шығысында, Қазақстан мен Алтай өлкесінің
шекарасында орналасқан.
Жетісу
Алатауы еліміздің
оңтүстік шығысында орналасқан таулы
өлке. Жетісу Алатауы Алакөл қазаншұңқыры
мен Іле өзені аңғары аралығында
орналасқан.
Сауыр
жотасы Сауыр-Тарбағатай
тау жүйесінің ең биік бөлігі болып
саналады. Бұл жотаның Қазақстан жеріндегі
ұзындығы 60-65 шақырым. Ең биік нүктесі
– Мұзтау, оның биіктігі 3816 м.
Тянь-Шань
тауы Қазақстанның
оңтүстік шығысын алып жатыр. Тянь-Шань
сөзі қытай тілінен аударғанда "Тәңір
шыңы, Аспан тау" деген мағына береді.