КӨРКЕМ ЕҢБЕК ПӘНІНДЕ ҰЛТТЫҚ ҚОЛӨНЕР ЭЛЕМЕНТТЕРІН ҚОЛДАНУ
(5–7 сыныптарға арналған оқу-әдістемелік құрал)

Кіріспе

Қазақ халқының ұлттық қолөнері – ғасырлар бойы қалыптасқан мәдени мұраның маңызды бөлігі.
Қолөнер арқылы халықтың дүниетанымы, эстетикалық талғамы және тұрмыс-салты көрініс табады.
Бүгінгі білім беру жүйесінде ұлттық мәдениетті сақтау мен насихаттау маңызды міндеттердің бірі болып табылады.

Мектептегі көркем еңбек пәні оқушыларды шығармашылыққа баулып қана қоймай,
ұлттық құндылықтарды меңгеруге мүмкіндік береді. Сабақ барысында ұлттық қолөнер элементтерін қолдану
оқушылардың мәдениетке қызығушылығын арттырып, эстетикалық талғамын қалыптастырады.

Бұл оқу-әдістемелік құралда 5–7 сыныптарда көркем еңбек пәнін оқыту барысында ұлттық қолөнер элементтерін
қолданудың тиімді жолдары қарастырылған.

Құралдың мақсаты

Көркем еңбек сабағында ұлттық қолөнер элементтерін тиімді пайдалану арқылы
оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту.

Міндеттері

• оқушыларды қазақтың ұлттық қолөнерімен таныстыру
• қолөнер бұйымдарын жасау дағдыларын қалыптастыру
• ұлттық мәдениетке деген қызығушылықты арттыру
• эстетикалық және шығармашылық ойлау қабілетін дамыту

1. Қазақтың ұлттық қолөнерінің ерекшеліктері

Қазақтың ұлттық қолөнері – халықтың тұрмыс-тіршілігімен тығыз байланысты өнер түрі.
Қолөнер бұйымдары күнделікті өмірде қолданылған және сәндік мәнге ие болған.

Ұлттық қолөнердің негізгі түрлері:
• киіз басу
• кесте тігу
• зергерлік өнер
• ағаш ою
• тоқу өнері
• ою-өрнек салу

Бұл өнер түрлері тек әсемдік үшін ғана емес, тәрбиелік мәнге де ие.
Оқушылар қолөнер арқылы еңбекқорлықты, шыдамдылықты және ұқыптылықты үйренеді.

2. Ұлттық ою-өрнектер

Қазақтың ою-өрнектері ұлттық өнердің маңызды элементтерінің бірі болып табылады.
Ою-өрнектер белгілі бір мағына береді.

Қошқар мүйіз – байлық пен молшылық белгісі.
Түйе табан – төзімділік пен күштің белгісі.
Су өрнегі – өмір мен тазалық белгісі.
Гүл өрнегі – әсемдік пен нәзіктіктің символы.

3. Көркем еңбек сабағында қолданылатын әдістер

• Түсіндіру әдісі – мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіреді.
• Көрнекілік әдісі – суреттер мен дайын бұйымдар пайдаланылады.
• Практикалық әдіс – оқушылар өз қолымен бұйым жасайды.
• Шығармашылық әдіс – оқушылар өз идеяларын қолданады.

4. 5 сыныптағы сабақ үлгілері

Тақырыптар:
• Қазақтың ою-өрнектері
• Аппликация жасау
• Табиғи материалдардан бұйым жасау

Практикалық жұмыс: Ою-өрнек аппликациясы
Қажетті материалдар: түрлі-түсті қағаз, картон, желім, қайшы.

5. 6 сыныптағы сабақ үлгілері

Тақырыптар:
• Қазақтың кесте өнері
• Матамен жұмыс
• Сәндік бұйымдар жасау

Практикалық жұмыс: Кесте тігу.

6. 7 сыныптағы сабақ үлгілері

Тақырыптар:
• Декоративтік панно жасау
• Ұлттық стильдегі бұйымдар
• Қолөнер дизайны

7. Шығармашылық қабілетті дамыту

Сабақ барысында:
• көрме ұйымдастыру
• топтық жұмыстар
• шығармашылық жобалар
• сәндік бұйымдар жасау

Бұл жұмыстар оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытады.

Қорытынды

Көркем еңбек пәнінде ұлттық қолөнер элементтерін қолдану
оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға, ұлттық мәдениетті құрметтеуге
және эстетикалық талғамын қалыптастыруға мүмкіндік береді.