1. Сабақтың басталуы: Психологиялық ахуал

Мұғалім: «Сәлеметсіңдер ме, балалар! Көңіл-күйлерің қалай? Бүгінгі сабағымыз ерекше болмақ. Алдымен бәріміз бір-бірімізге қарап жымияйықшы. Енді бойымызды сергітіп, «Шапалақта» ойынын ойнайық.

Егер бүгін білім алуға дайын болсаңдар – 1 рет шапалақтаңдар!

Егер досыңа көмектесуге дайын болсаңдар – 2 рет шапалақтаңдар!

Егер жануарлар әлемін жақсы көрсеңдер – 3 рет шапалақтаңдар!

Тамаша! Ендеше, назарымызды тақтаға аударайық».

2. «Ой қозғау» (Тақырыпқа көпір)

Мұғалім: «Балалар, тақтадағы суреттерге қараңдаршы (балық, аю, түйе). Олар қайда өмір сүреді? (Балалар жауабы). Дұрыс. Ал олардың бәріне ортақ не бар? Иә, олардың бәрі – тіршілік иелері.

Елестетіп көріңдерші, егер біз балықты құмға, ал түйені су түбіне жіберсек не болады? (Балалар: өліп қалады). Неге? Себебі әр жануардың өз «үйі» бар. Бүгін біз жануарлардың сол «үйлеріне» қалай үйреніп кеткенін білетін боламыз».

3. Жаңа тақырып (Түсіндіру)

Мұғалім: «Балалар, бейнежазбаға мұқият қараңдар. Көрдіңдер ме, табиғат ана әр жануарға қамқорлық жасаған. Мысалы, кротқа (соқыртышқан) жер астында жүруге ыңғайлы мықты тырнақ берсе, ақ аюға суықтан қорықпайтын қалың тон берген. Жануарлар өздеріне қажетті асты да, суды да, пананы да дәл осы өз ортасынан табады. Мұны біз «бейімделу» деп айтамыз. Яғни, олар өз үйінің ережесіне үйреніп алған».

4. Топқа бөлу мен Топтық жұмыс

Мұғалім: «Енді осы қызықты мәліметтерді зерттеу үшін біз екі топқа бөлінеміз. Қолдарыңдағы «Білім кітабына» қараңдар. Бірінші топ – «Алғырлар», екінші топ – «Зеректер».

1-тапсырма: Алдарыңда шашылған суреттер бар. Соларды құрастырып, қандай жануар екенін табыңдар (Пазл құрастыру).

Сұрақ: Бүркіт пен құндыз қайда тұрады? Олардың үйі (панасы) неден жасалған? (Балалар жауап бергенде толықтыру: «Дұрыс, бүркіт биік шыңды, ал құндыз су жиегін таңдайды»).

5. Жұптық тапсырма (Байланыстыру)

Мұғалім: «Жануарлардың қайда тұратынын білдік. Ал олардың дене мүшелері сол жерде жүруге көмектесе ме? Қазір қасыңдағы досыңмен ақылдасып, құстардың аяғына қараңдаршы. Үйректің аяғы неге жалпақ? Себебі ол суда еседі. Ал бүркіттің тырнағы неге өткір? Себебі ол – аңшы. Қане, сызықпен сәйкестендіріп көрейікші».

6. Жеке жұмыс (Қазақстан табиғаты)

Мұғалім: «Балалар, біздің туған өлкемізде де өте ерекше жануарлар бар. Бірақ олар азайып бара жатқандықтан, біз оларды қорғауымыз керек. Қазір мен жұмбақтаймын, сендер сипаттамасы бойынша суретті тауып, неліктен олай екенін айтыңдар.

(Мысалы, Барыс туралы айтқанда): «Қараңдаршы, оның құйрығы неге ұзын? Ол тау тасында секіргенде құлап қалмау үшін руль сияқты көмектеседі».

7. Қорытындылау мен Рефлексия

Мұғалім: «Бүгінгі саяхатымыз аяқталып қалды. Сонымен, жануарлар неге әртүрлі болады екен? (Себебі ортасы әртүрлі).

Бағалау: Егер сен бүгін бәрін керемет орындасаң, өзіңді ең жоғары «10» балдық ұяшыққа қой.

Рефлексия: Сабақ соңында «Білім сөресіне» стикер жапсырайық. Егер бәрі түсінікті болса – жасыл түсті, аздап сұрақтарың болса – сары түсті, ал қиын болса – қызыл түсті таңдаңдар.

Сендер бүгін нағыз жас зерттеуші болдыңдар! Сау болыңдар!»

Әдістемелік кеңес: 2-сынып балаларына «биологиялық ерекшелік» демей, «дене мүшелерінің көмегі» деп, «ареал» демей, «өз үйі» немесе «мекені» деп түсіндірген тиімдірек. Жеке тапсырмадағы сипаттамаларды оқығанда дауыс ырғағымен (интонация) қызықтырып оқысаңыз, балалар тез қабылдайды