Көшпелілер баспанасының ерекшеліктері неде? ҚМЖ

5.2A Ежелгі көшпелілер өмірі (8 сағат)

Мектеп:

Күні :

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Көшпелілер баспанасының ерекшелігі неде

Оқыту мақсаты

5.2.2.3 – Ежелгі тайпалардың қолданбалы өнер ерекшеліктерін сипаттау;

5.2.2.6 – Көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін түсіну

Сабақ мақсаты

Көшпенділер баспанасының ерекшелігін анықтау

Жетістік критерийлері

Ежелгі көшпелілердің қолданбалы өнерінің кем дегенде үш ерекшелігін сипаттайды ,

Көшпелілердің қолөнер туындыларын кем дегенде үшеуін атай адалы,

Киіз үйдің негізгі бөлігін түсіндіре алады,

Киіз үйдің ерекшелігін анықтай алады

Тілдік мақсаттар

Киіз үй туралы қысқаша бейне

ролик тамашалайды (тыңдалым

дағдысы)

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

Киіз үйдің артықшылығы

келесіде көрінеді...

Біздің анықтағанымыз...

Біздің тобымыздың ойынша....

Құндылықтарды дарыту

- Құндылықтар:

- туған жер тарихын мақтан тұту

- патриотизм

- өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну

Пәнаралық

байланыстар

Дүниетану мен Әдебиеттік оқу пәні

АКТ қолдану дағдылары

Қажетті ақпаратты алу және өңдеу дағдысы дамытылады.

Бастапқы білім

5.1A Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі

5.2A Ежелгі көшпелілер өмірі: Темір өндіру адам өмірін қалай өзгертті ,

Көшпелі мал шаруашылығы неліктен шаруашылықтың негізгі түріне айналды

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Үй жұмысын жетелеуші сұрақтар қою арқылы тексеру

№1,2- слайд Стимул тудыратын слайд көрсету немесе көшпенділердің тұрғын үйлерінің моделін көрсетіге болады.

-Сабақтың тақырыбың анықтау

-Оқу мақсатын анықтау

Берілген бірнеше сілтемеден қажеттісін таңдап алыңыз

Сабаққа дайындалған таныстырылым. (1-слайд)

2-слайд

Сабақтың ортасы

Мұғалім әрекеті:

Оқушыларға алғашқы адамдар тұрған үнгір, андрондықтардың жартылай жертөлесі, күрке, киіз үй, қазіргі замандағы үй және көп қабатты үй суреттерін ұсыныңыз.

Оқушыларды жетелеуші сұрақтар арқылы сабақтың тақырыбын ашуға бағыттаңыз..

Оқушылармен диалог орнатыңыз.

Мысалы:

• Баспана дегеніміз не?

• Тас, қола ғасырының адамдары қандай баспаналарда тұрған?

• Көшпенділерге тән қандай баспаналарды білесіңдер?

М Оқушыларды сыптағы оқушылардың санына қарай үш немесе төрт топқа бөлуге болады.Топтарды жыл мезгілдеріне немесе маусымдық жайылым атауларына қарай бөлуге болады.

Оқушыларға флипчартқа немесе А3 қағазына өздері білетін ерте замандардағы көшпенділердің баспана түрлерінің суретін салуды ұсыныңыз. Оқушыларға дайындыққа уақыт беріп әр топтың жұмысын бақылаңыз.

Топтық жұмысты дайындауға 5-7 минут жеткілікті.

Критерилері:

1. Баспана

2. Орналасқан жері

3. Қолданатын еңбек құралдары

4. Тұрмыстық заттары, ыдыстары және олардың өрнектері

Мұғалім оқушылардың жұмысына бағыт-бағдар бере отырып, қолданбалы өнердің ерекшеліктеріне назар аударуы тиіс

Оқушы әрекеті

Оқушылар топта сурет салады және таныстырылымға дайындалады. Әр топтың таныстырылымын қорғауға 3-4 минут жеткілікті.

Топтық жұмыстарды қорғап болған соң оқушылардан көшпелілердің баспанасының және қолданбалы өнерінің ерекшеліктері туралы бұрынғы білімдерін 5 минуттық видео арқылы бекітуге болады.

Киіз үйдің тарихы туралы видео

1. https://www.youtube.com/watch?v=dm7TkFUX6-E&t=5s 4 минут

2. https://www.youtube.com/watch?v=XjsYPFmSshI 1,5 минут

Видео ресурсты көріп болған соң киіз үйдің қандай ерекшеліктерін анықтағандығы туралы талқылауға болады.Талқылау аяқталған соң шағын тапсырма ұсыныңыз .

Қалыптастырушы бағалау мүмкіндігі туып тұр.

Мұғалім әрекеті

Қосымша-1 таратылады

Оқушыларға ортағасырлық саяхатшылардың (Г.Рубрук, Ибн Батута, А. Сейдімбек, С. Руденко т.б.) көшпелілердің баспанасы туралы жазған деректерін карточка ретінде ұсыныңыз. Оқушылар деректерді оқып төмендегі зерттеу сұрағына жауап жазады.

1. Киіз үйдің түрі

2. Киіз үй жасауда қолданатын материал

3. Киіз үйдің ерекшелігі неде?

Киіз үйдің тарихы туралы видео

https://www.youtube.com/watch?v=dm7TkFUX6-E&t=5s

Өзбекәлі Жәнібектің «Жолайрықта»

1253-1255 жылдары Қазақ жерін басып өткен француз елшісі Рубруктың айтуы бойынша ...«Олар тұратын үйлер ағаш кеспектерінен құрастырылып,  бұтақтармен шабақталған, төбесінде жоғары қарай мойнын созып, ықшамдана түсетін оттықтікі сияқты дөңгелек түтігі бар арба үстіне орналастырылып, киізбен қапталады екен».

Ата-бабамыздан жеткен асыл мұрамыз туралы саяхатшы

С. Руденко: «Қазақтың киіз үйі құрылымдық жағынан осы уақытқа дейін көшпелі халықтардың бірде-біреуі асып түсе алмаған, жылжымалы баспананың ең жетілдірілген түрі болып табылады»

ғалым А.Сейдімбек: «Киіз үй көшпелі өмір салттың негізгі алғышарттарының бірі болғандықтан ұдайы жетіліп, ұдайы шыңдалып, ұдайы сәулеттеніп отырды. Бұл ретте, киіз үйді көшпелілердің ғасырлар бойғы өмірлік тәжірибесінің, ой өрісінің, талғам-танымының және шеберлік-шалымының  ең жарқын айғағы деуге болады»

Сол өлкені (қазіргі қазақ жерін) мекен ететін елдің үстіне үй тігілген арбасын Ибн Батутта былай суреттеген: “Дөңгелекті құрылғыны олар “арба” деп атайды. Кеп дөңгелекті арбаның үстіне тұрғызғаны – бір-біріне қайыспен байластырылған ағаштардан құрастырылған күмбез сияқты қаңқа”

Сабақтың соңы

5 мин

БББ кестесін толтыру

Рефлексия 5 мин

Үй жұмысы: «Киіз үй» 50-70 сөз

Критерилері

Киіз үйдің құрылысы

Киіз үйдің ішкі жабдығы

Киіз үйдің маңызы

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Қабілеті жоғары оқушыға қосымша деректермен жұмыс.

Жеке және топтық тапсырмалар беру арқылы

Көзге жаттығу және үзіліс кезіндегі қауіпсіздік

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?