Бөлімі:

Жарық құбылыстары

Педагогтің аты-жөні:

Құлманова М.Ж

Күні:

08.05.2025ж

Сыныбы: 8 «А»

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Көз - оптикалық жүйе, көздiң көру кемшіліктері және оларды түзету әдiстері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.5.1.15 – көздің алыстан көргіштігі мен жақыннан көргіштігін түзетуді сипаттау

Сабақтың мақсаты:

Көздің алыстан көргіштігі мен жақыннан көргіштігін түзетуді сипаттайды;

Құндылықтарға баулу

Бірлік және ынтымақ: топпен топтық тапсырмаларды орындап, басқалармен бірлескен жұмыстың нәтижесін қорғай алады.

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, сабаққа дайындығын тексеру

Психологиялық дайындық: Тренинг «Достық импульсы»   Оқушылар шеңбер бойымен тұрып, әрбір бесінші оқушы сыныптастарына жақсы тілек айтады да шеңбер бойымен келесі оқушының қолын қысады.

Топқа бөлу.

Flippity.net платформасы арқылы 3 топқа бөлу.

Үй тапсырмасын сұрау.

Линзалар.Жұқа линзаның формуласы. «Wordwall» платформасы арқылы сұрақтар беріледі.

1.Екі сфералық бетпен шектелген мөлдір шыны денелерді қалай атайды?

2.Линзаның оптикалық күшінің формуласы қандай?

3. Линза фокусында бас оптикалық оське перпендикуляр орналасқан жазықтық қалай аталады?

4.Жинағыш линзаларға жататыны:

5.Жұқа линзаның формуласы қайсы?

6. Сызықтық үлкейтудің формуласы қайсы?

7.Фокус аралығы 25см линзаның оптикалық күші неге тең?

8.Бас оптикалық ось дегеніміз...

9.Формуладағы d әрпімен не белгіленген?

10.Формуладағы f әрпімен не белгіленген?

Оқушылар бір-біріне тілек айту арқылы жақындасады, көңіл-күйін көтереді және бауырмалдығын оятады

Оқушылар 3 топқа бөлінеді

Оқушылар үйге берілген тапсырма бойынша сұрақтарға жауап береді

Дескриптор:

1.Екі сфералық бетпен шектелген мөлдір шыны денелердің атын айтады;

2. Линзаның оптикалық күшінің формуласын табады;

3. Линза фокусында бас оптикалық оське перпендикуляр орналасқан жазықтықты айтады;

4. Жинағыш линзаларға қайсысы жататынын айтады;

5. Жұқа линзаның формуласын табады;

6. Сызықтық үлкейтудің формуласын табады;

7. Фокус аралығы 25см линзаның оптикалық күшін есептеп табады;

8.Бас оптикалық осьтің анықтамасын табады;

9. Берілген формуладағы d әрпімен не белгіленетінін айтады;

10. Берілген формуладағы f әрпімен не бегліленетінін айтады.

ҚБ: Оқушылардың жауаптарына сәйкес мадақтау,ынталандыру сөздері арқылы бағалау жүргізіледі.

Flippity.net

https://wordwall.net/resource/53417015/%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D0%BA%D2%AF%D1%88i-%D0%B6%D2%B1%D2%9B%D0%B0-%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B

Сабақтың ортасы

7 минут

10 минут

5 минут

10 минут

Жаңа сабақ

«Кинометафора» әдісі Оқушылардың жаңа сабаққа дайындығын тексеру мақсатында бейнежазба көрсетіледі..

Мұғалім түсіндірмесі

Көз - күрделі оптикалық жүйе болып саналады. Көз алмасының тор қабатында (сетчатка) нəрсенің кішірейтілген, шын, төңкерілген кескіні пайда болады. Көздің оптикалық жүйесі: қасаң қабық, су тəрізді сұйық, көз бұршағы (қос дөңес линзаға ұқсас мөлдір серпімді дене), көз алмасының ішкі бөлігін толтырып тұратын қоймалжың сұйық шыны тəріздес дене. Көздіӊ диаметрі: ≈ 22 мм; Көз бұршағының сыну көрсеткіші ≈1,44; Көздіӊ оптикалық күші ≈58 дптр. Көз нəрсенің орналасу қашықтығына байланысты өзінің оптикалық күшін рефлективті өзгертуі мүмкін. Бұл процесс аккомодация деп аталады. Жақыннан көргіштік - көздің алыстағы нүктесі шекті қашықтықта орналасады жəне күш түсірмей қараған кезде (босаңдық кезінде) кескін торламада емес, оның алдында пайда болады. Көздің бұл ақауы жақыннан көргіштік деп аталады. Осы ақауды түзету үшін шашыратқыш линзалары бар көзілдірік киеміз. Алыстан көргіштік - көздің жақындағы нүктесі алыстап кетуіне алып келетін көздің ақауы. Күш түсірмей қараған кезде (босаңдық кезінде) кескін торламада емес, оның сыртында пайда болады. Осы ақауды түзету үшін жинағыш линзалары (D>0) бар көзілдірік киеміз.

Топтық жұмыс

1-топ. Көздің құрылысын түсіндіреді;

2-топ. Жақыннан көргіштікті сипаттап,түзету жолын түсіндіреді;

3-топ. Алыстан көргіштікті сипаттап, түзету жолын түсіндіреді;

Жұптық жұмыс.

1-жұп. «Зерттеушілік жоба» әдісі арқылы кестені толтырады

2-жұп. «Зерттеушілік жоба» әдісі арқылы кестені толтырады

Жеке жұмыс

«Ұшқыр ой» әдісі арқылы құрылымдалған тапсырма беріледі.

Kөзілдірік

Mарат ауылына баратын болды. Ол қарындасы мен атасының көздері нашар көретінін есіне түсіріп, оларға көзілдірік сатып алуды шешті. Қарындасымен телефон арқылы сөйлесіп, қарындасы оған кітапты көзінен 20см арақашықтыққа қойып жақсы оқитындығын айтты. Мараттың атасы кейбір бейнелерді бұлыңғыр немесе анық емес көретінін айтатын еді. Атасына оптикалық күші 0,5дптр көзілдірік алды.

1-сурет.Атасының көзінің ақауы 2-сурет.Қарындасының көзінің ақауы

1.Aтасының көзінің ақауы

1. А.Алыстан көргіштік В.Саукөз

2. С.Астигматизм Д.Аккомодация

3. Е.Жақыннан көргіштік

2.Aтасының көзәйнегінің линзасының фокустық қашықтығы

А. 3 м В. 2 м С. 2,5м D. 0,5 м E. 1м

3.Aтасының көзәйнексіз анық көру қашықтығы

А. 29 см В. 18 см С. 15 см D. 20 см E. 10 см

4.Қарындасына қажетті көзәйнектің оптикалық күші

1. А. 1дптр В. -1дптр

2. С. -2дптр Д. 2дптр Е. -2,5дптр

5. Қарындасының көзінің ақауы

А. Алыстан көргіштік В. Саукөз

С. Астигматизм Д. Аккомодация

Е. Жақыннан көргіштік

6.Aтасының көзінің ақауын түзету үшін линзаның қандай түрі керек?

А. Жинағыш В. Шашыратқыш

С. Жинағыш және шашыратқыш Д. Ойыс - дөңес

Е. Дөңес – ойыс

7. Қарындасының көзінің ақауын түзету үшін линзаның қандай түрі керек?

А. Жинағыш В. Шашыратқыш

С. Жинағыш және шашыратқыш Д. Ойыс - дөңес

Е. Дөңес - ойыс

8. Егер Мараттың атасының көзәйнегінің оптикалық күші 2дптр болса, онда фокустық қашықтығы қандай болады?

А. 0,2м В. 0,5м С. 1м Д. 1,2м Е. 1,5м

9. Егер Мараттың қарындасы кітапты көзінен 15см қашықтықта қойып жақсы оқитын болса, онда оның көзәйнегінің оптикалық күші қандай болғаны?

А. 8дптр В. 4дптр С. 6дптр Д. 5дптр Е. 7дптр

10. Адамның көз алмасы неше қабықпен қоршалған?

А. 1 В. 2 С. 3 Д. 4 Е. 5

Оқушылар бейнежазбаны көреді.

Оқушылар дәптерге термин сөздерді жазады.

Оқушылар оқулықтағы мәтінмен жұмыс жасайды. Топ ішінде талқылайды. Топтық жұмысты қорғайды.

Оқушылар жұппен тапсырманы орындайды.

Оқушылар құрылымдалған тапсырманы жеке орындайды.

Дескриптор:

-Топтық жұмыстағы белсенділіктің болуы;

-Топтық жұмысты қорғау тәртібін сақтауы: уақыт және әдептілік

-Мазмұнның толық ашылуы

ҚБ: «Сыншы топ» әдісі арқылы бір топ екінші топты бағалайды

Дескриптор:

1.Көздің көру кемшіліктерінің түзету жолдарын жазады;

2.Көзілдіріктің пайдасын жазады

ҚБ: Жасаған жұмыстарына, зерттеулеріне сәйкес мадақтау, ынталандыру сөздерімен мұғалім бағалау жүргізеді

Дескриптор:

1. Aтасының көзінің ақауын табады – 1б;

2. Aтасының көзәйнегінің линзасының фокустық қашықтығын анықтайды – 1б;

3. Aтасының көзәйнексіз анық көру қашықтығын табады – 1б;

4. Қарындасына қажетті көзәйнектің оптикалық күшін анықтайды – 1б;

5. Қарындасының көзінің ақауын табады – 1б;

6. Aтасының көзінің ақауын түзету үшін линзаның қандай түрі керек екенін анықтайды – 1б;

7. Қарындасының көзінің ақауын түзету үшін линзаның қандай түрі керек екенін табады – 1б;

8. Егер Мараттың атасының көзәйнегінің оптикалық күші 2дптр болса, оның фокустық қашықтығын анықтайды – 1б;

9. Егер Мараттың қарындасы кітапты көзінен 15см қашықтықта қойып жақсы оқитын болса, онда оның көзәйнегінің оптикалық күшін табады – 1б;

10.Адамның көз алмасы неше қабықпен қоршалғанын табады – 1б.

ҚБ: 10 балл

Бейнежазба

https://www.youtube.com/watch?v=aTgdRekJbrs

Презентация

8 сыныпқа арналған оқулық.

Суреттер, көздің макеті

Тапсырма бар парақша

Тапсырма бар парақша

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия.

«Активатор 3.2.1.» әдісі арқылы

1.Мен білетін 1 мәлімет...

2.Мен бөлісетін 2 мәлімет...

3.Маған құнды болған 3 мәлімет...

Бағалау. 10 баллдық жүйе бойынша бағалау жүргізу

Үй тапсырмасы. Тақырыпты оқу.

Оқушылар бүгінгі сабақ бойынша өз ойларын ауызша айтады.

Мұғалім оқушылардың сабақ барысындағы жауаптарын,жұмыстарын қорытындылап кері байланыс жасап,балдық жүйемен бағалайды.

Ең жоғары балл 10 балл

Оқушылардың сабақ барысындағы іс-әрекетіне мұғалім кері байланыс беріп, бағалайды.

«Бүгінгі сабақта тапсырмаларды толық әрі, дұрыс орындай алдың, «Сен жетістіктерге жетудесің !»

8 сыныпқа арналған оқулық.