Күй
атасы – Құрманғазы
Сабақтың
мақсаты:
1.Күй
атасы Құрманғазы мен оның шәкірті Дина
жөнінде терең мағлұмат беру. Өнер адамына
құрмет сезімін тудыру.
2.Оқушыларды
ән-күйлер тыңдау арқылы әуендік
сезімталдығын арттыру, есте сақтау,
қиялдау, ойлау қабілеттерін дамыту.
3.Өнерді
құрметтеуге, өзін-өзі ұстауға,
адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың
түрі:
Аралас сабақ
Сабақтың
көрнекілігі:
Құрманғазы суреті, топтастыру,
мақал-мәтелдер, психологиялық тренинг.
Сабақтың
барысы:
I.Ұйымдастыру
кезеңі
II.Психологиялық
дайындық
Үлкендерге
сіз,
Кішілерге
біз.
Әдеппенен
бас иіп,
Сәлембердік
біз!
III.
Жаңа сабақ
Психологиялық
тренинг
Ән
Өнер
Жыр
Би
Күй
Күй
– домбырада және басқада халық
аспаптарында орындалатын музыкалық
шығарма.
Күйші–
күй шығарып, оны домбырада ойнайтын
адам.
Күйлер–
тақырыбы
мен мазмұнына қарай аңыз күйлер, тарихи
күйлер, лирикалық күйлер, психологиялық
күйлер болып жүктеледі.
Ұлы
күйшілер жақын адамдарына арнап күй
шығарған. Мұндай күйлерді «арнау күйлер»
деп атайды. Соның бірі – Құрманғазының
анасына арнаған «Аман бол шешем, аман
бол!» күйі. Торы атты ертіп, жолға
Құрманғазы үйден шығар алдында домбырасын
қолына алады да, қоштасып бір күй тартады.
Шығарып салуға жиналған достары күйдің
атын сұрамай-ақ білді. Өйткені, бірінші
бастамасының өзі «Аман бол шешем, аман
бол!» деп айтып тұр еді.
АтасыАлқа
Батыс
Қазақстан
Күйші
композитортор
Құрманғазы
Сағырбаев
Алғашқы
ұстазы-Ұзақ.
Әкесі
Сағырбай
«Ақсақ
киік», «Адай»,
«Қайран шешем»,т.б. күйлері бар.
1818
– 1889 жж
Күй
тыңдау
Құрманғазы
жасынан домбыраға әуес болды. Ол Ұзақ
күйшіден тәлім алып, есейген шағында
домбырашылық, күйшілік шеберлігін
танытты. Атақты күйші ретінде қазақ
даласына таралды. Ол 71 жасында қайтыс
болды.
Атақты
күйші Динаға «Қайран шешем» күйін
үйретіп отыр еді. Сырттан аттың дүбірі
естілді. Құрманғазыны тұтқынға алып,ол
домбырасын Динаның қолына ұстатады.
«Мұрамды саған тапсырамын, халқыма
жеткіз», дейді.
Жұмбақтар
шешу.
Ұзын
мойын,
Екі
ішек
Қатар-қатар
текпішек.
Басып
көрсең бір-бірлеп,
Үн
шығады бір-бірлеп.
(Домбыра)
Домбыра
бөлшектерімен таныстыру.
Басы
Құлағы
Пернелері
Тиегі
Домбыра
Шанағы
Мойны
Ішегі
Мақал-мәтелдер
1.Өнерліге
- өріс кең.
2.Өнерлі
бала сүйкімді.
Домбыра
боындағы әлеуметтік қызмет
1.Домбыра
– еңбекқорлыққа үйретеді.
2.Домбыра
– шежірені білуді талап етеді.
3.Домбыра
– адамның ішкі-жан дүниесін емдеп,
көңілін көтереді, денсаулықты нығайтады.
4.Домбыра
– иманды болуға жол ашады.
5.
Домбыра – әдебиеттің дамуына ықпал
етеді.
6.
Домбыра – жарысу мен таласуға, ізденуге
баулиды.
Сабақты
қорытындылау:
Қазақтың
ұлт аспабын ата?
Күй
көбінесе қандай аспаптарда орындалады?
Домбыраның
құрылысын ата
Күйші
деп кімді атаймыз?
Құрманғазы
кім?
Оның
шәкірті кім?
Құрманғазының
қандай күйлерін білесің?
Тілек
айту:
Деніміз сау болсын!
Өнерлі
болайық! Әнші, биші, күйші болыңыздар!