Сынып

4

Күн

Пән

Музыка

Сағат

Тақырып

Күй дәстүрінің шежіресі-Қали Жантілеуов

Мақсат

Қали Жантілеуовтың шығармашылығымен танысу.

А) білімділік: Күй дәстурінің шежіресі - Қали Жантілеуовтың өмір баянымен және шығармашылығымен танысу; Құрманғазының «Адай» күйінің тарихымен танысу.

Б) дамытушылық:Оқушылардың музыкаға және күй дәстуріне деген қызығушылығын арттыру ,музыкалық қабылеттерін , ән айтуын дамыту

В) тәрбиелік:Қазақ халқының күй дәсүрінің әсемділігін, сұлулығын сездірү рұхани байлығымызға деген сүйіспеншілік сезімін тәрбиелеү

Көрнекілік

Қали Жантілеуовтың партреті, видеослайд, домбыра

Әдіс-тәсіл:

әңгіме әдісі арқылы

Өткен сабақты қайталау:

Үй тапсырмасын тексерү арқылы білімдерін сынау, оқушылардың бір-біріне деген көз қарасын бақылау

Сабақтың барысы :

1. Ұйымдастыру кезеңі

2. Жаңа сабақ

Жағымды көңіл күй тұғызу, ынталандыру

Әр бір өңірде өзіндік орындаушылық мекткеп қалыптасқан. Әнші күйші сал-серілердің шәкірттері арқылы халық музыкасы жалғасын тапты.Ұлы Мәмен күйшінің шәкірті болған Қали-ХХ ғасырдағы дәстүрлі орындаушылық мекткепті жалғастырушы. Қали Жантілеуовтың орындауындағы көптеген күйлер бүгінгі орындалып келе жатқан күйлердің классикалық түрінің қалыптасуына негіз болды. Құрманғазының дәстүрлі мектебінің жалғасуы жайлы шежіре дерек:

Құрманғазы

Мәмен Дина

Қали Оқап

Қаршыға Шәміл Тұяқ Абдулхамит Айтжан

Ахмедияров Әбілтаев Шамелов Райымбергенов Тоқтағанов

Осындай күші-орындаушылардың арқасында ұстаздан шәкіртке ұластырған төрт ұрпағы Батыс Қазақстан күйшілік мектебінің сақталуына негіз болды.

Қали Жантілеуовтың орындауында Құрманғазының «Адай» күйі. Құрманғазының «Адайы» -тартыс күй, күдің қағыс иірімдері қиын, құрылысы жағынан күрделі, өте жүрдек екпінмен орындалады.Тартыста Құрманғазы осындай қиын күй орындап жеңіп шыққан екен.

Қали Жантілеуов туралы оқушыларға қысқаша мағлумат беріп болғаннаң кейін жалпы қазақ халқының күй дәстүріне, (жанрына) оқушалардың қызығушылығын,жағымды көңіл күйін,музыкалық қабылетін дамыту.Осы мақсатта музыка пәнінің муғалімі өзінің орындауында домбыра аспабымен Қали Жантілеуовтың кем дегенде бір шығармасын нотаға карап не болмаса жатқа орындап берү. Ондай мүмкіндік болмаса домбыра аспабының ұстазын яғни домбыра үйірмесінің муғалімің комегіне жүгінген әбден мүмкін.Ол болмаса аудиофонограммамен, үнтаспаның көмегімен немесе интернет жүйесіндегі сайттардың көмегімен оқушыларға қазақтың күй өнерін тамашалап қызықтыруға болады. Музыка тыңдау арқылы оқушыларға музыка тыңдау мәдениетін бойларына сіңірү әр музыка мұғалімің үлкен алға қойған міндеті мен талабы.

Оқушылар сіздердің араларыңызда домбырп аспабының үйірмесіне қатысатын балалар бар ма? Ендеше кел ортаға өнеріңді көрсет. Осылайша оқушылардың бойындағы өнерлерін, білімдерін,жақсы үлгі ретінде барлығының назарына салып бағалап, кастерлеү ұстаздың үлкен шеберлігіне байланысты бір талап,міндет,және ұстам.

Сабақты бекіту

Сұрақтармен Жұмыс.

1. Қалидың ұстаздары кімдер болды.

2. Қали Жантілеуов кімнің күйін жеткізді.

3. Қали Жантілеуов Құрманғазының «Адай» күйі жайлы не деп баяндады

4. Тартыс дегенді қалай түсінесің.

5. Құрманғазының басқа қандай күйлерін білесің.

Қазақ халқының күй жаныры (аспаптық музыкасы),туралы оқушылар арасында әңгіме қурап ,қызығушылығына қосымша көмек беріп, күй ,аспаптық музыка туралы түсініктерін кеңейтү.

Үй жұмысы :

Қали Жантілеуов туралы тағы да қандай бір мәлімет немесе біз білмейтін мағлуматтар іздеп көрү.

Сабақты бағалау :

Домбыра аспабында ойнаған және сабақта белсене қатысып отырған , үй жұмысын дұрыс орындап көзге түскен оқушыларға бестік баға қойып, қалған оқушыларға үлгі ретінде дәріптеү,бағалау үгіттеп насихаттау.