Күн мен түн қалай ауысады?

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Жаратылыстану

Бөлім:

Жер және ғарыш

Педагогтің аты-жөні:

Кашаганова Г.М

Күні:

Сынып:

3

Сабақтың тақырыбы:

№22 сабақ. Күн мен түн қалай ауысады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

3.4.3.1 Жердің өз осінен айналуының салдарын түсіндіру

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін, артықшылығы мен кемшілігін анықтау;

3.1.2.2 жүргізілген эксперимент нәтижесін құрылған жоспарға сәйкес көрсету мен қорытынды жасау;

Сабақтың мақсаты

Күн мен түннің ауысу себептерін тәжірибе арқылы түсінеді

Күннің тәуліктік жолы қалай өтетінін біледі

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ

тың басы

2 минут

Өткенді пысықтау

3 минут

Сабақ

тың ортасы

25 минут

Сергіту сәті

2 минут

Сабақты қорыту

8 мин

Кері байланыс

5 минут

Амандасу, сыныпты түгендеу

Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Күн мен түн»ойыны

Өткенді пысықтау

Ғарыш зерттеулері бізге не береді?

-Ғарышқа алғаш рет қай дене ұшты?

- Ең алғашқы ғарышкер кім?

- Орбиталық стансының маңызы неде?

Сұраққа жауап тап және оны түсіндір.

Құндылық мақсаты:

«Миға шабуыл»әдісі

-Балалар, күн мен түн қалай ауысады деп ойлайсыңдар?

-Қай кезде жарық болады?

-Егер Жер қозғалмаса, не болар еді?

Жаңа тақырып

Жаңа тақырыпты бастамас бұрын сендермен мына суреттерге нащзар аударайық

1-тапсырма

«Суреттер сөйлейді» әдісі

-Суреттерден нені көріп тұрмыз?

-Пейзаж деген не?

-Суреттер несімен ерекшеленеді?

-Мына суреттердің әр қайсысына қандай ат қоюға болады?

Суреттерді сипаттау.

Ендеше бәріміз бейнероликке назар аударайық.

Бүгінгі біздің сабағымыз

Күн мен түн қалай ауысады?

ЕБҚ

Тәулік мезгілдерін сағатпен өрнекте

Мысалы: таң- 6:00-10:00

Күндіз- 10:00- 12:00

Түс- 12:00-15:00

Кеш 15:00-18:00

Түн- 18:00-24:00

Ұжымдық жұмыс

ФС тапсырмасы

2-тапсырма

«Мен зерттеушімін» әдісі

Қажет ресурстарды тарату. Теллурий немесе үстел шамы мен глобус. Зерттеу екі кезеңнен тұрады.

Бірінші кезең.

Зерттеу жүргізуге арналған нұсқаулық

Күн мен түннің біртіндеп алмасуын көрнекі көрсету үшін Жердің Күннің айналасындағы жылдық қозғалысын және Жердің өз осінен тәуліктік айналымын көрсету

• Глобусқа Алматының немесе жергілікті жердің орналасуын анықтап, жапсырма жапсыру. Шамды қосу, глобусты ақырын айналдыру.

• Глобусты тоқтату. «Алматы қазір Күннің тікелей сәулесінің астында орналасқан деп айтуға болады ма? Алматы тұрғындарына қазір Күн жақсы көріне ме?» (жоқ, Күн енді ғана көрініп шығып келе жатыр).

Оқулықпен жұмыс:

ЕҚБ

Глобусты барынша жарық түсетіндей етіп айналдыру.

Қазір қалада тәуліктің қай мезгілі?

Күн сәулесі қалай түседі?

Глобусты Алматыны оның жарық түспейтін жағында болатындай айналдыру. «Енді не айтуға болады? Алматы тұрғындары қазір Күнді қалай көріп тұр?» (көкжиектің астында).

Топтық жұмыс

3-тапсырма

Екінші кезең. Модельдеу

Зерттеу жүргізуге арналған нұсқаулық

Төрт немесе сегіз баладан тұратын топтарға бөліну. Парақ тарату. Көкжиек сызығы бейнеленген және жоғарғы бұрышында көкжиектің төрт бұрышына бағытталған бағыттама көрсетілген үлгіні көрсету.

Топтың әр мүшесіне тірек сөздерді тарату.

Осы тірек сөзге байланысты парақтың тиісті бөлігіне Күнді салу (Мысалы, Күннің шығуы – шығыста, көкжиектің астында. Талтүс – жоғары, шамамен парақтың ортасында. Күннің батуы – батыста, көкжиектің астында. Түн ортасы – Күн жоқ).

Әр топ жартылай дұрыс шеңбер құрып, өз суреттерін бір сызық бойында болатындай етіп көтеруі тиіс. Осылайша Күннің тәуліктік жолының болжамды траекториясы жасалуы тиіс.

Қорытынды жасау. Күннің аспан бойымен тәулік ішінде қалай қозғалатынын бақылайды, көреді, түсінеді. Зерттеу жұмысынан кейін алынған Күннің тәуліктік жолын диаграмма-графика түрінде бейнелеу.

4- тапсырма

Сабақты қортыныдылай келе «Анықтама» айдары бойынша берілген шаманы анықтиайық. Әр өлшемде қандай бірлік қолданылады.

• Жыл неден құралады?/айдан/

• Апта ше?/күннен/

• Сағат ше?/минуттан/

• Тәулікті қандай бөліктерге бөлуге болады?/төрт бөлікке бөлуге болады: таңертеңгі уақыт, түс мезгілі, кешкі уақыт, түн/

Үй тапсырмасы

«Глобус» әдісі

Глобуста полюстерді көрсету. Олардан Жер осі өтеді.

Біліп кел.

Тапсырма:

1.Олардың орналасуында қандай ерекшелік бар? (остің көлбеу болу себебінен бұл жерлерге Күн сәулесі ұзақ уақыт бойы түседі немесе керісінше, мүлде түспейді.).

2.Поляр күні мен поляр түні туралы не білесіңдер? (Поляр түні түн деп аталғанымен, ол ымыртқа ұқсайды. Күн көкжиектен көп түспейді де, сәулелері көрініп тұрады)

Кері байланыс

Оқушылар амандасады

«Күн мен түн» ойынын ойнайды

Өткенді пысықтайды

Балалар жауап береді

Суреттерді анықтайды, ат қояды,сипат

тап айтады

Бейнеролик көреді

Жеке жұмыс жасайды

Тапсырманы орындайды

Зерттеу жұмысын жүргізеді

Оқулықтағы берілген тапсырмаларды оқиды

Жеке жұмыс жасайды

Зерттеу жүргізеді

Тапсырманы орындайды

Шамаларды анықтауға берілген тапсырманы орпындайды

Үй тапсырмасын алады

Кері байланыс жасайды

Дескриптор:

Ғарыш зерттеулерінің пайдасы туралы біледі-1б

Дескриптор:

Суреттерді анықтайды-1б

Суреттерді тәулік бөлігі ретінде дұрыс ретпен атап,орналастырады-1б

Тамаша жұмыс!

Дескриптор:

Зерттеу жүргізуге арналған нұсқаулық бойынша жұмыс жасай алады-1б

Глобуспен жұмыс істеуді біледі-1б

Сен мықтысың!

Дескриптор:

Оқулықтағы берілген тапсырмаларды оқи алады-1б

Тірек сөздерді пайдаланып жұмыс жасай алады-1б

Тамаша жұмыс орындадың !

Дескриптор:

Тәулік мезгілін атай алады.

Күнді қалай көріп тұрғанын біледі-1б

Дескриптор:

Күннің тәуліктің жолын сызбаға түсіре алады.

Тәулік атауларын атайды-1б

Мен сендерге сенемін!

Дескриптор:

Әр өлшемнің бірліктерін атайды-1б

«Аралдар» әдісі

Суреттер

Оқулық

Жұмыс дәптері

Интерактивті тақта

Суреттер

Оқулық

Оқулық

Оқулық

Суреттер

Оқулық

Кері байланыс тақтасы