"Күрделі шарттар" тақырыбы бойынша сабақ жоспары

Сабақ кезеңдері

Мұғалімнің іс - әрекеттері

Оқушылардың іс - әрекеттері

І. Ұйымдастыру кезеңі

Тренинг

2 мин

• Сәлеметсіздер ме, достар! Сабағымызды ерекше түрдегі тілек-амандасудан бастауды ұсынамын. Ісіміз сәтті болсын!

• Тілек қысқа да нұсқа болуы керек және аз сөзбен.

Амандасады, шаттық шеңберін құрып бір-бірлеріне допты лақтыру арқылы тілек айтады. «Сәттілік серік болсын!», «Арайлап атсын әр таңың!», «Баршаңызға мейірімділік тілеймін!»т.с.с.

ІІ. Үй тапсырмасын

сұрау

8 мин

Карточкамен жұмыс

Информатикалық жаттығу

(көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қою)

1. Шартты алгоритмдерді үш тәсіл - ________________және_________арқылы программалауға болады.

2. Ауысу операторы былай жазылады: ______________

3. Шартты оператор программалау тілінде былай жазылады: ______________

4. ______________операторлық жақшалары, бірнеше операторды бір операторлық блокқа біріктіреді.

5. ______________сөзінің алдына нүктелі үтір қоюға болмайды.

6. Толық шартты оператор ______шартынан және екі тармақталған: оң - ____және теріс - _______тұрады.

(ауысу операторы, шартты оператор, GOTO <таңба>, таңдау операторы, IF <шарт> Then <1-оператор> Else <2-оператор>, Else , BEGIN…END, IF, THEN, ELSE)

Карточкамен жұмыс атқарады.

1. Шартты алгоритмдерді үш тәсіл – ауысу операторы, шартты оператор және таңдау операторы арқылы программалауға болады.

2. Ауысу операторы былай жазылады: GOTO <таңба>.

3. Шартты оператор программалау тілінде былай жазылады: IF <шарт> Then <1-оператор> Else <2-оператор>.

4. BEGIN…END операторлық жақшалары, бірнеше операторды бір операторлық блокқа біріктіреді.

5. Else сөзінің алдына нүктелі үтір қоюға болмайды.

6. Толық шартты оператор IF шартынан және екі тармақталған: оң - THEN және теріс – ELSE тұрады.

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру

10 мин

Кейбір тармақталған құрылымдарда бір логикалық өрнек арқылы шарт қоюға мүмкіндік болмайды.

Мысалы, шарт:

10 < a < 100 (1)

қатар орындалатын, екі шарттан тұрады:

a >10 және a < 100.

Осы жағдайда шарттар «және» жалғаулығымен байланысады. Осындай шарттар күрделі деп аталады.

Күрделі шарттарды программалау тілінде жазу үшін, мына логикалық амалдар қолданылады:

and - логикалық «және»;

or - логикалық «немесе».

Логикалық шарттар салыстыру амалдарынан басымдырақ болғандықтан, қарапайым шарттар міндетті түрде жақшаға алынады.

Сонда (1) мынадай түрге ие болады:

If(а>10) AND (а<100)

Мысалы:

а, b, с бұрыштары бар үшбұрыш берілген. Үшбұрыштың түрін былай тексеруге болады:

if (а>90) or (b>90) or (с>90) then writeln('Yin- бұрыш - доғал');

if (а<90) and (b<90) and (с<90) then writeln('Ym- бұрыш - сүйір');

Түйін

• Күрделі шарттарды программалау тілінде жазу үшін, мынадай логикалық амалдар қолданылады: and - логикалық «және»; or - логикалық «немесе».

• Күрделі шарттағы қарапайым шарттар міндетті түрде жақшаға алынады.

• Таңдауды ұйымдастыру үшін Case операторы қолданылады.

Жаңа тақырыпты өз беттерімен оқулықтан оқып меңгереді, негізгі анықтамаларды дәптерлеріне жазып алады.

V. Сергіту сәті

2 мин

Көзге арналған тапсырмаларды орындау

Қимылдарды орындау

VI. Практикалық жұмыс

10. мин

ДК-де Free Pascal бағдарламасында берілген есептің бағдарламасын енгізіп, нәтижесін шығару.

Тапсырма: Бөлменің температурасы 50 градустан жоғары болса, “ыстық” сөзін, 25 градустан жоғары болса, “қалыпты” сөзін, ал 25 градустан төмен болса, “суық” сөзін экранға шығару керек.

Free Pascal бағдарламасында берілген есептің бағдарламасын енгізіп, нәтижесін шығарады.

program h;
var t:real;
begin
read(t);
if t>=50 then write(' ыстык ') else
if t>=25 then write(' калыпты ') else write('суык ');
writeln('t=',t);
end.

VII. Бекіту

7 мин

Оқулықпен жұмыс, 70 бет бақылау сұрақтарына жауап береді, тапсырмаларды орындайды.

Бақылау сурақтары мен тапсырмалар

1. Күрделі шартқа мысал келтіріңдер.

2. Күрделі шарттарда қандай логикалық амалдар пайдаланылады?

3. 1 < а ≤ 50 күрделі шартын программалау тілінде жазыңдар.

4. CASE таңдау операторында параметр рөлінде болатын айнымалының қандай типі бар?

5. Таңдау операторы қалай жұмыс істейді?

6. Қай жағдайларда таңдау операторын пайдалануға болады?

7. «а 0-ге тең емес» шартты өрнегін программалау тілінде қалай жазуға болады?

VIIІ. Рефлексия

2 мин

«Sms» әдісі.

Оқушыларға сабақтың қалай өткені туралы, ол қалай жемісті жұмыс істегені туралы мұғалімге хабарлама жазып, тақтада ілініп тұрған ұялы телефонға жабыстырады.

Сабақтың қалай өткені туралыөз ойларын жазады.

IX. Бағалау

2 мин

Оқушыларды сабақта орындаған жұмыстарына қарай бағалаймын.

Күнделіктеріне баға қойдырады.

Х.Үй жұмысы

2 мин

§12 оқу

Күнделіктеріне үй тапсырмасын жазып алады.