Күз - береке, күз - мереке!

№6 «Нұрай» бала бақшасы

Тақырыбы: «Берекелі Алтын күз!»

№5 «Наурыз» ортаңғы тобы.

Тәрбиешілер: Курмангожина К.К

Көкшетау қ.

Тақырыбы: «Берекелі Алтын күз!»
Мақсаты: Балаларға жыл мезгілдерінің айырмашылығы барын түсіндіру Олардың әрқайысы өз қызығымен ерекше. Күз айларының халыққа молшылық әкелетінін қуаныш сыйлайтынын жеткізу. Табиғатты сүюуге тәрбиелеу. Өнерге қызығушылықтарын дамыту,сөздік қорларын байыту.
Кейіпкерлер:Жүргізуші,Күз ханшайымы,Шалқан ертегісінің кейіпкерлері,балалар.
Балалар әдемі сазды әуенмен саз залына кіріп орналасады.

Жүргізуші: Келді міне алтын күз,
Сары шашты жарқын жүз.
Мол өнімді ісімен,
Таңдандырып халқын күз.

Армысыздар, ағайын, Сәлеметсіздер ме, қадірлі қонақтар! Бүгінгі «Наурыз» ортаңғы тобының дайындаған «Берекелі алтын күз» атты ертеңгілігіне қош келдіңіздер! Сіздерге әрқашан осы күз мезгіліндегідей молшылық тілейміз! Ал балалар, берекелі де ырысты алтын күз құрметіне арналған мерекемізді бастаймыз.

Глеб: Күздің қазан айында,

Алма, алмұрт піседі.

Жапырақтар сарғайып,

Сыбдыр - сыбдыр түседі.

Айару: Келеді көшіп комбайн,

Алтын дария егінді.

Жинап маржан бидайын,

Күзіміз неткен көңілді.

Юра: Жетті желмен алтын күз,

Жеміс жинау салтымыз.

Жиып - теріп болған соң,

Той жасайды халқымыз.

Анфиса: Сап - сары ғып даланы,

Бояпты ғой күз деген.

Құстар қанат қағады,

Қоштасқандай бізбенен.

Жүргізуші:Мерекеде сызылып ән салады

Ән айтып би де билеп жан салады

Бұл ұлы мерекеде ән салғанда

Бүкіл ел шапалақтап қарсы алады
«Ән» «Күз»
Жүргізуші: Жарайсыңдар, балалар! Балалар, тыңдандаршы, бұл не шу?

Күз бен жел кіреді:
Күз. Маған көмектесіңдер, көмектесіңдер.
Әуен: Сиқырлы
Жел: Ахалай, махалай суф! Күзді ұйықтатып тастайын.Қара бұлтымен

күзді жауып тастайды.
Жүргізуші:Жел сен неге күзді сиқырлап тастадын.Күз бізге керек, оны балалар тосып отыр.

Жел: Мен мықтымын, мен шапшаңмын мен күзді сыйқырлап тастадым. Олай болса, менің сұрақтарыма жауап берсеңдер алтын күзді босатамын.

-Балалар қазір жылдың қай мезгілі?

-Күзмезгілінденеше ай бар ?

-Күзмезгіліндеқандайерешеліктер бар?

Жарайсыңдарбалалар.Өтежақсы. Ендеше, уәдееткенімдей мен алтын куздібосатайын.

Жел: Ахалай, махалайсуф !Балаларсендермықтыекенсіңдер.Менкетейінсендергекедергіжасамайын.

Күз ханшайымы: Сәлеметсіздер ме балалар!
Балалар: Сәлеметсіз бе!
Күз ханшайымы: Уа, халайық, дархан далам армысын.
Табиғатым,жаны жайсаң тал мүсін.
Ханшайымы күздің бүгін келіп тұр,
Алмақшы боп бар халқымның алғысын.
Мен –Күз ханшайымымын, сіздерді көргеніме қуаныштымын.

Жүргізуші: қымбатты Күз ханшайымы!Біздің балалар да күз туралы тақпақтар мен өлеңдер айтады. Сізжайланыпотырып, балалардыңөнерінтамашалаңыз (Балалардыңқазақша, орысша, тақпақтары )
Айлин:                Гүлжайнағандаланың,

                            Жапырағысолыпты.

                            Таңырқадым, қарадым,

                            Танымастайболыпты.

Мариям:           Алтын, сары, қызыл, көк,

                            Алуан-алуанжапырақ.

                            Күзгібақтакүлімдеп,

                            Көзтартадыатырап.

П.Егор          О, алақай, тамаша,

                            Шашушашадыжапырақ.

                            Бақтыңішіалаша,

                            Аунармаедіжатып ап!

  Дима:       

 Өнімүйіптастадық,

                           Оқуды да бастадық.

                           Берекелі алтын күз,

                            Ашықболсынаспаның.

Аруна:            Күн шуаққа маужырап,

                        Жатыр еді атырап

                        Ағаштардан жамырап,

                        Ұшты кенет жапырақ.

Орманшы:Жұмыс қалай көбиген. Қаншажапырақтүсті. Мен олардыасғып жинап тастайын. Мен шыпырғыш алып бәрін сыпырып тастайын., Жапырақтарыжинап алайын.

(Сыпайы)орманшы:Қандай таза болды. Ал меніңкүзгіорманымдакімдер? Қаншақызжақсыжәнеұл! Сізмұндақалай пайда болдындар?

Жүргізуші. Орманшы, біз саңырауқұлақтарды, жидектерді іздеп, күзгі тамаша табиғатты тамашалау үшін тамаша орманға келдік.

Орманшы: қош келдіңіз! Ал сіз саңырауқұлақтарды жинауға келдіндермен , олай болса мен оларды жинауға рұқсат бермимін..

Жүргізуші: Олай болса бізде балалар дайындаған сңырауқұлақтар биі бар соңы тамашалайық.Мұмкін сіз содан кейін рұқсат беретін шығарсыз.

Би: «Саңырауқұлақ».

Орманшы: жақсы, билерін керемет! Енді саңырауқұлақтарды жинауға көмектесемін!

Жүргізіледі ойын "Кім көп саңырауқұлақтар жинайды "

Жүргізуші:. Орманшы, қараңызшы, біз сенің ормандарыңнан қандай әдемі саңырауқұлақтар тауып алдық!

Орманшы: маған сізбен өте ұнады, балалар! Бірақ маған кететін уақытым келді.
Жүргізуші: Күз ханшайымы, балалардың өнері ұнады ма?
Күз ханшайымы: Иә балалардың өнері ұнады ма?
Күз ханшайымы: Ия, балалардың барлығы да өнерлі екен. Ал ендеше ойын ойнайық.
Ән : «Жаңбыр»
Күз ханшайымы: Жарайсыңдар, балалар! Енді балалар, сендерге жұмбақтар жасырайын, шешуін табыңдар.
Жұмбақтар:
1.Жазда інге тығылып,
Жатқан қызыл түлкіні.
Құйрығынан қызыл түлкіні.
Құйрығыннан суырып,
Әкелді әжем бір күні (сәбіз)
2.Жайлы жұмсақ төсегім
Домаланып өсемін
Қабат-қабат тоным бар.
Қалай оны шешемін
Бұл не? ( Орамжапырақ)
3. Қалың киім ұнатады
Шешіндірсең жылатады. ( пияз)

Күз ханшайымы: Жарайсыңдар, балалар! Жұмбақты шеше алдыңдар.
Балалардың таппақтары:

С.Егор: Қарашы, күз келді, күз келді,

Сары алтын жауыпты іздерді.

Құс біткен керуен түзеді,

Көңілсіз неткен күз еді.

Хақназар Күзім-ау, күзім-ау!

Мінезің бұзық-ау

Жаңбырың сіркіреп,

Келгенің қызық-ау!

Кира: Сары теңге жапырақ,

Бояған ба көл бетін?

Тоңазыпты топырақ,

Ызғарлыекенжел де тым.

Милана:Кездескен сон күзімен,

Бұтағынан үзілген.

Ай жапырақ-сары алтын,

Айналаның бәрі алтын
Күз ханшайымы: Рахмет Мен өзіммен бірге ойын алып келдім. Кәне ойын ойнауға қалай қарайсыздар балалар.

Ойын: « Егін жинап аламыз»
( Осы кезде әуен ойналып Шалқан ертегісі басталады.)

Тәрбиеші: Ерте, ерте, ертеде. Бір кемпір мен шал өмір сүріпті. Олар үй

Күндердің бір күнінде шалқан күнің ыстық сәулесімен үлкен болып өсіпті. Осы кезде Атай шалқанға тамсанып қарайды.

Ата: Ой бәрекелді, менің еккен шалқаным үлкен болып өсіп қалыпты ғой.

Тәрбиеші: Осылай ата енбегіне қуанып шалқанды тартпақшы болады. Әрі тартады, бері тартады шалқанды жұла алмайды.Сөйтіп көмекке кемпірін шақырады.

Ата: Ойбай,шаршап кеттім, белім де ауырды. қой көмекке, кемпірімді шақырайын.

Кемпірім, кемпірім,келші қарашы шалқанымыз үлкен болып өсіпті, жалғыз өзім тарта алмай қалдым.Кел екеуміз бірге тартайық.

Кемпір: Ой шынында да, үлкен болып өсіпті ғой, кел тарсақ тартайық.

Тәрбиеші: Осылайша атаның артынан ұстап әрі тартады. Бірақ шалқанды орынан қозғалта алмайды. Кемпір қызың көмекке шақырады.

Кемпір: Қызым, қызым, бізге көмекке келші. Атаң еккен шалқанды жұла алмай жатырмыз.

Қыз: жарайды апа сізге көмектесейін.

Тәрбиеші: қыз көмекке келіп, шалқанды рет ретімен тартады. Бірақ күштері жетпейді. Сонымен көмекке итін шақырады.

Қыз: Ақтөс, ақтөс, көмекке келші.

Ит: Аф, аф, аф, көмектес, десендер көмектесейін.

Тәрбиеші:Ит қыздың етегінен, қыз кемпірдің етегінен, кемпір шалдаң, шал шалқаннан ұстап ары тартады, бері тартады, бірақ шалқанды суыра алмайды. Енді ит көмекке ит мысықты шақырады.

Ит: мысық, мысық бізге көмекке келші, атам еккен шалқанды жұла алмай жатырмыз.

Мысық: мияу, мяу, көмектесіп жіберейін.
Енді мысық көмекке тышқанды шақырады.

Тышқан: әрине көмектесіп жіберемін.
Олар, тарта, тарта шалқанды суырып алады.

Күз ханшайымы: Рахмет, балалар! Міне, меңін сыйлығым бір себет күз сыйы. Сендерге денсаулық шаттық және әкелсін!
Ән: «Жаңбыр»
Жүргізуші: Күз ханшайымы, саған мың алғыс. Бүгінгі сыйлығына рахмет. Бізге жыл айналып тағы келіңіз, біз сізді сағына күтеміз. Балалар, күз сыйлығын топқа барғасын бөлісеміз.
Мария: Астық жеміс жиылды,

Қамбамызға құйылды.

Ардақты күз мың алғыс,

Алдық өнім сыйыңды.

Элина Көбейді құт-береке

Астық толы қоймамыз.

Құтты болсын мереке

Алтын күзді тойлаймыз

Дамиля:                     Қуандырып біздерді,

                                Мерекелі күз келді.

                                Кел жемісті алтын күз,

                                Кемелденсін халқымыз.

Мансур:                    Жүзім, алма жинаймыз,

                               Алтын мақта тереміз.

                               Үлкендерді сыйлаймыз,

                                Көмектесе береміз

Адиль             Жайдары күз, жарқын күз

                                Аяулы күз, алтын күз.

                                Дәнге толы кең далам,

                                Дариядай шалқар күз.

Жансерік: Ұшты талдан жапырақ 

                                Сары көбелек секілді 

                                Аспандажайшатырлап

                                Тамшыжергесекірді 

Осы кезде әуен ойналып Күз ханшайымы қоштасып, шығып кетеді.

( Осы кезде найзағайдың күркірі естіледі)

Балалар, Күн жауғалы тұр, біз жауынан қорықпаймыз.

Дариға: Көк майсалы көрікті,
Алқаптағы көк егін.
Бұл күндері киіпті,
Сары жібек көйлегін.
Амир:
Күз айлары тамаша, 
Сабан тойы жараса. 
Жемісін мол сыйлаған, 
Қыркүйек, қазан, қараша, 
Ханза:
Ой, балалар, балалар,
Қоңырқай күз болыпты.
Қурап жапырақ солыпты,
Ел егінін орыпты

Фарида:
Біз кішкентай балдырған,
Сескенбейміз жаңбырдан.
Төбемізде қол шатыр,
Алдымызда жол жатыр

Жансерік

Берекесін сыйлауға,

Өлкемізге күз келді.

Жемістерін жинауға,

Шақырады біздерді.

Жүргізуші:Теңіздей тербетіле көл бетіне

Бишілер билеп кетті тербетіле.

Аққудай қалықтаған теңіздегі.

Бишілерімізді өнерлерін көрсетуде.

Би «Жапырақтар»
Жүргізуші: Күздің кереметі,байлығы өте көп. Біздің дастарханымыз дәнді дақылдарға, көкөністерге, жеміс-жидектерге толы болады,бірақ осы байлыққа жету үшін, көп енбек ету керек. Сондықтан сіздер енбекшіл, болуларыңыз қажет. Бүгінгі күз мерекесін жақсы тойладық.Әр отбасына бақ, береке әкелсін! Осымен «Берекелі алтын күз» атты ертеңгілігіміз аяқталды, сау болыңыздар