Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Жұқа линзаның формуласы. Линзаның көмегімен кескін алу.

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Мектеп:№40 ОМ КММ

Жарық құбылыстары

Күні: Мұғалімнің аты – жөні: Бурибасова Гулжамал

Аманжановна

Сынып: 8 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Жұқа линзаның формуласы. Линзаның көмегімен кескін алу.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.5.1.11- жұқа линза формуласын есептер шығару үшін қолдану;

8.5.1.12 – линзаның сызықтық ұлғаю формуласын сандық және графиктік есептер шығару үшін қолдану.

8.5.1.13 – жұқа линзада сәуленің жолын салу және кескінге сипаттама беру.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар үшін: Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Жұқа линзаның формуласы. Линзаның үлкейтуі туралы жалпы мағлұмат алады.

Оқушылардың басым бөлігі үшін:Жұқа линзаның формуласын,сызықтық ұлғаю формуласын қолданып,белгісіз шамаларды анықтайды,сандық және графиктік есептер шығарады.

Кейбір оқушылар үшін:Линзаның сызықтық ұлғаю формуласын пайдаланып,сандық және графиктік есептер шығарып,линза көмегімен әртүрлі кескіндерді алуға болатындығын түсінеді.

Бағалау критерийі

●Линзаның оптикалық күші. Жұқа линзаның формуласы. Линзаның үлкейтуінің формулаларын біледі.

●Жұқа линза формуласын,оптикалық күшін, линзаның үлкейтуін есептер шығару үшін қолданады.

●Жұқа линзада сәуленің жолын салады және кескінге сипаттама береді

●Жұқа линзаға байланысты графиктік есептер шығарады.

Тілдік мақсаттар

Бөлімнің ұғымдары мен терминдерін түсінеді және қолданады. Физикалық терминдердің айтылым, жазылым,оқылымын үш тілде көрсету, оқушының есте сақтау қабілетін қалыптастыру.

Пәндік терминдер бойынша сөздік:

Құндылықтарға баулу

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы:

• еңбек және шығармашылық;

• ынтымақтастық;

• өмір бойы білім алу

Индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу:

• еңбек және шығармашылық;

• өмір бойы білім алу;

Пәнаралық байланыс

Геометрия,математика,биология,орыс тілі,ағылшын тілі, астрономия.

Тақырып бойынша алдыңғы білім

6 класта биология сабағында микроскопты,көзілдірікті пайдаланғанда линзамен ,7 класта астрономия бөлімінде телескоппен танысты.

Сабақ барысы

Сабақтың жарияланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

І.Ұйымдастыру кезеңі:

Амандасу,оқушыларды түгендеу,назарларын сабаққа аудару.

ІІ. Ынтымақтастықты қалыптастыру.

Психологиялық ахуал туғызу:

«Шаттық шеңбері»-оқушылар шеңбер жасап тұрып,оң жақтағы көршісіне жантайып,иықтарын түйістіріп,жақсы тілек айтады.

ІІІ. «Мозайка» әдісін пайдаланып,тақырыпқа сай сынып оқушыларын топқа бөлу. І топ: Фотоаппарат; ІІ топ: Микроскоп; ІІІ топ: Бейнекамера; ІV топ: Телескоп.

ІV.Үй тапсырмасын тексеру:

«Аяқталмаған ой »әдісі арқылы өткен сабақ бойынша топтық жұмыс жасайды. Әр топқа екі тапсырмадан беріледі.

1.Екі ортаны бөлетін шекараға перпендикуляр түсетін жарық шоғы......(сынбайды,шекарадан әрі қарай өтіп кетеді)

2.Жарық шоғы тығызырақ ортадан(шыны),тығыздығы азырақ ортаға (ауаға)өткенде,......(таралу жылдамдығы артады)

3.Сәуленің түсу бұрышымен салыстырғанда сыну бұрышыда артады.Бұл жағдайда сыну заңы......( )

4.Түсу бұрышы артқан сайын,екі ортаны бөлетін шекарада сыну болмайды,яғни Sin бұл құбылыс......(толық ішкі шағылу деп аталады)

5.Толық ішкі шағылу болатын бұрыш .....(сындық немесе шектік бұрыш деп атайды).

6.Толық шағылудың шектік бұрышы ...... Sin =

7.Жарықтың толық шағылу құбылысы қандай жағдайда байқалады.............

8.Жарықтың толық шағылу құбылысының мәні ..............

ҚБ:Бірін бірі бағалайды, дұрыс жауаппен түзету жасайды. Смайликтер арқылы бағалайды.

Ой қозғау әдісін қолданып, оқушылардың назарын топтың аттарына аударамын.Осы құралдардың негізгі бөлігі неден тұрады деп ойлайсындар?Суреттер бойынша сабақтың тақырыбын анықтайды.Олай болса, бүгінгі сабақтың тақырыбы: Линзалар.Линзаның оптикалық күші.Жұқа линзаның формуласы.

Линзаның көмегімен кескін алу.

«Топпен талқылау» әдісі бойынша оқулықтағы тақырыпты топпен талқылау.

1 топ:Линзалар. Линзаның оптикалық күші.

2 топ: Линзаның оптикалық күші.

3 топ: Линзада кескін алу.

4 топ: Жұқа линзаның формуласы. Линзаның сызықтық үлкейтуі.

«Түртіп алу» әдісін пайдаланып оқулықпен жұмыс жасай отырып ,дәптерге негізгі түйіндерді жазады.Линзаның анықтамасы.Линзаның түрлері.Линзаны сипаттайтын негізгі шамалар.Линзаның оптикалық күшінің формуласы, өлшем бірліктері.Жұқа линзаның формуласы.F,f,d-шамалар туралы.Линзада кескін алу үшін пайдаланылатын сәулелердің қасиеттері.

ҚБ:«Үш шапалақ»

«Конверт - сұрақ»әдісін пайдаланып, осы тақырыпты ашатын анықтамаларды қайталайды.

Линза дегеніміз не? Линза түрлері,бір-бірінен айырмашылығы қандай?Линзаның үлкейтуі неге тең?Жұқа линзаның формуласын жаз. Линзада кескін алу жолдары және кескіннің түрлері.

ҚБ:«Бас бармақ»

Суреттерді қою

Оқулық

Сабақтың ортасы

Кім шапшаң әдісі (Сағат тілімен алмасады, мен берген жауап бойынша тексереді)

1 топ: Фотоаппарат

Линзаның фокустық қашықтығы 8 см.Линзаның оптикалық күші неге тең.

2 топ: Микраскоп

Линзаның оптикалық күші 2 дптр.Линзаның фокустық қашықтығы қандай?

Дескриптор:

1.Есептің шартын жаза алады.

2. Өлшем бірлікті ХБЖ-не түрлендіреді.

3. Формуланы пайдаланып, есеп шығарады.

3 топ: Бейнекамера

Линзадан 15см қашықтықтағы нәрсенің шын кескіні линзадан 30см қашықтықта алынған екі жақты дөңес линзаның фокустық қашықтығын анықта.

4 топ: Телескоп

Фокустық қашықтығы 10см болатын екі жақты ойыс линзадан 12см қашықтықта нәрсе орналасқан.Оның кескіні линзадан қандай қашықтықта болады?Линзаның үлкейтуін табыңдар.

Дескриптор:

1.Есептің шартын жаза алады.

2. Өлшем бірлікті ХБЖ-не түрлендіреді.

3.Жұқа линзаның формуласын жазады.

4.Негізгі формуланы түрлендіріп, белгісіз шаманы табады.

5.Формуланы пайдаланып, есеп шығарады.

Фотоаппарат және Микраскоп топтарына:

Егер нәрсе екі еселенген фокус аралығынан тысқары орналасса, онда жұқа жинағыш линза көмегімен алынған кескін қандай? Қайда қолданылады?

Жауап: Кішірейтілген, төңкерілген,шын. Фотоаппаратта қолданылады.

Бейнекамера және Телескоп топтарына:

Егер нәрсе бас фокус пен екі еселенген фокус аралығында болса,онда жұқа жинағыш линза көмегімен алынған кескін қандай? Қайда қолданылады?

Жауап: Үлкейтілген ,төңкерілген,шын. Проекциялық аппаратта қолданылады.

Дескриптор:1.Негізгі 3 сәулені пайдаланады.

2.Сызбасын сызады.

3.Кескіннің түрін анықтайды.

4.Қайда қолданылатынын біледі.

ҚБ:Дескриптор арқылы топтар бірін бірі бағалайды.

.

І топ:

D = 12,5 дптр

ІІ топ:

F = 0,5 м

ІІІ топ:

F = 0,1м

ІV топ:

f = 0,1м.

«Біріңді – бірің тексер» бағалауы бойынша әр топ бір-бірін бағалайды.

Дескриптор бойынша жасалынған дайын жұмыстар тақтаға шығарылады.

Сабақтың соңы

Бекіту: «Сәйкестендіру тест» әдісі

І топ: Фотоаппарат

ІІ топ: Микраскоп

ІІІ топ: Бейнекамера

ІV топ: Телескоп

Смайликпен бағалау

Үйге тапсырма:Ойыс линзада кескін алу.

Кері байланыс:«Бағдаршам» әдісі бойынша сабақтан алған әсерлерін төмендегі түстер арқылы көрсетеді.

Жасыл түс - Мен білемін

Сары түс - Мен түсінемін.

Қызғылт түс – Мен жасай аламын.

Саралау сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Қарым-қатынас

формалары бойынша саралау(топтық жұмыс) Топпен жұмыс жасағанда , ол топта оқушылардың деңгейі әртүрлі болғандықтан осы саралауды қолдандым.Тапсырма бірдей болғанмен,орындалу уақыты әртүрлі.Қабілетті оқушы қабілеті орта оқушыға қарағанда тез қабылдап,тапсырманы тез орындайды және қабілеті орта оқушыға көмектесе алады.

Нәтиже немесе жауап бойынша саралау. Оқушыларға бірдей тапсырма беріліп, бірдей міндет қойылғанмен,әр оқушы өз деңгейінде жауап беріп, жүргізілген жұмыстың нәтижесі әртүрлі болады.

Топтық жұмыс кезінде «Смайлик» әдісімен бір – бірін бағалайды.

Тақырыпты ашуда «Үш шапалақ», «Бас бармақ» әдістерін қолданды.

Тапсырмаларды орындауда «Біріңді – бірің тексер»бағалауы бойынша әр топ бір-бірін бағалайды.

Әрбір тапсырмадан кейін оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында «Керемет»,«Жарайсын»,«Жақсы»деген сөздермен ынталандырды.

Интер белсенді тақтамен жұмыс жасағанда физика кабинетіндегі қауіпсіздік ережесін сақтау.

Сабақ бойынша рефлексия

«Бағдаршам» әдісі арқылы оқушылар бүгінгі сабақта ойға түйгендерін еске сақтап, көргендерін есеп шығаруда пайдаланып, білгенін ортаға салады.

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз

Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз

Сабақ кезеңдерінде уақыт тиімді пайдаланылады. Оқушылар оқу мақсатына қол жеткізеді.

Саралау жұмысы тиімді жүргізіледі. Оқу мақсатына тиісті деңгейде жетпеген оқушылармен қосымша жұмыс жүргізіледі.