Линзалар.Жинағыш линза және шашыратқыш линза

Сыныбы 8

Сабақ 63

Сабақтың аты

§70-72 Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі

Жалпы мақсаты

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі жайлы мағлұмат беру

Оқушы білімін, іскерлігін, дағды деңгейін бақылау, бағалау. Жұқа линзаның формуласын түсіндіріп солар жайлы түсінік қалыптастыру.

Күтілетін нәтиже

Сабақтың аты

Жалпы мақсаты

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі жайлы мағлұмат алады

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі жайында күнделікті өмірде және есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді

§70-72 Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі жайлы мағлұмат беру

Линзалар. Линзаның оптикалық күші. Линзада кескін шығарып алу. Жұқа линза формуласы. Линзаның үлкейтуі жайында күнделікті өмірде және есептер шығаруда қолдана білуге үйрету

Дереккөздер, құрал-жабдықтар

АКТ. ресурстар мен стикерлер, түрлі смайликтер, үнтаспа

Сабақтың барысы

Уақыты

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Кіріспе

Ұйымдастыру

3 минут

1. Амандасу.

2. «Сәттілік» тренингі

3. Топқа бөлу

1.Амандасады.

2. Сәттілік тілеп, бір-біріне қолдау көрсетіп, жағымды қарым-қатынас орнатады.

Тұсаукесер

Үй тапсырмасы

15 минут

Үй тапсырмасы тексеріледі.

1. «Өкіл» әдісі арқылы тексеріледі. Әр топқа өкіл барып оқушылардың тақырыпты меңгергендігін тыңдап, түрлі стикер арқылы бағалайды.

2. «Сиқырлы сұрақ» Жоғары және төмен дәрежелі сұрақтар даярлау. «Бағалау ағашы» арқылы бағаланады.

Үй тапсырмасын сұрау (5 минут)

1. Ақ жарық жайында не білесіңдер?

2. Ақ жарықтың спектрге жіктелуі жайында не білесің?

Талқылау үшін сұрақтар беріледі (2 минут)

1. Линзалар жайында не білесіңдер?

2. Линзада кескін алу жайында не білесің?

Жаңа материалды қабылдауға әзірлік, мақсат қою.

Бүгінгі негізгі мақсатымыз оқулық бойынша жұқа линзаның формуласымен танысамыз.

1. Қандай құбылыс жарытың шағылуы деп аталады?

2. Шағылудың қандай түрлерін білесіңдер?

3. Қандай айна жазық айна деп аталады?

4. Жазық айна шын кескін бере алады ма?

5. Қандай кескін шын кескін деп аталады?

6. Қандай құбылыс жарықтың шағылуы деп аталады?

7. Жарық жазық параллель пластиналар арқылы өткенде қандай құбылыс байқалады?

8. Көлдің шын және көрінерлік тереңдігі деген не?

9. Призмадағы сәуленің жүру жолын қалай анықтауға болады?

10. Айнаны ұлғайтуды дегенді қалай түсінесіңдер?

Топтамаша арқылы өкіл сайлаған оқушы келесі топқа барып,оқушылардың жауаптарын тыңдап, өзара бағалайды.

Берілген жауаптарға сәйкес жоғары, Төмен дәрежелі сұрақтар дайындайды.

Негізгі бөлім

20 минут

Үш шаманың; нәрсе мен линзаның d ара қашықтығын (1-суретте ОВ) кескіннен линзаға дейінгі f ара қашықтықтың және фокустық Ғ ара қашықтықты (ОҒ) байланыстыратын формуланы геометриялық жолмен қорытып шығаруға болады (біз сіздерге қорытынды формуланы береміз). немесе

Осы қатыстарды жұқа линзаның формуласы деп атайды. d, f және F шамалар оң да,

теріс те болуы мүмкін. Линза шашыратқыш болған жағдайда F<0 онда жоғарғы формуланың оң бөлігінде - теріс шама тұрады, мүшенің алдына кескін шын болғанда «плюс», ал кескін жалған болғанда «минус » таңбасы қойылады. Ақырында, мүшенің алдына жарықтаушы нүкте шын болғанда «плюс», ал жалған болғанда «минус» таңбасы қойылады.

Л инзаның үлкейтуі. Линза шығаратьн кескіннің шамасы әдетте нәрсенің өлшемінен басқаша болады. Бұл үлкейту деген шамамен сипатталады. Сызықтық үлкейту деп кескіннің сызықтық өлшемінің нәрсенің сызықтық өлшеміне қатынасын айтады. Онда

Мұнда АВ нәрсенің биіктігін һ ал, А₁В₁ кескіннің биіктігін Н деп алайық.

 Линзада кескін салу

Н әрсенің кез келген бір нүктесінен шыққан барлық сәулелер, линзадан өткен соң бір нүктеде қиылысатыны бізге белгілі.

Д әл осы қасиет бойынша жұқа линза, нәрсенің кез келген нүктесінің, немесе, тұтас барлық нүктесінің (немесе нәрсенің) кескінін береді. Фокустары, оптикалық центрі берілген жинағыш линза арқылы кескін салу үшін, біз сәулелердің «қолайлы» үш түрін пайдаланатын боламыз. Оптикалық бас оське параллель сәулелер, линзада сынған соң, линзаның фокусы арқылы өтетінін айытқанбыз. Линзаның фокусы арқылы келген сәулелер сынғаннан кейін, оптикалық бас оське параллель кететіні байқалады. Ақырында, линзаның оптикалық центрі арқылы өтетін сәулелер, өзінің бағытын өзгертпейді.

АВ нәрсенің кескінін салайық. Кескін салғанда жинағыш линза 3-суретте көрсетілген белгімен, ал шашыратқыш линза 4-суретте көрсетілген белгімен беріледі. А нүктенің кескінін табу үшін, АС сәулені оптикалық бас өске

параллель бағыттайық. Сынғаннан

к ейін, ол линзаның фокусы арқылы өтеді. Екінші АД сәулені фокус арқылы бағыттап жіберуге болады. Сынғаннан кейін ол, оптикалық бас оське параллель кетеді. Осы сынған екі сәуленің қиылысу нүктесінде А нүктенің А₁ кескіні болады. Сөйтіп нүктенің кескінін салу үшін «қолайлы» үш сәуленің:

оптикалық центр арқылы өтетін сәуленің,

оптикалық бас оське параллель келіп линзаға түсетін сәуленің,

фокус арқылы өтетін сәуленің, линза арқылы жүретін

.

1.Есеп:

Жұқа жинағыш линзаның фокус қашықтығы 20 см, нәрседен линзаға дейінгі қашықтық 40 см болғанда, кескін линзадан қандай қашықтықта орналасады.

Б ер: Шешуі:

F=20см

d =40см

т /к; f-?

Жауабы:40 см

2.Есеп
№31 жаттығу-1
d=3F, d=2F, F<d<2F, d<F. кескіндер салу, кескінге сипаттама беру.

Оқытылып отырған оқу материалын қабылдаудағы оқушы түсінігін тексеру.

§4.11 дайындық сұрақтарын талдау.

1. Линза дегенді қалай түсінесің?

2. Шашыратқыш линзаны жинағыш линзадан қалай ажыратады?

3. Линзаның оптикалық центрі, фокусы дегеніміз не?

4. Қандай жазықтық фокустық жазықтық деп аталады?

5. Линзаның оптикалық күші дегеніміз не?

Қорытынды

7 минут

1. Сағат тіліндегі сандар оқушыларға үлестіріледі. Сандарға сай сұрақтар беріледі.

2. Формативті бағалау.

«Бағалау ағашы» арқылы бағаланып отырады

3.Рефлексия

4. Үй тапсрмасы беріледі.

1. Оқушылар өздеріне берілген сағат тілінің сұрақтарына жауап береді.

2. Жауаптарын бағалау ағашына белгілеп отырады.

3. Кері байланыс парағын толтыру.

4. Тапсырманы белгілеп алады.

Сабақтың талдау

Сабақ бойынша өзгертулер