Литературный вечер. “Мир поэзии М. Шаханова”

Әдебикеш 
Литературный вечер. 
“Мир поэзии М. Шаханова”

Художественное оформление: коллаж, фотографии, портреты, слайды,книжная иллюстрированная выставкапо творчеству М. Шаханова. («Плач охотника над пропастью» /казахский, русский, английский/, стихи разных лет), записи музыкальных произведений.

. 

I Вступление. 

Ведущий 1.Қайырлыкүн, қадірмендікөрерменқауім! 

Ведущий 2. Добрый день, дорогие гости! Мы рады приветствовать Вас на нашем вечере“Мир поэзии М. Шаханова”

Ведущий3. Good afternoon ladies and gentlemen! We’re glad to see you in our school

II Гражданскаяпозиция. 

Ведущий1.Қазіргіқазақпоэзиясыныңатынәлемтанығанақиықақыны – МШахановтыңшығармашылығынаарналғанкешбасталмақ. ҰлыАбайізінжалғағанМұхтарақынбылайдейді: 

Абайақынбірбасқа, Мұхтарбасқа, 
Мендедосым, ендешебасқаболам. 
Өзімешақкөгілдіраспаналам . 
Сағынуменкүнкешемменертеңді, 
Сүйіпөтемөлгеншекеңөлкемді. 
Өткізбеймінешкімгезорлығымды, 
Түсірмеймінешкімгекөлеңкемді. 
Заманымнаналғаншаүлесімді 
Тоқтатпаймынтағдырменкүресімді. 
Мұхтардеген – киеліат, марқұмәкем 
Мағантегінқоймағанбұлесімді 
Меніосынаусенімненайырма, Отан! 
Қастарымакүшімдіпайымдатам. 
Өзімқаншамықтынымойындадым 
Ендіөзімдісоларғамойындатам! 
-депхалықтымойындатыпотырғанМұхтаркешінехошкеліпсіздер! 

Ведущий3. We will perform you works and life of MukhtarShakhanov. MukhtarShakhanov is one of the outstanding poets of Asia, but he also attracks us by his inquisitive curious manner of thinking, binding in himself the sources of Eastern wisdom; with the sensitive world- feeling of the west. 

Ведущий 2. Поэзия всегда необъяснима. Стихов много, поэтов мало. Разные люди любят разные стихи. Но есть такие поэты, стихи которых дороги и понятны всем. И сегодня наш разговор пойдет именно о таком поэте, чьё имя известно всему миру,- МухтареШаханове. 

М. Шаханов: «В защиту поэзии». 
Чтец 1 
Наш талантливый век спешит. 
Мы спешим. 
Говорят, 
Эйнштейн, весь мир удививший быстротой ума, 
Когда -то сказал: 
- Я бы советовал американцам 
ставить больше скамеек на улице, 
чтобы посидеть, подумать о быстротечной жизни, 
зачем живут они, и как живут, 
куда спешат? - 
сказал и начал медленно перечитывать Шекспира 
Чтец 2. Наш талантливый век спешит, 
Цветет, веселится, грустит 
И громоздит оружие 
И уже ему не до Эйнштейна, 
Не до Шекспира, 
не до Пушкина 
Разве это не страшно? 
Чтец 3. Наш талантливый век спешит. 
Но талант - ведь это не все. 
И разве Гитлер и Чингисхан 
Не были одержимы? 
Но их одержимость не вспоена 
Родниками человечности и добра. 
Не люблю слова «любители поэзии» 
Если есть «любители», 
Значит, 
Есть и нелюбители? 
Без любви к Шекспиру, Пушкину, Данте 
Можно ли стать настоящим космонавтом? 

Чтец 4 Молчит, мой гость, палестинский поэт... 
На его родине траур... 
В лагерях Сабра и Шатила 
Оккупанты убили тысячи 
Безвинных детей, стариков и женщин. 
Возможно, среди них и его сын... 
Кто поднимает руку на детей - то убивает и свое будущее. 
Так мстит потеря поэзии в крови. 
Без поэзии звереет человек, без поэзии жить нельзя, 
Это опасно для других. 
Выключим телевизоры. 
Помолчим три минуты. 
Что происходит с миром, 
Что происходит с нами? 
Надо задуматься.... 
Пусть гордым будет это молчание, 
Как перед праведной битвой. 

III Биография поэта. 

Ведущий 2. Шло лето 1942 года. Недалеко от Шымкента в селе Чилик колхозница по имени Улжан родила мальчика. Из 13 детей, рожденных матерью, это был единственный ребенок оставшийся в живых. 

Ведущий 1.Әкембесігімесүйеніп, 
Көптұрыптықөнілмененқұлаған 
-Ұлым, сененсұранам, 
Тірлігіңде бой көрсетпежырадан 
Ұлым, менітабақылмамынаған 
Қыранболсаңкеңістіккөпқайда да- 
Депсенімменжымиыптыжайғана. 

Ведущий3. MukhtarShakhanow was predistened since his birthday to have an unusual destiny. Hewastosurprisethisworld. 

Ведущий 2 .Отец ребенка, который недавно прочитал книгу Ауэзова «Путь Абая», решил назвать сына именем автора этого романа – Мухтаром. Впоследствии этот факт биографии найдет свое отражение в стихотворении «Почему меня назвали Мухтаром». 

Мені неге Мүхтарқойған 
Чтец Меніңатымды неге Мұхтарқойған 
Ниетімдіқұптардеп 
Бұлесімдеерекшеқұт бар деп 
Шынамендейперзентінесолкүні 
АтқойыптыМұхтардеп. 
Мықтылардыңкүйіншертіпөтеркүн, 
Заман - терек, адамсоныңбұтағы, 
Мен туғанда, досым, сеніңәкеңнің 
Жазылыпты Абай жайлыкітабы. 
Меніңәкемсоныоқып, 
Үзақтүндеротырыптыоңаша. 
Бірбиікпентабыстымдептамаша, 
Шаттаныптыбалаша. 
Айқараашыпаспанын, 
Жинапбарлықдостары мен қастарын 
Ниетімдіқүптардеп, 
Бүлесімдеерекшебірқұт бар деп, 
Мынамендейперзентінесолкүні 
АтқойыптыМүхтардеп. 

Ведущий3 According to Mukhtar’s memoirs his father often put him on his leps and told about courages forefathers. He probably wanted to cultivate love to their motherland in his childish soul. He felt that the best upbrining is upbrining with feelings. 

Чтец 
Менержеттім, әлгігеқасқылғандай 
Қасқылғандай, қалжыңынтасқаұрғандай 
Атқаміндім... болсада, көпарманы, 
Әкеммарқұмолкүндікөреалмады. 
Көреалмадыолтағдырдыңмергендігін 
Ұланыныңжырдангүлтергендігін. 
Абай, Мұхтар- бастағанелгеәйгілі 
Ұлыкөштіңсоңынанергендігін. 
Сапарсайынолжасызбопқайтпадым, 
Көрмедіәкемталайдапбаққайтқанын, 
Көрмедіәкембаяғықалжыңбастың, 
Немересіжырымдыжатқаайтқанын. 
Мейліқасымкөпболсындосымнанда, 
Мейлі, қайғымкөпболсыншашымнанда, 
Мейлі, мұңымсөзалсынтосылғанда, 
Борыштымынесімінмағанберген 
Сеніңәкеңсекілдіасылжанға! 

Музыкальный номер: песня «Әкетуралыжыр» (Слова М. Шаханова) 
IV. Родина. 

Ведущий 1СүйіктіОтан, аз ба біздедүлшелер? 
Оттанқашыппіспейқалғанкүлшелер. 
Әркезсеніжалғандықтанқорғауға 
Бақыттымын, күшімжетіптұрсаегер! 

Ведущий3 Yes, it must be so – the fate of a person from the very start, is laid down by his native land, the place where he was born and grew up. It is important to be able to take into your soul that which you found there, and like a bee gathering nectar, to collect those memories and pour them into your heart. 

Ведущий 2 Куда бы не заносила переменчивая судьба людей по волнам жизни, по разным местам и разным странам, одно место остаётся для человека всегда притягательным – это Родина. Она для каждого начало мира, отправная точка обитания на Земле, и о ней нужно помнить всегда. 

ТӨРТ АНА 
ЧтецТағдырыңдытамырсыздықіндетіненқалқала! 
Әрадамдаөзанасынанбасқа 
Жебепжүрер, демепжүрерарқада 
Болу керекқүдіреттітөртана: 
Туғанжері — түпқазығы, айбьгаы, 
Туғантілі — сатылмайтынбайлығы, 
Туғандәстүр, салт-санасы — тірегі, 
Қадамынашуақшашарүнемі. 
Жәнетуғантарихы, ескеалуғақаншама 
Ауырәріқасіреттіболса да. 
Төртанағаәнінжалғайалмаған 
Пенделердің басы қайдакалмаған? 
Төртанасынқорғамағанхалықтың 
Ешқашан да бақ-жүлдызыжанбаған. 
Қасиеттібүл терт ана — тағдырыңныңтынысы, 
Төртанаүшінболғанкүрес — күрестердіңүлысы! 

Четыре матери 

Чтец Судьбу от болезни беспамятства ты защити 
-Ведь у человека на долгом и трудном пути, 
Помимо Матери - той, что его родила, 
Четыре есть матери - словно четыре крыла. 
Родная Земля - наша суть и основа основ, 
И Слово Родное, пришедшее к нам от отцов, 
Родные Обычаи - добрый и благостный свет, 
Горящий для нас через тьму поколений и лет, 
Родная История - как бы она ни была 
Горька и печальна, мучительна и тяжела... 
Беспамятным ветром развеет беспамятный прах, 
Того, кто забыл о своих четырех Матерях. 
Народ, что четыре Святыни не смог защитить, 
Не сможет и счастья судьбы никогда ощутить. 
Четыре Матери - словно судьба дорогих: 
Коль жить - лишь для них, 
А погибнуть - так только за них!..-. 

Чтец Your fate, from the sick loss of memory you must protect 
-A man on his hard, long road, must remain erect. 
Apart from Mother - the one who to life children brings 
-There are four others - as if they were four wide wings: 
There's the Mother Earth - our essence, and core of the core, 
There's the Mother Tongue - which comes from our forbears, 
what's more. 
There's Mother Custom - a kindly and generous light, 
Which shines and warms us through generations, still bright! 
There's Mother History - however hard it was seen 
-With bitter distresses, tormenting, oppressing has been! 
An unconscious wind blows above the unconscious dead dust, 
O' er those who forgot their four Mothers, let Memory rust. 
Those folk who four Holy of Holies could not well protect, 
Can never a bright future fortune then ever expect. 
There are four Mothers - the fate of the faithful and true. 
Those who live, live for them, and rightfully thus they do. 
Those who die give their lives for them - and willingly too! 

Отан! 
Қайсарар-намысым 
Жайсаңіңкәршапағым. 
Перзенттежүктемегенқорғанысың, 
Сеннамыстыңнуқалыңорманысың 
Солүшіндешыңнанзаңғаратағың! 
Тұлғасынатабындырған, 
Алысжүрсемсабылтыпсағындырған, 
Меніңұлыәкемсенсің- Отаным! 


Музыкальный номер ( песня «Өмірөзен» слова М.Шаханова) 

V. Трагедия Арала. 

Чтец. We are accustomed to look upon Nature around us, and then say: “All this around is ours, and we shall do with it what we wish!” We often forget that water, air soil are our invaluable wealth. If we ruin the biological ties between them, then our life grows poorer, for water has not only single- celled organisms, practically invisible, but also whales of mammoth size, while our earth grows, all kinds of plants, from reeds and rushes, to huge forests, and all this we may consider as the pure gift of Nature. 


Чтец Once the Almighty said to man: “I will give everything on earth into your dominion. Here are the boundless plains, the highest mountains, the lucid lakes, Once the Almighty said to Man: "I will give everything on earth into your the dreaming forests - all! Be the master and the lord of all living things, the birds and the beasts. After me you will be the second, who will be responsible for all. Whether life on earth becomes beautiful, or fades into dust and ashes depends on you. You will answer for all to Me!" So man received a great honour, and a wide power over all things on this earth. 

Чтец Since ancient days a man has been used to a song. 
Each one his whole life through hums his own tune, 
But sing it in the mountains,- 
a wonder's heard here long, 
A passionless echo returns to you so soon. 
The world is just, within does goodness keep. 
If you sow evil, sorrow you soon will reap. 

Salvation's there, and death's destructive lot. 
Then all the good which you in life may do, 
And all the evil things, which you forgot,- 
Their time will pass, and life will compensate you. 

Ведущий 2. Являясь Президентом Международного комитета «Арал-Азия-Казахстан», он поставил перед обществом проблему Арала и Балхаша. Когда в Торгайской области в 1988г. Погибло около миллиона сайгаков, Шаханов не побоялся высказать мысль о том, что это произошло вследствие испытаний на Семипалатинском полигоне или из-за деятельности центра бактериологического оружия «Возрождение», который располагался тогда близ Аральского моря. 

Ведущий 1.Аралым.,күнтудыбасыңадүберлең-керең 
Кімұқпақ ,шалды,анауөзіңмененбіргеөлемдеген 
Безбүйрекғасырыңқағадықанатынүнсіз 
Біржылдаекіұлынжоғалтқан, анатұртілсіз... 

VI. Декабрьские события 

Ведущий 2 Популярность МухтараШаханова в Казахстане равноценна, можно сказать, имиджу национального героя. Эта известность настала в те дни, когда в декабре 1986 года казахская молодежь стихийно восстала против империи тоталитарного режима. И в то время , когда был введен негласный запрет на любую информацию по поводу случившегося , именно Шаханов, несмотря на угрозу личной жизни, возвысил тогда голос поэта и борца за национальную свободу и приложил реальные усилия к освобождению и реабилитации невинных жертв репрессий. 

Песня «Желтоқсан». Слова М. Шаханова. 

VII. О языке 
Ведущий 2 Чем больше мы знаем языков, отдавая дань признательности языкам, объединяющим народы , в число которых входит и английский, и русский, и китайский, тем больше простора для мыслей .Тем не менее, это не должно бросать тень пренебрежения на родной язык. Как только отречешься от него, перестанешь говорить и думать на нем ,тут же полностью оборвется морально-наследственная связь с отчими корнями. Отвернуться от родного языка все равно, что отказаться от родной матери. 

Ведущий3 Then more languages we know, paying tribute to gratitude to languages, united people, there are English, Russian and Chinese languages. Then there is more scope for thoughts. To turn from Native languages means to refuse from your own mother. 
Наэкранеслайдысвысказываниямиоязыке 
-«Бізбаршақазақстандықтардыбіріктірудіңбастыфакторларыныңбірі- еліміздіңмемлекеттіктіліноданәрідамытуғабаркүшжігеріміздіжұмсауымызкерек!» 
(Н. А. Назарбаев). 
-«Сөзіжоғалғанжұрттың, өзідежоғалады». 
(А. Байтұрсынов). 
-«Анамыздыңақсүтіменбойымызғадарығантіліміздіұмыту-бүкілата-бабамызды, тарихымыздыұмыту». 
(Б. Момышұлы). 
Тіл – ұлттыңүні. Ұлттықболмысымыздыайқындайтынбелгілерқандайболса, тілұғымыдасондайқұдіретті. Қазақтілінбілмейтінқазақтарәлідежеткілікті. 
Тіл- мемлекеттіңнышаны. 
Тіл-ғылымныңнысанасы. 
Тіл-болашақұрпақтыңбойтұмары. 
Ведущий1МемлекеттіктілдіңбүгінгісынкөтермесахуалыжайлыМұхтарШахановтыңПарламентмінберіненжасағанбірнешедүркінмәлімдемесібәрімізгеаян. Қазақхалқыасакүрделіпроблемағамаңдайтіреді. Өзұлтымыздыңішіненорысжәнебатысмәдениетіменжетесусындасада, анатілінде «екіауызсөйлемқұрайалмайтын», құрасадакүнделіктітіршілікауқымындағыжүрдім..., бардым... әңгімеденалысұзайқоймайтынжәнеонысынкемшілікдепесептейбермейтінүлкентоп – «космополитқазақтар» тобыпайдаболғанырас.Кеңестіктоталитарлықосыкосмополиттікағымреспубликамыздыңегемендігітұсындадакеңқанатжайып, биліктіңбарлықтармақтарынатамыржайыпүлгерді! 

МұхтарШаханов «Космополитқазақтар» шығармасынанүзінді. 

ЧтецҚазаққаұқсар,түріңненбасқатүгіңжоқ.. 
Қайтілдеқайнап,қайтілдеойлап, 
Қайтілменақсаперзенттіктүйсік -өрісің, 
Солтілдіңгүлі ,солтілдіңқайраткерісің. 
Баркездетаным ,танытуөрлейді, 
Текбабатіліңдідамытабермейді 

Өзгетілдегіжеңісің... 

Тігугеқұлшынып , біршыбықорнынамыңшыбық., 
Өзанатілінигеругеділіменұмсынып, 
Өзгерісеңгізіпруханитұрқына, 
Космополиттерқайтамаөзініңұлтына? 
Қайтуғатиіс .Әйтпесеарзандаппарқымыз, 
Бөлінгенүстінебөлініпхалқымыз, 

Қайғымызқабаттап ,сағаттапөсеме? 

Ұлтсызданусамалытұс-тұстанесеме? 
Безбүйрекнарықтыңбәсейтіпдаңғырын , 
Зарланған,қорланғантуғантілтағдырын 
Космополитбасшыларшешпейме,шешеме? 
Тілімізқалаберемепанасызадамдайкөшеде?... 
.................................................................................. 
Ұлтүшінқазірбұл- 
Нөмірібіріншімәселе! 


VIII. Любовная лирика Шаханова. 

Ведущий3 Good knowledge of the Native language helped to MukhtarShakhanov to create the wonderfull lines about beautiful and clean love. 

Ведущий 2 Общеизвестно, что поэзия не может существовать без проникновения во внутренний мир человека, в мир любви. Любовь у М. Шаханова – это вершина всех чувств. Поэт искренне верит в то, что «свет любви дарован лишь тому, кто был печатью истины отмечен». Об этом рассказывается в его «Балладе о светлой боли». 

ЧтецSodon'tblameloversforloving - thatwon'tdo! 
To love be true - that's an achievement grand! 
More fearful the fate of those whose love falls through, 
Who are not given to wander hand in hand! 
0 mother, say, why should we add to their scars 
Which fate on them so generously has poured, 
Though folk who're drunk with hate, which all things mars, 
Can not forgive heart's love, in bosoms stored. 
And even if two lived for long far apart, 

Alone to them is given love's flame so bright, 
To those who bore the stamp of truth on each heart, 
And who both prayed to one and the same bright light. 
1 beg of you, do not distress true love, 
With tears and words no living warmness flout, 
For vulnerable are love's wings, stretched out above! 
Love's soul is sacred, don't try to rout it out! 
But wish them tenderness, and flaming joy, 
More powerful than time, and worrying woes. 
For even death itself cannot destroy 
Those hearts, where love immortal flowers and flows! 

IX. Заключительная часть 

ЧтецМәңгілаулапжануүшінғаламда, 
Үлкенбақыттабуүшінғаламда, 
Үлкенболыпқалуүшінғаламда , 
Үлкенарманкерекекенадамға! 

Өмірдегіүлкенжеңісәрдайым 
Басталмаймаөзіңді-өзіңжеңуден? 
Бүгінкөрсетқайратыңды, күшіңді 
Ертеңмүмкінкешболама, кімбілсін! 

Do not make me groan and sad tears shed, 
Do not send me pangs, and no new-born head, 
Nor make me a cloud, where no rain drops have sped… 

Ведущий 2 М. Шаханов – поэт мирового значения. Он взывает к доброте, справедливости, презирает лесть, слабодушие, предательство. В его творчестве нашли отражение актуальнейшие проблемы духовного состояния общества. Но самое главное его достижение – голос, который не спутаешь ни с чьим другим. 

Попурри песен на слова М. Шаханова: 
1.«Кешікпей келемдепең» 
2. «Мен сағанғашықедім» 
3. «Ақ бантик» 
4. «Қайдасың» 
5. «Арысжағасында» 
6. «Туғанкүнкешінде» 

Ведущий 1ОсыменМұхтарШахановқаарналғанкешаяқталды. Тыңдағандарыңызғакөптенкөпрахмет. Хош, сауболыңыздар! «Четыре Матери»

Судьбу от болезни беспамятства ты защити –

Ведь у человека на долгом и трудном пути,

Помимо Матери - той, что его родила,

Четыре есть матери - словно четыре крыла.

Родная Земля- наша суть и основа основ,

И Слово Родное, пришедшее к нам от отцов,

Родные Обычаи- добрый и благостный свет,

Горящий для нас через тьму поколений и лет,

Родная История- как бы она ни была

Горька и печальна, мучительна и тяжела..

Беспамятным ветром развеет беспамятный прах,

Того, кто забыл о своих четырёх Матерях.

Народ, что четыре Святыни не смог защитить,

Не сможет и счастья судьбы никогда ощутить.

Четыре Матери - словно судьба дорогих:

Коль жить - лишь для них,

А погибнуть - так только за них!

Уральский медицинский колледж «Максат»

Утверждено

Заместитель директора по учебной работе:

____________М.И.Трушкова

МЕТОДИЧЕСКАЯ РАЗРАБОТКА ВНЕАУДИТОРНОГО МЕРОПРИЯТИЯ

Литературный вечер
Мир поэзии М. Шаханова

РАССМОТРЕНО СОСТАВИЛА

Коцелл С.О.

На заседании цикловой методической комиссии

№1 гуманитарных и социально-экономических дисциплин

Протокол № от « »______2017г.

Председатель ЦМК№1»______Мустафиева Э.Б.

ОДОБРЕНО

Методист колледжа»______Коцелл С.О.

2017г.