Логикалық_және_шартты_операторлар информатика ҰБТ 2024

ЛОГИКАЛЫҚ ОПЕРАТОРЛАР

Логикалық амалдар

Логикалық көбейту (конъюнкция – «and») дегеніміз – екі немесе одан да көп пікірлерді «және» жалғаулық
шылауының көмегімен біріктіру амалы. «Конъюнкция» сөзі «және» жалғаулық шылауына сәйкес келеді.
Логикалық қосу (дизъюнкция – «or») дегеніміз – екі немесе одан да көп пікірлерді «немесе» жалғаулық
шылауының көмегімен біріктіру амалы. «Дизъюнкция» сөзі «немесе» жалғаулық шылауына сәйкес келеді.
Логикалық теріске шығару (инверсия – ‘not’). «Емес» сөзінің көмегімен пікірді теріске шығару амалы
логикалық теріске шығару немесе инверсия деп аталады. «Инверсия» сөзі «дұрыс емес», «теріске шығару»
сөздеріне және «емес» сөзіне сәйкес келеді.

A

B

A and B

A or B

not A

True
True
False
False

True
False
True
False

True
False
False
False

True
True
True
False

False
False
True
True

INFO TEAM

ШАРТТЫ ОПЕРАТОРЛАР


Тармақталған алгоритм – орындалуы керек қадам белгілі бір шарттың орындалу немесе орындалмауына
байланысты жүзеге асырылатын алгоритм.
Шарт дегеніміз – тексеру нәтижесінде «иә» (ақиқат) немесе «жоқ» (жалған) логикалық мәндерін қабылдайтын
логикалық өрнек немесе пікір.

Оператор
==
!=
>
<
>=
<=

Мағынасы
Тең
Тең емес
Үлкен
Кіші
Үлкен немесе тең
Кіші немесе тең

Жазылуы
a == b
a != b
a>b
a a >= b
a <= b

Python программалау тілінде де шарт тексеруге арналған арнайы if-else операторы қолданылады.
Ағылшынның «if» сөзі «егер», ал «else» сөзі «әйтпесе» мағынасын береді.
Шарт тексеру операторының алгоритм түрінде жазылу құрылымдары:
Қысқа жазылуы

Толық жазылуы
if шарт:
1-командалар блогы
else:
2-командалар блогы

if шарт:
1-командалар блогы
2-командалар блогы

INFO TEAM

Шарт тексеру операторының жазылу құрылымдары
1. Шарт тексеру операторының қысқа жазылу түрі. if операторынан кейін шарт міндетті түрде жазылады.
Шарттан кейін қос нүкте «:» қойылады. 1-командалар блогы тек шарт ақиқат «иә» болғанда орындалады.
Ал 2-командалар блогы кез келген жағдайда орындалады (1-схема).

Шарт

Иә
1-командалар
блогы

Жоқ

2-командалар
блогы

2. Шарт тексеру операторының толық жазылу түрі. Шарт тексеру операторының толық жазылу түрін
өзімізге түсінікті, қарапайым тілде төмендегіше оқуға болады: «Егер қойылған шарт орындалса, онда 1команда немесе командалар блогын орында, әйтпесе 2-команда немесе командалар блогын орында».

1-командалар
блогы

Жоқ

Иә
Шарт

INFO TEAM

2-командалар
блогы

@hikmatkz

Мақсатыңа жету жолында қаншалықты қиналсаң,
оның жемісі де соншалықты үлкен бола түседі.
INFO TEAM