Білім беру ұйымының атауы

Наурызбай ом

Пәні:

Дүниежүзі тарихы

Бөлім:

Қоғамдық-саяси ойдың дамуы

Педагогтің аты-жөні:

Сатыбаева А.А.

Күні:

21.01.2026

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Сабақтың тақырыбы:

М. Ганди және оның бейбіт жолмен қарсыласу идеясы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.3.2.1 Үндістанның қоғамдық-саяси даму идеологиясы ретінде "гандизм" ұғымын түсіндіру;

11.3.2.2 Үндістанның ұлттық тәуелсіздікке жетудегі бейбіт жолмен қарсыласу идеяларының маңыздылығын анықтау;

Сабақтың мақсаты

Үндістанның ұлттық тәуелсіздікке жету жолындағы Гандидің бейбіт жолмен қарсыласу идеясының маңыздылығын анықтайды

Тарихи концепт

маңыздылық

Құндылықтар

Тәуелсіздік пен отаншылдық, бірлік пен ынтымақтастық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі: 1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Миға шабуыл:

М.Гандидің қарсыласпауы туралы қанатты сөздер, оның Үндістанның ұлттық тәуелсіздігіне қол жеткізудің қарсыласпай күресінің қызметі туралы ақпаратты талдау

1. Қарсыласпау — бұл қорқақтықтың сыбағасы емес, бұл әрқашан да батылдық болады.

2. Зорлық-зомбылықпен келген жеңіс жеңіліспен пара-пар. Бұндай жеңістің ғұмыры қысқа.

3. «Кекке кек» ұстанымы бүкіл әлемді зағип етеді.

4. Өз дәрменсіздігін қарсыласпау жамылғышпен жабуға талпынғанша одан да мейірімсіз адам болған жөн егер де біздің жүрегімізде мейірімсіздік бар болса. 5.Адамгершілікке сеніміңізді жоғалтпаңыз. Себебі, адамгершілік – бұл теңіз; ал егер де теңіздегі бірнеше тамшы лас болса, онда теңіз лас болып қалмайды

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Кері байланыс

Тірек-сызбалар

Жаңа білім

Мұғалім сөзі: Гандизм – Махатма Гандидің көзқарастары мен қағидаларына негізделген қоғамдық-саяси ілім. Ол Үндістанды отарлық тәуелділіктен азат етуде зорлық-зомбылықсыз күресті басты құрал ретінде ұсынды.

Гандизмнің негізгі қағидалары:

Ахимса – зорлық-зомбылыққа жол бермеу, адамға, қоғамға, табиғатқа зиян келтірмеу;

Сатьяграха – шындық пен әділеттілікке сүйенген бейбіт қарсыласу;

Азаматтық мойынсынбау – әділетсіз заңдарға бағынбау (салық төлемеу, бойкот жариялау);

Өзін-өзі басқару (сварадж) – халықтың саяси және экономикалық тәуелсіздігі;

Қарапайым өмір салты – ұлттық қолөнерді, отандық өнімді қолдау (шетел тауарларынан бас тарту).

• Гандизм Үндістан қоғамын зорлықсыз жаңарту, әділдік пен адамгершілікке негізделген мемлекет құруды мақсат етті.Гандидің бейбіт қарсыласу идеялары Үндістанның тәуелсіздікке жетуінде шешуші рөл атқарды.

Маңыздылығы:

Қару қолданбай-ақ миллиондаған халықты біріктірді;

Қоғамдық сананы оятып, ұлттық бірлікті күшейтті;

Британ билігінің моральдық беделін түсірді;

Үлкен қан төгусіз тәуелсіздікке қол жеткізуге мүмкіндік берді;

Үндістанның 1947 жылы тәуелсіз мемлекет болуына негіз қалады.

• Тарихи маңызы:

Гандидің бейбіт қарсыласу тәсілдері кейін Мартин Лютер Кинг, Нельсон Мандела сияқты әлемдік тұлғаларға үлгі болды.М. Ганди ұсынған гандизм – тек Үндістан үшін емес, бүкіл адамзат үшін маңызды бейбіт күрес философиясы. Ол зорлықсыз қарсыласу арқылы да отарлық езгіден құтылуға болатынын дәлелдеді.

Т.Ж. І тапсырма. Постер қорғау

• М. Ганди және оның бейбіт жолмен қарсыласу идеясы неде?

Тапсырма: М Гандидідің бейбіт жолмен қарсыласу идеясының маңыздылығын анықтаңдар

Талқылау сұрақтары:

1. Бұқара халық арасында М.Гандидің танымал болуының себебі неде?

2. М.Гандидің басты сіңірген еңбегі ретінде нені айтуға болады? Неліктен?

ЕБҚ: оқушыға топта қолдау көрсетіледі.

ЖұЖ. ІІ тапсырма. «Интерпертация» Үш дәлел жазыңдар

• Қалай біз Үндістанның ұлттық тәуелсіздігіне қол жеткізу жолындағы М.Гандидің қарсыласпай күресу идеялары тарихи маңыздылыққа ие болғанын анықтай аламыз?

1

2

3

Талқылау сұрақтары:

• Тапсырма қиын болған жоқпа?

• Тапсырманың мағынасын аша алдық па?

ЕБҚ оқушыға жұбы көмектеседі

Ж.Ж. ІІІ тапсырма: «КЮЗИС»платформасы. Тест тапсырмасын орындаңдар

1. Махатма Гандидің негізгі күрес тәсілі қандай болды?

A) Қарулы көтеріліс B) Бейбіт жолмен қарсыласу

C) Саяси төңкеріс D) Әскери одақ құру

2. «Ахимса» ұғымы нені білдіреді?

A) Тәуелсіздік B) Ұлттық бірлік

C) Зорлық-зомбылықсыздық D) Азаматтық бағыну

3. «Сатьяграха» дегеніміз не?

A) Қарулы күрес тактикасы

B) Шындыққа негізделген бейбіт қарсыласу

C) Салық жүйесі D) Ұлттық валюта

4. Гандизм қандай идеология болып табылады?

A) Әскери-саяси B) Коммунистік C) Қоғамдық-саяси

D) Діни-радикалды

5. Ганди қандай мемлекетке қарсы күресті басқарды?

A) Франция B) Португалия C) Ұлыбритания

D) Нидерланд

6. Азаматтық мойынсынбау нені білдіреді?

A) Барлық заңдарға бағыну B) Әділетсіз заңдарға бағынбау

C) Қарулы көтеріліс D) Сайлауға қатыспау

7. «Сварадж» ұғымының мағынасы қандай?

A) Ұлттық тіл B) Өзін-өзі басқару

C) Ұлттық армия D) Ұлттық валюта

8. Гандидің бейбіт қарсыласу идеясының басты нәтижесі қандай болды?

A) Азамат соғысы B) Үндістанның тәуелсіздік алуы

C) Экономикалық дағдарыс D) Әскери диктатура

9. Ганди қай салаға ерекше мән берді?

A) Әскери өнеркәсіпке B) Ұлттық қолөнер мен отандық өнімге C) Шетел тауарларына D) Ірі зауыттарға

10. Гандидің идеялары кімдерге әсер етті?

A) Тек Үндістан халқынаB) Еуропа саясаткерлеріне ғана

C) Әлемдік бейбіт қозғалыс көшбасшыларына

D) Тек діни қайраткерлерге

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

оқушылар топтаса отырып орындайды

Оқушы жанындағы оқушымен орындайды

Оқушылар ұялы телефон арқылы орындайды

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дескриптор:

М. Ганди және оның бейбіт жолмен қарсыласу идеясын анықтайды

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дескриптор:

М.Гандидің қарсыласпай күресу идеялары тарихи маңыздылығына үш жәлел жазады

ҚБ. Мұғалімнің кері байланысыс

Десркиптор:

Дұрыс жауаптар арқылы өзін өзі бағалау

1 – B

2 – C

3 – B

4 – C

5 – C

6 – B

7 – B

8 – B

9 – B

10 – C

Ақпараттық мәтін

Ақ парақ ватман

маркер

Оқулық

https://wayground.com/admin/quiz/5bb4a5cd18d2ed001a8bd51f/test

Таратпа материалдар

Бекіту

Сабақты қорытындылау

• Мақсатымызға жеттік па?

• Гандидің бейбіт долмен қарсыласу идеясының құндылығы неде екен?

Үйге тапсырма: тақырыпты оқу

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Бұл сабақты оқып, мен…»

Білдім .......

Білемін .....

Білгім келеді .....

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект