Мағжан Жұмабаев – қазақ поэзиясының жұлдызы

Мағжан Жұмабаев – қазақ поэзиясының жұлдызы

Кіріспе
Мағжан Жұмабаев (1893–1938) – қазақ әдебиетінде ерекше орын алған ақын, ойшыл, публицист. Ол қазақ поэзиясына жаңаша тыныс беріп, адамгершілік, ұлттық рух, махаббат, табиғат сынды тақырыптарды шеберлікпен суреттеді. 4-сынып оқушысына арналған эсседе ақынның өмірі, шығармалары және оның халық үшін маңызы қарапайым тілмен түсіндірілген.

Негізгі бөлім
Мағжан 1893 жылы Семей облысында дүниеге келген. Ол бала кезінен өлеңге құмар, табиғатты, адам өмірін аңғарған. Ақынның шығармашылығы еркін ой, махаббатқа, табиғатқа, халыққа деген сүйіспеншілікпен ерекшеленеді.

Ақынның өлеңдерінде мынадай тақырыптар жиі кездеседі:
1. Табиғат сұлулығы – «Көктем» өлеңінде табиғат көріністері өмірге қуаныш әкеледі.
2. Адамгершілік пен достық – ақын адам баласының таза көңілін, достықты дәріптейді.
3. Махаббат – сүйіспеншілік пен сезімге арналған өлеңдері нәзік әрі шынайы.
4. Ұлттық сана мен тәуелсіздік – Мағжан халқына, оның салт-дәстүріне сүйіспеншілікпен қарайды.

Мағжан Жұмабаев поэзиясында әрбір сөз маңызды, жеңіл оқылатын қарапайым тіл қолданылған. Сол себепті оның өлеңдері мектеп оқушылары үшін де қызықты және түсінікті.

Қосымша бөлім: Балаларға арналған шығармалары және мектепте оқылуы
Мағжан Жұмабаевтың өлеңдері балалар үшін де өте қызықты. Ол қарапайым, түсінікті тілмен жазғандықтан, 4–5-сынып оқушылары оның шығармаларын оңай оқып, түсіне алады. Ақынның кейбір өлеңдерінде табиғат көріністері, жануарлар, достық пен мейірімділік бейнеленген.

Мысалы, “Табиғат”, “Балалық шақ” сияқты өлеңдері балалардың жүрегіне жылы тиеді. Бұл өлеңдерде:
- гүлдер мен ағаштардың әдемілігі
- достық пен сыйластық
- ата-ана мен отбасының маңызы

және т.б. тақырыптар қарастырылады.

Мектеп бағдарламасында Мағжанның шығармалары оқушылардың тіл байлығын арттыруға, ойлау қабілетін дамытуға, адамгершілікке баулуға көмектеседі. Сол үшін әр сабақта оның өлеңдерін талдап, мәнін түсіну маңызды.

Мағжанның өлеңдері тек көңіл көтеріп қана қоймай, оқушыларға ұлттық рух, мәдениет пен тарихқа деген құрмет сияқты құндылықтарды сіңіреді. Сондықтан ол мектеп әдебиетінің маңызды бөлігі болып табылады.

Мағжан Жұмабаевтың өмірі және күрделі кезеңдері
Мағжан Жұмабаевтың өмірі қиын да, толқулы болды. Ол небәрі 45 жыл өмір сүрді, бірақ қысқа ғұмырында қазақ поэзиясына өлмес мұра қалдырды. Ақынның шығармашылығы ұлттық азаттық, әділдік пен әділетке деген сенімге толы болды.

Мағжан ақындық қана емес, публицист ретінде де танымал болды. Ол халыққа арналған мақалалар жазып, жастарға білім алуға, ғылым мен өнерге құштар болуға үндеді. Оның шығармалары арқылы қазақ халқының мәдениеті, салт-дәстүрі мен тұрмысы көрсетілді.

Шығармашылығының ерекшеліктері
Мағжанның поэзиясында бірнеше ерекше ерекшелік бар:
1. Табиғатқа деген сүйіспеншілік – оның өлеңдерінде көктемгі жел, гүлдер, тау мен өзендер бейнеленеді.
2. Адамгершілік пен махаббат – ақын адамдар арасындағы достық, сыйластық, сүйіспеншілік тақырыптарын көтерді.
3. Ұлттық сана мен тәуелсіздік идеясы – қазақ халқының азаттыққа ұмтылысын, ұлттық рухты дәріптеді.
4. Жан-жақты ойшылдық – оның өлеңдері ойлы, терең философиялық мәнге ие.

Мектеп бағдарламасындағы орны
Мектепте 4-сыныптан бастап оқушылар Мағжан Жұмабаевтың жеңіл өлеңдерін оқиды. Бұл өлеңдер балалардың:
- ойлау қабілетін дамытуға
- сөздік қорын байытуға
- адамгершілікке тәрбиелеуге

көмектеседі. Сонымен қатар, оның шығармалары арқылы оқушылар ұлттық мәдениет пен тарихқа қызығушылық тудырады.

Қорытынды
Мағжан Жұмабаев – қазақ поэзиясының жарқын жұлдызы, халқына қызмет еткен ақын. Оның өлеңдері бүгін де өзектілігін жойған жоқ. Біз Мағжан шығармаларын оқып, оның ойларын түсінген сайын, өзіміздің мәдениетіміз бен ұлттық құндылықтарымызды бағалауды үйренеміз. Ақынның шығармашылығы жастарға үміт, мейірім мен шығармашылыққа шабыт береді.