400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·20.10.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Мақала "Сын тұрғысынан ойлау"

Материал туралы қысқаша түсінік
муғалімдерге
Материалдың қысқаша нұсқасы

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті (оқыту қазақ тілінде емес)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:.

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

«Алаш орда көсемдері»

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.4.5.1 - тақырып бойынша сөздердің маңызды бөліктерін дұрыс жазу (жеке сөздер, бірге, бөлек және дефис арқылы жазылатын сөздер)

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсінеді

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсінеді,ұсынылған ақпарат бойынша фактіні келтіреді

Кейбір оқушылар орындай алады:

Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсінеді, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата біледі

Бағалау критерийлері

- мәтіннен бірге жазылатын сөздерді таба алады;

-мәтінненбөлек жазылатын сөздерді таба алады;

-мәтіннен дефис арқылы жазылатын сөздерді таба алады.

Тілдік мақсаттар

Тірек сөздер:

Оқушылар орындай алады:

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: факт, көзқарас, тіршілік, су тасқыны

Талқылауға арналған сұрақтар:


1.«Алаш орда көсемдері» туралы не білесіңдер?

2.Олар туралы қандай мағлұматтар келтіре аласыңдар?

Құндылықтарға баулу

  • «Мәңгілік ел» идеясындағы «Зайырлы қоғам және жоғары руханият» бағыты бойынша денсаулықты сақтай білуге үйрету және судың адам өміріне маңызды екендігін түсіндіру.


Пәнаралық

Байланыстар

Сабақта АКТ пайдалану арқылы информатика, жеке тұлғаны дамытуға бағытталуы өзін-өзі танумен, география, биология пәнімен тығыз байланысты.

Осыған дейін меңгерілген білім

«Алаш орда көсемдері» бөлімі бойынша қалыптасқан дағдылары мен білімдері

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 минут


Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық дайындық.


«Бақыт гүлі»  жаттығуы

Шарты:  барлығымыз шеңбер  құрып  тұрамыз. Менің  қолымда  әдемі гүлді көріп тұрсыңдар. Ол  сіздерге  жылу, қуаныш,  табыс,  бақыт, сүйіспеншілік сыйлайды.  Сіздер  оны  бір-бірлеріңізге  беріп,  өз  тілегіңізді  айтасыз.


1.Тыңдалым алдындағы тапсырма.

- Қандай тақырып өтеміз?

- «Алаш орда көсемдері»ол туралы не білесіңдер?

- «Алаш орда көсемдері»олар кімдер?

«Мозаика» әдісі арқылы бұлақ пен жаңбыр суретін құрастырып, 2 топқа бөлу. .

1-4-слайд

Сабақтың ортасы


5 минут
















15 минут


























5 минут


Жазылым алдындағы тапсырма

ЖЖ

1-қосымшада берілген бірге, бөлек және дефис арқылы жазылатын сөздер туралы ережені оқып талдайды.

Жазылым тапсырмасы

Оқушылар

топта 2-қосымшада берілгенмәтінді оқиды.Әр топ өздеріне берілген шарт бойынша тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

- бөлек жазылатын сөздерді табады;

- жазылу ерекшелігін түсіндіреді

бейнематериалын тыңдату.


Тыңдалымнан кейінгі тапсырма.


1 – тапсырма


ТЖ. Бейнематериалды мұқият тыңдап, «Үш қадам» әдісі


«Алаш орда көсемдері»бойынша сұрақтар дайындаңдар, тірек сөздерді анықтап, жоспар


құрыңдар.



2 - тапсырма


«Пікір сызығы» әдісі


«Алаш орда көсемдері»


деген тараптарға бөлініп, өз пікірлеріңді қорғаңдар.



3- тапсырма


«Әңгімелесетін әріптестер» әдісі


* «Алаш орда көсемдері» туралы 3 факт келтіріңдер;

*Факті мен көзқарастың айырмашылығы туралы 3 сөйлем айтыңдар.

Дескриптор:

- дефис арқылы жазылатын сөздерді табады;

- жазылу ерекшелігін түсіндіреді.

Жазылымнан кейінгі тапсырма

«ИӘ» «ЖОҚ»

Дұрыс жауапқа «ИӘ» деп, бұрыс жауапқа «ЖОҚ» деп жауап беру керек.

1) қос сөздер сызықша арқылы жазылады (ЖОҚ)

2) біріккен сөздер бірге жазылады (ИӘ)

3) күрделі атаулар бірге жазылады (ЖОҚ)

4) «Алаш орда көсемдері»» романында туралы баяндалады (ИӘ)

5) дефис арқылы жазылатын - қос сөздер (ИӘ)

Жеке жұмыс



5-слайд







6-слайд


http://kitap.kz/reader/qan_men_ter_i_kitap


Ә.Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романынан үзінді




















7-слайд










8-слайд


9-слайд



Сабақтың соңы



10 минут



Кері байланыс

Мұғалім оқушылардың жауаптарына сындарлы кері байланыс береді:

Мына ... топтағы оқушылардың бөлек жазылатын сөздер туралы жауаптары толық болды.

Мына ... топтағы оқушыларға әлі де ережені оқу керек.

- Мына топтағы оқушылар мәтіннен біріккен сөздердің емлесі бойынша нақты жауап берді.

Бағалау критерийлеріне сүйене отырып оқушылар өзіндік бағалау жасайды.

Рефлексия

- мен білемін;

- мен түсінемін;

- мен жаза аламын.



10-слайд



































САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Тарихи тұлғалар тағылымы.

Сабақтың тақырыбы

Тәкен Әлімқұлов –шебер жазушы

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.4.1 - мәтіндердің түрлерін, тілдік ерекшеліктерін салыстырып, талдау жасау.

8.5.1.5 - демеулік шылаулардың (сұраулық, күшейткіш) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану.

Сабақтың мақсаттары

Оқушылардың барлығы істей алады:мәтіннің мазмұнын түсінеді

Оқушылардың көбі істей алады: мәтіннің мазмұнын түсінеді, бір-бірімен салыстырады

Кейбір оқушылар істей алады: мәтіннің мазмұнын түсінеді, бір-бірімен салыстырып талдау жасайды

Бағалау критерийлері

  • Мәтіндерге салыстырмалы талдау жасау

Дескрипторлар

  • Мәтіннің мазмұнын түсінеді

  • Сұраққа жауап береді

  • Өз мәтіні бойынша сұраулық шылауларды қолдана отыра сұрақ құрастырады

Тілдік мақсаттар

Лексикалық минимум:Шала, дөңбекшу, толқысу, айдарлану, кіреуке, түрегелу

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

менің ойымша, меніңше, қорытындылай келе,

Құндылықтар

Оқушылар бір-бірін тыңдауда шыдамдылық таныта біледі, сыныптастарына құрметпен қарайды.

Пәнаралық байланыс

тарих

Осыған дейін меңгерілген білім

Тарихи тұлғалар тағылымы. Т.Әлімқұлов «Қараой» әңгіме.


Жоспар


Фц-Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 мин

Қызығушылықты ояту кезеңі. Бұл екі адамның арасында қандай байланыс бар деп ойлайсыңдар?

Оқу мақсаттарымен танысады.


Слайд 1,2,3

Сабақтың ортасы


5 мин















7 мин
























5 мин дайындық





12 мин (әр жұп3 мин сөйлейді)





1+1 мин





2 мин дайындық


Айтылым алды тапсырма.Сөздердің мағынасын анықтаңыз.

Шала –

Дөңбекшу –

Толқысу –

Айдарлану –

Кіреуке –

Түрегелу –


Оқылым тапсырмасы.Мәтінді түсініп оқыңыздар.


А мәтіні

Ақыраптың ұзақ түнінде Мақамбеттің ұйқысы шала болды. Әлденеден көңілі алағаржақтанып, жүрегі өрекпіп, дөңбекшіп шықты. Құлқын сәріде төсектен тұрып, тысқа шығып еді. Үйінің жанында біраз тұрып қалды.Таң көктемнің таңындай толықсып атты. Күз таңының мұншалық сұлулығын бұрын көрген емес-ті. Күн де көктемнің күніндей айдарланып, сансыз алтын найзасын шашағымен шашырата шықты. Қазіргі сәтте шашақты найзадан айрылған күн күйеудің жыртысқа түскен сал орамалындай пәршектенген кіреуке бұлттардың арасынан сығалап қарайды. Асқа тіккен алтын жамбыға да ұқсап кетеді...

Ә мәтіні

Е, анаңды... – деп Мақамбеттің үстіне қона түсті. Малдас құрып отырған Мақамбет жығылмады. Бір тізелеп түрегеле беріп, басымен Ықыласты бұқаша сүзіп жіберді. Ықылас: «ах!» деп, аузын басып қалды. Осы уақытта Мақамбетке төрт адам жабылып үлгерген. Екеуі екі қолын қайыра бастады. Мақамбет құрыққа ілінген құландай:– Бала-шағадан аулақ! – деп жанұшыра бұлқынып, төрт адамды сүйрете-мүйрете тысқа шыға бергенде, табалдырыққа сүрініп, етпетінен құлады.


Оқушылар туған айларына байланысты жұпқа бөлінеді. Жұпта берілген кестені толтырады.


А мәтіні

Ұқсастығы

Ә мәтіні

Мәтін не туралы?

Ұқсастықтары неде?

Мәтін не туралы?

Мәтіннің стильдік ерекшелігі неде?

Мәтіннің стильдік ерекшелігі неде?

Тілдік ерекшеліктері қандай?

Тілдік ерекшеліктері қандай?


Оқылымнан кейінгі тапсырма.

«Ыстық орындық» әдісі арқылы әр жұп өз жұмыстарымен таныстырады. Әр жұмыстан соң сұраулық шылауларды қолдана отыра тыңдармандарына 2 сұрақ қояды.


«f» бағалау. «Бағдаршам» әдісі арқылы бағалау.

Дескрипторлар.

  • Сұраққа жауап береді

  • Өз мәтіні бойынша сұраулық шылауларды қолдана отыра сұрақ құрастырады

Мұғалімнің кері байланысы



Слайд 4































САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім ата:

Тарихи тұлғалар тағылымы.

Сабақтың тақырыбы

Махамбет Өтемісұлы

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.4.3.1 - жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу

8.5.1.5 - демеулік шылаулардың (сұраулық, күшейткіш) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану.

Сабақтың мақсаттары

  • Символ мен кейіптеу туралы білімдерін кеңейту;

  • Жазба жұмыстарында оларды қолдану дағдыларын арттыру;

  • Шылаулардың айырмашылықтарын ажырата отырып, орынды қолдануға бағыттау

Бағалау критерийлері

  • жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазады;

  • демеулік шылаулардың (сұраулық, күшейткіш) қызметін ажырата отырып, жазба жұмыстарда орынды қолданады.

Дескрипторлар

  1. Жазба жұмысында символдық белгі қолдана алады.

  2. Кейіптеуді орынды қолданады.

  3. Шылаудың түрлерін жазылымда ұтымды пайдаланады.

Құндылықтар

Ашықтық, ұлттық құндылық, өзара ынтымақтастық, достық, татулық

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, өзін-өзі тану

АКТ дағдылары

Слайд, онлайн-сөздік, Т.Әлімқұлова «Қараой» әңгімесі

Осыған дейін меңгерілген білім

Өткен сабақтардағы оқушының білім-білік дағдыларының артуы, тілдік қолданыстары, сөздік қорларының дамуы

Тілдік міндеттер

Тілдік дағдыларға қатысты терминдер: символ (белгі), әдеби теориялық ұғымдар, кейіптеу ұғымы шылаудың түрлері, емлесі, демеулік, күшейткіш демеулігі, сұраулық демеулігі,

Жазылым дағдыларын дамытудағы тілдік қолданыстар:

  • ҚЫРАН, ДАУЫЛПАЗ

  • тау-тас та қайғырды, аспан жылады, тылсым табиғат мүлгіп тыңдады, аспан қаһарын төкті т,б

  • ба, бе, ше, ма, ме, -ақ, -ай, та

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5мин

Оқушылардың қызығушылығын ояту

Оқу мақсатымен таныстыру. Сабақтың тақырыбымен байланыстыру

Символ және кейіптеу туралы білімдерін еске түсіру

  • Қандай символдарды білесіздер?

  • Мысалдар келтіріп, оның қандай қасиетіне байланысты символ атанғанын қалай түсіндірер едіңіз? (аққу – махаббаттың, пәктіктің, адалдықтың, қос ғашықтың символы, өйткені олар әрқашан бірге ұшады, бірге қонады, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды)

  • Кейіптеу дегеніміз не?

  • Қандай мысалдар келтірер едіңіз?

Оқушылардың ойларын тыңдай отырып, қосымша түсінік беру


Слайд 1


http://emirb.org/bbk-83-3-5-az-s-94-azastan-respublikasi.html?page=8


https://kk.wikipedia.org/wiki/Кейіптеу


Сабақтың ортасы



5+2мин









10 мин





15+5 мин





Махамбет Өтемісұлының батырлығын, ерлігін өткен сабақтарда талдадық, «Қараой» әңгімесімен таныстық.

Оқушылар 2 топта жұмыс жасайды.


Оқушылар оқыған Т.Әлімқұлов «Қараой» әңгімесі бойынша сұрақтарға жауап бере отырып, Махамбет батырдың бейнесін ашады. Кластер жасайды.

Сұрақтар:

Махамбеттің жалғыздық зарын тартқанына неше жыл болды?

Махамбет отбасында қандай адам?

Махамбетті мазалаған қандай ойлар?

Махамбеттің қобалжу себебі не еді?

Махамбетке қастандық жасаған кім?

Махамбеттің ақырғы үні мен ақырғы ойы не еді? 


1-тапсырма

1-топқа сұрақ:

  • Махамбеттің ерекшелігі мен қасиеттеріне қарай отырып, оны қандай символға сәйкестендірер едіңіздер?

(қырағылық – Қыран құс, мықтылық – Бүркіт, жүйрік ақындығы – Тұлпар, Дауылпаз, Дүлдүл)

2-топқа сұрақ:

  • Махамбетті, оның ерлігін, қайғылы өлімін сипаттау үшін қандай кейіптеу қолданар едіңіз. (ол өмірге келгенде қабағын түйген аспан көңілденіп, күннің көзі күлімдеді. Оның Исатайды жоқтаған өлеңіне табиғат біткен қайғырып, тұнжырады. т.б )

2-тапсырма

Өткен сабақтарда қарастырған демеулік шылаулардың түрлері мен қызметін еске түсіру

1-топ:

Күшейткіш демеулігінің ерекшелігіне зерттеу жасаңыздар, сызба арқылы түсіндіріңіздер.

2-топ:

Сұраулық демеуліктердің ерекшеліктерін зерттеңіздер, кесте арқылы түсіндіріңіздер.


Топтар жұмыстарын таныстырып, қорғайды.

3-тапсырма

«Мен, мен едім, мен едім

Еңіреп жүрген ер едім.....» тақырыбында Махамбет туралы әңгіме құрастырып жазыңыз. Әңгімеңізге символ, кейіптеу элеметтерін және шылаудың түрлерін қолданыңыз. (80-100 сөз)

. дескрипторлар негізінде оқушылар «3-2-1» әдісі арқылы бағалайды. (3 ұтымды-2 ұсыныс-1 сұрақ)

Жазылымалдындағы тапсырма:

«Бұрыш» стратегиясы

Төмендегі пікірлер сыныптың қабырғасына ілінеді:

«Махамбет - азаттық жолында ешкімге бас имеген қайсар жан, өр тұлғалы ақын. Себебі...»

«Ағайынның алауыздығы, сүйекке сіңген күндестік ұлт қасіреті. Себебі ...»

Оқушылар берілген тұжырымдардың бірін таңдап, өз көзқарасын дәлелдеуі үшін шығармадан аргументтер ұсынады.

Ф.бағалау.

Оқушылардың кері байланысы.

Жазылым тапсырмасы:

Оқушыларға эссе тақырыбы беріледі.

Эссе құрылымын сақтай отырып, өз ойын білдіріп эссе жазады. «Махамбет ақын – ұлт азаттығы үшін күрескен тарихи тұлға»

Ф.бағалау.

Дескрипторлар арқылы бағаланады.

Эссенің кіріспесі бар.

Негізгі бөлімі бар.

Аргументтер келтіреді.

Сұраулық, күшейткіш шылауларды орынды қолданады.

Қорытындысы бар.

Жазылымнан кейінгі тапсырма:

Сынып талдауы: Жақсы эссе жаза алдық па?- деген сұрақтың төңірегінді талдау жүргізеді. Жақсы жазылған эсселерді таңдап, сынып қабырғасына іледі.


Мұғалімнің кері байланысы (қажет болған жағдайда)


Т.Әлімқұлов «Қараой»















https://kk.wikipedia.org/wiki/Демеулік










Слайд 2



Сабақтың соңы

3мин


Кері байланыс. Оқушылар «Пирамида» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.


Үйге тапсырма. Шыхлаудың түрлерін қайталап келу

Слайд 4

Кері байланыс парағы






























САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Махамбет Өтемісұлы

Сабақтың тақырыбы

Тәуелсіздікті аңсаған тарландар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.2.1.1 - тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды қолданып, ауызша мәтіндер құрау;

Сабақтың мақсаттары

Шығармадағы көркемдегіш құралдарды орынды қолдана білу

Бағалау критерийлері

  • Көркемдегіш құралдарды анықтайды

  • Өз мәтінінде орынды қолданады

Дескрипторлар

  • Тұрақты тіркестер,көркем сөздерді анықтайды

  • Монолог құрастырып айтады

  • Көркем сөздерді қолданады

Құндылықтар

Тарихты құрметтеу,тарихи тұлғаларды білу

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ дағдылары

Интербелсенді тақта

Осыған дейін меңгерілген білім

-

Тілдік міндеттер

Менің ойымша,құндылық,тарихи құндылық,тарихи тұлға



Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


12 мин

Қызығушылықты ояту. Оқушыларға Махамбет туралы фильм үзіндісін көрсету.


Сабақтың мақсаты мен бағалау критерийімен таныстыру.


Сабақтың ортасы



15 мин






15 мин

1-тапсырма

Шығармадан көркемдегіш құралдар мен тұрақты тіркестерді анықтаңыз.

Көркмедегіш құралдар

Тұрақты тіркестер








2-тапсырма.

Оқушылар тапсырманы оқу арщ\қылы оны талдайды

  Тарихқа көз жүгіртсек, қазақ – нағыз батыр халық екенін мойндайсың.Жүгі нарда , қазаны теңде болып, көшіп -қонып өмір сүрген ата-бабаларымыз үш нәрсені бойтұмардай сақтап қадірлеген.  Ол ел мен жер және ана тілі. Қандай халық болмасын осы үшеуінсіз егемен ел екенін дәлелдей алмайсың. Ал енді біз халқымыздың сан ғасырлар күресіп армандап жеткен Тәуелсіздік жолын жырлайық.

3-тапсырма.

Әңгімеден әдеби көркемдегіш құралдарды теріп, кестені толтырыңыз. Жұптық жұмыс.

Адамның мінезін, портретін суреттеген көркемдегіш құралдар

Табиғатты, мекенді сипаттаған әдеби көркемдегіш құралдар

Кейіпкер сөзі:

Даналық ойлар, нақыл сөздер









Жұптар өзара бір-бірінің жұмысын тексеріп, «2 жұлдыз, 1 тілекпен» бағалайды.

Сұрақтар

  • Балалар, «Қараой» шығармасының тілі қандай?

  • Көркемдегіш құралдарға бай шығарма қай жанрға жатады деп ойлайсыңдар?

  • Әңгіме жанры туралы не білесіңдер?


Әңгіме сөзіне «синквейн» құрастыру.

1 сөз

2 сын есім

3 етістік

1 сөйлем

Тақырыпқа синонимдес сөз

Бағалау: Мұғалімнің бақылауы мен кері байланысы


Сабақтың соңы

2 мин



Кері байланыс: Не білдім?

Не білгім келеді?

Үйге тапсырма:Шығарманы толық оқып келу.

































САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.Т3.Оқу - еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну

Сабақтың тақырыбы

Ахмет Байтұрсынов –ұлт ұстазы

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар: шығармадағы автор бейнесін анықтап, өлең құрылымына талдайды

Көптеген оқушылар: шығармадағы автор бейнесін анықтап, тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарын табады

Кейбір оқушылар: : шығармадағы автор бейнесін анықтап, тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарын тауып өз ойын дәлелдейді

Бағалау

критерийлері

Шығармадағы автордың бейнесін анықтайды

Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айтады

Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашады кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашады;

дамдық диқаншы өлеңіндегі сөздерді пайдаланып, проблемалық сұрақтар қою және оны өз жауабымен салыстырады

Тапсырма орындау барысында комментарий жазу, іріктеп оқу, зерттеп оқиды

.

Тілдік мақсаттар

Тақырып бойынша өз ойларын сауатты және дәлелді жеткізе білуге даярлау, зерттеу қабілеттерін дамытады;

Пән лексикасы және терминология: астарлы ой

Мәтін талдау барысында қолданылатын тіркестер: таңдау, іріктеу, салыстыру, анықтау, баяндау

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

тарих

АКТ дағдылары

Онлайн сөздік

Осыған дейін меңгерілген білім

А.Байтұрсынов «Адамдық диқаншысы»

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

8 минут

І. Тренинг «Менің досымның асыл қасиеті....»


Жүрекше


видеоролик

Сабақтың ортасы



22 минут

1-Тапсырма

Концептуалды кесте

Өлең шымағы Менің пікрім

Дискриптор: өлеңнің шумағын ажыратады

Ақын ойын түсінеді

Өз ойын білдіреді

Автор орындығы

2-тапсырма

Шығармадан бейнелеу, суреттеу құралдарын тауып, белгілеңіз.

Дискриптор: шығармадағы тілдік бейнелеу,суреттеу құралдарын табады

Мағыналарын анықтайды

Сұрақтарға жауап береді

Топтық жұмыс.

Талдау




Осы тақырыпта не таңқалдырды?


Неге?


1.топ Сызба арқылы корсету Мсалға қандай өлеңдер жатады?

2.топ Эссе жазу

3.топ Кейіпкерлерге талдау?

V.КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕ

Ақын шығармашылығы туралы біледі,талдауды үйренеді,сыни тұрғыдан ойлана алады.



Деңгейлік тапсырмалар

І ДЕҢГЕЙ


1.1А.Байтұрсынов кім?---------------------------------------------------------------------------------------

1.2.Оның қандай шығармалары саған таныс?---------------------------------------------------------

2.1Мысал дегеніміз не?--------------------------------------------------------------------------------------

2.2.А.Байтұрсыновтың орыс ақындарынан аударған шығармалары?------------------------


3.1.Шығармадан автордың «МЕН» бейнесін көрсететін тармақты табыңыз

Үлгі: МЕН қырға шықтым,

Мен құрға шықтым,

Мен тұқымын шаштым....

Мен ----------------------------------------------






Тармақтардың мазмұны бойынша автор бейнесін сын есімдер арқылы ашыңдар



Shape8 Shape6 Shape7 Shape4 Shape5

Автор бейнесі



3.2.










3.3.Мысал кейіпкерлерін ата.

.4.1Мысалда қандай мінезді адамдар сыналады?

.4.2Мысалдан қандай ойды аңғардың?

.4.3Әкесі бидай туралы не дейді?


ІІ ДЕҢГЕЙ

2-тапсырма.Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу үшін төмендегі кестені толтырады. Оқушы деңгейіне қарай сұрақтарға жауап береді.

Мәтіндік зерттеу


Мәтіннен негізгі ойды табыңыз.

Диқаншылық, еңбекқорлық

Тосын жағдай (Мәтінде қандай тосын ойға кездестіңіз?)


Мәтіннен шығар өмірлік қағида. Әңгімедегі өмірге деген құштарлықтың берілу сипаты, ерлік пен жігер.


Белгісіз және белгілі мәліметтер. Мәтіннен сізге бұрыннан таныс және таныс емес ақпараттарды белгіле.


Ойыңды суретпен бейнеле.


Тәрбиелік мәні бар қорытынды. Оқыған мәтіннен өз өміріңе, іс-әрекетіңе септігін тигізер қандай қорытынды жасадың?


Талдауды қажет ететін тақырыптар. Мәтінге сүйене отырып, осында көтерілген тағы қандай мәселені талдар едің?


2. Ақын өлеңі кімнің атынан баяндалады?

3.Лирикалық кейіпкер қандай мінезімен танылады?

Өлең сізге қалай әсер етті?






-------------------------------------------------------------


------------------------------------------------------------


ІІІ ДЕҢГЕЙ

1.Ақын өлеңінен Адамдық диқашысынан аллегорияны табу.М/ы:А.Құнанбаевтың «Қыс»өлеңінде бар?Ақ киімді денелі ақ сақалды,

2. Мысалдың қандай тәрбиелік мәні бар?


Кесте

автор орындығы

Сабақтың соңы


Рефлекция: Бүгінгі іс әрекетім....

































САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.Т3.Оқу - еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну

Сабақтың тақырыбы

Ахмет Байтұрсынов –ұлт ұстазы

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар: шығармадағы автор бейнесін анықтап, өлең құрылымына талдайды

Көптеген оқушылар: шығармадағы автор бейнесін анықтап, тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарын табады

Кейбір оқушылар: : шығармадағы автор бейнесін анықтап, тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарын тауып өз ойын дәлелдейді

Бағалау

критерийлері

Шығармадағы автордың бейнесін анықтайды

Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айтады

Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашады кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашады;

дамдық диқаншы өлеңіндегі сөздерді пайдаланып, проблемалық сұрақтар қою және оны өз жауабымен салыстырады

Тапсырма орындау барысында комментарий жазу, іріктеп оқу, зерттеп оқиды

.

Тілдік мақсаттар

Тақырып бойынша өз ойларын сауатты және дәлелді жеткізе білуге даярлау, зерттеу қабілеттерін дамытады;

Пән лексикасы және терминология: астарлы ой

Мәтін талдау барысында қолданылатын тіркестер: таңдау, іріктеу, салыстыру, анықтау, баяндау

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

тарих

АКТ дағдылары

Онлайн сөздік

Осыған дейін меңгерілген білім

А.Байтұрсынов «Адамдық диқаншысы»

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

8 минут

І. Тренинг «Менің досымның асыл қасиеті....»


Жүрекше


видеоролик

Сабақтың ортасы



22 минут

1-Тапсырма

Концептуалды кесте

Өлең шымағы Менің пікрім

Дискриптор: өлеңнің шумағын ажыратады

Ақын ойын түсінеді

Өз ойын білдіреді

Автор орындығы

2-тапсырма

Шығармадан бейнелеу, суреттеу құралдарын тауып, белгілеңіз.

Дискриптор: шығармадағы тілдік бейнелеу,суреттеу құралдарын табады

Мағыналарын анықтайды

Сұрақтарға жауап береді

Топтық жұмыс.

Талдау




Осы тақырыпта не таңқалдырды?


Неге?


1.топ Сызба арқылы корсету Мсалға қандай өлеңдер жатады?

2.топ Эссе жазу

3.топ Кейіпкерлерге талдау?

V.КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕ

Ақын шығармашылығы туралы біледі,талдауды үйренеді,сыни тұрғыдан ойлана алады.



Деңгейлік тапсырмалар

І ДЕҢГЕЙ


1.1А.Байтұрсынов кім?---------------------------------------------------------------------------------------

1.2.Оның қандай шығармалары саған таныс?---------------------------------------------------------

2.1Мысал дегеніміз не?--------------------------------------------------------------------------------------

2.2.А.Байтұрсыновтың орыс ақындарынан аударған шығармалары?------------------------


3.1.Шығармадан автордың «МЕН» бейнесін көрсететін тармақты табыңыз

Үлгі: МЕН қырға шықтым,

Мен құрға шықтым,

Мен тұқымын шаштым....

Мен ----------------------------------------------






Тармақтардың мазмұны бойынша автор бейнесін сын есімдер арқылы ашыңдар



Shape13 Shape11 Shape12 Shape9 Shape10

Автор бейнесі



3.2.










3.3.Мысал кейіпкерлерін ата.

.4.1Мысалда қандай мінезді адамдар сыналады?

.4.2Мысалдан қандай ойды аңғардың?

.4.3Әкесі бидай туралы не дейді?


ІІ ДЕҢГЕЙ

2-тапсырма.Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу үшін төмендегі кестені толтырады. Оқушы деңгейіне қарай сұрақтарға жауап береді.

Мәтіндік зерттеу


Мәтіннен негізгі ойды табыңыз.

Диқаншылық, еңбекқорлық

Тосын жағдай (Мәтінде қандай тосын ойға кездестіңіз?)


Мәтіннен шығар өмірлік қағида. Әңгімедегі өмірге деген құштарлықтың берілу сипаты, ерлік пен жігер.



Кесте

автор орындығы

Сабақтың соңы


Рефлекция: Бүгінгі іс әрекетім....

















САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Нәтиже сабақ.Мен не үйрендім?

Сабақтың тақырыбы

Алаш арыстары

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.А3. Ауызша мәтіндер құрауда сөз ішіндегі және сөз аралығындағы ілгерінді, кейінді және тоғыспалы ықпал заңдылықтарын ескеріп айту

Сабақтың мақсаттары

Ауызша жауаптарда ықпал заңдылықтарын ескеру

қазақ халқының ғасырлар бойы өткен қиыншылықтарын айта келіп, осы зұлмат жылдары елінің азаттығын аңсаған ұлт зиялыларына тоқталу, өз елін, жерін қорғайтын ұрпақ тәрбиелеу.

Бағалау критерийлері

  • Ықпал түрлерін ажыратады;

  • Айтылымдағы ерекшеліктерін ескереді

Дескрипторлар

  • Мәтіннен ықпал түрлерін анықтайды;

  • Мәтін құрауда заңдылықтарды ескереді

Құндылықтар

Команда болып жұмыс жасай алу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ дағдылары

Онлайн сөздіктер

Осыған дейін меңгерілген білім

Махамбеттің тарихта алар орны.

Тілдік міндеттер

Менің ойымша, өйткені, қорытындылай келе, біріншіден, хан, көсем, қолбасшы, үлес қосу, халық қамын ойлау т.б.


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


3мин

Мұғалім сабақтың тақырыбымен, мақсатымен таныстырады. Оқушылармен бірігіп, бағалау критерийлерін құрастырады.

Оқушылар карточка бойынша төрт топқа (Әуес, Ықылас, Жаңаберген, Махамбет) бөлінеді.


Слайд №1-2

Сабақтың ортасы


10 мин




10 мин









10 мин










5мин

  1. Мұғалім ілгерінді, кейінді және тоғыспалы ықпал заңдылықтары туралы түсінік беріп өтеді.

  2. Әңгіме үзіндісінен оқушылар ережеге сәйкес сөздердің астын сызып белгілейді. Мұғаліммен бірігіп жауап кілттері бойынша нәтижесін тексереді.

  3. Кесте бойынша әр топ әңгімедегі тиісті кейіпкерге мінездеме береді.


Кейіпкер

Сыртқы келбеті, мінезі

Шығармадағы жолдардан мысал келтіру







  1. Алаш және Алашордашылар туралы қысқаша мәлімет беру үшін тарих пәнінің мұғалімі Әділбек Алтайұлына сөз кезегін береміз. 


  2. Электронды оқулықпен жұмыс: Бейнебаяннан «Алаш ұраны» өлеңін тыңдау 


  3. Сөздікпен жұмыс: 


  4. «Поэзия» стратегиясы: 


1.3 топтан 
бір оқушыдан мәнерлеп оқиды

2.Әр топ мәтіннен өздеріне ұнаған үзіндіні жатқа айту. Оған қойылатын талаптар

Топтық жұмыс

1 топ

1-тапсырма 

Өлеңнің негізгі тақырыбы не, ақын қалың көпшілікті неге шақырады? 


Өлеңнен тірек сөздерді теріп жазып, ақынның айтпақ ойын түсіндіріңдер.

  Ақын  өлеңіндегі ойды бүгінгі күнмен қалай үндестіруге болады? 

2 топ 2-тапсырма 

«Алаш ұраны» өлеңінің жазылу тарихы мен идеясы қалай ? 

Өлең құрылысына  талдау жасау.

Өлең идеясы сендерге не берді? 

3 топ 3-тапсырма 

Өлеңдегі Алаш, Алаш балалары, Алаш туы сөздерінің   мәнін қалай түсінесіңдер?

  Өлеңде кездесетін әдеби-теориялық  ұғымдар:

  Өз елінің  келешегіне деген ақын сенімі мен үмітінің өміршеңдігін дәлелдеп  көріңдер.


«ПОПС» формуласына сүйеніп, кейіпкердің әрекетіне баға береді. Жауаптарында ілгерінді, кейінді және тоғыспалы ықпалға түскен сөздерді қолдану керек.

Менің ойымша, ....

Өйткені, ....

Мысалы,....

Түйінді сөз » стратегиясы бойынша қорытындылау.  
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзімен орайластыра қортындылау.  
«Мен мәңгілік ел 
ұғымын ұлтымыздың ұлы бағдары, Қазақстан 2050 стратегиясының түпқазығы етіп алдым. Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен гөрі оны ұстап тұру аса қиын екенін барлығымыз білеміз. Бұл әлем кеңістігінде ғұмыр кешкен талай халықтың басынан кешкен тарихи шындығы.

  1. «Қайран халқым» сөзіне синквейн құрастырады.

https://bilimland.kz/

Тәкен Әлімқұлов. «Қараой» әңгімесі

Сабақтың соңы

2мин

Кері байланыс:«Плюс, минус, сұрақ»

Үйге тапсырма:Ережені жаттау.













Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:

СЫНЫП: 8

Қатысқаноқушылар саны:

Қатыспағаноқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы

Тәкен Әлімқұлов –шебер жазушы. Ер бақыты – ел қолында


Сабақ негізделген оқу мақсаттары

8.7.2.1 - шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздерден құрастырылған қарапайым фразалардың/сөйлемдердің мағынасын түсіну.

8.7.2.3 - оқыған/ аудио/бейнематериалдың мазмұны бойынша жиі қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерін қатыстырып сұраққа жауап (сөйлем) жазу.

Сабақ мақсаты і:


Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:

қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы ерлік күресімен,қол жеткен жетістіктерімен таныстыру.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:

Күрделі сөздердің мағынасын түсінеді

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау критерийі

Оқушының төменгі жетістігі (ОТЖ): тақырыпқа қатысты тыңдаған материалдың мазмұнын түсінеді,құқықтыққақатысты жаңа сөздерді сөйлесім барысында тиімді қолдана алады.қатынас құра алады.

Оқушының орташа жетістігі (ООЖ): тақырыпқа қатысты қысқа сөйлемдерді қолдану арқылы ақпарат бере алады, жасөспірімдік кзеңдерге қатысты жаңа сөздерді қатыстырып сөйлемдер құрайды, достар ымен сөйлеседі.

Оқушының жоғарғы жетістігі(ОЖЖ): тақы ыптың мазмұны бойынша жаңа заттық, сапалық атауларды қатыстырып сөйлемдер алады, тақырып аясында тілдік қарым-қатынас жасайды

Тілдік міндеттер

Менің ойымша, өйткені, қорытындылай келе, біріншіден, хан, көсем, қолбасшы, үлес қосу, халық қамын ойлау т.б.

АКТ дағдылары

Онлайн сөздіктер

Осыған дейін меңгерілген білім

Махамбеттің тарихта алар орны.

Пәнаралық байланыс

Өзін өзі тану, құық

Алдыңғы оқу

Менің ана тілім-қазақ тілі

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы

5 минут


Сәлемдесу.

Топқа бөлемін : «Билеттер арқылы» топқа бөлінеді. Оқушыларды кассадан билеттер алып, 1,2,3 вагондарға бөлініп отрады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Қызыл гүлім-ай» би

Сынып реттілігін қадағалау.

Оқушыларды түгелдеу. Оқу құралдарын байқау.

Бір-бірімізді тыңдаймыз десек 1 рет қол шапалақтаймыз!

Ұйымшыл боламыз десек 2 рет

Белсенділік танытамыз десек 3 рет шапалақтаймыз!

Үй тапсырмасын тексеру

1-топ:

«Бақыт» вагоны

2-топ:

«Сүйіспеншілік» вагоны

3-топ:

«Жарқын

билету.

Жаңа білім

10 минут










«Жариялау» әдісі

Жаңа сөздер

Ұлт өкілдері-представители национальности

байырғы-коренной

тұлға-личность

қайырымды-благородный,доброжелательный

қонақжай-гостеприимный

ынтымақты-дружно

толеранттылы-толерантный

 1 -топ.үш бұрыш

тапсырма

1.Тарихи тұлғаларды жазу

                      2 -топ.төрт бұрыштапсырма

1.Халық каһармандарды тауып кластер толтыру

                      3 -топ.бес бұрыштапсырма

1.Әл-Фарабидің халық туралы сөзін аудару

                      4-топ.дөңгелектапсырма

1.Біздің ел қандай ел?Монолог.












Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут













. Ойын "Мың бір мақал"

Ойынның шарты :қазақ ауыз әдебиетінің бір түрі-мақал-мәтелдердің алғашқы сыңары айтылады,екінші сыңарын табу керек.

1.Туған жердей жер болмас, ...

2.Ынтымақ түбі- ...

3.Ел-елдің бәрі жақсы, ...

4.Бірлік түбі-береке, ...


Оқулық,қабырғаға ілінген ватмандар, түрлі-түсті маркерлер


Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу


Оқушылар би билеп сергіп қалады.

Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Бес жолды өлең

1.      Бір зат есім

2.      Екі сын есім

3.      Үш  етістік

4.      Мағыналы сөйлем (қанатты сөз, мақал  алуға болады)

5.      Тақырыпты айқындайтын  сөзге синоним сөздер.


Кестені толтыру

Бағалау



5 минут

Кері байланыс

3 минут

«Білім қоржыны» кері байланыс

Бағалау. Оқушылар алдарындағы бағалау парақшаларындағы бағалардан қорытынды баға шығарады. Сабақ барысындағы басқа тапсырмалар бойынша әр жұмыс бағаланып отырды.

Рефлексия.

  • Бүгінгі сабақтың тақырыбы қандай?

  • Бүгінгі сабақтан нені үйрендіңіздер?

Болашақта осы ережені қалай қолданар едіңіз




Сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып, қоржындарға жабыстырады.

















САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Тарихи тұлғалар тағылымы.

Сабақтың тақырыбы

Тәкен Әлімқұлов «Қараой» әңгіме

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.Т3.Оқу - еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну

Сабақтың мақсаттары

Тыңдалған мәтін мазмұнын түсінеді, күрделі сөздерді анықтайды. Тыңдалым дағдыларын дамытады.

Бағалау критерийлері

Күрделі сөздердің мағынасын түсінеді

Дескрипторлар

  • Ақпараттарды сәйкестендіреді

  • Күрделі сөздерді ажыратады

  • Мәтін үзіндісі бойынша түсінгенін айтады

Тілдік міндеттер

Лексикалық минимум: Қараой, ақырап, қарақұйрық, бала кез, ат шаптыру, өріс,үңгір

Сөйлеу мәдениетін жетілдіру үшін қолдануға ұсынылған тілдік оралымдар: менің ойымша, біріншіден, қорытындылай келе т.б.

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

тарих

АКТ дағдылары

Онлайн сөздік

Осыған дейін меңгерілген білім

Тарихи тұлғалар тағылымы. Т.Әлімқұлов «Қараой» әңгімесі



Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5мин

Қызығушылығын ояту


Шашылған сөздердің сыңарларын тауып, күрделі сөз құрастырыңыздар.


Қара

ақ

ауыл

боз

мұрын

сақал

бала

торғай

ит

аймақ


(Қараторғай, ақсақал, ауыл-аймақ, бозбала, итмұрын)


Оқу мақсаттары, бағалау критерийлері және дескрипторларман таныстыру.











Слайд 1

Сабақтың ортасы


7мин











10 мин






















2мин



10 мин





3 мин


Мағынаны тану

Тыңдалымалды тапсырма топтық жұқмыс

ОқушыларғаТ.Әлімқұлов «Қараой» әңгімесі туралы түсінік беріледі.

«Сөздік гол»

Тақтадан сөздер мен сөз тіркестері көрсетіледі. Оқушылар мұғалімнің көмегімен мағынасын түсінеді. Күрделі сөздерді ажыратады.

Қараой -

Қарақұйрық –

Бала кез –

Ат шаптыру -

Өріс –

Үңгір -



Мәтіндегі

ақпарат

Мәтіндегі ақпарат

Сәйкестендіру жауабы

1. Күз таңының мұншалық сұлулығын

A.Ер Тарғын ат шаптырыпты-мыс.


2.Сауыры жалпиған шексіз даланың ішке бүккен бүйрегіндей дөңгеленген Қараойда

B. бұрын көрген емес-ті.











Топтар сағат тілімен «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі бойынша өзара бағалайды.

«Қайран халқым» сөзіне синквейн құрастырады

Мұғалімнің кері байланыс



Слайд 2-3


Слайд 4


http://adebiportal.kz/kz/authors/view/1332



http://adebiportal.kz/web/viewer.php?file=/upload/iblock/74a/74a69141f2b0777fada9cd0963f7cb31.pdf&ln=kz











































Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

бөлім: Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым


Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып:

8

Қатысқандарсаны:


Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Ұлым –аспандағы жұлдызым


Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

. 8.Ж3.Жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу.

Сабақтыңмақсаты

Көркемдегіш құралдарды қолданып жазу

Көркем әдебиеттің негізгі жанрының бірі-эпостық поэмаға жататын лиро-эпостық жырлар жайында теориялық түсінік беру. Қозы Көрпеш-Баян сұлу жырын түсініп оқу. 

Бағалаукритерийі

Жазба жұмысында «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырын негізге алып жазады;

Жазба жұмысында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазады.

Жырдағы кейіпкерлердің іс-әрекетіне байланысты әрқайсысының басында болған күйініш-сүйініштерін пайымдайды, мінез ерекшеліктерін байқайды,ой-өрісі,дүниетанымы кеңейеді. 
Топта бірлесіп жұмыс істеуге, қажетті іс-әрекетте оқушының өз бетінше белсене орындауына мүмкіншілік беріледі. 

Тілдікмақсаттар

жаһандану, глобализация, үдеріс, ғаламдану

Құндылықтар

Өзіне және өзгеге құрмет көрсету, топтық жұмыстарда ынтымақтастық қарым-қатынас орнату, жүктелген жауапкершілікті сезіну.Ұлттық құндылықтарды меңгерту (салт-дәстүрлер)

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Әлемдікжаһанданутуралымәлімет беру.

АКТ дағдысынқолдану

Таныстырылымслайды, аудиомәтін, мульфильм

Өмірменбайланыс

Қоғамдаболыпжатқанғылыми-техникалықпрогресстікүнделіктіөмірдепайдалану.

Пәнаралықбайланыс

Тарих (оқиға кезеңі) , география (жер-су аттары)

Алдыңғыбілім

Шешіндікөнер

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы






Қызығушылықты ояту.Қозы мен Баян туралы әнді тыңдату.

http://www.youtube.com/watch?v=pJ3k2tEJlcM

Сұрақтар:

  • Ән не туралы? Қандай әсер алдыңыздар?

Қозы мен Баян есімдерін естігенде ойымызға не келді?Ойымызды 2 мин. жазамыз. Ойымызға келген сөзді тізбектеп жаза береміз.

Топтастыру.Суреттер арқылы топтасады.

http://www.youtube.com/watch?v=pJ3k2tEJlcM


Сабақтың ортасы


























































Мағынаны тану кезеңі. Ой шақыру

- Cимвол дегеніміз не?

-Кейіптеу дегеніміз не?

Кіріспе бөлім

Символ - суреткер сомдаған кермек туындының түпнегізін төркіндеттіретін аса мәнді өзектердің бірлігінен, тектестігінен туындайтын деректі бейне. Төмендегі суреттерде махаббаттың символы суреттелгенін мұғалім түсіндіреді.



Қозы Көрпеш — Баян Сұлу — XIII-XIV ғасырлардан бастап жырланып, XIX ғасырдың ортасында қағазға түскен қазақ халқының лиро-эпостық жыры. Поэма Сыбанбай, Бекбау, Жанақ, Шөже ақындардың орындауында ауызша таралған. 20-ға жуық нұсқасының ішінен ең белгілісі - Жанақтың нұсқасы. Алғаш ел арасынан жинап, хатқа түсіргендер: Г.Саблуков (1830), Ғ.Дербісалин (1834), А.Фролов (1841), Шоқан Уәлиханов (1856). Жырдың мазмұнын М.Путинцев орыс тіліне аударып бастырды (1856), кейін В.Радлов "Түркі тайпаларының халық әдебиеті үлгілері" жинағының 3-томына еңгізді (1870).



Кейіптеу– әр түрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл. Қазақ халқының бірқатар эпостықжырларында атқа тіл бітіп, адамша ойлап, сезетіндей етіп бейнеленеді. Ертегілер мен сықақ-мысалдарда қасқыр, түлкі, қоян,тағы басқа жануарлар адам кейпінде суреттеледі. Жазба әдебиетте кейіптеудің жаңа үлгілері мол ұшырасады. Мысалы, Абайдың “Қыс” атты өлеңінде қыс мезгілі мейірімсіз, түсі суық, қатал шал кейпінде бейнеленген.

Мұғалім кейіптеуді түсіндіру үшін «Қыс» өлеңін оқиды. Оқушылар өлеңнің мазмұны бойынша сурет салады. Мұғалім Осы тапсырма арқылы кейіптеуді түсіндіреді де, символ мен кейіптеуді салыстырады.

Бағалау (1 мин)

«Бас бармақ» әдісімен оқушылар өздерінің сабақта жасаған жұмыстарын бағалау критерийлерін негізге алып бағалайды.
































































Сабақтың аяғы


Рефлексия

«3-2-1» әдісі

Өзіңіз үшін маңызды 3 ақпаратты анықтаңыз.

Қиындық келтірген 2 мәселені атаңыз.

Өз көңіл күйіңізді танытатын 1 сөз.
































Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

бөлім: Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым


Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып:

8

Қатысқандарсаны:


Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Ұлым –аспандағы жұлдызым


Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

. 8.Ж3.Жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу.

Сабақтыңмақсаты

Көркемдегіш құралдарды қолданып жазу

Көркем әдебиеттің негізгі жанрының бірі-эпостық поэмаға жататын лиро-эпостық жырлар жайында теориялық түсінік беру. Қозы Көрпеш-Баян сұлу жырын түсініп оқу. 

Бағалаукритерийі

Жазба жұмысында «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырын негізге алып жазады;

Жазба жұмысында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазады.

Жырдағы кейіпкерлердің іс-әрекетіне байланысты әрқайсысының басында болған күйініш-сүйініштерін пайымдайды, мінез ерекшеліктерін байқайды,ой-өрісі,дүниетанымы кеңейеді. 
Топта бірлесіп жұмыс істеуге, қажетті іс-әрекетте оқушының өз бетінше белсене орындауына мүмкіншілік беріледі. 

Тілдікмақсаттар

жаһандану, глобализация, үдеріс, ғаламдану

Құндылықтар

Өзіне және өзгеге құрмет көрсету, топтық жұмыстарда ынтымақтастық қарым-қатынас орнату, жүктелген жауапкершілікті сезіну.Ұлттық құндылықтарды меңгерту (салт-дәстүрлер)

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Әлемдікжаһанданутуралымәлімет беру.

АКТ дағдысынқолдану

Таныстырылымслайды, аудиомәтін, мульфильм

Өмірменбайланыс

Қоғамдаболыпжатқанғылыми-техникалықпрогресстікүнделіктіөмірдепайдалану.

Пәнаралықбайланыс

Тарих (оқиға кезеңі) , география (жер-су аттары)

Алдыңғыбілім

Шешіндікөнер

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер



Сабақтың басы






Қызығушылықты ояту.Қозы мен Баян туралы әнді тыңдату.

http://www.youtube.com/watch?v=pJ3k2tEJlcM

Сұрақтар:

  • Ән не туралы? Қандай әсер алдыңыздар?

Қозы мен Баян есімдерін естігенде ойымызға не келді?Ойымызды 2 мин. жазамыз. Ойымызға келген сөзді тізбектеп жаза береміз.

Топтастыру.Суреттер арқылы топтасады.


Сабақтың ортасы






















































































Мағынаны тану кезеңі. Ой шақыру

- Cимвол дегеніміз не?

-Кейіптеу дегеніміз не?

Кіріспе бөлім

Символ - суреткер сомдаған кермек туындының түпнегізін төркіндеттіретін аса мәнді өзектердің бірлігінен, тектестігінен туындайтын деректі бейне. Төмендегі суреттерде махаббаттың символы суреттелгенін мұғалім түсіндіреді.



Қозы Көрпеш — Баян Сұлу — XIII-XIV ғасырлардан бастап жырланып, XIX ғасырдың ортасында қағазға түскен қазақ халқының лиро-эпостық жыры. Поэма Сыбанбай, Бекбау, Жанақ, Шөже ақындардың орындауында ауызша таралған. 20-ға жуық нұсқасының ішінен ең белгілісі - Жанақтың нұсқасы. Алғаш ел арасынан жинап, хатқа түсіргендер:

Әңгіменің басталуы

Қарабай мен Сарыбай аңға шығуымен

Әңгіменің дамуы

Екі бай балаларын айттырады

Әңгіменің байланысуы

Сарыбайдың дүние салуы

Әңгіменің шиленісі

Қарабайдың көшіп кетуі

Шарықтау шегі

Қарабай Қодармен уәделесуі

Әңгіменің шешімі

Қозының Баянды іздеп келуі

Қорытынды

Ғашықтардық қосыла алмаулары



1. Жырдың басты тақырыбы не?

2. Жырда қазақ халқының қандай салт-дәстүрі орын алған ?



3.«Кім? Қашан? Қайда?» ойыны.

Жырдан үзінділер келтірмін, оқушылар қай кейіпкердің қашан, қайда айтқанын айтады.

«» тобына

  1. – Қареке-ау, хан болыпсыз, сізді көрдік,

Жасы үлкен бай екенсіз, сәлем бердік...

Сарекем дүние салып кеткеннен соң

Бағалау (1 мин)

«Бас бармақ» әдісімен оқушылар өздерінің сабақта жасаған жұмыстарын бағалау критерийлерін негізге алып бағалайды.


Сабақтың аяғы


Рефлексия

«3-2-1» әдісі

Өзіңіз үшін маңызды 3 ақпаратты анықтаңыз.

Қиындық келтірген 2 мәселені ата












Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым

Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып:

8

Қатысқандарсаны:


Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Қызым – жағадағы құндызым

Сабақтаіскеаcтыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.2.5.1 - пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру;

Сабақтың мақсаты

Әдеби кейіпкердің мінезін анықтап, диалог пен монолог түрінде идеялармен бөліседі, оқиға желісі мен кейіпкерлердің іс-әрекеттеріне баға береді. 

Бағалаукритерийі

Пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдейді;

Қойылған сұрақтарға еркін жауап береді.

Тілдікмақсаттар

Оқушылар әдеби тіл нормасына сай сөйлеуге дағдыланады, ойын анық та жүйелі жеткізе алады.

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу

  • Ынтымақтастық

  • Азаматтық жауапкершілік

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Жырдың тарихымыздың қай дәуірде пайда болғандығы жөнінде ғалымдар әр түрлі пікір айтады. Бір тобы Жошы дәуіріне тіресе,енді бір тобы Ноғайлы дәуіріне және бір тобы қазақ хандығымен байланыстырады.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

сүйіспеншілік,адалдықсияқтықасиеттердіқұрметтейотырып,ішкіруханитазалыққаүндеу,адамисезімдердіқұрметтеу.

Пәнаралықбайланыс

Қоғам, тарих, әдебиет.

Алдыңғыбілім

8.1.4.1 - орта көлемді прозалық, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

3 минут






Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.

Қызығушылықты ояту.

Ортаға 2 оқушы шығады, арқасына бір кейіпкер жабыстырылады. Оқушы сыныпқа сұрақ 40 секунд ішінде сұрақтар қойып, кейіпкерді табу керек.(Жабық сұрақ болуы қажет, яғни сыныпта отырған оқушылар ИӘ/ЖОҚ деп қана жауап бере алды)

Сарыбай

А йбас



Берілген суреттер арқылы 4 топқа бөлу.

Сабақтың тақырыбы, мақсаты хабарланады.

Күтілетін нәтижелер белгіленеді.









Слайд


Сабақтың ортасы



4минут









































2 минут



















3 минут



























































































10 минут









































12 минут















































3 минут

















































































8 минут















































































































































































































































12 минут

























10 минут

























































3 минут

Мағынаны тану кезеңі. «Ой шақыру»

Айтылым алды тапсырма. Топтық жұмыс. «Сұрақтар себеті» әдісі арқылы

Әр топ себеттен бір сұрақ алады. 30 секунд ақылдасуға беріледі.



1. Лиро-эпос жырларының батырлар жырынан қандай айырмашылығы бар?

2. Жырда қандай кейіпкерлер бар?


3. Бұл кімнің сөзі?

Асыраған қызыңды мен алмаймын.

Жалғыз қызың Баянды мен аламын.(Қодар)



Әр топтан сұраққа жауап беруші оқушыны «Менің қаламым» әдісі арқылы анықтау.



Талқылау.

Кері байланыс.

Топтық бағалау.

Білгенге маржан! Жаһандық байланыс.

Жыр көп вариантты болып келеді.

Талқылау.



Кеш ю тобының «Қозы Көрпеш пен Баян Сұлу» әніне бейнебаян көреді.



Әсерлерімен бөліседі.



Тапсырма. Топтық жұмыс.

Пікірталас ойыны.

1 жақтаушы топ: «Күні бұрын атастыру дұрыс деп есептеледі» тақырыбында кейс дайындайды.

2даттаушытоп: «Күні бұрын атастыру дұрыс деп деп есептелмейді» тақырыбында кейс дайындайды.

3 жақтаушы топ: «Қодар да сүюге лайықты деп есептейді» тақырыбында кейс дайындайды.

4 даттаушытоп: «Қодардың іс-әрекеті дұрыс емес деп есептейді» тақырыбында кейс дайындайды.

Әр топ қарсы топқа тақырып бойынша 2 сұрақ дайындайды.

1 топ 2 топқа қарсы ойнайды.

3 топ 4 топқа қарсы ойнайды.

Қалыптастырушы бағалау.

Кейс жазу ережесі

1.Резолюция-Қарар (Пікірталастың тақырыбы) «»

2.Дефиниция-Кілт сөздер (Кейсте қолданылатын сөздерге анықтамалар беріледі)*анықтаманы тақырыбына байланысты бұрмалап анықтама ретінде беруге болады. атастырудегеніміз –

Кері байланыс.

Топтық бағалау.

АА+Кейіпкерлерге портреттік мінездеме береді.

Бағалау критерийі

Дескрипторлар


  • Пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдейді;

  • Қойылған сұрақтарға еркін жауап береді.

Пікірталасқа берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдейді;

Кем деген де 3 аргумент келтіреді;

Кейс жазу ережесін сақтайды;

Қарсы топқа тақырып бойынша 2 сұрақ дайындайды;

Қойылған сұрақтарға еркін жауап береді.


Талқылау













Слайд

































Слайд



















Үлестірмелі қағаз



























































https://www.youtube.com/watch?v=Nmqy18FENVQ





























Үлестірмелі қағаз

















































Үлестірмелі қағаз











































































































Слайд

























Слайд











https://massaget.kz/layfstayl/bilim/ol-kim-bl-ne/18975/





























Слайд

https://kk.wikipedia.org/wiki8

























Слайд





Сабақтың аяғы

3 минут

Рефлексия. Жетістік баспалдағы.

Әр оқушы өзінің осы сабақтағы жетістік баспалдығын анықтап, түсіндіреді.



Слайд























Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым

Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып:

8

Қатысқандарсаны:


Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Қызым – жағадағы құндызым

Сабақтаіскеаcтыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.2.5.1 - пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру;

Сабақтың мақсаты

Әдеби кейіпкердің мінезін анықтап, диалог пен монолог түрінде идеялармен бөліседі, оқиға желісі мен кейіпкерлердің іс-әрекеттеріне баға береді. 

Бағалаукритерийі

Пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдейді;

Қойылған сұрақтарға еркін жауап береді.

Тілдікмақсаттар

Оқушылар әдеби тіл нормасына сай сөйлеуге дағдыланады, ойын анық та жүйелі жеткізе алады.

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу

  • Ынтымақтастық

  • Азаматтық жауапкершілік

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

.Зерттеуші ғалымдар  жырды Шекспирдің «Ромео-Джульетта»трагедиясымен бара-бар деп таныған.Ал Потанин «Бұл жер жүзіндегі ең қымбат әдебиет мұраларына жататын шығарма»деп бағалаған.Ғұлама ғалым Ә.Марғұлан «Бұл жыр-мәңгілік жыр»депті.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

сүйіспеншілік,адалдықсияқтықасиеттердіқұрметтейотырып,ішкіруханитазалыққаүндеу,адамисезімдердіқұрметтеу.

Пәнаралықбайланыс

Қоғам, тарих, әдебиет.

Алдыңғыбілім

8.1.4.1 - орта көлемді прозалық, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

3 минут






Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.

Қызығушылықты ояту.

Ортаға 2 оқушы шығады, арқасына бір кейіпкер жабыстырылады. Оқушы сыныпқа сұрақ 40 секунд ішінде сұрақтар қойып, кейіпкерді табу керек.(Жабық сұрақ болуы қажет, яғни сыныпта отырған оқушылар ИӘ/ЖОҚ деп қана жауап бере алды)

Сарыбай

А йбас



Берілген суреттер арқылы 4 топқа бөлу.

Сабақтың тақырыбы, мақсаты хабарланады.

Күтілетін нәтижелер белгіленеді.









Слайд


Сабақтың ортасы



4минут









































2 минут



















3 минут



























































































10 минут









































12 минут















































3 минут

















































































8 минут















































































































































































































































12 минут

























10 минут

























































3 минут

Мағынаны тану кезеңі. «Ой шақыру»

Айтылым алды тапсырма. Топтық жұмыс. «Сұрақтар себеті» әдісі арқылы

Әр топ себеттен бір сұрақ алады. 30 секунд ақылдасуға беріледі.



1. Лиро-эпос жырларының батырлар жырынан қандай айырмашылығы бар?

2. Жырда қандай кейіпкерлер бар?


3. Бұл кімнің сөзі?

Асыраған қызыңды мен алмаймын.

Жалғыз қызың Баянды мен аламын.(Қодар)



4.Жырдақандай мәселелер көтерілді?

Жазылым. Жеке жұмыс. (180-200 сөз) 

Кей-кейде «махаббатты қазақтан артық қадірлейтін халық жоқ» деп күпінеміз. Расында, махаббат – 
достықтың, тату – тәттіліктің, құрмет – ізеттің асқар шыңы. Онсыз өмірдің мәні, қызығы, құны жоқ.

Әр топтан сұраққа жауап беруші оқушыны «Менің қаламым» әдісі арқылы анықтау.



Талқылау.

Кері байланыс.

Топтық бағалау.



Білгенге маржан! Жаһандық байланыс.

Жыр көп вариантты болып келеді.



Талқылау.



Кеш ю тобының «Қозы Көрпеш пен Баян Сұлу» әніне бейнебаян көреді.



Әсерлерімен бөліседі.





Тапсырма. Топтық жұмыс.

Пікірталас ойыны.

1 жақтаушы топ: «Күні бұрын атастыру дұрыс деп есептеледі» тақырыбында кейс дайындайды.

2даттаушытоп: «Күні бұрын атастыру дұрыс деп деп есептелмейді» тақырыбында кейс дайындайды.

3 жақтаушы топ: «Қодар да сүюге лайықты деп есептейді» тақырыбында кейс дайындайды.

4 даттаушытоп: «Қодардың іс-әрекеті дұрыс емес деп есептейді» тақырыбында кейс дайындайды.



Әр топ қарсы топқа тақырып бойынша 2 сұрақ дайындайды.



1 топ 2 топқа қарсы ойнайды.

3 топ 4 топқа қарсы ойнайды.



Қалыптастырушы бағалау.

Кейс жазу ережесі



1.Резолюция-Қарар (Пікірталастың тақырыбы) «»

2.Дефиниция-Кілт сөздер (Кейсте қолданылатын сөздерге анықтамалар беріледі)*анықтаманы тақырыбына байланысты бұрмалап анықтама ретінде беруге болады. атастырудегеніміз





Кері байланыс.

Топтық бағалау.

АА+Кейіпкерлерге портреттік мінездеме береді.


Талқылау













Слайд

































Слайд



















Үлестірмелі қағаз



























































https://www.youtube.com/watch?v=Nmqy18FENVQ





























Үлестірмелі қағаз

















































Үлестірмелі қағаз











































































































Слайд

























Слайд











https://massaget.kz/layfstayl/bilim/ol-kim-bl-ne/18975/





























Слайд

https://kk.wikipedia.org/wiki8

























Слайд



Сабақтың аяғы

3 минут

Рефлексия. Жетістік баспалдағы.

Әр оқушы өзінің осы сабақтағы жетістік баспалдығын анықтап, тОбъект 3 үсіндіреді.


Слайд














Бөлімі:

2-бөлім. Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым


Мектеп:



Күні:


Мұғалімнің

аты-жөні:


Сынып: 8


Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:

Сабақтыңтақырыбы

Ғашықтар күні мерекесі жайында

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.О5. Қосымша ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді қолдана отырып, мәтінге өзгеріс енгізу, ерекшеліктерді бақылау

Сабақтыңмақсаты

. Жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу.

Бағалаукритерийі

Бағалау критерийі

Тапсырма

№

Бағалау дескрипторы

оқушы

8.О5. Қосымша ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді қолдана отырып, мәтінге өзгеріс енгізу, ерекшеліктерді бақылау.

1

  • Мәтін мазмұнын түсінеді;

  • Ойды жалғастырып жазады;

  • Пікірлерін әсерлі жеткізеді.

2



  • Жыр мазмұнына талдау жасайды;

  • Өзгеріс енгізеді;

  • Ойларын дәлелді жеткізеді.

3

  • Шығармада айтылған адам қасиеттерін түсінеді;

  • Ойларын өмірмен байланыстырып, нақты жеткізеді.



Тілдікмақсаттар

Пәндік лексика мен терминология:

Оқушылар түсінеді және сипаттайды...

Оқылым тапсырларын орындауға пайдалы тіркестер:

Менің байқағаным,... Менің ойымша,... Мен ойлаймын,... Біздің ойымызша,... қорыта келе,... себебі..., өйткені,...

Тірек сөздерді қолданады...

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу: Өз ой - пікірлерін көркем жеткізе білуге үйрету; шығарманың көркемділік ерекшеліктеріне талдау жасау арқылы жазушы шеберлігіне, даралығына көз жеткізу.

  • Ынтымақтастық: Бір-біріне көмектесу, топта, жұпта жұмыс жасау, өзгенің пікірін сыйлау.

  • Туған елге тағзым: Туған жерді сүю, қадірлеу, патриоттық сезімге баулу.

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Лиро-эпостықжырларындатұрмыс-салтжырларыныңайтыс, жоқтау, жар-жар, жұбату, жұмбақайтыс, қоштасу, сыңсусияқтытүрлерініңөтежиікездесетінінталқылап,Қазантөңкерісінедейінлиро-эпостықжырларынжинап, жариялаудаорысғалымдарыныңВ.В.Радлов, И.Н.Березин, Г.Потанин, Н.Пантусовт.б. көпеңбексіңіргендерітуралытүсінеді.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

Лиро-эпостықжырлардыңхалықөміріненорыналуы, көркемділікерекшелігініңадамөміріндегімаңыздырөлінтануға баулу.

Пәнаралықбайланыс

Тіл, әдебиет, өнер

Алдыңғыбілім

Прозалық және поэзиялық шығармалардың композициялық құрылымын анықтау, кейіпкердің іс-әрекетіне немесе лирикалық кейіпкердің образына баға беру.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер



Дереккөздер

Сабақтың басы

2 мин



Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар суреттер арқылы топқа бөлінеді. Әр топ өз суреттере қатысты тақырып айтады.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты, күтілетін нәтижелері айқындалады.

слайд



Сабақтың ортасы

2 мин



























8 мин





























































13мин

1 мин



10 мин

2 ми

Ой шақыру. Сыныпен жұмыс.

Лиро-эпостық жырлар туралы не білесіздер? Қандай лиро-эпостық жырлар бар?

Ертедегі қазақ поэзиясында сюжетті әңгімеге құрылған жырлардың бір бөлігі лиро-эпос деп аталады.«Қозы Көрпеш - Баян сұлу», «Қыз Жібек», «Күлше қыз - Назымбек», «Мақпал қыз», «Қүл мен қыз», «Айман - Шолпан» т.б.

Оқушылар ойларын ортаға салады.

Жұптық жұмыс.

1. Өздік жұмыс – мәтінмен танысу. Оқулық бойынша «Кіріспе» атты мәтінді өзара оқып шығу. Жаңа сөздерді тауып,мазмұнын ашу, сөздіктерге жазу. Мәтіннің мазмұнын түсіну.

2. Жұппен жұмыс: партада отырған 2 оқушы бір-біріне мәтін бойынша 3-4 сұрақ қою арқылы мәтіннің мазмұнын түсінгенін анықтайды.

Бағалау дескрипторы:

  • Мәтін мазмұнын түсінеді;

  • Ойды жалғастырып жазады;

  • Пікірлерін әсерлі жеткізеді.

Оқылым тапсырмасы. Топтық жұмыс«Джигсо» әдісі арқылы. Топтар оқиды, әр топтан бір не екі оқушыдан өзге топтарға барып, өз тобында талқылағандарымен бөліседі. Кейін өз топтарына қайта келеді. Топтар қорғайды.

1.«Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырын оқиды, сюжеттік жоспар құрады.

2.Жырдың қай бөлігіне өзгеріс енгізер едіңіз? Қандай?

Кері байланыс. Топтық бағалау.

А, А+ өз болжамдарын дәлелді, әсерлі жеткізеді.

Топтар сағат тілімен бір-бірін бағалайды.

Бағалау дескрипторы:

  • Жыр мазмұнына талдау жасайды;

  • Өзгеріс енгізеді;

  • Ойларын дәлелді жеткізеді.

Жаһандық азаматтық

Лиро-эпостық жырларындатұрмыс-салт жырларының айтыс, жоқтау, жар-жар, жұбату, жұмбақ айтыс, қоштасу, сыңсу сияқты түрлері өте жиі кездеседі. Қазантөңкерісінедейінлиро-эпостықжырларынжинап, жариялаудаорысғалымдарыВ.В.Радлов, И.Н.Березин, Г.Потанин, Н.Пантусов т.б. көпеңбексіңірді.



Оқылымнан кейінгі тапсырма. Жеке тапсырма.

Қалыптастырушы бағалау.

  1. Шығармада адамның қандай қасиеттері айтылады? 70-80 сөз.

____________________________________________________________________________________________________________________________________

Бағалау дескрипторы:

  • Шығармада айтылған адам қасиеттерін түсінеді;

  • Ойларын өмірмен байланыстырып, нақты жеткізеді.



Кері байланыс.

Бағалау.Өзін-өзі бағалау.Мұм пікірі.

слайд



http://ikitap.kz/index.php/catalog/audiobook/5131-qozy_korpesh_bayan_sulu

Қозы Көрпеш – Баян сұлу, аудиокітап







http://kitap.kz/reader/muxtar_auexov_qozy_korpesh_bayn_sulu

М.Әуезов (Жанақтың нұсқасы)







































































Сабақтың соңы

2 мин

Рефлексия. Жалпы сабаққа пікір білдіреді.

Аяқталмаған 4 сөйлем әдісімен сабақты қорытындылау.

Бүгін мен...................... білдім

*................. қызықты болды.

*.......................... қиын болды.
*......................... екенін түсіндім.

Үй жұмысы: Лиро-эпостық жырлардың зерттелуі.(зерттеулерді оқу)

слайд

















Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:


Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып: 8


Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Халық ауыз әдебиеті

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.1.2.1 - тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, детальді ақпараттарды анықтау


Сабақтыңмақсаты

Назарын шоғырландырып тыңдау

Сөздік қорын байыта отырып, ауызша және жазбаша байланыстырып сөйлеу тілін жетілдіру

Бағалау дескрипторы










Бағалаукритерийі

Тапсырма

Дескриптор

Оқушы

Мәтіннің мазмұнын

түсінеді,

мәтіндегі детальді ақпараттарды анықтайды.

1



мәтінді тыңдап, дұрыс-бұрыс ақпаратты анықтайды;

2



3

кем дегенде екі сұраққа жауап береді;


сыныптасының жауабын түсініп, толықтырады немесе сұрақ қояды


Тілдік мақсаттар

Оқушылар түсінеді және сипаттайды...

Тақырыпқа байланысты сөздер мен терминдер:

Сөйлесімде:

Неге? Қандай? Қалай ойлайсың? Сіздің пікіріңізше .... .

Өмірмен байланыс

баланың отбасының бір жеке тұлғасы, бөлшегі екенін ұғындыру

Алдыңғыбілім


Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

1-сабақ

Сабақтың басы

10 мин


Ұйымдастыру кезеңі. Қызығушылықты ояту.

«Болжау әдісі» - оқушылар жұпта суреттер мен тірек сөздер негізінде сабақтың тақырыбын болжайды.

Оқушылар мұғалімнің көмегімен оқу мақсатын талқылайды.

слайд


Сабақтың ортасы

25мин


Жұптық жұмыс.

Тыңдалым алды тапсырмасы:жаңа сөздерді аудармаларымен сәйкестіндіріп, бір-біріңді тексеріндер.


Жаңа сөздер


Аудармасы

1. мәпелеу


А.обидеть; огорчить

2. жан

Ә.усердно ухаживать

3. ренжіту

Б.споткнуться

4. қадір

В. душа

5. сүріну

Г.уважение; достоинство


Дұрыс жауап: 1-ә, 2-в, 3-а, 4-г, 5-б.


Мысалы:

  1. Жұртшылық алдында қадірі бар — пользуется уважением общественности.

  2. Ол сүрініп кетті — он споткнулся.


Тыңдалым тапсырмасы: бейнематериалдың үзіндісін 2 рет тыңдап, төмендегі тапсырманы талқылау.

.«Әнгімені бірлесе жазу »

Бірнеше тақырыптар жазылған карточкалар болады, әр топ өзіне тақырып алады.

  1. топтпстыру арқылы тақырып бойынша қандай идеялар қамтылатынын жазады;

  2. Оқиға желісін анықтап алғаннан кейін әңгіме жазуға кіріседі:

  1. оқушы – мәтінің кіріспе бөлімін ; 2- оқушы – негізгі бөлім; 3- оқушы – қорытынды бөлімін орындайды.

Тақырыптар: «Жер – ортақ үйіміз », «Дос жүрегіне қалай жол табуға болады ? », «Нағыз адам деп кімді айтамыз ? », «Менің идеяларым », «Қайырымдылық қажет пе ? », «Бейбітшілікті сақтауға менің қосар үлесім », «Егер барлық адамдар ... »

5. Төрттік – оқыту формасы.

«Қарама – қайшылықтар ». Топ ішінде ақылдасып, кестені толтыру.

«Адамзаттың бәрін бауырым » деп сүюдің салдары.

Адамзаттың бәрін «бауырым » деп сүймеудің салдары

- Бейбітшілік

- соғыс;

- рухани келісім

- араздық ;

- ұлттар достығы

- жанжал;

- татулық

- зорлық – зомбылық;

- толеранттылық

Террорлық акт

- мәдениет жетістіктерін бір – бірінен үйренуі ;

Жаулап алу

  • Адамдардың бір – біріне мейірімінің жоқтығынан.

  • Нәсілге бөлінбеуден.

  • Бір ұлттық екінші ұлтқа үстем көз қараспен қарауы.

  • Пікірлеріңе мен қосыламын. Ал әлемде бейбітшілік пен рухани келісімді сақтап тұру үшін, өзге адамның қадір – қасиетке қол сүқпау үшін не істеу қажет ? (оқушылардан пікірлері сұралады ).


ТЖ

Тыңдалымнан кейінгі тапсырма:топта берілген сұрақтарды талқылап, жауап беріңдер.

«Шеңбер әдісі» қолданылады.


  1. Аналарының қарттар үйіне түсуінің себебі неде деп ойлайсыңдар?

  2. Ата-ана алдында әр баланың міндеті, борышы қандай деп ойлайсындар?

  3. Бейнематериалдағы бас кейіпкерлерді қалай сипаттауға болады? (баллары, әкесі, анасы)

  4. «Қарты бар үйдің қазынасы бар» мақалын қалай түсінесіздер?

Мұғалім сынып ерекшелігіне қарай сұрақтарды екі топқа бөліп бере алады.


Топтар бір-бірін тыңдағаннан кейін

  • «толықтыруды қажет етеді»

  • «сұрағым бар»

  • «жақсы, түсінікті»

деген қиықшаларды көтеріп, қажеттілігіне қарай сұрақ қояды немесе толықтырады.

Жеке – дара жұмыс. «Мен қандаймын ? » атты лото арқылы ұйымдастырылады.

  • Балалар, адамзатты сүю үшін менің бойымда қандай қасиеттер болу керек?

Деген сұрақ төңірегінде ойланып көрейік. Әр балаға лото таратылады, онда адам бойында кездесетін жағымды және жағымсыз қасиеттер бейнеленген. Сенің бойында «бар » деп есептеген қасиеттің алдыңғы дөңгелекке қызыл нүкте қойып белгілейсің.

* Қамқорлық

* Қараниеттілік

* Мәдениеттілік

* Адамшылық

* Адамгершілік

* Рақымшылдық

* Залымдық

* Бауырмалдық

* Сабырлылық

* Еңбекқорлық

* Күншілдік

* Еркіншектік

* Рақым

* Талап

* Тасжүректік

* Мейірімділік

* Батылдық

* Талғампаздық

* Имандылық

* Қанағатшылдық

* Ізденімпаздық

* Ізгілік

* Қатыгездік

























https://www.youtube.com/watch?v=NCi3FYsBKI0

«Ата-ана, әке-шеше, парыз, қазына» бейнематериалдың

ҮЗІНДІСІ

10:40-тан бастап






Сабақтың соңы

5 мин

Бағалау. Рефлексия. Кері байланыс.

  • 2 манызды ақпарат

  • 1 туындаған сұрақ





















Бөлімі:

Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым

Мектеп:



Күні:


Мұғалімнің

аты-жөні:


Сынып: 8


Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:

Сабақтың тақырыбы

Лиро-эпостық жырлар

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.5.1.5 - демеулік шылаулардың (болжалдық, шектік) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану

Сабақтыңмақсаты

. Кесте, диаграмма, нұсқаулық шартты белгілер мен сызбаларда берілген ақпаратты талдау, баға беру

Бағалаукритерийі

Демеулік шылаулардың қызметін біледі;

Ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады.

Тілдікмақсаттар

Оқушылар әдеби тіл нормасына сай сөйлеуге дағдыланады, ойын анық та жүйелі жеткізе алады.

Құндылықтар

Өмір бойы білім алу

Ынтымақтастық

Азаматтық жауапкершілік

Мәңгілік ел, нұрлы жол, Қазақстан жолы, ұлы тұлғалар, табысқа қолжеткізу

Құрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық

АКТ дағдысын қолдану

Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.

Өмірменбайланыс

ҚозыКөрпеш пен Баян сұлудыңбиіксезіміәлікүнгедейінбөлінбей, адамзаттыңмәңгіжырлартақырыбымахаббаттыңсимволынаайналды.

Пәнаралықбайланыс

Тарих, география

Алдыңғыбілім

8.4.3.1 - жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу.

Сабақбарысы

Жоспарланған кезеңдері

Жоспарланған іс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

10 мин


Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.

Ой шақыру

Слайдта суреттерді көрсетіп, сабақтың оқу мақсатына болжау жасатады.

-Екі сурет қандай шығармадан алынған?

-Бұл шығарма не туралы деп ойлайсыздар?

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады.

Күтілетін нәтижелер белгіленеді.

слайд

















Сабақтың ортасы

25 мин











Ж. Мағынаны тану кезеңі


Жаңа сөздер

Мағынасы

іңкәр болған

Рисунок 7


шынайы сезім


аянышты тағдыр


махабаттың құрбаны болды


К іріспе тапсырмасы

Оқушылардың назарына, «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» лиро-эпостық жыры бейнематериалынан үзінді беріледі.Түсінгенімен топ ішінде бөліседі, бір-бірінің жауаптарын толықтырады.



Негізгі тапсырмалар. Жұптық жұмыс.Сурет бойынша демеулік шылауларды(әсіресе болжалдық, шектік) қатыстыра отырып, диалог немесе ауызша әңгіме құрастыру.



1-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

махаббаттың символы, шынайы сезім, бақыт, салт-дәстүр



А ,А+

2-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

аянышты тағдыр, құқық, махаббат жолында құрбан болды, мазар


3 -жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

адал махаббат, екі жас, бахытты болу



В,В+

4-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

махаббаттың дастаны, іңкәр болған қос ғашық, сан ғасыр өткен



Бағалау критерийі

Дескрипторлар


- Етістіктің бұйрық рай қызметін біледі;

- Ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады.

Бейнематериалдың мазмұнынтүсініп, топта талқылайды.

Ауызша әңгіме немесе диалог құрастырады;

Тірек сөздермен демеулік (әсіресе болжалдық, шектік) шылауларды орынды қолданады.

Кері байланыс.

Тыңдалым алды тапсырма

Жұптық жұмыс. Тақырып пен идеяның айырмашылығын анықтап бір-біріне түсіндіріңіздер.


Тақырып

Идея

Мысалы:

Тақырып пен идея - әдеби шығарманың мазмұны. Идеясызтақырып, тақырыпсызидея болуы мүмкін емес.

Тақырып – бүкіл бір мәтіннің жаны.

Идея— шығарманың негізгі арқауы. 


Бағалау дескрипторы:

берілген сөздердің мағынасын түсіндіреді;

екі сөздің айырмашылығын анықтайды.



Бағалау дескрипторы:

тыңдалымның басты тақырыбын анықтап, дәлелдейді;

негізгі идеясын анықтап, дәлелдейді.


Кері байланыс.

Бағалау.

слайд


























https://youtu.be/08k_gjTYuds




http://bilimdiler.kz/kazakh_tili/4787-demeulik-shylaular.html

Демеулік шылаулар









Слайд






























Үлестірмелі қағаз

Сабақтың соңы

5 мин

Рефлексия

«Бес саусақ»

слайд











Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым

Мектеп:






Мұғалімнің

аты-жөні:





Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:



Сабақтың тақырыбы:«Қозы Көрпеш –Баян сұлу» жыры /үзінді/



8.5.1.5 - демеулік шылаулардың (болжалдық, шектік) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану



. Кесте, диаграмма, нұсқаулық шартты белгілер мен сызбаларда берілген ақпаратты талдау, баға беру



Демеулік шылаулардың қызметін біледі;

Ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады.



Оқушылар әдеби тіл нормасына сай сөйлеуге дағдыланады, ойын анық та жүйелі жеткізе алады.



Өмір бойы білім алу

Ынтымақтастық

Азаматтық жауапкершілік

Мәңгілік ел, нұрлы жол, Қазақстан жолы, ұлы тұлғалар, табысқа қолжеткізу

Құрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық



Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.



ҚозыКөрпеш пен Баян сұлудыңбиіксезіміәлікүнгедейінбөлінбей, адамзаттыңмәңгіжырлартақырыбымахаббаттыңсимволынаайналды.



Тарих, география



8.4.3.1 - жазба жұмыстарында символ мен кейіптеу түрлерін қолданып жазу.



Сабақбарысы

Жоспарланған іс-әрекеттер


Дереккөздер


Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.

Ой шақыру

Слайдта суреттерді көрсетіп, сабақтың оқу мақсатына болжау жасатады.

-Екі сурет қандай шығармадан алынған?

-Бұл шығарма не туралы деп ойлайсыздар?

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады.

Күтілетін нәтижелер белгіленеді.

слайд


















Ж. Мағынаны тану кезеңі


Жаңа сөздер

Мағынасы

іңкәр болған

Рисунок 7


шынайы сезім


аянышты тағдыр


махабаттың құрбаны болды


К іріспе тапсырмасы

Оқушылардың назарына, «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» лиро-эпостық жыры бейнематериалынан үзінді беріледі.Түсінгенімен топ ішінде бөліседі, бір-бірінің жауаптарын толықтырады.



Негізгі тапсырмалар. Жұптық жұмыс.Сурет бойынша демеулік шылауларды(әсіресе болжалдық, шектік) қатыстыра отырып, диалог немесе ауызша әңгіме құрастыру.



1-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

махаббаттың символы, шынайы сезім, бақыт, салт-дәстүр



А ,А+

2-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

аянышты тағдыр, құқық, махаббат жолында құрбан болды, мазар


3 -жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

адал махаббат, екі жас, бахытты болу



В,В+

4-жұпқа берілетін сурет пен тірек сөздер:

махаббаттың дастаны, іңкәр болған қос ғашық, сан ғасыр өткен



Бағалау критерийі

Дескрипторлар


- Етістіктің бұйрық рай қызметін біледі;

- Ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады.

Бейнематериалдың мазмұнынтүсініп, топта талқылайды.

Ауызша әңгіме немесе диалог құрастырады;

Тірек сөздермен демеулік (әсіресе болжалдық, шектік) шылауларды орынды қолданады.

Кері байланыс.

Тыңдалым алды тапсырма

Жұптық жұмыс. Тақырып пен идеяның айырмашылығын анықтап бір-біріне түсіндіріңіздер.


Тақырып

Идея

Мысалы:

Тақырып пен идея - әдеби шығарманың мазмұны. Идеясызтақырып, тақырыпсызидея болуы мүмкін емес.

Тақырып – бүкіл бір мәтіннің жаны.

Идея— шығарманың негізгі арқауы. 


Бағалау дескрипторы:

берілген сөздердің мағынасын түсіндіреді;

екі сөздің айырмашылығын анықтайды.



Бағалау дескрипторы:

тыңдалымның басты тақырыбын анықтап, дәлелдейді;

негізгі идеясын анықтап, дәлелдейді.


Кері байланыс.

Бағалау.

слайд


























https://youtu.be/08k_gjTYuds




http://bilimdiler.kz/kazakh_tili/4787-demeulik-shylaular.html

Демеулік шылаулар









Слайд






























Үлестірмелі қағаз


Рефлексия

«Бес саусақ»

слайд










Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Биоалуантүрлілік.Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер


Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

СЫНЫП:8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

М.Әуезов. «Көксерек»

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.6.1 - тақырып бойынша бірнеше мәтінде көтерілген мәселелерді салыстыра отырып, баға беру

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

  • Нақты ақпараттарды анықтайды.

  • Перифраз түрінде берілген сұрақтарға жауап береді.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

  • Перифраздарды қолданып, сұрақтар дайындайды.

Кейбір оқушылар орындай алады:

  • Перифраз түрінде берілген сөздерді талдайды және мәтін бойынша түйінді ойларын айтады.

Бағалау критерийі

Нақты ақпараттарды анықтайды.

Перифраз түрінде берілген сұрақтарға жауап береді.

Мәтіндегі негізгі мәліметті анықтайды;

Мәтіндерді салыстырады;

Мәтіндегі оқиғаларға баға береді.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: мұғалімнің көмегімен оқушылар перифраз сұрақтар дайындайды және мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтау үшін топтық,жұптық,жеке жұмыстар атқарады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Итаяқ,бұралқы төбет, көк шолақ қасқыр,аналық және аталық қасқыр, маңдай тер.

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:




  • Discuss the chart that is created. Which is the most popular fruit choice? How do we know?

  • Has every learner’s choice been recorded? How can we check?

  • Ask learners if they can think of other questions that we might have investigated. If ideas are not forthcoming, ‘lead’ the discussion by suggesting – what else could we have put in the basket? What other things could we try, to see if people have favourites? What other questions could we have asked about our fruit basket?

  • Take ideas and ask – What do you think the result might be? What would the pictogram look like?


Талқылауға арналған сұрақтар:

Жойылып бара жатқан қандай жануарларды білесіңдер? Жануарларға қатысты қандай шығармаларды білесіңдер?

Құндылықтарға баулу

Тарихтың,мәдениет пен тілдің біртұтастығын сақтауға тәрбиелеу

Пәнаралық байланыс

Биология

Алдыңғы оқу:

«Қағаздағы сұрақтар» әдісі арқылы осы тақырып туралы білетіндерін еске түсіріп жинақтау

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы








Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу;

  • Оқушылардың және сыныптың дайындығын тексеру.

Психологиялық ахуал туғызу

«Аффирмациялар» тренингі

Мақсаты: Оқушының өзіне деген позитивтік көзқарасты қалыптастыру.Мысалы : «Мен табысты оқушымын» ,

Менің қолымнан келеді»т.б. аффирмацияларды қолданады.

Топқа бөлу.Оқушылар «Сиқырлы стикер» әдісі бойынша үш топқа бөлінеді. Стикер ішіне жасырылған түстер бойынша үш топқа бөлінеді.Бұл әдіс сабақты қорытындылау кезеңімен тығыз байланысты.

Рисунок 1

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы:

М.Әуезов. «Көксерек», сабақтың оқу мақсаты мен критерийлері оқушыларға түсіндіріледі.

Алдыңғы оқу

«Қағаздағы сұрақтар»

  • Қорғауға алынған қандай жануарларды білесіңдер?

  • Жануарларға байланысты қандай шығармалар білесіңдер?

  • «Көксерек» деген сөздің мағынасы қандай?

  • Қасқыр қандай аң?

  • «Қызыл кітап» не себепті қызыл?


Схема 1



Стикерге жасырылған түсті қағаздар,

сұрақтар жазылған кеспе қағаздар, сандықша




Ортасы

Жаңа сөздермен жұмыс

«Үш жақты күнделік» толтыру


Жаңа сөз

Оқушының анықтамасы

Мұғалімнің анықтамасы

бұралқы


жетілмеген,әлсіз

батыл


батыл,күшті,мықты

бәсеңдеу


жайлап

көк шолақ


көк шулан


Оқылым.Бірлескен оқу.1-тапсырма.Мәтінді мұқият оқып,перифраз түрінде берілген сұрақтарға нақты ақпаратпен жауап беріңіз. (Топтық жұмыс.)


Көзін ауылға келгесін екі күннен соң ашты. Жұрт асырауға көнеді десті. Кішкене Құрмаш Көксерек деп ат қойды. Өзіне жеке асқұйғыш - итаяқ әзір болды. Бауырын көтеріп, тырбанып жүруге айналған соң, мойнына жіп тағылды. Үй ішінен шықпайды. Түнде Құрмаш қасына алып жатады. Сол үшін кәрі әжесінің қойнынан да шығып кетті. Қасында не аяқ жағында, көрпенің астында Көксерек жатады.

.

«ВЕЕР» әдісі

Сұрақ

Жауап

Көксеректі қалай суреттейді?


Көксеректі қандай иттер тістеп тастайтын?


Ауыл иттері Көксерекпен неге достаспады?


Жаз ортасы ауа қандай қасқырға айналды?


Қандай төбет шәуілдеп қашатын?







Дескриптор

-мәтінді мұқият оқиды.

-мәтіндегі нақты ақпаратты анықтайды.

-перифраз түріндегі сұрақтарға жауап береді.


Кері байланыс. «Екі жұлдыз, бір тілек»

Оқылым алды тапсырмасы.

ТЖ. «Адам», «Табиғат», «Қасқыр» сөздері жазылған парақтар беріледі. Оқушылар осы сөздер бойынша үш топқа бөлінеді. Әр топ өздеріне түскен сөзге қатысты сөздер мен сөз тіркестерін жазады (постер не кластер әзірлетуге болады).

Әр топ өз жазбаларын бір-біріне береді, жұмыстар сағат тілімен айналып шығады, топтар сөздерді толықтыруларына болады. Жаңа сөздер болса бір-біріне түсіндіреді.


Оқылымтапсырмасы.

3-топқа М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесінен үзінділер беріледі.

  1. Мәтінді оқып, мазмұнын топ ішінде талқылау.

  2. Әр топ оқушылары келесі топқа ауыса отырып

мәтіндерінің мазмұнымен таныстырады. Барлық оқушы ұсынылған мәтіндердіңмазмұнымен танысып шығу керек.

1-мәтін

Тұтқын болып кеткен көк күшік ауыл тұрғыны болды. Көзін ауылға келгесін екі күннен соң ашты. Жұрт асырауға көнеді десті. Кішкене Құрмаш Көксерек деп ат қойып алды. Ертенді-кеш айналасынан шықпайды. Өзіне жеке асқұйғыш — итаяқ әзір болды. Бауырын көтеріп, тырбанып жүруге айналған соң, мойнына жіп тағылды. Үй ішінен шықпайды. Түн баласында Құрмаш қасына алып жатады. Сол үшін кәрі әжесінің қойнынан да шығып кетті. Бөлек жатады. Қасында не аяқ жағында, көрпенің астында Көксерек жатады.


Көксерек тамаққа өлгенше ашқарақ еді. Алдына құйып қойған асты әлі күнге қасында кісі қадалып тұрса, жаламайды, жемейді. Жалғыз-ақ кісі көзі тайса болды, қазір жоқ қылады. Бірақ егер тіпті қарны ашып кетсе, өзіне бермеген асты да жеп қояды. Кейде сондай жерде ұсталып, таяқ та жейді. Талай рет оқыста төбесіне таңқ етіп тиген оқтау бойын тызылдатып, шыпыртып тиген қамшыны да татты.

Қатты аяздан тұмсығының ұшы, езуі ашып, шыдатпай тоңа бастады. Табанына өткен ызғар да аяқтарын қарып, қатырып барады. Қайта жортып адырға шықты. Алғашқы рет амалсыздан көкке қарап аузын ашып ышқынғанда, ішінен зор дауыс шыкты. Күтпеген дауыс. Көксеректің ең әуелгі ұлығаны осы еді. Қарлы елсіз адырды басына көтеріп дауыс салды. Тынбай, ұзақ-ұзақ уақыт ұлыды.

1-тапсырма. Мәтіндердің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын табыңыздар.

Мәтін

Мәтіндердің ерекшелігі

Мәтіндердің ұқсастығы

1-мәтін




2-мәтін



3-мәтін




2-тапсырма.

А) Үзіндіге тақырып қойыңыз.

Ә)Мәтінде қарамен берілген сөздердің мағынасын түсіндіріңіз не мағынасы жақын сөздерді табыңыз.

Б) Мәтінде ерекше жазумен берілген сөйлем бойынша өз пікіріңізді білдіріңіз

Дескрипторлар:

  • Мәтіндердің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын табады;

  • Үзіндіге тақырып қояды;

  • Сөздердің мағынасын түсінеді;

  • Өз пікірін білдіреді.

Бағалау: Оқушылар тапсырма дескрипторы бойынша өз жұмыстарын бағалайды.


2 –тапсырма. Жұптық жұмыс.

Мәтіннен перифраз түрінде берілген сөйлемдерді анықтап, екі сұрақ құрастырыңыз.

Қасқыр - еркіндікті жақсы көретін аң. Оны қолға үйрету өте қиын. Қасқыр қақтығыстан қайтпайды. Не жеңеді, не өледі. Әйтеуір аяғына дейін жеткізеді. Ол тек қана балғын, жаңа етпен қоректенеді және өзінің маңдай терімен ұстаған олжасын ғана жейді.

Қасқырлардың тағы бір ерекшелігі аталық пен аналық қасқырлар жұптарын жазбай өмір сүреді. Бір-бірін ешқашан алмастырмайды


«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі бойынша жеке және жұптасып сұрақтар құрастырады.


3-тапсырма. Жеке жұмыс.

Мәтіннен перифраз сөздерді тауып, графикалық органайзер бойынша анықтама беріңіз.Мәтін бойынша түйінді ойыңызды айтыңыз.

«Сөздер тұжырымдамалық картасы»

Рисунок 2

«Төрт сөйлем» әдісі бойынша түйінді ойларын айтады.

Пікір.Тыңдаған мәтін бойынша өзіндік пікіріңді бір сөйлеммен айтыңыз не жазыңыз.

Дәлел.Пікіріңізді бір сөйлеммен айтыңыз.

Мысал. Пікіріңізді өмірмен байланыстырып мысал келтіріңіз.

Қорытынды.Мәтін бойынша қорытынды шығарыңыз.

.

Шығармашылық жұмыс

1. Қасқырға байланысты мақал-мәтелдер айту

2. Қасқыр туралы қысқаша мәлімет

3. Қасқыр туралы 5 жолды өлең құрастыр

Сабақты бекіту.

Әңгімені тізбектей оқу.

Бекіту сұрақтары:

1. Көксерек әңгімесі қай жылы жазылған? ( 1929 ж)

2. Қасен деген кім? ( белгілі аңшы)

3. Құрмаштың елі? ( Қараадыр)

4. Көксеректі жеңген иттің аты? ( аққасқа)

5. Көксерек әңгімесінің тақырыбы? ( Адам-Табиғат-Қасқыр)

Қорытынды.

Әуезовтен жетті бізге көп дерек,

Тұтқын бопты Құрмашжанға Көксерек.

Шуылдасып ауылдың көп иттері,

Жабылыпты Көксерекке көп төбет.


Мәтін жазылған

парақшалар, жаңа сөздер парақшасы, сұрақтар жазылған веер қағаздары,

интерактивті тақта. Қалыптастырушы бағалау жобасы,

https://e.mail.ru/

attachment/

15244614950000000472/0;1




















































Қалыптастырушы бағалау жобасы,

https://e.mail.ru/

attachment/

15244614950000000472/0;1

А4 парағы
































Үлестірмелі материалдар,

бағалау парақшалары

Соңы

Сабақты «Ойлаудың алты қалпағы»әдісімен қорытындылаймын.

Сабақтың басында топқа бөлінген кезде қандай түске ие болса ,сол түс бойынша қалпақты киіп, сабақ бойынша алған ақпараттарымен бөліседі.


Кері байланыс «Желкенді қайық» бойынша жүргізіледі.

Бағалау парақшасында бағалау жүргізіледі.


Түрлі түсті қалпақтар,кері байланыс қағаздары, интерактивті тақта,бағалау парақшалары









САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті (оқыту қазақ тілінде емес)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

«Көксерек» көркем фильмін көру /әңгімелеу/

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.4.5.1 - тақырып бойынша сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерді орынды қолдану.

Сабақтың мақсаттары

Сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерінің қолданысын ажырата алуға, сөйлемдегі қызметін түсінуге дағдыландыру.

М.Әуезовтің «Көксерек» повесінен алынған үзінді негізінде сұрақтарға дәлелді жауап беруге үйрену.

Бағалау критерийлері

Шығарманың мазмұнын түсінеді;

Деректер келтіре отырып дәлелді жауап береді;

Суреттерге сүйеніп ойын ортаға салады;

Тірек сөздер арқылы мәтіннің мазмұнын болжайды;

Мәтін мазмұнын түсінеді;

Сұрақтарға деректер келтіре отырып дәлелді жауап береді

Тыныс белгілерін орынды қолдана алады;

Сөйлемдегі қызметін анықтай алады.

Тілдік мақсаттар

Тақырыпқа қатысты тірек сөздер:

Айтылым барысындағы қажетті тіркестерді қолдану: қасқырдың күшігі, апан, көкжал, арлан, адыр, жондану, көресіні көру т.б.

Киелілік, зоолатрия ғылымы, наным-сенім, парыз, т.б.

Жазылымға қажетті тіркестер:адамзат, біздің міндетіміз, қорғайық, аяушылық таныту, басты парыз, жол жоқ, т.б.

Осыған дейін меңгерілген білім

Қазақстанның су ресурстары

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы




5 минут





Қызығушылықты ояту

«Суретті сөйлет». Оқушыларға суреттер көрсетіледі:

Picture 2


Picture 6




Суреттер негізінде сабақтың тақырыбы болжанады. Оқушылар жауаптары тыңдалып, сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады, бағалау критерийлері анықталады. Суреттер негізінде екі топқа бөлінеді.


Picture 2 Picture 4

Picture 6

«Кім білгір?»

  • Суретте бейнеленген адамдар мен жануардың сабақ тақырыбына қандай қатысы бар деп ойлайсыздар?

  • Бұлар туралы не білесіздер? Ойларыңмен топта бөлісіңіздер.

Бұдан кейін оқушыларға бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.






Суреттер

Сабақтың ортасы





7 минут


















15 минут
























10 минут





Мағынаны тану

Жазылым алды тапсырма Топтық жұмыс

Ж. «Сөздер ассоциациясы».

ОShape14 қушылар өздері білетін киелі жануарларды анықтайды. Қосымша мәлімет арқылы түсініктері дамытылады.

Shape17 Shape16 Shape15

Киелі жануарлар




Shape19 Shape18

Shape20


Бағалау. Оқушы жауаптары бойынша мұғалімнің бағалауы жүргізіліп, кері байланыс беріледі.


Жазылым тапсырмасы

«РАФТ» стратегиясы. Ұсынылған тақырып пен жазба жұмысының формасын негізге ала отырып, оқушылар 60 сөзкөлемінде жазба жұмысын жазады. Жұмыста тыныс белгісінің 5 түрінің қолданыс табуы және «Көксерек» әңгімесімен байланысы ескертіледі.

Рөл– Құрмаш

Аудитория – адамзат

Форма– үндеу

Тақырып– «Жануарларды қорғау - парызымыз»


Бағалау. Оқушылар топта дәптерлерін сағат тілімен ауыстыра отырып, бір-бірінің жұмыстарын оқып шығады. Оқу барысында жазба жұмысының мазмұнына және тыныс белгілерінің дұрыс қойылуына мән беріп, дескрипторлар негізінде өзара бағалау жүргізеді. Топтағы үздік 2 жұмысты анықтайды.

Дескрипторлар:

  • Жазба жұмысының құрылымын ескереді;

  • Көркем шығармамен байланыстыра жазады;

  • Тыныс белгілерін орынды қолданады;

  • Сөз көлемін сақтайды.

Тыңдалым тапсырмасы Жұптық жұмыс

  • Мәтінді мұқият тыңдаңыздар.

Тыңдалымнан кейінгі тапсырма

1-тапсырма

  • Мәтіннен түсінгендеріңізді жұпта айтыңыздар.

  • Өз болжамдарыңызбен салыстырыңыздар.

2-тапсырма

Берілген сұрақтармен мұқият танысып, жауап беріңіздер. Жауаптарыңыздың дәлелді болуын ескеріңіздер.


  • Әңгіменің басында қай жердің табиғаты сипатталады?

  • Қасқырлардың мекені, тіршілігі туралы не айтылды?

  • Қасқырдың азу тістері ақсиып, ырылдай түргелуінің себебі неде?

  • Қасқыр ініндегі жеті күшік жайы қалай болды?

  • Көксерек жеті күшіктің нешіншісі еді?

  • Көксеректің ауылға келуі қалай сипатталды?

  • Бала Құрмаштың Көксерекке деген махаббаты қандай болды?

  • Көксеректің өсе бастағандағы түр сипаты қандай?

Қара ала төбет Көксерекке

Жазылымнан кейінгі тапсырма

«Автор орындығы». Оқушылардың топтық өзара бағалау нәтижесі арқылы үздік жұмыстар ретінде анықталған жазба жұмыстары сыныпқа оқылады. Оқушылар пікірлері тыңдалады.




Б ағалау. Оқушы жауаптары бойынша мұғалімніңбағалауы жүргізіліп, кері байланыс беріледі.





https://kk.wikipedia.org/wiki/Киелі_жануарлар













































Сабақтың соңы


3 минут



Рефлексия

«Бір сөзбен». Оқушылар өздеріне берілген 12 сөздің ішінен өздерінің бүгінгі сабақтағы жағдайын сипаттайтындай 1 сөзді таңдап айтады: Шыдамсыздық. Ашу. Қуаныш. Немқұрайлылық. Қанағаттану. Шабыт. Зерігу. Алаңдау. Тыныштық. Сенімділік. Сенімсіздік. Рақаттану.

Сабақты қорытындылау, оқушыларды бағалау.

























Қысқа мерзімді жоспар


САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті (оқыту қазақ тілінде емес)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Табиғаттағы биоалуантүрлік

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.4.2.1 - эссе құрылымы мен дамуын сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдарын ұсыну;

Сабақтың мақсаттары

Тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдарын ұсынады.

Бағалау критерийлері

- мәселені анықтайды;

- деректерді пайдаланады;

- эссенің құрылымы мен дамуын сақтайды;

- мәселенің шешілу жолдарын ұсынады.

Тілдік мақсаттар

Тірек сөздер:

Жойылып бара жатқан, қалпына келтірілген түрлер, саны жылдан-жылға күрт азайып бара жатқан, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан толық зерттелмеген, категория т.б

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Менің байқағаным,...

Менің ойымша,...

Мен ойлаймын...

Осыған дейін меңгерілген білім

7-сыныпта Қазақстанның су ресурстары бөлімі бойынша қалыптасқан дағдылары мен білімдері

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


3 минут


Миға шабуыл




Сабақ не туралы болады деп ойлайсыз?

Оқушылар сурет бойынша өз болжамдарын ортаға салып, ой бөліседі.






Мұғалім сабақтың тақырыбын хабарлайды, сабақ мақсатымен таныстырады. Оқушылар мен мұғалім бірлесе отырып сабақтың бағалау критерийлерін әзірлейді.

Суретпен жұмыс









Қарлығаш - киелі құс.Оның құйрығы айыр сол себепті оны басқа құстардан тез ажыратуға болады. Қарлығаш үй маңында ұя салады.

Ауламызға бау бүрлеп,

Шешек атып жайнайды.

Ақ тамағы бүлкілдеп

Қарлығаштар сайрайды.

. Құстарға байланысты өлеңдер айту

Құс келді,

Қар,су балып жөнелді.

Бүршік атып бар ағаш

Келіп көктем құстары

Бау-бақшада ән салды.

Оларды жас достары

Ұя жасап қарсы алды.

«Ағаш дәрігері»- деп аталатын қандай құсты білесіңдер? 






слайд

Сабақтың ортасы


7 минут


























15 минут
















10 минут








2 минут



Ой толғаныс
Жазылым алды тапсырмасы

СЖ

М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі желісінде оқушылар екі жақты күнделік жүргізеді.


Әңгіменің қатты әсер еткен тұстары

Өз пікірі

1. Адамдар қолынан қасқыр күшіктерінің өлтірілуі.
2. Құрмаштың күшікті бағып алуы мен Көксерек деп атауы.
3. Көксеректің алғаш рет табиғатқа қарап ұлуы.
4. Ауылға шабуы, Құрмашқа шабуыл жасауы.
5. Әжесінің қайғыруы. Құрмаштың қайтыс болуы. Табиғат ананың тыныштығын жауыз адамдар бұзды. Жазықсыз күшіктерді өлтіруі дұрыс емес.

Құрмаштың таза көңілі мен мейрімді жан екенін білдім.
Қасқыр табиғаттың бір бөлшегі. Қасқыр қашанда қасқырлығын қылады.
Көксеректің бұл іс - әрекетіне адамдардың өздері себеп болды. Ол санасыз, тағы қасқыр, әбден өшпенді болып алған.
Күллі тіршілік атаулының құтты қоныс мекені, алтын ұясы, талбесігі - табиғатты аялау.


Жазылым тапсырмасы

ЖЖ

Ү й құстарының суреттерін көрсете отырып, олардың аттарын атап,пайдасын әңгімелеу.


Үкінің суреті көрсетіледі.

-Үкі – айналасындағы заттарға екі көзбен бірдей қарай алатын құс.


Дескриптор:

- мәселені анықтайды;

- деректерді пайдаланады;

- эссенің құрылымы мен дамуын сақтайды;

- мәселенің шешілу жолдарын ұсынады.


Жазылымнан кейінгі тапсырма

«Автор орындығы» әдісі.

1 - топ: Сипаттайды, анықтама береді.
2 - топ: Салыстырады, айырмашылығын, ұқсастығын, ерекшелігін айтады.
3 - топ: Пайдасын айту.

Бағалау.
Оқушылардың эссе жұмыстары айналым шеңбері арқылы бағаланады.
«Ең үздік» жұмыс анықталады.

«Тавро Кас



үлестірме парақтар



























Жазылымпарағы















Сабақтың соңы


3 минут



Кері байланыс

Мұғалім оқушылардың жауаптарына сындарлы кері байланыс береді:

Мына ... оқушылардың жауаптарының мына тұстары ұтымды болды.

Мына сұрақ бойынша әлі де ... жетілдіру керек.

Рефлексия

Кестеден алған ақпараттары мен «Автор орындығындағы» сұрақтар бойынша рефлексия жасайды.
























САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті (оқыту қазақ тілінде емес)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Қызыл кітапқа енген жануар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.3.1 - оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну;

Сабақтың мақсаттары

Барлығы:

Аңдарға қатысты жаңа сөздерді оқып, үйренеді.

Сұрақтарға жауап береді

Көпшілігі:

Жаңа сөздерді оқидыъ

Тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын анықтау, мәтіндегі күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну

Кейбірі:

Бір-біріне сұрақтар қояды.

Жаттығулар жасайды

Сөйлем құрылымын үйренеді

Бағалау критерийлері

  • Тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсінеді;

  • Тірек сөздермен жұмыс жасай алады;

  • Сөздердің мағынасына түсінік береді;

  • Алынған ақпаратты тәжірибеде қолданады.

Тілдік мақсаттар

Диалог және тыңдалым үшін қажетті сөз тіркестері: менің ойымша, ... дегенді білдіреді, мен былай түсінемін, себебі.

Тірек сөздер: қорқыныш, аяушылық, адалдық, қатыгездік, қамқорлық, сыйластық, ашу, реніш, ызақорлық, өкініш.


Осыған дейін меңгерілген білім

Су

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы





3 минут





Сергіту сәті

«Менің бүгінгі көңіл-күйім неге ұқсайды?». Оқушылар өз көңіл-күйінің табиғаттың қандай құбылысына ұқсайтынын айтады, себебін түсіндіреді.

Мысалы, менің бүгінгі көңіл-күйім ашық күнге ұқсайды, себебі мен бүгін күнімді жақсы бастадым. (оқушылар сөйлеу деңгейіне сай сөйлемдер құрастырып айтады, бірі-біріне жетелеуші сұрақтар қоюына болады).

Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері таныстырылады (бағалау критерийлері оқушылармен бірге талқыланады).

Сабақтың мақсаты хабарланады.

  • Тақырыпты ашу мақсатында сұрақтар қойылады

-monkey, lion, elephant what are they?

- Жаңа сөздермен таныстырылады

Ex. 3 page 69 read the poem







Слайд

Сабақтың ортасы




5 минут











5 минут









4 минут









4 минут











15 минут

ЖЖ. Тыңдалымалды жұмыс.

Бейнебаянда кездесетін таныс емес сөздермен жұмыс.

Сөздікпен жұмыс (оқушыларға анықтамалық және түсіндірмелі сөздіктер ұсынылады).

Тірек сөздер: көк бөрі, қайсарлық, қасқырдың бауыры, өмір сүру қағидасы, заңдылықты ұстанады, жортуыл, өзіндік ерекшеліктер, түз тағысы, иіс, жағы қайратты, жылдамдық, еркіндік.

(сөздермен сөз тіркестерін не жай сөйлемдер құрастыру, кейбір сөздерге мағынасы жақын сөздерді табу. Мысалы, көк бөрі - қасқыр).


ЖЖ.Тыңдалым тапсырмалары

Бейнебаян мазмұны бойынша кестені толтырады.

V

+

—

?

Таныс ақпарат


Жаңа мәлімет


Қарсы пікір


Түсініксіз тұстар


Сұрақтарберіледі, оқушыларауызшажауапбереді. Жауапбергеноқушығажитонберіліпотырады. Әржитон 1 ұпайменбағаланады.
1. Қандайүйжануарларынбілесіңдер?
2.Қандайжабайыжануарлардыбілесіңдер?
3.Жылқы малыныңжасынақарайатаулары?
4.Сиыр малыныңжасынақарайатаулары?
5.Төрт түлікмалғақайжануарларжатады?
6.Жыртқыш аңдардыатаңдар?
7.Жылқының қандайөнімдеріпайдалынылады?
8.Түйенің қандайөнімдеріпадалынылады?
9.Адамға жануарлардыңқандайпайдасы бар?
10.Жануарларға тіршілікетуүшін не қажет?


Тыңдалымнан кейінгі тапсырма

Сұрақ-жауап:

  • Қасқыр қандай жануар?

  • «Қазақты қасқырдың қайсарлығымен сипаттайды» дегенді қалай түсінесіз?

  • «Көксерек» әңгімесіндегі қасқырға сипаттама беріңіз.


Қалыптастырушы тапсырма:

1.«Көксерек» фильмінен үзіндіні қарап, төмендегі сұраққа жауап беріңіз.

  • Үзіндіде берілген кейіпкерлер кімдер?

  • Мәтіннен алынған сөздер мен сөз тіркестерін өз сөзіңізбен түсіндіріп, мағынасын ашып жазыңыз.

Мәтіндегі мәлімет

Менің түсінігім


Шолжаңдата беру



Таяқтап тәрбиеле


Итің боп қораңды күзетсін,

Бөтенге бөрілігін көрсетсін



Мені неге баулығаныңды, сонда айтып беремін



2.Мәтіндегі Құрмаш бейнесіне кеңірек тоқталыңыз.

Осы үзіндіде Құрмаш бойынан қандай сезімдер мен қасиеттерді көруге болады?

Тірек сөздер: қорқыныш, аяушылық, адалдық, қатыгездік, қамқорлық, сыйластық, ашу, реніш, ызақорлық, өкініш.

______________________________________________________________________________________

Дескрипторлар:

  • Кейіпкерлерге мінездеме бере алады;

  • Мәтіндегі сөздердің мағынасын түсінеді;

  • Көтерілген мәселені талқылайды;

  • Тірек сөздерді орынды қолданады.

Жабайы жануарлар» тақырыбын қорыту мақсатына мен саған жұмбақ жасырайын, ал сен соны шешіп көр.

Жұмбақ:

  1. Аузы бейне, шалғы, орақ,

Шөп емес, бірақ малды орады.

(Қасқыр)

2. Өзіне болған қорған – орман,

Ішіңде бар, бір аң қорбаң – қорбаң.

(Аю)

3. Көлеңкесінен қорқып безектейді,

Ал, оның баласын көжек, - дейді.

(Қоян)

4. Сылдырдан қорқады,

Шошынып жортады. (Қоян)


Бағалау: Оқушылау тапсырма дескрипторы бойынша өз жұмыстарын бағалайды.










https://www.youtube.com/watch?v=l3xMP27BXak

Сирек кездесетін қасқыр түрлері























https://www.youtube.com/watch?v=-JLvp2CueMk

«Көксерек» кинофильмі (20:30 – 23:50 аралығы). Фильмнен үзінді бөлек те берілді.



Сабақтың соңы



4 минут



Рефлексия

Тыңдаған мәтіннен адамның бойына тән қасиеттерді атайды, себебін түсіндіреді.


Қаралған бейнебаяндардан өзіне ерекше ұнаған сюжеттен алған әсерін айтады.























Бөлім


Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің есімі:


СЫНЫП: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Тақырыбы

Қызыл кітапқа енген жануар

Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.7.2.1 - шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздерден құрастырылған қарапайым фразалардың/сөйлемдердің мағынасын түсіну.

8.7.2.3 - оқыған/ аудио/бейнематериалдың мазмұны бойынша жиі қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерін қатыстырып сұраққа жауап (сөйлем) жазу.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Қазақстан мемлекеті  жайында, қазақ тілі жайында, Заңы туралы толық  түсінік алады

Оқушылардың басым бөлігі:

Тіл әуезділігін, көркемдігін, байлығын, шешендігін, яғнисөйлеу қабілетін арттырады. .

Кейбір оқушылар:

Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.

Бағалау критерийі

Сөйлесім әрекетінің негізінде оқушыларға тақырып аясында толық ақпарат бере беруге үйренеді

.Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Еліктеу сөздердің түрлерін ажырата алады, жасалу жолын түсінеді, топпен жұмыс істеп, ойларын еркін жеткізеді, сөйлемдегі қызметін анықтай алады.

- Адамның табиғатта алатын ерекше орнын түсінеді.
-Қолжетімді сұрақтарға жауап береді;

Тілдік мақсаттар

Тақырыпқа қатысты тірек сөздер:

Бөрі, түз тағысы, көкжал, тіршілік ортасы, азық ету, еркіндік, т.б.

Диалог және айтылымға қажетті тіркестер: менің байқағаным, менің ойымша,...мен ... ойлаймын, дегенмен ......, өйткені ....., неге десеңіз, ..... т.б.

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.

Пәнаралық байланыс

Музыка, қазақ тілі.

Осыған дейін меңгерілген білім

Қазақстанның су ресурстары

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде

жоспарланған жаттығулармен қатар,

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы 5 минут


Ұйымдастыру бөлімі:

1. Оқушылармен амандасу, сабаққа даярлықтарын тексеру.

Қазақстан Республикасының Әнұраны хормен орындалады.

1.Психологиялық дайындық

Ойға толсын санамыз,

Бестік болсын бағамыз.

Баласындай бір үйдің,

Тату болсын арамыз.

 (құшақтасып көріседі,  қол алысып амандасады.)

Сөзжұмбақты шешу


1. Ж

о

л

б

а

р

ы

с


м

2. А

й

м

ы

л





а

р

ы

с

т

а

3. Н







қ

о

л

т

ы

р

а

4. У

ы

н






5. А

ю






қ

а

с

қ

ы

6. Р







1. 2. 3. 5. 6

Презентация көрсету

1-топ «Сары кәмпиттер»

2-топ «Көк кәмпиттер»

3-топ «Қызыл кәмпиттер»



Ортасы 20 минут

Жаңа сөздермен жұмыс: (сурет арқылы)

Жануарлар әлемінде» тұсаукесерін көру.

Сұрақтарға жауап беру:

  • Қандай жануарларды көрдік?

  • Олар қайда тіршілік етеді?

  • Астанада біз оларды қай жерден көре аламыз?

  • Қандай жануарларды білеміз?

Сабақтың мақсаты мен тақырыбы айтылады.


а)Сөздік жұмысы


Әлем, ғаламшар

Қолтырауын Піл


Маймыл Арыстан



Тиін Қасқыр



Аю Керік



Қорқақ -трусливый

Алып-великан


Жануарлар әлемі үлкен, кейбір жануарларды біз білеміз, кейбіреуін білмейміз. Ал осы жануарлар туралы нені білесіңдер, тексерейік

1. Жануарлар патшасы (арыстан)

2. Ең үлкен жануар (піл)

3. Бұл жануар Қазақстанда жоқ. Біз оны Африкада, Ніл өзенінде көре аламыз (қолтырауын)

4. Адамға ұқсайды, бірақ адам емес, банандарды жақсы көреді (маймыл)

5. Адамдардан қорықпайды, орманда мекендейді. Бурабайда бар. (тиін)

6. Орман санитары (қасқыр)

7. Қыста қатты ұйқыға кетеді, балды жақсы көреді (аю)

8. Ең биік жануар, мойны ұзын (керік)

9. Африкада тұрады, сұр түсті жануар. Суды жақсы көреді (зіл)

10. 2010 жылдың символы қай жануар? (жолбарыс)


Мәтінмен жұмыс


Әлемде көптеген жануарлар бар. Олар: қоян, түлкі, арыстан, жолбарыс, тиін, қасқыр, маймыл, аю, піл және т.б. Жер бетіндегі ең ірі, ауыр салмақты жануар – піл. Оның салмағы 9 тоннадай болады. Олар 70-80 жыл өмір сүреді. Зіл – пілден кейінгі ең алып жануар. Оның салмағы – 3 тонна , күндік азығы – 70 кг. Әлемдегі ең биік жануар – керік, оның бойы 5-6 метр. Жолбарыс - өте күшті жыртқыш аң. Ол сағатына 120 км жүгіре алады.

Алматының хайуанаттар бағында салмағы 1 центнер тасбақа бар. Ол көкөністерді, жемістерді жейді.


Деңгейлік тапсырмалар орындау

ІІІ деңгей

Мәтіннің негізгі ойын білдіретін сөйлемді табу, мәтіннің атын қою

ІІ деңгей

«Дұрыс па? Бұрыс па?» кестесін толтыру

Сөйлемдер

Дұрыс

Бұрыс

Піл 70-80 жыл өмір сүреді



Салмағы 2 центнер тасбақа Астананың хайуанаттар бағында бар



Керіктің бойы 7-8 метр



Жолбарыс сағатына 120 км жүгіре алады



І деңгей

Сұрақтарға жауап беру

  • Пілден кейінгі ең алып жануар

  • Қандай жануар ең ұзақ өмір сүреді?

  • Әлемде қандай ең биік жануар бар?


Мағынаны тану: (түсіндіру)

жапыр-жұпыр – бірінен соң бірі рет сақтамай тез сәлемдесу.

селк– шошу, дененің қозғалуы.

кілт– бірден, тез тоқтау.

жалт– шапшаң бұрылу.

«Өзіңді тап» ойыны.

..... сабақта ыржың-ыржың күледі.

...... тық-тық етіп телефонымен ойнап отыр.

...... Ағыбайға бұрқ-сарқ ренжіді.

Біреу ұрысса, ..... селт етіп шршып кетеді.

.... маң-маң басып мектепке келеді.

..... гүрс етікізіп есікті жапты.

....дың кекілі жалп-жалп етеді.

,


«Әлемді шарлау» әдісі арқылы түсіндіріледі. Топта президент қалады. Келген өзге топ мүшелеріне берілген білім мазмұнын түсіндіреді.

«Интервью» әдісі


Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу


«Қыдырып қайтайық!» биі


Аяқталуы 20 минут

5 жолды өлең»

1 Жануарлар

2 жабайы, үй

3 мекен етеді, қорықтенеді, өмір сүреді

4 Әлемде көптеген жануарлар бар.

5 аңдар



Рефлексия 3 минут

Оқушылар мына сұрақтарға жауап бере отырып, сабақта туындаған ойларын тізбектейді:

  • Алдымен біз былай деп ойладық.....

  • Одан кейін біз мына проблемаға тап болдық.............

  • Проблеманы шешу үшін......жасадық.

  • Бұдан біз..................көрдік.

  • Демек, бұл мынаны білдіреді.................

  • Сонымен біз.................деген шешімге келдік.

Үш топқа арналған ватман, маркерлер, оқулық.

(Әр топ тапсырмаларын орындап болған соң түсіндіреді, басқа топ мүшелері өз ұсыныстарын стикерге жазып жұмыстың астыңғы жағына жабыстырады.)

Рефлексиялық эссе жазылған парақшалар таратамын. Оқушылар өз топ мүшелерімен бірлесіп жазады.










Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:

СЫНЫП: 8


Қатысқаноқушылар саны:


Қатыспағаноқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Нәтиже сабақ. Мен не үйрендім.

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

8.6.2.1 - шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздерден құрастырылған қарапайым фразалардың/сөйлемдердің мағынасын түсіну.

8.6.1.4 - мұғалім қолдауымен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану.

Сабақ нәтижесі:


Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:

Өсімдіктер тарауының аяқталуына байланысты оқушылардың алған білімдерін қорытындылау, жануарлар әлеміне кіріспе жасау, пән аралық байланысты жүзеге асыра отырып білімді қорытындылау..

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:

Топтық жұмысты брлесе орындайды. Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау критерийі

жаңа сөздерді біледі, өз ойларын бір-екі сөйлеммен айта алады;

маңызды мәдени өсімдіктердің сұрыптары мен үй жануарларының тұқымдары туралы бастапқы білімдерін қданады.


ойларын айта біледі, тақырып төңірегінде сұхбаттаса алады;

Жаңа сөздерді үйреніп пайдалана білу, өз ойларын еркін жеткізу,сыни тұрғыдан ойлануға дағдылану

Тілдік мақсаттар

Театр, актер, кинотеатр, цирк туралы терминдер

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.

Пәнаралық байланыс

Музыка, әдебиет

Алдыңғы оқу

«Құқық әңгімесін талдады

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі 2 минут

Топтарға бөлу.

Тірек сөздер бойынша топқа бөліну.

Оқушыларға сөздер қиындыларын беремін. Әріп қиындыларда бақыт,қуаныш,шаттық деген сөздер болу керек.

Оқушылар сол сөздер бойынша топтарға бөлінеді.


1-топ: бақыт

2-топ: қуаныш

3-топ: шаттық


Тренинг жазылған парақшалар

Жаңа білім

10 минут







Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

«Стикердегі диалог» әдісі

(Топ мүшелері сұрақтардың жауабын стикерлерге жазып, қабырғадағы сұрақтар жазылған қағаздарға іледі. кейін пікірлерін қорғайды.)

Сөздік жұмысы: Жаңа сөздерді оқып, солармен сөз тіркестерін, сөйлемдер құрамыз.
Мәтінмен жұмыс:

Тапсырмалар:
А1. Мәтінді оқып, орыс тіліне аудар.

Оқулық. Кеспе мәтіндер.


Оқулық,қабырғаға ілінген ватмандар, түрлі-түсті маркерлер.

Ортасы

10 минут













Топтастыру стратегиясы бойынша тақтамен жұмыс.

«Миға шабуыл» стратегиясы. өзара сұрақ қою және тақырыпты мазмұндау, сабақтарға шолу жасау арқылы ойларын ортаға салады

Тапсырмалар: Мақал – мәтелдер. Аңыз.


1. «Дана көптен шығады – дәрі шөптен шығады» 
2. «Табиғатты жасыңнан сақта –өмірдің бар өзегі сонда» 
3. « Са атасы-нан, нан атасы –дән» 
4. «Орман ер дәулеті, жер сәулеті» 
5. «Жер жүзін жер асырайды» 
6. «Ерменді жерде ер өлмес» 
7. «андыз жеген ат өлмес» 


«Пкірлер» парағы әдісі, сұрақтар жазылған парақшалар,қалам.



Оқулықтағы мәтінді оқып алады.


Сергіту сәті

2 минут

«Қызыл гүлім-ай» биі

Би билейді

Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

«Карточкадағы терминдер» әдісі

БББ кестесі

Білемін

Білдім

Білгім келеді












Карточкада жазылған терминдер
























Мектеп:

Күні:







Мұғалімнің аты-жөні:



СЫНЫП: 8






Эхэ






Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы:


Табиғаттағы биоалуантүрлік

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.7.5.1 - мәтіннің тақырыбы мен тірек сөздері, сөз тіркесі бойынша мазмұнын болжау.

8.7.4.1 - бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын, азат жолдың және тақырыптың өлшемін сақтап жазу .

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Табиғат туралы алған білімдерін жетілдіріп, алған білімдерін тәжірибеде қолдануға үйренеді; Сөздік қорын молайтады


Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Сұрақтарға жауап беріп, сұрақ құрастыра алады

Кейбір оқушылар орындай алады: тақырыптың мазмұнын меңгеріп, негізгі идеясын түсінеді, талдау жасай алады, өздігінен тапсырмаларды орындай алады.

Бағалау критерийі

жаңа сөздерді біледі, өз ойларын бір-екі сөйлеммен айта алады;

ойларын айта біледі, тақырып төңірегінде сұхбаттаса алады;

Жаңа сөздерді үйреніп пайдалана білу, өз ойларын еркін жеткізу,сыни тұрғыдан ойлануға дағдылану

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: Мәтінді оқиды, сұрақтарға жауап береді, сұрақтар құрастырады,


Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Бұйрық

Жарлық

Бәріне ортақ рөл

Разы –риза болу


Талқылауға арналған сұрақтар:

Күшік і қандай аң?

Не себепті …. деп ойлайсыз?

Рөлдік ойын

Алдыңғы оқу:

Қазақстан театры

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

2 минут




2 минут










5 минут

Психологиялық ахуал

«Өрмекшінің торы»

- Балалар, сабағымызды бастамас бұрын «Өрмекшінің торы» деген ойын ойнаймыз. - Бұл ойын лента арқылы ойналады. Қазір мен біреуіңе жақсы тілек айтып, лентаның ұшын лақтырамын. Лентаны алған оқушы жылы сөз айтып оны келесі оқушыға лақтырады. Ойын лента ұшы біткенше жалғасады. Сонда балалар, ойын соңында бізде өрмекшінің торы пайда болады.


Ыстық орындық» стратегиясы. Үй тапсырмаларын оқушылар өзара сұрақ қою және тақырыпты мазмұндау

Тақырыпқа байланысты жаңа сөздерді сөздік дәптерлеріңе жазыңдар.

. Атқарылатын жұмыс түрі: сұрақ-жауап арқылы өткен тақырыптар бойынша пысықтау тақтада слайд ) 







Суреттер



Интербелсенді тақта





Интербелсенді тақта


Ортасы


Сөздік жұмыс.

Топтау стратегиясы.(Оқушылар толықтырады.)

Балалар,«Табиғат»дегенде сендердің ойларыңа не келеді?(Адам,өсімдік,жер,су,аспан,құстар,аңдар,орман).Сын-тұрғысынан ойлау технологиясы бойынша.

Т абиғат

Оқушылардың парталарда карточкаларда сөздердің бірінші әріптер берілген.

Табиғат нешеге бөлінеді:(Екіге бөлінеді-тіріжәне өлі табиғат)Өлі табиғатқа және тірі табиғатқа не жатады: Тірі табиғатқа –адам,жануарлар,құстар, жәндіктер. Өлі табиғатқа-күн,ауа, жер,су,тас,құм.

Табиғат дегеніміз не?(дұрыс бізді қоршаған орта)Балалар бүгін біз осы қоршаған орта туралы әңгімелейміз.

Ендеше бүгінгі тақырыбымыз: Қоршаған ортаны қорғау. Тіршілік тірегі – табиғат.

Дәптерлерімізді ашып ,бүгінгі күнді, тақырыпты жазып қоямыз. («Қоршаған орта туралы»)

Кім жылдам? Берілген сөздерден сөйлемдер құрастыру.

Қоршаған, біз, жауаптымыз, үшін, орта.
Өздері, мәселелерге, адамдар, экологиялық, кінәлі.
Болу, таза, қоршаған, керек, орта, дені, адамның, сау, үшін.
Дүниежүзілік, қоршаған, қорғау, ортаны, күні, 5-маусым.


Мәтінмен жұмыс

Тыңдалым.Оқылым

. Мәтінді рөлге бөліп оқыңдар





Оқулық




Интербелсенді тақта


Соңы


Кері байланыс алу

Сұрақтары бар қорап

Кабинетте қорап қойылып, оған оқушылар сабақтың соңында өз сұрақтарын қалдыра алады. Бұл сұрақтар келесі сабақтың басында талқыланады.

Бағалау.

Оқушылар бағалау парақтары арқылы бағаланады.



Флипчарт









қорап









Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері


Сабақтың тақырыбы

Б.Ж Бопайұлы «Қазақы наурызнама» /үзінді/

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.5.1 - тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтау.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар:тыңдалым мәтінінің негізгі идеясын анықтай алады, жаңа сөздердің мағынасын терминдер сөздігінен табады.

Көптеген оқушылар: Өлеңде айтылмаған дәстүрлерді қосып, екі жақты күнделікті толтырады.

Кейбір оқушылар:Өлеңдегі автор көзқарасын анықтап, айтып бере алады.

Бағалау критерийлері

Тыңдалым мәтінінен тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтай алады;

Дескрипторлар

Кілтті сөздердің мағынасын анықтайды;

Автор көзқарасын анықтай алады;

Екі жақты күнделікті толтырады;

Өлеңнің негізгі идеясын анықтайды.

Тілдік міндеттер

Пір, жыл басы, ұлыс, елі іші, сою, береке, ұйқыашар, Қызырбаба, Самарқанның көк тасы, тілеу көже, дәнекер секілді кілтті сөздердің мағынасын тану.

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Тарихи тұлғалар тағылымы


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

7мин













5 мин











8 мин

























10 мин








5 мин

Мұғалім оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығына назар аударады.

«Наурыз», «Ұлыс», «Дәстүр» сөздеріне акроөлең құрастырады.

Болжамды жауап:

Н – нұрға толы мереке

А – ақ мол болсын!

У – уызға кенелген шақ

Р – Разы болған кәрі-жас

Ы-Ырыс, ынтымақ бастауы

З – Зерделі киімдер

Оқу мақсаттары, бағалау критерийлері және дескрипторларман таныстыру


Тыңдалымалды тапсырма

Төменде берілген сөздердің мағынасын түсіндірме сөздіктен тауып, оқыңыз. Топтық жұмыс

Пір, жыл басы, ұлыс, елі іші, сою, береке, ұйқыашар, Қызырбаба, Самарқанның көк тасы, тілеу көже, дәнекер


Тыңдалым тапсырмасы

Наурыз туралы өлеңді тыңдап, екі жақты күнделікті толтырыңыз. Жұптық жұмыс.

Тыңдалым мәтіні (Мұғалім 2 рет оқиды)


О, балақай, балақай

Наурыз келді алақай

Наурыз сұлу қыз екен

Жасыл көйлек киінген

Жан-жануарлар пір тұтып

Жаздай оған сүйінген

Жыл басында туған ай,

Наурыздай қыз екен

Түнде жарық ай екен,

Күндіз ұлыс күн екен.


Түні сұлу ай екен

Күні жарық күн екен.

Жиырма бірінші наурыз

Сұлудың туған күні екен.

Жастар түнде ұйықтамай

«Ұйқыашар» асын істеген

Наурыздың құрметі

Қызыр баба жер кезген.

Ел аралап ел кезген.

Самарқанның көк тасы

Лебі тиіп иіген.



Жұптық жұмыс

Мәтінмен жұмыс. 
Наурыз – ұлыстың ұлы күні. 
Қазақ халқының өмірінде ерекше орын алатын, ертеден мерекеленіп, келе жатқан мейрамның бірі – наурыз күні. «Наурыз» деген сөз парсы сөзі. Парсының нау – жаңа, різ – күн, яғни «жаңа күн» деген сөзінен шыққан. Бұл күн жыл сайын наурыз айының 22-де мерекеленгегн. Бұл мезгіл күн мен түннің теңесетін, қардың еріп, көктем шыға бастайтын кезі. Осы күнде мал төлдеп, жұрттың аузы аққа тиген. Сондықтан наурыз күнін жаңа жылдың басы - «ұлыстың ұлы күні» деп есептеп, зор қуанышпен қарсы алған. 
Ә. Фердауси, Ә. Науаи, Махмұт Қашқари, Абай, Ахмет, Міржақып, Сәкен, Мұқағали сияқты ақын – жазушылар Наурыз туралы еңбектер, өлеңдер жазған. 

Екі жақты күнделік

Наурыз мейрамына тән айрықша белгілер

Өлеңде айтылмаған, бірақ наурыз мейрамына қатысты дәстүрлер





Жұптар өзара бір-бірінің жұмысын тексеріп, «2 жұлдыз, 1 тілекпен» бағалайды.


Тыңдалымнан кейінгі тапсырма

Наурыз мейрамына автордың көзқарасы қандай?

Өлеңнің негізгі идеясын анықтаңыз.

Деңгейлік тапсырмалар 
III-деңгей 
Мәтінді пайдалана отырып, сөйлемдердің дұрысын көрсету. 
- Наурыз – жаңа жыл басыю (дұрыс) 
- 1 қантарда Наурыз тойын тойлаған? (дұрыс емес) 
- Мал төлдеп, күн жлынған (дұрыс) 
- Жұрт бұл күні жұмыс істеген (дұрыс емес) 
- Наурыз көже айран мен сүттен жасалған (дұрыс) 
- Бұрын Наурыз тойланбаған. (дұрыс емес) 
- Наурыздың өзіндік тарихы бар. (дұрыс) 
II – деңгей 
Көп нүктенің орнына керекті сөздерді жазу. 
- Наурыз жыл басы күн мен ... теңелген. (түн) 
- Бұл күнді барлық халық ... қарсы алған. (қуанышпен) 
- Наурызда жақсы тіліктер айтылған, ..., ... шақырған. ( бірлікке, татулыққа) 
- Наурыз діни мейрамы емес, ... мерекесі. (ұлттық) 
- Наурызнама - ...дегенді білдіреді. (ойын-сауық той) 
- Наурыз тойына арналған ... дайындаған. (наурыз көже) 
I – деңгей 
Сөздердің мағынасын ашу. 
- Ауыз аққа тиген. (Малдың төлдеуі, сүттің молдығы) 
- Ұлыстың ұлы күні (жаңа жылдың басы) 
- Самарқанның көк тасы жібиді. (бұл күні барлық халық мейірімді болады) 
- Қыдыр ата (әр үйге жақсылық әкелетін қасиетті адам) 
- Наурызнама (ойын-сауық тойы) 
- Наурыз көже (Наурызда жасалатын тағам) 
- Сыйлы (бағалы) 
- Жомарт (қолдары ашық адам) 
- Аяқсыз қалып (ескерілмей, ұмытып қалған) 
- Егеменді ел (тәуелсіз ел) 
3 Сурет бойынша сөйлем құрастырып, дәптерге жазу. 

Слайд 1,2





Бопайұлы Болат Жотақажы

«Қазақы наурызнама» жинағы



Слайд 3,4















Аудио оқылады

Сабақтың соңы

5мин



Наурыз ұғымын «551» әдісі бойынша кілтті сөздерді қолдана отырып, тұжырымда.

5-5 сөйлем

5-5 кілтті сөз

1-1қорытынды сөйлем.

Үйге тапсырма:

Наурыз туралы 2 шумақ өлең жаттап келу

Слайд 5

































Қысқа мерзімді сабақ жоспары



САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері

Сабақтың тақырыбы

Әлем халықтарының наурыз тойлау ерекшеліктері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.3.1 - прозалық және поэзиялық шығармалардың композициялық құрылымын анықтау, кейіпкердің іс-әрекетіне немесе лирикалық кейіпкердің образына баға беру;

8.5.2.1 - жазба жұмыстарында себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

Сабақтың мақсаттары

Оқушылар сөздік қорларын кеңейтеді. Өз ойын жүйелі де еркін жеткізе отырып, өзгенің пікірін тыңдай біледі.Тақырып бойынша деректерді қолдана отырып, өз ойын дәлелдеп жеткізеді.

Бағалау критерийлері

  • Түрлі жанрдағы көркем мәтіндерге сүйене отырып, көңіл-күйді білдіруде ұлттық сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын қолданады

Дескрипторлар

  • тақырып бойынша кілт сөздерді қолданады;

  • Наурыз мерекесінің ерекшелігі туралы айтады;

  • ұлттық сөз әдебі формаларын орынды қолданады сөйлеу этикетін сақтайды;

Тілдік міндеттер

Лексикалық минимум: салт-дәстүрлер, жандану,күн мен түн, теңелу, реніш, ұмыту, Ұлыстың Ұлы күні, түркілердің мерекесі, тойлау, ұлттық ойындар, төрт түлік, ұйқыашар, селт еткізер, Наурызкөже, дәм татқызу, Ақ мол болсын!

Сөйлеу мәдениетін жетілдіру үшін қолдануға ұсынылған тілдік оралымдар: менің ойымша, біріншіден, қорытындылай келе т.б.

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

тарих

АКТ дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері

Б.Ж.Бопайұлы «Қазақы наурызнама» (үзінді)


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


3 мин

Қызығушылығын ояту

«4 сурет, 1 сөз»


Суреттерге қарап, тақырыпты 1 сөзбен айтыңыз


Оқу мақсаттары, бағалау критерийлері және дескрипторларман таныстыру.

Слайд 1










Слайд 2-3

Сабақтың ортасы



7 мин















20 мин













5 мин




2 ин

Мағынаны тану Топтық жұмыс

  • Балалар, Наурыз мерекесінің маңызы қандай?

  • Бұл мереке басқаларынан несімен ерекшеленеді? Қай елдерде тойланады?


Оқушыларға Наурыз мейрамы туралы бейнематериал көрсетіледі.

https://www.youtube.com/watch?v=S_FdB-2IdR0

Тапсырма.

Жалғаулық шылауларды тиісті орнына қойып, себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдер құрастырыңдар. (Мұғалім құрмалас сөйлемдердің ерекшеліктерін түсіндіреді)

Наурыз мерекесі 22 наурызда тойланады, .... бұл күні күн мен түн теңеледі.

1-тапсырма.Бейнебаян сюжетін талқылап, тірек (кілт) сөздерді анықтайды.

Кілт сөздер:салт-дәстүрлер, жандану,күн мен түн, теңелу, реніш, ұмыту, Ұлыстың Ұлы күні, түркілердің мерекесі, тойлау, ұлттық ойындар, төрт түлік, ұйқыашар, селт еткізер, Наурызкөже, дәм татқызу, Ақ мол болсын!


2-тапсырма. РАФТ әдісі арқылы талдау жасап, сұхбат, монолог немесе көрініс дайындайды.

Мұғалім оқушыларға таңдау жасауға мүмкіндік береді. Оқушылар мұғалімнің көмегімен кейіпкерлерді таңдайды. Мысалы, Тілші, Қыдыр Ата, ғалым, мектеп оқушысы, басқа түркі халқының өкілі, халық т.б.

Оқушылардың сөйлеу әдебіне баса назар аударылады.

Рөл

Аудитория

Форма

Тақырып

Кейіпкер

Ақпарат кім үшін пайдалы болуы мүмкін

Мәтінді мазмұндаудың жанрын таңдайды

Тақырыпты таңдайды

Айтылым үлгісі: Тілші- қала тұрғындары – сұхбат – Наурыз мейрамын тойлау

  • кешіріңіз,бәрекелді, тамаша, назарларыңызға рахмет, дұрыс айтасыз т.б

Оқушыларға Б.Ж.Бопайұлы «Қазақы наурызнамасынан» үзінділерді ұсынуға болады.

Қазақтың ежелгі ұғымында 21-наурыз күні жер иесі Қызыр ата даланы аралайды екен. Таң бозарып келе жатқанда, мейірі түскен бір үйге келіп қонады. Қызыр қонған үйге құт береке дариды, дәулеті шалқиды. Қызыр баба аралаған ауылға «бақ оралады», «ырыздығы молаяды» деп сенеді. Бұл түні ауылдағы көңілі жақын ағайын адамдар топтасып алып, «Қызыр қонады-ау» деген бір үйге жиналады.




















Слайд 4












Б.Ж.Бопайұлы «Қазақы наурызнамасы»


http://doc.nlrk.kz/result/ebook_312/index.html#ps



Слайд 5

Сабақтың соңы

3 мин



Кері байланыс

«3-2-1»

3- жаңа ақпарат

2- кездескен қиыншылық

1-ұнаған аспект


Үйге тапсырма: сөздерді жаттау

Слайд 6












Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері

Сабақтың тақырыбы

Қазақы наурызнама

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.6.1 - тақырып бойынша бірнеше мәтінде көтерілген мәселелерді салыстыра отырып, баға беру

Сабақтың мақсаттары

  • Мәтіндерді салыстыру дағдыларын арттыру;

  • Көзқарастарын білдіру қабілеттерін дамыту;

  • Баға беруге үйрету

Бағалау критерийлері

  • Екі мәтіндегі көтерілген мәселелерді салыстырады;

  • Өзіндік баға береді.

Дескрипторлар

  1. Мәтіндегі көтерілген мәселелерді салыстырады.

  2. Өзіндік көзқарасын білдіреді.

  3. Ақпараттарға қатысты баға береді

Құндылықтар

Ашықтық, ұлттық құндылық, өзара ынтымақтастық, достық, татулық

Пәнаралық байланыс

Өзін-өзі тану, әдебиет

АКТ дағдылары

Слайд, онлайн-сөздік,

Осыған дейін меңгерілген білім

Өткен сабақтардағы оқушының білім-білік дағдыларының артуы, тілдік қолданыстары, сөздік қорларының дамуы

Тілдік міндеттер

Мәтінді талдау дағдыларын дамытудағы тілдік қолданыстар:

  • Салыстырсақ, айырмашылығы, көтерілген мәселе, тақырып жағынан, ұқсастықтарын аңғаруға болады, біріктіреді, сәйкес, өзектілігі, мағыналық тұтастық, менің ойымша, келісемін, санаймын т.б

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5мин

Оқушылардың қызығушылығын ояту

Оқу мақсатымен таныстыру. Сабақтың тақырыбымен байланыстыру

Н - (нағыз ұлттық мереке)

А - (армандар орындалатын күн)

У - (уық-кереге жайылады)

Р - (рахаттанып ақ ішетін күн)

Ы - (ырыс-ынтымақ жарасқан күн)

З – (зыр жүгірген бала, абыр-сабыр болған халықтың әдемі көрінісі )

  • ШОвал 1

    Наурыз


    ығыс күнтізбесі бойынша жаңа жыл мерекесі қалай аталады?

  • Тақырып бойынша

ойларыңызды кластерге түсіріңіз.


Сабақ мақсаты, бағалау критерийлері, дескрипторлар таныстырылады

Сөзінің әріптерінен басталатын сипаттама беру керек.

Оқушылар ойларын ортаға салады.



Слайд 1-2



Сабақтың ортасы



5мин


5 мин





20+5 мин

Сұрақ.

  • Мәтіндерді талдауда басшылыққа алынатын бағыттар қандай?

(тақырып, көтерілген мәселе, мәтін түрі, жанры, тілі)

Оқушылар сұрақты топта талқылайды.

Оқушыларға Б.Ж.Бопайұлы « Қазақы наурызнама» кітабынан 2 үзінді беріледі

  1. Наурыз туралы

  2. Наурыз мерекесі


ТАПСЫРМА: (жеке жұмыс)

  • Мәтіндерді оқып, ондағы көтерілген мәселелерді салыстырыңыз;

  • Өз көзқарасыңызды білдіріп, баға беріңіз.

Оқушылар жеке жұмыс жасайды.

«Наурыз туралы»

«Наурыз мерекесі»

Көтерілген мәселе (мәтінде не айтылды?)





Ортақтығы




Көзқарасыңыз бен бағаңыз





Топтық жұмыс

F. Дескрипторлар негізінде оқушылар бірін-бірі «Бағдаршам» әдісі арқылы бағалайды. (қызыл-жасыл -сары)

Айтылым алды жұмыс. «Дефиниция» ойыны

Бұл күні адамдар «көрісу» ырымын жасап, жаңа жасымен құттықтайды

14 наурызда

Әр үйді аралап жүретін мифтік бейне

Қыдыр ата

Дәстүрлі тағам

наурыз көже

Наурызда жауатын қар

наурызша

Наурыз мерекесіне байланысты барлық әдет-ғұрып, ырым, іс-шаралар

Наурызнама

Наурызда дүниеге келген ұл-қызға қандай есім береді?

Наурызгүл, Наурызбай, Наурызбек, т.б


1-тапсырма.Мәтінді тыңдап, негізгі ақпаратты постер, ментальді карта немесе кестеге түсіріп, әр елдің мерекені тойлау ерекшелігін бақылаңыз.
f. Мұғалімнің кері байланысы

2-тапсырма. Өз кесте, постер, ментальді картаңыз бойынша бір мерекенің әр елде әр басқа тойлануын ескеріп, олардың ерекшеліктеріне өз бағаңызды беріп, әңгімелеңіз. Ауызша мәтініңізді креативті түрде ұсыныңыз.

f. Өзара бағалау « +, -, қызықты»

Мұғалімнің кері байланысы (қажет болған жағдайда)


http://doc.nlrk.kz/result/ebook_312/index.html#ps
















Слайд 3

Сабақтың соңы

5мин


Кері байланыс. Оқушылар «2+1» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.


Үйге тапсырма. «Қазақы наурызнама» кітабынан үзінділер оқу, танысу

Слайд 4

Кері байланыс парағы



Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері.


Сабақтың тақырыбы

Наурыз қай күні кірсе....

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.4.1 - орта көлемді прозалық, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау;

Сабақтың мақсаттары

Оқушылардың барлығы істей алады:мәтіннің мазмұнын түсінеді

Оқушылардың көбі істей алады: мәтіннің мазмұнын түсінеді, тақырыбы мен идеясын анықтайды

Кейбір оқушылар істей алады:мәтіннің мазмұнын түсінеді, тақырыбы мен идеясын анықтап, дәлелдер келтіреді

Бағалау критерийлері

  • Мәтіннің тақырыбы мен идеясын анықтау

Дескрипторлар

  • Мәтіннің мазмұнын түсінеді

  • Сұраққа жауап береді

  • Мәтіннің тақырыбы мен идеясын ашады, дәлелдейді

  • Өз ойын мәтіндегі ақпараттармен дәлелдейді

Тілдік мақсаттар

Лексикалық минимум:Тілеу, қазына, құт, ошақ, сарқылу, жала, шағылу, ырым, қылық

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

менің ойымша, меніңше, қорытындылай келе,

Құндылықтар

Оқушылар бір-бірін тыңдауда шыдамдылық таныта біледі, сыныптастарына құрметпен қарайды.

Пәнаралық байланыс

тарих

Осыған дейін меңгерілген білім

-

Жоспар


Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 мин

Қызығушылықты ояту кезеңі. Суреттердің бөлігі арқылы сабақтың тақырыын анықтаңыз.

Оқу мақсаттарымен танысады.


Слайд 1,2,3

Сабақтың ортасы


5 мин







7 мин







4 мин дайындық


6 мин (әр топ 3 мин сөйлейді)




1+1 мин





2 мин дайындық

7 мин






Тыңдалым алды тапсырма.

Сөздікпен жұмыс.

Тілеу –

Қазына –

Құт –

Ошақ –

Сарқылу –

Жала –

Шағылу –

Ырым –

Қылық –

Саналы өмір –


Сұрақтар

  • Балалар, Наурыз мерекесінде орындалатын қандай ырым-тыйымдарды білесіңдер?

  • Қазақ халқының отбасына деген қарым-қатынасы қандай?


Тыңдалым тапсырмасы. Мәтінді мұқият тыңдаңыз.


Қазақ халқы Науыз күні тілеу көжені қазаннан басқа ыдысқа жасамайды. Себебі жеті қазынаның бірі қара қазан үйдің құтын сақтайды деп біледі. Наурыз күні ерлер бірінші болып ошаққа от тамызбайды. Ошаққа от тамызса, әйелім өледі деп ырымдайды, несібем сарқылады деп сенеді. Қазан түбі құрғап қалуы ғажап емес деп ұйғарады. Сол күні әйелдеріне от жағудан басқа түгел істеріне көмектеседі. Мұның бір жағы ортамызға от түспесін дегені.


Міне, осы сөздер әйел мен ердің орнын, жұмыс жігін ажыратып көрсетеді. Әсіресе әйелді құрметтеу, әйелдің жақсы ісін мадақтау, жақсы қылығын қолпаштау барлық қазақ азаматтарының тек Наурыз күні ғана емес, бүкіл ғұмырындағы саналы өмірінің мәнді мәйегі болмақ.




Слайд 4























Сабақтың соңы

2 мин

Рефлексия. Оқушылар стикерге сабаққа кері байланыс жазады.

  • Бүгін сабақта не білдім?

  • Не қиын болды?

  • Бүгінгі алған білімімді қайда пайдалана аламын?

  • Жұпта, топта кіммен жұмыс істеу қызықты болды? Неге?

  • Өзім үшін қандай құнды мәлімет алдым?


Үй жұмысы: Жаңа сөздерді жаттау



Слайд 5





















Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері.


Сабақтың тақырыбы

Наурызда берілетін баталар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.4.1 - орта көлемді прозалық, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау;

Сабақтың мақсаттары

Оқушылардың барлығы істей алады:мәтіннің мазмұнын түсінеді

Оқушылардың көбі істей алады: мәтіннің мазмұнын түсінеді, тақырыбы мен идеясын анықтайды

Кейбір оқушылар істей алады:мәтіннің мазмұнын түсінеді, тақырыбы мен идеясын анықтап, дәлелдер келтіреді

Бағалау критерийлері

  • Мәтіннің тақырыбы мен идеясын анықтау

Дескрипторлар

  • Мәтіннің мазмұнын түсінеді

  • Сұраққа жауап береді

  • Мәтіннің тақырыбы мен идеясын ашады, дәлелдейді

  • Өз ойын мәтіндегі ақпараттармен дәлелдейді

Тілдік мақсаттар

Лексикалық минимум:Тілеу, қазына, құт, ошақ, сарқылу, жала, шағылу, ырым, қылық

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

менің ойымша, меніңше, қорытындылай келе,

Құндылықтар

Оқушылар бір-бірін тыңдауда шыдамдылық таныта біледі, сыныптастарына құрметпен қарайды.

Пәнаралық байланыс

тарих

Осыған дейін меңгерілген білім

-

Жоспар


Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 мин

Қызығушылықты ояту кезеңі. Суреттердің бөлігі арқылы сабақтың тақырыын анықтаңыз.

Оқу мақсаттарымен танысады.


Слайд 1,2,3

Сабақтың ортасы


5 мин















7 мин


























4 мин дайындық


6 мин (әр топ 3 мин сөйлейді)





1+1 мин





2 мин дайындық

7 мин














Тыңдалым алды тапсырма.

Сөздікпен жұмыс.

Тілеу –

Қазына –

Құт –

Ошақ –

Сарқылу –

Жала –

Шағылу –

Ырым –

Қылық –

Саналы өмір –


Сұрақтар

  • Балалар, Наурыз мерекесінде орындалатын қандай ырым-тыйымдарды білесіңдер?

  • Қазақ халқының отбасына деген қарым-қатынасы қандай?


Тыңдалым тапсырмасы. Мәтінді мұқият тыңдаңыз.


Қазақ халқы Науыз күні тілеу көжені қазаннан басқа ыдысқа жасамайды. Себебі жеті қазынаның бірі қара қазан үйдің құтын сақтайды деп біледі. Наурыз күні ерлер бірінші болып ошаққа от тамызбайды. Ошаққа от тамызса, әйелім өледі деп ырымдайды, несібем сарқылады деп сенеді. Қазан түбі құрғап қалуы ғажап емес деп ұйғарады. Сол күні әйелдеріне от жағудан басқа түгел істеріне көмектеседі. Мұның бір жағы ортамызға от түспесін дегені. Қазақта «Қазанның қарасынан сақта, қатынның жаласынан сақта» деген тәмсіл сөз бар. Ерлер қазан ошақ жаққа ебедейсіздеу болады. Жыл басында ыдыс-аяқ шалдырлап, абайсызда шағылып қалса, үйде реніш болуы мүмкін деп ырым етеді. Енді бір жағынан әйелдің тұтынып жүрген нәрселерін қорғаны, әйелге болған құрмет-сыйы болып табылады. Қазақта осыны дәлелдейтін мынадай сөздер бар:


Ұлыс күні қазан толса,

Сол жылы ақ мол болар.

Сонда олжалы жол болар,

Ошақтың отын әйел тамызса.

Шаңырағына құт қонар.

Әйел – үйдің құты,

Ер – түздің құты,

Қыз – үй құты.

Түз тамақ құты.

Әйелі бар үй құт,

Әйелі жоқ үй жұт.

Әйел асқан қазанға

Ердің жармасатын несі бар.

Дәмді піскен асына

Ердің айтар несі бар.

Әйелін қорлаған ердің

Өзінің де жолы тар.

Несібеден тарығар,

Тіршілігі болар қар.


Міне, осы сөздер әйел мен ердің орнын, жұмыс жігін ажыратып көрсетеді. Әсіресе әйелді құрметтеу, әйелдің жақсы ісін мадақтау, жақсы қылығын қолпаштау барлық қазақ азаматтарының тек Наурыз күні ғана емес, бүкіл ғұмырындағы саналы өмірінің мәнді мәйегі болмақ.



«F» бағалау


Айтылымнан кейінгі тапсырма.Оқушылар ПОПС формуласы арқылы сұраққа өз ойын жауап беріп айтады.


Бүгінгі таңда ырымдар мен тыйымдардың маңызы қандай?

«Менің ойымша, .....»

«Мен оны былай түсіндіремін, ...»

«Мен оны мынадай фактілермен дәлелдеймін...»

«Мынадай қорытындыға келемін...»


«f» бағалау. «Бағдаршам» әдісі арқылы бағалау.

Мұғалімнің кері байланысы



Слайд 4























Сабақтың соңы

2 мин

Рефлексия. Оқушылар стикерге сабаққа кері байланыс жазады.

  • Бүгін сабақта не білдім?

  • Не қиын болды?

  • Бүгінгі алған білімімді қайда пайдалана аламын?

  • Жұпта, топта кіммен жұмыс істеу қызықты болды? Неге?

  • Өзім үшін қандай құнды мәлімет алдым?


Үй жұмысы: Жаңа сөздерді жаттау



Слайд 5

































Пән: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері

Сабақтың тақырыбы

Наурыз –Уыз мерекесі

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.3.1 - прозалық және поэзиялық шығармалардың композициялық құрылымын анықтау, кейіпкердің іс-әрекетіне немесе лирикалық кейіпкердің образына баға беру;

8.5.2.1 - жазба жұмыстарында себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру.

Сабақтың мақсаттары

Әңгіменің композициялық құрылымын анықтайды.

Кейіпкерлердің іс-әрекетіне баға береді.

Себеп –салдар салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыра алады.

Бағалау критерийлері

Әңгіменің мазмұнын түсінеді.

Әңгіменің композициялық құрылымын анықтай алады.

Кейіпкерлердің іс-әрекетіне өзіндік бағасын бере алады.

Дескрипторлар

1.Әңгіменің басталуы..

 2. Әңгіменің байланысы ...

 3. Әңгіменің дамуы ...

 4. Әңгіменің шиеленісуі ...  

 5. Әңгіменің шарықтау шегі ...

 6. Әңгіменің шешімі ...

Құндылықтар

Наурыз мерекесінің ұлттық ерекшелігін таныту.

Пәнаралық байланыс

әдебиет

АКТ дағдылары

Интерактивті тақта мүмкіндіктері

Осыған дейін меңгерілген білім

Наурыз мейрамы

Тілдік міндеттер

Ұлыстың Ұлы күні, Жаңа күн, ренішті ұмыту, жақсылық тілеу, күн мен түн теңеледі.


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 мин

Ұйымдастыру.

Оқушылар ортаға шығып, «Қарлы кесек» ойыны арқылы Наурыз мейрамына қатысты сөздерді айтып шығады. (бір оқушы айтқан сөзді екінші оқушы қайталап, өзі бір сөз қосып айтады)




Сабақтың ортасы



30 мин


Тапсырма.

Жалғаулық шылауларды тиісті орнына қойып, себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдер құрастырыңдар. (Мұғалім құрмалас сөйлемдердің ерекшеліктерін түсіндіреді)

Наурыз мерекесі 22 наурызда тойланады, .... бұл күні күн мен түн теңеледі.

Наурыз - достық, еңбек, бейбітшілік мерекесі, .... Ұлыстың ұлы күні адамдар бір-біріне деген ренішін ұмытып өзіне де, өзгеге де жақсылық тілеген.

Наурызды “Ұлыстың Ұлы күні” деп те атайды, ... мейрамды берекелі етіп тойласа үйге ырыс пен бақ келеді деп сенген.

(сондықтан, себебі, өйткені)

Ф.Оқушылар тақтадан дұрыс жауаптар арқылы өзін-өзі тексереді.

Тапсырма:

Оқушыларға С.Сейілғазинованың «Қош келдің, Наурыз!» әңгімесін оқу ұсынылады.



Қош келдің, Наурыз!

Таң атты. Ертеңгі күн сәулесі еркелетіп, Алтынайдың ұйқыдан тұрмасына қоймады. Жып-жылы күншуағы кішкене қыздың мұрнын қытықтап, балабақшаға барар уақыттың болғанын аңдатқандай болды.

Осы кезде бөлмеге анасы кіріп, аялы алақанымен қызының маңдайынан сипап, бетінен сүйді:

-Қошақаным, тұра ғой. Жыл басы- Наурызың құтты болсын!

Алтынай анасының арнайы келіп оятқанын жақсы көретін. Ұйқыдан көзін ашқан кезде алдында ең жақын адамы тұрса – ол өзін өте қуанышты сезінетін. Содан да болар, ешқашан жылап, анасын орынсыз мазалаған емес. Сондай-ақ, кішкентай қызға анасының «Қошақаным, қозым, күнім, ботақаным!»- деп еркелеткені де ерекше ұнайды.

Алтынай көзін ашып, сүйікті анасының мойнынан құшақтап, жұп-жұмсақ бетінен сүйді:

Оқушылар топта әңгімені талдап, композициялық құрылымын анықтайды.


 1. Әңгіменің басталуы..

 2. Әңгіменің байланысы ...

 3. Әңгіменің дамуы ...

 4. Әңгіменің шиеленісуі ...  

 5. Әңгіменің шарықтау шегі ...

 6. Әңгіменің шешімі ...

Ф.Топтардың бір-біріне кері байланысы.

Тапсырма:

Оқушылар жұпта жұмыс істейді. Кестені толтыру арқылы кейіпкерлердің іс-әрекетіне баға береді.

Кейіпкер

Іс-әрекеті

Менің бағам

Алтынай



Анасы



Ф. Жұптар бірін-бірі тыңдап, пікір алмасады.


Б.Ж.Бопайұлы «Қазақы наурызнама»























С.Сейілғазинова «Қош келдің, Наурыз!»









Сабақтың соңы

5 мин



Кері байланыс

Не қиын болды?

Нені жетілдіру керек?

Үйге тапсырма: Наурыз туралы өлеңдер жаттау.













Қысқамерзімдісабақжоспары



Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы!».

Мектеп:



Күні:


Мұғалімнің

аты-жөні:


Сынып:

8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

«Мәңгілік ел» идеясы болашағымыздың бастауы

Сабақтыңмақсаты

8.8.4.1 - мәтіннің мазмұны немесе иллюстрация/постер бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған толық жауап беру.

8.8.2.1 - оқыған/ аудио/бейнематериалдың мазмұны бойынша жиі қолданылатын сөздер мен сөз тіркес-терін қатыстырып сұраққа жауап (сөйлем) жазу

Бағалаукритерийі

Бағалаукритерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Оқушы

Публицистикалық стильдің (қысқа очерк) тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіндердің жанрын анықтайды.

№ 1


Публицистикалық стильдің ерекшеліктерін табады.

Мәтіннің жанрын анықтайды.

№ 2


Әр топ берілген үзіндіні талқылайды.

ПОПС формуласы арқылы дәлелді жауап береді.



Тілдік мақсаттар

Мәңгілік ел, жыр, Бейбітшілік пен келісім сарайы, нұрлы жол, т.б. ПОПС формуласы

Құндылықтар

  • құрмет;

  • ашықтық;

  • ынтымақтастық;

  • азаматтық жауапкершілік.

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Қазақстан Республикасының әлемдік аренадағы орны жайында сөз қозғау. Жетістіктері мен жеңістеріне тоқталу.

АКТ дағдысын қолдану

Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.

Өмірменбайланыс

ОқушыларғаОтанынсүюге, бірлікке, ел тарихынбілуге, еліміздіңмемлекеттікрәміздерінқұрметтеугеүйрету. 

Пәнаралықбайланыс

Тарих

Алдыңғыбілім

8.2.3.1 - ауызша мәтіндер құрауда сөз ішіндегі және сөз аралығындағы ілгерінді, кейінді және тоғыспалы ықпал заңдылықтарын ескеріп айту.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

5 минут

Қызығушылықты ояту. Ой қозғау.

1 .Қазақстан қандай мемлекет?

2.Үштұғырлытілсаясатытуралы не білеміз?

3. Ел президентікім? Олтуралы не білеміз?

4. ҚР-сыөзтәуелсіздігінқашаналды?

5.Ұлттық рәміздеріміздіатаңыздар.

Сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері хабарланады.


Сабақтың ортасы

32 минут



Мағынаны тану кезеңі. С.Оқушылар публицистикалық стильдің ерекшелігімен танысады.


Публицистика – қоғам өмірі үшін маңызды мәселелерді талқылау деген ұғымда жұмсалады. Публицистикалық стильге БАҚ-тың тілі жатады. Публицистикалық мәтіндердегі ақпарат дәлелдерді ғана сипаттамайды, сонымен қатар автордың бағасын, пікірін, көңіл-күйін көрсетеді, оның түсініктерін және пікірін білдіреді.

Сұхбат – ақпараттанған тұлғамен өткізілетін диалог мәселесін ұйымастыру. Журналистің рөлі – саралау бағытында өзінің сұрақтарын қойып, әңгімелесушіден жауаптарды алу.

Мақала – жанр, пікір түріндегі мәселелер немесе көрсетілген зерттеу оқиғаларының нәтижесі, олардың дәйектерімен аралық тезистерінің тізбегі арқылы басты тезистен оның негізін ашу.

Репортаж – бұл журналисттердің жаңалық жанры, яғни оқиғаны баяндау. Бұндай шығарма мамандармен сұхбаттасуды, құжаттарды талдау мен баяндауды, автор оны қалай алғаны жөнінде көзімен көрген адамдармен кездесу, болған оқиғаларға бару туралы баяндау.


Оқылым алды тапсырма. Оқушылар мәтінде кездесетін сөздермен жұмыс жасайды.

Сөздер

Мағынасы

Бейбітшілік және келісім сарайы


Жыр

Поэзиялық шығарма

Аса мәртебелі

Өте құрметті, сыйлы

Ұлы көш


Сабақтағым келеді

Байланыстырғым келеді


Оқылым тапсырмасы. ЖЖ. Kazinform сайтынан алынған мақаланы оқиды. Публицистикалық стильдің тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіннің жанрын анықтайды.


М.Райымбекұлының «Мәңгілік ел» өлеңі Қазақстан Президентінің көңілінен шықты

АСТАНА. ҚазАқпарат - Бүгін Астанадағы Бейбітшілік және келісім сарайындаҚазақстан халқы Ассамблеясының «Тәуелсіздік. Келісім. Болашағы біртұтас ұлт» күн тәртібімен өткен XXIV сессиясында ақын Маралтай Райымбекұлы жырдан шашу шашты.

Мәңгілік ел - арманымның асқары,

Мәңгілік ел - бақытымның бастауы.

Мәңгілік ел - тарихымның дастаны,

Мәңгілік ел Нұрлы жолға бастады.

Мәңгілік ел - шежіресі даламның,

Мәңгілік ел - ақ тілеуі анамның.

Мәңгілік ел - мәңгілікке аманат,

Мәңгілік ел - нұрлы жолы бабамның.

Мәңгілік ел - бейбіт өмір әуені,

Нұр ағамның нұр жолымен жүреді», - деді ақын. «Жарайсың, Маралтай, аман бол! Қатырдың бұл жолы. Мынаны газетке берейік. Бірақ Нұр аға дегенді алып тастайық», - деп әзілдеді Елбасы ақынға қарата.


Оқылымнан кейінгі тапсырма. ТЖ. Әр топ берілген үзіндіні ПОПС формуласына салып талқылайды, өмірмен байланыстырады.


Топ оқушыларына төмендегідей рөл ұсынылады.

Баяндаушы – мәтін мазмұнын өз сөзімен қысқаша айтып береді.

Сұрақ қоюшы – үзіндіге қатыстыашық сұрақ дайындайды.

Белгілеуші – мәтіндегі тірек сөздері теріп жазады.

Байланыстырушы – мәтін мазмұнын қазіргі өмірмен байланыстырады.

Бағалаушы –көрші топ оқушыларын бағалайды


1-топ:

Мәңгілік ел - арманымның асқары,

Мәңгілік ел - бақытымның бастауы.

Мәңгілік ел - тарихымның дастаны,

Мәңгілік ел Нұрлы жолға бастады.

2-топ:

Мәңгілік ел - шежіресі даламның,

Мәңгілік ел - ақ тілеуі анамның.

Мәңгілік ел - мәңгілікке аманат,

Мәңгілік ел - нұрлы жолы бабамның.


«ПОПС» формуласы.

  • Бірінші сөйлем «Менің ойымша,... »

  • Екінші сөйлем «Себебі, мен оны былай түсіндіремін … »

  • Үшінші сөйлем «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын … »

Соңғы сөйлем «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім .... ».


Кері байланыс

Топтық бағалау


Бағалаукритерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Оқушы

Публицистикалық стильдің (қысқа очерк) тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіндердің жанрын анықтайды.

№ 1


Публицистикалық стильдің ерекшеліктерін табады.

Мәтіннің жанрын анықтайды.

№ 2


Әр топ берілген үзіндіні талқылайды.

ПОПС формуласы арқылы дәлелді жауап береді.





http://freepapers.ru/9/publicistikaly-stil/270394.1771967.list1.html

















Сөздер























http://www.inform.kz/kz/m-rayymbekulynyn-mangilik-el-oleni-kazakstan-prezidentinin-konilinen-shykty_a2897121































Сабақтың соңы

3 минут

Рефлексия.Сабақты қорытындылау.

Ө здеріңізді 1-5 аралығында бағалаңыздар.

Ең сәтті шыққан жұмысыңыз қандай?

Мақсатқа жету жолында қандай қиындықтар туды?

Ол қиындықтарды қалай шешу керек?

Қандай деңгейдесіздер?











Қысқамерзімдісабақжоспары



Бөлімі:

1-бөлім

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы!»


Мектеп:



Күні:


Мұғалімнің

аты-жөні:


Сынып: 8


Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:

Сабақтыңтақырыбы

Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан жолы» / үзінді/

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.8.2.1 - шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздерден құрастырылған қарапайым фразалардың/сөйлемдердің мағынасын түсіну.

8.8.1.4 - мұғалім қолдауымен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану

Сабақтыңмақсаты

Қазақтіліндегітанымдықақпараттардыңнегізіндеоқушыларғатаудамекендейтінаң-құстар жайлы мағлұматберу..

Бағалаукритерийі

Бағалау критерийі

Тапсырма

№

Бағалау дескрипторы

оқушы

Мәтіндердің түрлерін, тілдік ерекшеліктерін салыстырып, талдау жасау.

1

  • Мәтіндердің мазмұнын, идеясын түсінеді;

  • Мәтіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын ажыратады.

2

  • Мәтіндерді талдайды;

  • Ойларын нақты жеткізеді.

3

  • Тақырып мағынасын ашады;

  • Өз пікірлерін толық жеткізеді.



Тілдікмақсаттар

Пәндік лексика мен терминология:

Оқушылар түсінеді және сипаттайды...

Оқылым тапсырларын орындауға пайдалы тіркестер:

Менің байқағаным,... Менің ойымша,... Мен ойлаймын,... Біздің ойымызша,... қорыта келе,... себебі..., өйткені,...

Тірек сөздерді қолданады ...

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу: Өз ой - пікірлерін көркем жеткізе білуге үйрету; шығарманың көркемділік ерекшеліктеріне талдау жасау арқылы жазушы шеберлігіне, даралығына көз жеткізу.

  • Ынтымақтастық: Бір-біріне көмектесу, топта, жұпта жұмыс жасау, өзгенің пікірін сыйлау.

  • Туған елге тағзым: Туған жерді сүю, қадірлеу, патриоттық сезімге баулу.

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

«Нұрлыжол»инфрақұрылымдыдамытудың 2015 - 2019 жылдарғаарналғанмемлекеттікбағдарламасынбекітужәне«Мемлекеттікбағдарламалартізбесінбекітутуралы»ҚазақстанРеспубликасыПрезидентінің 2010 жылғы 19 наурыздағы № 957 Жарлығынатолықтыруенгізутуралы»ҚазақстанРеспубликасыныңПрезидентіЖарлығыныңжобасытуралытүсініктеріжан-жақтықалыптасады.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

Ел тағдыры, елдіңдамуы, өркендеужолыныңадамөміріндегімаңыздылығынтүсінеді.

Пәнаралықбайланыс

Тіл, әдебиет, өнер

Алдыңғыбілім

8.3.2.1 - публицистикалық стильдің (қысқа очерк) тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіндердің жанрын анықтау.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

2 мин


Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылар шеңбер құрып, «нұрлы жол», «ақ жол» ұғымдары бойынша өз пікірлерін айтады.(Мұғалім сөздерді тақтаға іліп қояды)

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты, күтілетін нәтижелері айқындалады.

слайд


Сабақтың ортасы

1 мин














9 мин



















































































































15 мин







1мин




7 мин





2 мин

Ой шақыру. Сыныпен жұмыс.


Оқушылар ойларын ортаға салады.



Мағынаны тану кезеңі

Оқылым алды тапсырма. Жұптық.

«Тәуелсіздік» өлеңі мен «Қазақстан жолы-2050» және «Тәуелсіздік» өлеңі мен «Нұрлы жол – болашаққа бастаржол» жолдауының үзіндісін жұптарға мұғалім бөліп береді.

Оқушылар жұптасып екі мәтінді оқиды. Ұсынылған мәтіндердің мазмұнымен танысып, Венн диаграммасын толтырады.

А мәтіні

Қалқаман Сарин «Тәуелсіздік».

Еркіндігім.
Қасиеттім.
Қастерлім.
Өзің барда өзегімде жоқ шер мұң!
Кеше сенің келбетіңді арман ғып,
Боданына бұғауландық басқа елдің.
Бабалардың басын тігіп бәйгеге,
Аналардың жанарына жас бердің!
Уа, Еркіндік,
қош келдің!Өзегімді өртке ораған қоғамда,
Өз үйіме өзім өгей болам ба?!
Алшаң басып жүре алмаса алты алаш
Азаттығым! Қадірің де жоқ онда!
…Саған жету қиын болса қаншалық,
Сақтап тұру қиынырақ одан да!
Алла берген азаттықтың әр сәті-
Аманат қой
Маған,
Саған
Оған да!
Саясатқа сермей алмай семсерді,
Езгі күнге тері қылдым еңсемді!
Желтоқсанда жалын атып жастығым,
Құрсау болған темір қоғам теңселді!
Есте даңқы қыршындардың қалды ма,
Сексен алты ерлігім бе-ей, ең соңғы!?
Уа, еркіндік,

Ә мәтіні

Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан жолы-2050»

Қадірлі халқым! Мәңгілік Ел - ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы. Ол арман - әлем елдерімен терезесі тең қатынас құрып, әлем картасынан ойып тұрып орын алатын Тәуелсіз Мемлекет атану еді. Ол арман - тұрмысы бақуатты, түтіні түзу ұшқан, ұрпағы ертеңіне сеніммен қарайтын бақытты Ел болу еді. Біз армандарды ақиқатқа айналдырдық. Мәңгілік Елдің іргетасын қаладық. Мен қоғамда «Қазақ елінің ұлттық идеясы қандай болуы керек?» деген сауал жиі талқыға түсетінін көріп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар ететін, ұлтты ұйыстырып, ұлы мақсаттарға жетелейтін идея бар


Ә мәтіні

Нұрлы жол – болашаққа бастар жол

Құрметті қазақстандықтар!

Бүгінде әлем Төртінші өнеркәсіптік революция дәуіріне, технологиялық, экономикалық және әлеуметтік салалардағы терең және қарқынды өзгерістер кезеңіне қадам басып келеді.Жаңа технологиялық қалып біздің қалай жұмыс істейтінімізді, азаматтық құқықтарымызды қалай іске асыратынымызды, балаларымызды қалай тәрбиелейтінімізді түбегейлі өзгертуде.


Кері байланыс. Жұптар бір-бірін бағалайды.

Бағалау дескрипторы:

  • Мәтіндердің мазмұнын, идеясын түсінеді;

  • Мәтіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын ажыратады.


Топтық жұмыс. Оқылым тапсырмасы. Берілген мәтіндердіңұқсастығы мен айырмашылығына талдау жасайды.

1,2 топтар «Тәуелсіздік» және «Қазақстан жолы-2050» мәтіндерін, 3,4 топтар «Тәуелсіздік» және «Нұрлы жол- болашаққа бастар жол» мәтіндерін талдайды.

ЕКІ МӘТІННІҢ ҰҚСАСТЫҚТАРЫ






ЕКІ МӘТІННІҢ АЙЫРМАШЫЛЫҚТАРЫ


Амәтіні

Әмәтіні





Мақсаты, мазмұны (тақырыбы, идеясы)





Формасы, жанры, түрі





Стилі





Тілі


Лексика



Сөйлем



Мәтін

Лексика



Сөйлем



Мәтін


Кері байланыс. Топтар сағат тілімен бір-бірін бағалайды.

А,А+ талдау құрылымын, сөйлем құрылымын талапқа сай орындайды.

Бағалау дескрипторы:

  • Мәтіндерді талдайды;

  • Ойларын нақты жеткізеді.


Жаһандық азаматтық. Оқушылар оқып, ой түйіндерін айтады.

«Нұрлы жол» инфрақұрылымды дамытудың 2015 - 2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын бекіту және «Мемлекеттік бағдарламалар тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 19 наурыздағы № 957 Жарлығына толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Президенті Жарлығының жобасы туралы түсініктері жан-жақты қалыптасады.


Оқылымнан кейінгі тапсырма. Жеке жұмыс.

Мәтінде кездескен «Нұрлы жол», «Бір мақсат, бір мүдде»ұғымдарына қорытынды пікір жазады (70-90сөз).

А+ деңгейлі оқушылар ойларын жүйелі, әсерлі жеткізеді.

Өзін-өзі бағалау.

Бағалау дескрипторы:

  • Тақырып мағынасын ашады;

  • Өз пікірлерін толық жеткізеді.

Кері байланыс.Мұғалім пікірі.


слайд



























http://bilim-all.kz/olen/4523-Tauelsizdik










































http://www.inform.kz/kz/elbasy-nursultan-nazarbaev-kazakstan-zholy-2050-bir-maksat-bir-mudde-bir-bolashak-zholdaudyn-tolyk-matini_a2622266






































http://www.akorda.kz/kz/addresses/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-nnazarbaevtyn-kazakstan-halkyna-zholdauy-2014-zhylgy-11-karasha

Сабақтың соңы

3 мин

Рефлексия. Жалпы сабаққа пікір білдіреді.

Үй жұмысы: жанр түрлерін, көркемдегіш құралдарды қайталау. (конспект)

слайд






Қысқамерзімдісабақжоспары



Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

11-бөлім:«Мәңгілік елдің нұрлы жолы!»

Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:


Сынып: 8


Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Менің тілім – мәңгілік тіл

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты

8.1.3.1 - оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну


Сабақтыңмақсаты

Барлық оқушылар:

Қазақстан Республикасы туралы түсініктерін кеңейтеді . Отан өзінің тұратын, өмір сүретін жері ретінде түсінеді. Егеменді ел жетістіктері туралы танысады.

Оқушылардың басым бөлігі:

Туған елі, Отаны туралы оқушының сөйлеу дағдыларын қалыптасады, сөздік қоры молайады.

Кейбір оқушылар:

Өз елінің экономикалық дамуын басқа елдермен салыстыра алады.

Бағалау дескрипторы


Тақырыпқа қатысты сөздер мен сөз

тіркестерінің мағынасын анықтайды

суреттер бойынша кітаптың мазмұнын болжайды;

жаңа сөздерді мағынасын біледі;

әр сөзге мағыналас бір сөзді жазады;

мәтіндегі ақпаратты түсініп,тірек сөздерді кесте арқылы ұсынады

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

  • ... (істей) алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Егемен, зайырлы, тәуелсіз

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауғаарналғантармақтар:

Сізнеліктен ... екенінайтааласызба?

Картаданқалаларатынжазыпайтаалады

Жазылымбойыншаұсыныстар: Сандарсөйлейді, сұрақтытап,картаменжұмыс, ойтолғауәдістеріндежазылымәдісіқолданылады.

Алдыңғыбілім

Наурыз және әлем халықтарының оны қарсы алу ерекшеліктері

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

1-сабақ

Сабақтың басы

10 мин


Ұйымдастыру кезеңі. Қызығушылықты ояту. «Қатесін тап»:

  • мұғалім оқыған әңгімені тыңдаңыз.

  • қате жерінде қол соғыңыз.

  • қатені дұрыстаңыз.

Шарты: мұғалім тұңғыш Президент туралы қатесі бар ақпаратты оқи бастайды. Оқушылар тыңдап, мәтіндегі ақпарат дұрыс емес болса, қол соғады және өздерінің дұрыс нұсқаларын айтады.

Мәтін:

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевқазіргі Қазақстан Республикасы Ақтөбе облысының Қарасай ауданындағы Шамалған селосында 1940 жылдың шілдесінде дүниеге келген.Нұрсұлтан Әбішұлы – Қазақстанның тұңғыш Президенті. Еліміздің Тәуелсіздік күні мерекесі әр жылдың 23 желтоқсанында аталып өтеді. Ал тұңғыш Президент күні 1-ші желтоқсан болып жарияланды.

Дұрысы: Алматы облысында, 6 шілдеде, 16 желтоқсан.


Оқушылармен мұғаліммен бірге сабақтың оқу мақсаты, бағалау критерийін талқылайды.

слайд


Сабақтың ортасы

25мин


Мағынаны тану кезеңі.

Тыңдалым алды тапсырма:

«Болжау әдісі» - оқушылар суреттер топтамасы бойынша Н.Назарбаевтың «Қазақстан жолы» кітабының мазмұнын болжап, жауаптар ұсынады.


Мұғалім оқушылардың жауаптарын тыңдап, кітап туралы қысқаша ақпаратпен таныстырады.

Елбасының кітабы Қазақстанның қазіргі тарихының аса күрделі де жарқын сәттерін баяндайды. Тоғыз тарауда тәуелсіз жас мемлекетіміздің қалыптасу жолындағы айшықты қадамдары ашып көрсетіледі (тарау атауларымен таныстыру).


Жаңа сөздер:талпыныс, талап етілді, нығайту, қабылданды,

батыл әрекет (жаңа сөздерді аудармасымен сәйкестендіріп танысады).


Тыңдалым тапсырмасы: оқушылар мәтінді екі рет тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындайды.


«Қазақстан жолы»

ТӘУЕЛСІЗДІК СТРАТЕГИЯСЫ(үзінді)

...1992 жылдың басында жасалған «Қазақстанның егемен мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы» біздің орташа мерзімдегі тұңғыш жоспарлау тәжірибеміз болды. Бұл өткен жылдардың былығынан даму жолын айқындап алып ойластыруға бағытталған алғашқы талпыныс еді, сондықтан оны бірінші үшжылдық жалпымемлекеттік жоспар деп сенімді түрде атауға болатынды. Тәуелсіздік алысымен алғашқы кезектегі маңызды мәселелерді шешуіміз талап етілді. Бірінші кезекте мемлекет ретінде қалыптасуымыз қажет болды...

Теріс орындық»әдісі (әр топтан 1 оқушыдан шығады, олар орындыққа отырады оқушыларға қарап, артынан сурет көрсетіледі. Оқушыларға сұрақ қою арқылы жасырылған суретті табады. Суретті көріп отырған оқушылар сұраққа иа немесе жоқ деп ғана жауап бере алады)

Презентация көрсетіледі (Тәуелсіздік мақтанышым тақырыбында слайд көрсетіледі, осы слайдқа тапсырмалар беріледі әр топқа. Тапсырмалар балалардың деңгейлерін ескере отырып беріледі.)

Барлық оқушыларға(Рухани жаңғыру 6 бөлімінің түсіндірмесі жазылған, бөлім атаулары әріптерері ауысқан 3 мин ішінде атауларды табу қажет,слайд соңында бар)


А деңгейлі топқа. Көрші жатқан 2 ел экономикасымен танысып ВЕНН диаграмасын құрады Қазақстан, Өзбекістан, Қырғызстан



Б деңгейлі топқа. (жұптық жұмыс беріледі, бұл жерге екі тапсырма қойған себебім бір тапсырманы ерте орындап қойса оқушылар бос отырып қалмасын деген оймен қойдым)

І)«Сұрақты тап» әдіс» (Топқа 4жауап нұсқасы бар қағаз таратылады, жауапқа қарап сұрақты табу керек)

1 топ. Қазақстан

1.9 –шы орында

2. Туған жер

3. Астанасы Астана

4. Менің ауылым Мәдениет

2топ. Назарбаев

1.Патша

Shape21

Топтық жұмыс.

Тыңдалымнан кейінгі тапсырма:

«Бүгінгі студенттер мен мектеп оқушылары «Қазақстанның іргетасына қаланған әрбір кірпішін» білуге тиіс» деген пікірді қалай түсінесіздер?


С, В қолдау: талпыныс, талап етілді, нығайту, қабылданды,

батыл әрекет.

А А+қолдау: ер жету, жастық шақ, гүлдену, жетістіктер, ел тағдыры, жауапкершілік.


Бағалау.






















http://personal.akorda.kz/kz/category/kitaptary/kazakstan-zholy

(мұғалім үшін ақпарат)

























http://personal.akorda.kz/images/file/f200eeb501be33202414d8dd79f6a0c9.pdf

«Қазақстан жолы»

(үзінді)



Сабақтың соңы

5 мин

Рефлексия. Кері байланыс.










Қысқамерзімдісабақжоспары



Бөлімі:

1-бөлім

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы!»


Мектеп:



Күні:


Мұғалімнің

аты-жөні:


Сынып: 8


Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:

Сабақтыңтақырыбы

Ел болашағы жастардың қолында

Сабақтаіскеасатыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.5.2.1 - жазба жұмыстарында талғаулы салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру.

Сабақтыңмақсаты

Қазақтіліндегітанымдықақпараттардыңнегізіндеоқушыларғатаудамекендейтінаң-құстар жайлы мағлұматберу..

ағалаукритерий

Жазба жұмыстарында талғаулы салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру.

Талғаулы салалас жалғаулықтарын ажырата алады, сөйлемдер құрастырады.

Кемінде 2-3 сөйлемге перифраз жасап, жалғаулықтарды орынды қолданады.

Тақырыпты ашады.

Өз пікірлері мен дәлелдер жазба жұмысында қолданады.

Сөз көлемін сақтайды.

Орфографиялық нормаға сай жазады

Тілдікмақсаттар

Пәндік лексика мен терминология:

Оқушылар түсінеді және сипаттайды...

Оқылым тапсырларын орындауға пайдалы тіркестер:

Менің байқағаным,... Менің ойымша,... Мен ойлаймын,... Біздің ойымызша,... қорыта келе,... себебі..., өйткені,...

Тірек сөздерді қолданады ...

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу: Өз ой - пікірлерін көркем жеткізе білуге үйрету; шығарманың көркемділік ерекшеліктеріне талдау жасау арқылы жазушы шеберлігіне, даралығына көз жеткізу.

  • Ынтымақтастық: Бір-біріне көмектесу, топта, жұпта жұмыс жасау, өзгенің пікірін сыйлау.

  • Туған елге тағзым: Туған жерді сүю, қадірлеу, патриоттық сезімге баулу.

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

https://youtu.be/FrS9frYrygcСаңлақсаясаткерлердіңҚазақстантуралыайтылғанпікірлері

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

Ел тағдыры, елдіңдамуы, өркендеужолыныңадамөміріндегімаңыздылығынтүсінеді.

Пәнаралықбайланыс

Тіл, әдебиет

Алдыңғыбілім

8.4.5.1 - тақырып бойынша сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерді орынды қолдану.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

2 мин


Ұйымдастыру кезеңі

-ЕлбасыҚазақстандықтарғажылда не арнапотырады?

-Жақындашыққанжолдауықалайаталады?

-Жолдаудағынегізгі идея қандай?

-Елбасының «Қазақстанжолы»кітабытуралы не білесіздер?

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты, күтілетін нәтижелері айқындалады.

слайд


Сабақтың ортасы

3 мин




5 мин

















Ой шақыру.

Жаһандық азаматтыққа тәрбиелеу.

Саңлақ саясаткерлердің Қазақстан туралы айтқан пікірлерін видеоматериалдан тыңдап ой бөліседі.


Мағынаны тану кезеңі

Слайдпен танысу арқылы талғаулы салаластың жасалу жолын түсінеді. Жасаған постерлерін «Галерея» әдісі арқылы бағалайды.


Кері байланыс. Топтар сағат тілімен бір-бірін бағалайды.

А,А+ талдау құрылымын, сөйлем құрылымын талапқа сай орындайды.

Бағалау дескрипторы:

  • слайдты постер арқылы талдайды;

  • талғаулы салалас жалғаулықтарын ажырата

алады және сөйлемдер құрастырады;

  • кемінде 2-3 мысалдар келтіреді.

Тапсырма:Берілген мәтіннен 3 сөйлем таңдап, талғаулы жалғаулықтарын қосып перифраз жаса.

Елбасының кітабы Қазақстанның қазіргі тарихының аса күрделі де жарқын сәттерін баяндайды. Тоғыз тараудың әрқайсысы, тәуелсіз жас мемлекетіміздің қалыптасу жолындағы айшықты қадамдарын ашып көрсетеді. Бұл – Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын жасау жөніндегі жұмыс, қазіргі қолданыстағы ел Конституциясын қабылдау үрдісі, мұнай-газ ресурстарын игеруді бастау, ұлттық валютаны енгізу және табысты банк жүйесін құру туралы жазылған еңбек.

VIII. ЖұлдыздарғажолсалғанҚазақстан

IX. Жаңадәуірдіңжаңаастанасы


Қолдау:

Перифраз үлігісі:

Shape22 Shape23


Бағалау дескрипторы:

  • кемінде 2-3 сөйлемге перифраз жасап,

жалғаулықтарды орынды қолданады;


Тапсырма. Жеке жұмыс.

“Мен болашағымды қалай елестетемін” ой толғау жазу.(70-90 сөз).


А+ деңгейлі оқушылар ойларын жүйелі, әсерлі жеткізеді.

Өзін-өзі бағалау.

Бағалау дескрипторы:

  • Тақырыпты ашады.

  • Өз пікірлері мен дәлелдер жазба жұмысында қолданады.

  • Талғаулы салалас жалғаулықтарын орынды қолданады.

  • Сөз көлемін сақтайды.

  • Орфографиялық нормаға сай жазады.


Кері байланыс.Мұғалім пікірі.

слайд

https://youtu.be/FrS9frYrygc

























слайд








Сабақтың соңы

3 мин

Рефлексия.


Үй жұмысы: жанр түрлерін, көркемдегіш құралдарды қайталау. (конспект)

слайд





























Қысқамерзімдісабақжоспары


Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі:

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы!»

Мектеп:



Күні:


Мұғалімніңаты-жөні:



Сынып:

8

Қатысқандарсаны:


Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Жұлдыздарға жол салған Қазақстан

Сабақтаіскеаcтыноқумақсаты (оқубағдараламасынансілтеме)

8.8.2.1 Шағын мәтіндегі жиі қолданылатын сөздерден құрастырылған қарапайым фраза-лардың/сөйлемдердің мағынасын түсіну

8.8.2.1 Оқыған/ аудио/бейнематериалдың маз-мұны бойынша жиі қолданылатын сөздер

мен сөз тіркестерін қатыстырып сұраққа жауап (сөйлем) жазу.

Мақсаты

Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың 2017 жыл 12 сәуірдегі «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласындағы қоғамды рухани жаңғыртудың басымдықты идеяларын аналар арасында арасында кеңінен насихаттау,

Бағалаукритерийі

Түрлі жанрдағы көркем мәтіндерді түсінеді;

Ұлттық сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын қолданады.

Тілдікмақсаттар

Оқушылар әдеби тіл нормасына сай сөйлеуге дағдыланады, ойын анық та жүйелі жеткізе алады.


Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу

  • Ынтымақтастық

  • Азаматтық жауапкершілік

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Қазақстан 120-дан астамелмендипломатиялыққатынастарорнатты. Шетелдерде 40-тан астамдипломатиялықжәнеконсулдықөкілдіктерашылды. Ал Алматы мен Астанада 50-ден астамшетелдікелшілік пен миссия, халықаралықжәнеұлтаралықұйымдардыңондағанөкілдігіжұмысістейді.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

Отанғадегенсүйіспеншілігінарттыру, жан-жақтыазаматболуғатәрбиелеу.

Пәнаралықбайланыс

қоғам

Алдыңғыбілім

, драмалық және поэзиялық шығармалардан үзінді тыңдау, тақырыбы мен идеясын талдау.

Сабақбарысы

Жоспарланғанкезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер


Дереккөздер

Сабақтың басы

3 минут




Оқушылармен амандасу, оларды түгендеу, дәптерлеріне бүгінгі күнді жазғызу.

Қызығушылықты ояту.

«Қателеспей қайтала».

Мұғалім оқушылардан: «Қазір мен айтқан қысқа сөздерді қайталай аласыз ба?»

Барлығы қайталай алатынына сенімді.

«Бүгін жаңбыр жауды,» - дейді мұғалім.

Барлығы фразаларды сенімді қайталайды.

«Ертең ауа – райы жақсы болады» - дейді ол.

Топқа бөлу. Суретті сөйлету.






Слайд


Сабақтың ортасы


5минут






















3 минут














5минут


















































4 минут







7 минут




























7 минут












3 минут
























































































































12 минут













10 минут





























3 минут

Мағынаны тану кезеңі. «Ой шақыру»

Жаңа сөздермен жұмыс.



Тапсырма. Топтық жұмыс.

Берілген үзіндіні оқып, қазақ халқының бойында бар жақсы қасиеттерді іріктейді. Өзге топтарға түсіндіреді.


1-топ:

Жайлауында жүрген жігіт бағып қой,

Дос келді деп, жасап жатыр анық той.

Алғашқы рет көріп тұрсың сен оны,

Нағыз қазақ осы, міне, танып қой.


Сәйгүлікті құйрық-жалы таралған,

Сүйетұғын қазақ осы, қараңдар.

Қазақ осы күй шығарып, ән салып,

Көкпар тартып, қыз қууға жаралған.



2-топ:

Қазақ осы - айтатұғын желге сыр,

О, ағайын, халықемесолкесір.

Қазақ осы - аңғал-саңғалжабусыз,


Бағалау критерийі

Дескрипторлар


  • Түрлі жанрдағы көркем мәтіндерді түсінеді.

Берілген үзіндіні түсінеді;

Үзіндіні өзге топтарға түсіндіреді;




Талқылау.

Кері байланыс.

Топтық бағалау.



  • Аяқталмаған сөйлем «Рухани жаңғыру - ........»

«Рухани жаңғыру - дәуір талабына сай жаңғыру»

«Рухани жаңғыру - әлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосылу"


Бағалау критерийі

Дескрипторлар


  • Ұлттық сөз әдебі мен сөйлеу этикеті формаларын қолданады.

Берілген тапсырма бойынша ақпарат анықтайды;

Таныстырылым дайындайды;

Өз ойын еркін жеткізеді;

Өмірмен байланыстырады.



Талқылау.




Кері байланыс.

Топтық бағалау.




Жаһандық азаматтылық.

Қазақстан 120-дан астамелмендипломатиялыққатынастарорнатты. Шетелдерде 40-тан астамдипломатиялықжәнеконсулдықөкілдіктерашылды. АлАлматыменАстанада 50-ден астамшетелдікелшілікпенмиссия, халықаралықжәнеұлтаралықұйымдардыңондағанөкілдігіжұмысістейді.


Талқылау.








Слайд




https://referattar.kazaksha.info/%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D1%80%D0%B0%D0%B9














Слайд










Үлестірмелі қағаз





































Үлестірмелі қағаз

























Үлестірмелі қағаз






















































Слайд













Слайд






https://massaget.kz/layfstayl/bilim/ol-kim-bl-ne/18975/















Слайд

https://kk.wikipedia.org/wiki8













Слайд



Сабақтың аяғы

3 минут

Рефлексия

« Табыс сатысы» әдісі арқылы әр оқушы берілген сөйлемдерді стикерге аяқтап жазып, сатының тұсына іледі.

Сатының суреті, сатының;

1 - ші баспалдағы *Мен.............. БІЛЕМІН*,

2 - ші баспалдағы *Мен.................. ТҮСІНЕМІН*,

3 - ші баспалдағы *Мен............. ЖАСАЙ АЛАМЫН*

Слайд












САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті Мектеп:

(оқыту қазақ тілінде емес)

мектебі


Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: Қатысқан оқушылар саны: Қатыспағандар:

Сабақтыңтақырыбы

Айтыс- қазақтың төл өнері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.2.1 - тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, детальді ақпараттарды анықтау;

8.1.5.1 - тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтау.

Сабақтыңмақсаттары

Айтыстың түрлерін білу;

Импровизация күрлелеілігін талдау;

Біржан және Сары айтысын тыңдау жәнесұрақтарға жауап беру;

Өзге оқушылардың жұмысын бағалау

Бағалаукритерийлері

Мәтіннің негізгімазмұнын түсінеді;

Оқушы мақсатына жетті, егер:

«Айтыс»толық сипатын анықтап береді

Айтыстың түрлерін анықтайды.

Музыкада ойнайтын ақындарды біледі.

Өз жұмысын және басқа оқушылардың жұмыстарын бағалалау.

;

Тірек сөздерді тәжірибеде қолданады;

Тілдікмақсаттар

Тірек сөздер: киелі өнер, алтын ғасыр, ақындар легі, бабадан қалған аманат, аға буын, өз даралығы, өзге жұртқа таныту, төл мәдениет, ұлт мәртебесімен парапар

Мәтін талдауда керекті сөз тіркестері:меніңше, салыстыратын болсақ, өзге ұлттарда, көрсетілген, мағынасына қарай, білдіреді, қолданылады.

Диолог хаттар үшін пайдаланылатын сөз тіркестерінің сериясы

айтыс, қыз бен жігіт айтысы;

-күй- төкпе, шертпе;

-стиль, жанр, лад, интонация, музыкалық көркемдеуші құралдар;

-импровизация, өңдеу, композиция;

-интерпретация;

-екпін, ырғақ;

-сүйемелдеу, ансамбль

• Біз Біржан мен Сараның айтысын таңдадық, себебі ол….(айтыстың стильін, жанрын, орындаушылық әдісін) анықтауға көмектеседі.

• Біз халық әуенін компьютерлік бағдарламада импровизацияладық, ол бізге ...( тілдік дағдыны) дамытуға көмектесті.

• Біз күй тарихын зерттедік, ол күйдің... (шертпе, төкпе) әдістерін білуге көмектеседі.

Осығандейінмеңгерілгенбілім

Айтыс өнері мен сөз мәдениеті

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы



5 минут



Оқушылар берілген суреттер арқылы сабақтың тақырыбын болжайды.

  • Суретте не бейнеленген?

  • Суреттердің бүгінгі сабақ тақырыбымен байланысы қандай?

Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері таныстырылады (бағалау критерийлері оқушылармен бірге талқыланады).

Слайд


Сабақтың ортасы



10 минут












8 минут












12 минут


















Айтыс өнері – қазақтың ауызекі әдеби - музыкалық өнерінің көлемді және аса құнды салалардың бірі. Суырып салма ақындық өнерінің желісі болып табылады. Айтыста халықтың әдет - ғұрпы, салт - дәстүрі, дүниетанымы, эстетикалық рухани және әлеуметтік көзқарасы, қалыптасу байқалады. Айтыс атауы - айтысу деген сөзден шыққан. Ол өлең сөзбен жарысу, сайысу, дауласу, тартысу, сынасу, мағынасында қолданылады. Айтысу қара сөзбен де, күй тарту арқылы да, суырып салма өлеңмен де болуы мүмкін.
Айтыс өнерінің бірнеше түрлері бар.
Ең ежелгі, көне түрі «Бәдік» айтысы. Белгісі бір аурудан малды емдеу үшін, айтылатын арбау өлең.
Жар - жар»айтысы – қыз бен жігіттің үйлену тойы кезінде орындалады.
«Ақындар» айтысы – атақты белгілі ақындар арасындағы айтыс.
«Қыз бен жігіт» айтысы көбінесе ойын - тойларда айтылады

Тірек сөздермен жұмыс: киелі өнер, алтын ғасыр, ақындар легі, бабадан қалған аманат, аға буын, өз даралығы, өзге жұртқа таныту, төл мәдениет, ұлт мәртебесімен парапар (оқушылармен бірлесе отырып сөздердің мағынасы ашылады, мағынасы жақын сөздер табылады, сөйлемдер құрастыру арқылы тіркестердің қолданылуына назар аударылады).

.


Сұрақтарға жауап бере отырып кластер құр

1 топ

Айтыс деген не ? Айтыс түрі?

2 топ

Импровизатор ақыны?


Тыңдалымалды тапсырма.

Тақырып бойынша сұрақ-жауап жұмысы жүргізіледі.

  • Айтыс туралы не білесіз?

  • Айтысқа кімдер қатысады?

  • Оларға қандай талаптар қойылады?

  • Қазіргі таңда айтыс өткізіле ме?


Тыңдалым мәтіні тыңдалады.

Тыңдалым бойынша тапсырма:

  1. Мәтінді тыңдай отырып, оқушылар берілген тірек

сөздердің мәтін ішінде қолданылуына назар аударады, өз болжамдарымен салыстырады.

  1. Мәтіннен детальдіақпараттарды табады, өз

дәлелдерін келтіреді.

Дескрипторлар:

  • тірек сөздердің мағынасын түсінеді;

  • детальді ақпараттарды анықтайды;

  • дәлелдер келтіреді.


Тыңдалымнан кейінгі тапсырма.

Сөздікпен жұмыс (фразеологиялық сөздік, түсіндірмелі сөздік, тұрақты теңеулер сөздіктері ұсынылады).

А) Жұптық жұмыс. Берілген сөздердің мағыналарын анықтау: айтыстың арасы жер мен көктей, от ауызды, орақ тілді ақындар, делебесі қозу, тамырын тереңге жаю, ірге тасын қалау, қаймағы бұзылмаған (сөздер тыңдалым мәтінінен алынды).

Мысалы, арасы жер мен көктей – өте қашық (57-бет),

Делебесі қозу – арқасы қозды, көтерілді, желікті.(189-бет).

Дескрипторлар:

  • сөздердің мағынасын анықтайды;

  • тіркестерді сөйлем құрауда сауатты қолданады;

  • тіркестердің синонимдерін және орыс тіліндегі баламаларын табады.

Осы ретпен оқушылар тіркестердің мағынасын анықтайды, сөйлемдер құрастырады. Мағынасын толық түсінгеннен кейін, осы тіркестердің орыс тіліндегі баламасын табады.







слайд









https://www.youtube.com/watch?v=zwesWTvSFv8










Фразеологиялық сөздік, Алматы «Арыс» 2007



Сабақтың соңы


5 минут

Бағалау:

  • оқушылар тапсырмалардан кейін дескрипторлар

арқылы өздерін бағалайды;

  • сабақ соңында бағалау критерийлері бойынша

сынып жұмысы қорытындыланады.

Бес жолды өлең

Айтыс және өнер сөздері беріледі.





















Қысқа мерзімді жоспар


САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті (оқыту қазақ тілінде емес)

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Айтыстың түрлері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.3.1.1 - перифраз түрінде берілген сұрақ арқылы қажетті ақпаратты анықтау;

8.3.2.1 - публицистикалық стильдің (мақала, интервью) тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіндердің жанрын анықтау.

Сабақтың мақсаттары

Публицистикалық стильдегі мақаланың мазмұнын меңгеріп, тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіннің жанрын анықтайды, перифраз түрінде берілген сұрақ арқылы қажетті ақпаратты анықтайды.

Бағалау критерийлері

- публицистикалық стильдегі мақаланың мазмұнын түсінеді;

- тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіннің жанрын анықтайды;

- перифраз түрінде берілген сұрақ арқылы қажетті ақпаратты анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Тірек сөздер:

Ауыз әдебиеті, жазба әдебиеті, жар-жар айтысы, бәдік айтысы, қыз бен жігіт айтысы, дін айтысы, жұмбақ айтысы, тұрмыс-тіршілігі, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, ұшқыр ойлы, суырып салма, тапқыр айтыскерлер т.б


Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Менің байқағаным,...

Менің ойымша,...

Мен ойлаймын...

Осыған дейін меңгерілген білім

«Биоалуантүрлілік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер. М.Әуезов «Көксерек» тақырыбы аясында қалыптасқан дағдылары мен білімдері

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5 минут


Миға шабуыл

Сабақ не туралы болады деп ойлайсыз?

Оқушылар сурет бойынша өз болжамдарын ортаға салып, ой бөліседі.



Мұғалім сабақтың тақырыбын хабарлайды, сабақ мақсатымен таныстырады.

Оқушылар мен мұғалім бірлесе отырып сабақтың бағалау критерийлерін әзірлейді.



слайд

Сабақтың ортасы


5 минут






5 минут











10 минут
































10 минут







Оқылым алды тапсырмасы


Оқушыларайтыс дегеніміз не, оның түрлері туралыойларымен бөліседі.

  • Ауыз әдебиетінің қандай түрлері бар?

  • Айтыс өнерінің қандай түрлері бар?

  • Айтыскер ақындардан кімдерді білесіздер?


Жаңа сөздермен жұмыс:

Ауыз әдебиеті, жазба әдебиеті, жар-жар айтысы, бәдік айтысы, қыз бен жігіт айтысы, дін айтысы, жұмбақ айтысы, тұрмыс-тіршілігі, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, ұшқыр ойлы, суырып салма, тапқыр айтыскерлер т.б


Оқылым тапсырмасы

ТЖ

Оқушыларға мәтін таратылады. Мәтіндегі мәліметтермен танысып шығады.

Қазақ әдебиетіндегі айтыс өнері

Ауыз әдебиет, жазба әдебиеттің айырым белгісі хатқа түскен, тасқа басылған сөз фактісінде емес, шығарманың, туындының жазылу стилінде, дәстүр үрдісінде, жанрлық өзгешелігінде жатыр.Сол өзгешеліктердің бірі - XIX ғасырдағы ақындар айтысы, жалпы айтыс өнері. Айтыстың түрін мазмұнына қарай бірнеше салаға бөліп қарастыруға болады. Олар: «жар-жар», «бәдік айтысы», «қыз бен жігіт айтысы», «дін айтысы», «жұмбақ айтысы» деген бастапқы тақырыптарға бөлінеді. Мұндағы «жар-жар»мен «бәдік айтысы» айтыс өлеңдерінің ішіндегі ең көне, ескі үлгілері қатарында болып саналады. Қалған «қыз бен жігіт айтысы», «дін айтысы», «жұмбақ айтысы» болып саналатын айтыс түрлері халықтың жиналған жерінде жұртты көңілдендіру, сергіту, ән мен жыр қызығына толтыру мақсатында көбірек қолданылған айтыс түрлері болса керек.Қазақ халқы айтыскерлерден де кенде емес. Олардың қатарында Нұржан, Рысжан, Әсет, Шөкей, Сапарғали, Күңбала т.б. сынды айтыскерлеріміздің аттарын атауға болады. Бұлар айтыстың талабына сай – білгір ұшқыр ойлы, суырып салма, тапқыр айтыскерлер.


«Рөлдік ойын» әдісі арқылы мәтінге талдау жүргізу.

Баяндаушы – мәтінді оқып, мазмұнын баяндайды.

Белгілеуші -мәтіннің жанрын анықтайды.

Құрастырушы –мәтін мазмұнына сәйкес 3 сұрақ дайындайды.


Дескриптор:

- публицистикалық стильдегі мақаланың мазмұнын түсінеді;

- тілдік ерекшеліктері арқылы мәтіннің жанрын анықтайды;

- мәтін мазмұнына сәйкес 3 сұрақ дайындайды.


Оқылымнан кейінгі тапсырма


Берілген сөйлемді перифраз жасай отырып, дәптерлеріне қайта жазып алады.


Қазақ халқының тұрмыс-тіршілігі, салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпына байланысты туған айтыс өлеңдерінің қайсыcы болмасын, олар кейінгі туған үлкен айтыстардың, ақындар айтысының бастамасы, негізгі тірегі, ұйытқысы болып табылатыны хақ.

_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________


Дескриптор:

- мәтіндегі ақпаратты перифраз жасап,қайта жазады.

Жазылымтапсырмасы

Ж. «ПОПС формуласы» әдісі. Оқушыларға «Сүйінбай мен Қатаған айтысы – айтыс өнерінің үздік мұрасы» деген тақырып ұсынылады. Осы тақырып аясында өзіндік көзқарасын білдіріп, тиісті құрылымда 50-70 сөз көлемінде пікір жазады:

«Менің ойымша, бұл ...» ...............................................

.............................................................................................

«Себебі, мен оны былай түсіндірер едім...» ..............

..........................................................................................................................................................................................

«Оны мен мына мысалдармен дәлелдей аламын...»..........................................................................................................................................................................................

«Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»......................................................... ..........................................................................................................................................................................................



Дескрипторлар:

  • Ұсынылған тақырыпта көзқарасын білдіреді;

  • Пікір жазудың тиісті құрылымын ескереді;

  • Әдеби туындыны басшылыққа алады;

  • Сөз көлемін сақтай алады.



Жазылымнан кейінгі тапсырма

Ж/Т.«Автор орындығы» әдісі.Оқушылар жазған өз пікірлерін топта сағат тілімен ауыстыра отырып оқып шығады. Өз қолдарындағы смайликті ұсыну арқылы әр топтан үздік деген бір жұмыс таңдалып, «Автор орындығында» оқылады.



Бағалау.Оқушылароқылған жұмыстарға өзара бағалау жүргізеді,мұғалім тарапынан кері байланыс беріледі.

«Тавро Кас



слайд




















https://kk.wikipedia.org/wiki/ Қазақ_әдебиетіндегі_айтыс_өнері













Сабақтың соңы


5 минут



Кері байланыс

Мұғалім оқушылардың жауаптарына сындарлы кері байланыс береді:

Мына ... оқушылардың жауаптарының мына тұстары ұтымды болды.

Мына сұрақ бойынша әлі де ... жетілдіру керек.

Рефлексия

Ұқсас мәтіндердегі мәліметтері мен тақырыпқа қатысты сұрақтары бойынша рефлексия жасайды.

«Табыс сатысы»

1-қадам – «Мен ... білемін»

2-қадам – «Мен ... түсінемін»

3-қадам – «Мен ... жасай аламын»











слайд



























Қысқа мерзімді сабақ жоспары


Пән: қазақ тілі мен әдебиеті

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:

Класс: 8

Оқушы саны:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі

Қазақстанның айтыс өнері мен сөз мәдениеті


Сабақтың тақырыбы

Қазіргі кездегі айтыс

Бастапқы білім

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы»

Оқыту мақсаттары

8.2.1.1 - тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды қолданып, ауызша мәтіндер құрау;

Сабақтың мақсаттары

Тұрақты тіркестердің мағынасын түсінеді, оларды қолданып, ауызша мәтіндер құрауға үйренеді.

Бағалаукритерийлері

  • Тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды түсінеді;

  • Көкемдегіш құралдарды қолданып, ауызша мәтін құрайды;

Дескрипторлары

Суреттерге сүйеніп ойын ортаға салады;

Тірек сөздер арқылы мәтіннің мазмұнын болжайды;

Мәтін мазмұнын түсінеді;

Мәтіннен көркемдегіш құралдарды анықтайды;

Көркемдегіш құралдарды қатыстыра отырып ауызша мәтін құрайды.

Тілдік мақсаттар


Айтылым барысындағы қажетті тіркестерді қолдану: айтыс өнері, ақтаңгер ақын, сөзбен түйреу, ұтымды жауап т.б.

Құндылықтарды

дарыту

Адалдық, серіктестік, толеранттылық, үштілділік, денсаулық, құрмет, жауапкершілік жәнеүздіксіз оқу.

Құндылықтарды дарыту тыңдалым, айтылым тапсырмалары негізінде жүзеге асады;

Пәнаралық байланыстар

Пән

Кезең

Өнер, география

Сабақтың барлық кезеңдерінде

Дифференциация

-Шығарма мәтінімен жұмыс жүргізуде оқушылардың жеке ерекшеліктері ескеріледі:

- Оқушыларға тапсырманы мүмкіндіктеріне қарай таңдап орындауға ықпал ету;

- Айтылым барысында оқушыларға жеке көмек көрсету;

-Тақырыпқа байланысты тапсырмаларды оқушылардың жеке қабілеттерін ескеріп немесе таңдауға мүмкіндік бере отырып ұсыну.

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс,ғаламтор материалдарын қолдану.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Денсаулық сақтау технологиялары.

Белсенді әрекет түрлерінде қауіпсіздік ережелерін сақтау.

Сынып бөлмесінде қауіпсіздік ережелерін есте ұстау;

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Қызығушылықты ояту кезеңі.

Суретке мұқият қарап, сабақ тақырыбын болжап көріңдер

Рисунок 8 Рисунок 10 Рисунок 11

Бұдан кейін оқушыларға бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.


https://www.youtube.com/watch?v=xVNwhBJE3lg&list=RDxVNwhBJE3lg&t=2

Сүйінбай мен Қатағанның айтысы.






Сабақтың ортасы

5 минут








7 минут






8 минут







10 минут



Мағынаны тану кезеңі.

Айтылым алдындағы 1-тапсырма

Мәтінді тыңдамас бұрын берілген сөздерді қатыстырып, мазмұнын болжап көріңіздер.

Shape24

Айтылым алдындағы 2- тапсырма

Мәтінді 2- қайтара мұқият тыңдаңыздар.

Мәтіннен тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды анықтаңыздар.


Айтылым тапсырмасы


  • Мәтіннен түсінгендеріңізді топта айтыңыздар.

  • Өз болжамдарыңызбен салыстырыңыздар.

  • Мәтіннен терген тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарыңызбен бөлісіп, бір-біріңізді толықтырыңыздар.


Айтылымнан кейінгі тапсырма

Мәтіннен анықтаған тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарыңызды қатыстыра отырып, «Сүйінбай мен Қатағанның айтысы» туралы ауызша мәтіндер құрастырып айтыңыздар.


Мәтін құрауда мына сұрақтарға сүйенуге болады:


  • Айтыс қайда өтті?

  • Қатаған Сүйінбайды қалай тілдеді?

  • Сүйінбайдың жауабы қандай болды?

  • Сіздің пікіріңізше, кімнің жауабы ұтымды болды?






Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия

«Қорытынды пікір»

Не туралы тыңдадық?

Не туралы айттық?

Не түйдік?











Қысқа мерзімді сабақ жоспары


Пән: қазақ тілі мен әдебиеті

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:

Класс: 8

Оқушы саны:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі

Қазақстанның айтыс өнері мен сөз мәдениеті


Сабақтың тақырыбы

Ринат Заитов пен Аманғазы Кәріпжанов айтысы

Бастапқы білім

«Мәңгілік елдің нұрлы жолы»

Оқыту мақсаттары

8.2.1.1 - тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды қолданып, ауызша мәтіндер құрау;

Сабақтың мақсаттары

Тұрақты тіркестердің мағынасын түсінеді, оларды қолданып, ауызша мәтіндер құрауға үйренеді.

Бағалаукритерийлері

  • Тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды түсінеді;

  • Көкемдегіш құралдарды қолданып, ауызша мәтін құрайды;

Дескрипторлары

Суреттерге сүйеніп ойын ортаға салады;

Тірек сөздер арқылы мәтіннің мазмұнын болжайды;

Мәтін мазмұнын түсінеді;

Мәтіннен көркемдегіш құралдарды анықтайды;

Көркемдегіш құралдарды қатыстыра отырып ауызша мәтін құрайды.

Тілдік мақсаттар


Айтылым барысындағы қажетті тіркестерді қолдану: айтыс өнері, ақтаңгер ақын, сөзбен түйреу, ұтымды жауап т.б.

Құндылықтарды

дарыту

Адалдық, серіктестік, толеранттылық, үштілділік, денсаулық, құрмет, жауапкершілік жәнеүздіксіз оқу.

Құндылықтарды дарыту тыңдалым, айтылым тапсырмалары негізінде жүзеге асады;

Пәнаралық байланыстар

Пән

Кезең

Өнер, география

Сабақтың барлық кезеңдерінде

Дифференциация

-Шығарма мәтінімен жұмыс жүргізуде оқушылардың жеке ерекшеліктері ескеріледі:

- Оқушыларға тапсырманы мүмкіндіктеріне қарай таңдап орындауға ықпал ету;

- Айтылым барысында оқушыларға жеке көмек көрсету;

-Тақырыпқа байланысты тапсырмаларды оқушылардың жеке қабілеттерін ескеріп немесе таңдауға мүмкіндік бере отырып ұсыну.

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс,ғаламтор материалдарын қолдану.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Денсаулық сақтау технологиялары.

Белсенді әрекет түрлерінде қауіпсіздік ережелерін сақтау.

Сынып бөлмесінде қауіпсіздік ережелерін есте ұстау;

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Қызығушылықты ояту кезеңі.

Суретке мұқият қарап, сабақ тақырыбын болжап көріңдер

Рисунок 8 Рисунок 10 Рисунок 11

Бұдан кейін оқушыларға бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаты таныстырылады.


https://www.youtube.com/watch?v=xVNwhBJE3lg&list=RDxVNwhBJE3lg&t=2

Сүйінбай мен Қатағанның айтысы.






Сабақтың ортасы

5 минут








7 минут






8 минут







10 минут



Мағынаны тану кезеңі.

Айтылым алдындағы 1-тапсырма

Мәтінді тыңдамас бұрын берілген сөздерді қатыстырып, мазмұнын болжап көріңіздер.

Shape25

Айтылым алдындағы 2- тапсырма

Мәтінді 2- қайтара мұқият тыңдаңыздар.

Мәтіннен тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарды анықтаңыздар.


Айтылым тапсырмасы


  • Мәтіннен түсінгендеріңізді топта айтыңыздар.

  • Өз болжамдарыңызбен салыстырыңыздар.

  • Мәтіннен терген тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарыңызбен бөлісіп, бір-біріңізді толықтырыңыздар.


Айтылымнан кейінгі тапсырма

Мәтіннен анықтаған тұрақты тіркестер мен көркемдегіш құралдарыңызды қатыстыра отырып, «Сүйінбай мен Қатағанның айтысы» туралы ауызша мәтіндер құрастырып айтыңыздар.


Мәтін құрауда мына сұрақтарға сүйенуге болады:


  • Айтыс қайда өтті?

  • Қатаған Сүйінбайды қалай тілдеді?

  • Сүйінбайдың жауабы қандай болды?

  • Сіздің пікіріңізше, кімнің жауабы ұтымды болды?






Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия

«Қорытынды пікір»

Не туралы тыңдадық?

Не туралы айттық?

Не түйдік?












САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті Мектеп: -

(оқыту қазақ тілінде емес)

мектебі


Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8 Қатысқан оқушылар саны: Қатыспағандар:

Сабақтыңтақырыбы

Қазақтың тіліне ғашық болдым

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.А4. Идеялық жағынан ұқсас мәтіндердегі оқиғалар желісіне бақылау жасай отырып, мазмұнның дамуын салыстыру және талдау

8.5.2.1. Жазба жұмыстарында кезектес салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

Сабақтыңмақсаттары

Идеялық жағынан ұқсас мәтіндерді салыстыра білу және талдау жасау. Мәтін бойынша мәліметтерді жинақтап, жазба жұмысында алынған ақпараттарды тиімді қолдану.

Бағалаукритерийлері

  • Мәтіндердегі оқиғаларға талдау жасайды;

  • Тақырып бойынша мәліметтерді тиімді пайдаланады;

  • Жазба жұмысынды құрмалас сөйлемдерді қолданады.

Тілдікмақсаттар

Тірек сөздер: қолжазба , уағдалы жер, жәбір көрсету, зардап шегу, өкпе-наз, тоқтамға келу, күллі.

Жазба жұмысына керекті сөз тіркестері: менің ойымша, қорытындылай келе, демек, меніңше.

Құндылықтар

  • Өмір бойы білім алу: Өз ой - пікірлерін көркем жеткізе білуге үйрету; шығарманың көркемділік ерекшеліктеріне талдау жасау арқылы жазушы шеберлігіне, даралығына көз жеткізу.

  • Ынтымақтастық: Бір-біріне көмектесу, топта, жұпта жұмыс жасау, өзгенің пікірін сыйлау.

  • Туған елге тағзым: Туған жерді сүю, қадірлеу, патриоттық сезімге баулу.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Осығандейінмеңгерілгенбілім

Қазақстанның айтыс өнері мен сөз мәдениеті


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс

іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы



7 минут



“Айтыс”сөзіне ассоциация жасау. Оқушылар өздері жазады, мұғалім толықтырулар жасауына болады.

Shape27 Shape26


Shape29 Shape28 АЙТЫС

Shape30 Shape31



(Айтыс-өнер, жарыс, жылдамдық, ой ұшқырлығы, сөз маржаны, талас, сөз барымтасы, суырыпсалма (импровизация) өнері)

Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері таныстырылады (бағалау критерийлері оқушылармен бірге талқыланады).


Слайд


Сабақтың ортасы



3 минут










5 минут

















































7 минут












10 минут











5 минут


Мәтіндер бойынша тірек сөздер:

(синонимдер сөздігімен жұмыс)

Қолжазба - бipеудiң қолмен жазған, я машинкаға бастыpған туындысы; шығаpмасының түпнұсқасы. 

Уағдалы жер – алдын ала келісілген орын

Жәбір көрсету – күш/ зорлық көрсету

Зардап шегу – зиян тигізу; салдары

Өкпе-наз – ренжісу; араздасу

Тоқтамға келу – ортақ шешімге келу

Күллі – бүкіл; барлық

Сынып оқушылар сандар бойынша үш топқа бөлінеді.

Мәтіндер беріледі. Мәтіндерді мәнерлеп оқу, берілген тірек сөздерге назар аудару. Қолданысын түсіну.

1 Мағынаны тану кезеңі.

Айтылым алдындағы

  • Мәтінді мұқият тыңдаңыздар.

  • Мәтінде айтылған мәселеге қатысты өз пкірлеріңізді білдіру үшін және мәтіннен сұрақтарға негізгі тірек сөздерді жазып отырыңыздар.

Айтылым тапсырмасы

1-тапсырма

Айтыс алдағы уақытта қалай қаржыландырылуы мүмкін?

Айтыс өнері қазіргі уақытта қаншалықты дамуда?

Айтыстың алғашқы теленұсқасы қашан шықты?

2-тапсырма

Берілген пікірлермен танысып, оларды топта талқылаңыздар. Топта талқылау арқылы бір пікірді жақтап, екіншісіне қарсы пікір білдіріңіздер. Ол үшін мәтінді қайтадан тыңдап, ойларыңызға мәтіннен дәлелдер келтіріңіздер.

  • «Қазіргі ұрпақ айтысты мазаққа айналдыруда» дегенге пікіріңіз қандай?


  • «Айтыс әлі күнге дейін өзектілігі мен өзіндік құнын жоғалтқан жоқ» деген пікірмен келісесіз бе?


Айтылымнан кейінгі тапсырма

Айтыс өнері туралы түрлі пікірлерді түйіндей келе өз ойыңызды қорытыңыз.

«Менің пікімше, айтыс өнері ...»

«Мен айтыс өнерін....»

  1. «Айтыс мен үшін ...».


Дескрипторлар:

  • Мәтіндегі негізгі ақпараттарды жеткізе алады;

  • Мәтінге тақырып қояды;


Берілген тақырыптардың біреуіне жазба жұмысын орындау.

  • Сүйінбай Аронұлы - айтыс өнерінің алтын діңгегі.

  • Сүйінбай мен Қатаған айтысының тарихи маңызы.

  • Менің ойымша, Сүйінбай .....


Дескрипторлар:

  • сабақта алынған мәліметтерді тиімді қолданады;

  • ойын жүйелі жеткізеді;

  • жазба жұмысында құрмалас сөйлем қолданады;


Әр топ оқушылары дескрипторлар бойынша бір-бірінің

жұмысын бағалайды, топ ішінен үздік деп табылған бір жазба жұмысын келесі топқа ұсынады.

Жазылым тапсырмасы. Кешегі айтыс пен бүгінгі айтыс өнерінің ерекшеліктері туралы талқыланатын сұхбат мәтінін жазыңыз. Сөз көлемі – 80-100 сөз.


Сұхбат жазу шарты:

- Сұхбат беруші айтыс өнерінің өкілі немесе зерттеуші болуы шарт.

- Сұхбат мазмұнында бүгінгі және кешегі айтыс өнерінің ерекшеліктері талдануы керек.

- Сұхбаттың құрылымы сақталуы қажет.

- Сөз тіркестері, біріккен және қос сөздер қолданылуы тиіс.



Синонимдер сөздігі










https://massaget.kz/arnayyi_jobalar/22-nauriz/8810



http://abai.kz/post/49438

Сабақтың соңы

3 минут

Бағалау:

  • оқушылар тапсырмалардан кейін дескрипторлар

арқылы өздерін бағалайды;

  • сабақ соңында бағалау критерийлері бойынша

сынып жұмысы қорытындыланады.


Оқушыларға айтыстың толық нұсқасын оқуына шығарма сілтемесі ұсынылады. http://abai.kz/post/49438 Сүйінбай мен Қатағанның айтысы



























Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8Т2

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Қазақстан -Байқоңыр-Ғарыш

Сабақтың тақырыбы

Тоқтар –тұңғыш қазақ ғарышкері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.2.4.1 - идеялық жағынан ұқсас мәтіндердегі оқиғалар желісіне бақылау жасай отырып, мазмұнның дамуын салыстыру және талдау;

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар:мәтіннің үзіндісін түсінеді, болған оқиғаны жаза алады әрі келесі бөлігін болжай алады;

Көптеген оқушылар: көркемдегіш құралдар мен мақал-мәтелдерді қолдана отырып, өз пікірін жеткізеді;

Кейбір оқушылар:көркемдегіш құралдар мен мақал-мәтелдерді орынды қолдана отырып, өз пікірін еркін жеткізеді;

Бағалау критерийлері

  • Мәтіндердегі оқиғалар желісіне бақылау жасайды;

  • Мазмұнның дамуын салыстырады;

Дескрипторлар

  • Әр бөлікте не айтылғандығын тұжырымдайды;

  • Келесі үзіндіге болжам жасайды.

  • Тақырыпты аша алады;

  • Көркемдегіш құралдар мен мақал-мәтелдерді орынды қолдана алады;

Тілдік міндеттер

Сөйлеу мәдениетін жетілдіру үшін қолдануға ұсынылған тілдік оралымдар:

Еліңді сүйсең, ерлік істейсің.

Ерлік білекте емес, жүректе.

Еңбек ерлікке жеткізер, Ерлік елдікке жеткізер.

Ерлік – елге мұра, ұрпаққа - үлгі.

Қаһарлы қамал бұзады.

Ел үмітін ер ақтар, Ер атағын ел сақтар.

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді.

Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

Тарих, физика

АКТ дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Қазақстан -Байқоңыр-Ғарыш


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5мин


























20 мин



















Қызығушылығын ояту

Адасқан әріптер арқылы сабақ тақырыбына шығу


ОРТҚАТ – ҰҢҒТШЫ ҚАҚЗА ШҒЕАЫКРІР


Оқу мақсаттары, бағалау критерийлері және дескрипторларман таныстыру.

Тақырыпқа шығу. Тақырыпты анықтайды.


Оқушыларға сабақтың мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Тоқтар Әубәкіров туралы кім қанша дерек біледі,сол бойынша топқа бөлінеді.

Мұғалімге нұсқаулық:

Оқушыларға Нұртөре Жүсіптің «Қыран қазақ» әңгімесінің алтыншы пернесі немесе Тоқтардың туған жері деген үзіндісі 2-3 бөлікке бөлініп беріледі.

Оқушылар А, Ә, Б бөлігін жеке-жеке оқып болғаннан кейін оқиғаның ары қарай қалай дамитындығын болжай отыра, кестені толтырады.

Жұптық жұмыс

Әр жұп өзінің толтырған кестесін ауызша қорғайды.


 Алтыншы перне немесе Тоқтардың туған жері


А бөлігі

44-ші Қызылорда сайлау округі бойынша Мәжіліс депутаттығына кандидаттардың арасында кімдер жоқ дейсіз: әкімдер де бар, бизнесмендер де жетерлік, нанталаппен жүргендер де табылады. Солардың арасында шоқтығы биік жандардың бірі де, бірегейі де Тоқтар Әубәкіров болды.

Кейде қазақ десек өзімізге тиетіні бар.

Тоқтардың басқа облыста дүниеге келгені үміткерлер арасында ең басты қарсы аргумент ретінде қарастырылды. Кездесулер кезінде, ел аралағанда қасақана сондай мұқату әрекеттері алдан шығып отырды. Сонда Тоқтар Әубәкіровтің айтқаны бар.


Ә бөлігі

– Айналайын, халайық! Менің туған жерім, кіндік қаным тамған жер Қарағанды облысы екені рас. Бірақ мен ғарышқа осы жерден, мынау Байқоңырдан ұштым ғой. Менің жаңа паспортым бар! Менің мекенім – ғарыш, тұрағым – Қазақстан, туған жерім – Байқоңыр. Мен аспанға ұшып, аман-есен оралғанда табаным осы жерге тиді. Ана жаққа барып қайтқан адам жаңадан туған сәбидей емес пе?!. Сонда менің бұл жерге жаттығым қайсы? Біле білсек, қазаққа осы қазақтың жерінің бәрі – туған жер емес пе?!. – деп баяғы Қаз дауысты Қазыбек бабасы құсап таза қазақша сөз төгілткені бар.


Б бөлігі

Ұлттық тұтастық ұғымы әлі де болса талайдың санасынан сырт қалып жатыр ғой. Бүкіл түркі дүниесі ардақ тұтып отырған арда ұлға басқа өңірде тудың деп көзтүрткі жасауға ұмтылғандар ақыры жеңіліс тапты. Осындайда қазақтың намысы неге оянбай жатқанына қынжыласыз, еріксіз бас шайқайсыз.


1-тапсырма. Кестені толтырыңыз.


Осы үзіндіде не айтылды?

Келесі үзіндіде не айтылуы мүмкін?





Дескриптор:

Әр бөлікте не айтылғандығын тұжырымдайды;

Келесі үзіндіге болжам жасайды.


Бағалау. Жұптар өзара бір-бірін дескрипторға сүйене отырып, «бағдаршаммен» бағалайды.



2-тапсырма. Мәтін бойынша 5 проблемалық сұрақ құрастыру. Топтар бір-бірімен сұрақтарын ауысады, жауап береді.


Мұғалімнің кері байланысы


Слайд 1











Слайд 2-3

Сабақтың ортасы



10мин







2-тапсырма

«1 минуттық әңгіме» әдісі бойынша «Тоқтар – тұңғыш қазақ ғарышкері» деген тақырыпта мақал-мәтелдер мен көркемдегіш құралдарды орынды қолдана отырып, өз пікіріңізді жеткізіңіз.

Мақал-мәтелдер:

Еліңді сүйсең, ерлік істейсің.

Ерлік білекте емес, жүректе.

Еңбек ерлікке жеткізер, Ерлік елдікке жеткізер.

Ерлік – елге мұра, ұрпаққа - үлгі.

Қаһарлы қамал бұзады.

Ел үмітін ер ақтар, Ер атағын ел сақтар.

Дескриптор:

Тақырыпты аша алады;

Көркемдегіш құралдар мен мақал-мәтелдерді орынды қолдана алады;

1 минут уақытты ұстанады.

Бағалау: «2 жұлдыз, 1 тілек» әдісімен оқушылар өзара бір-бірін бағалайды. Мұғалімнің бақылауы мен кері байланысы.




Сабақтың соңы

5мин



Кері байланыс

«3-2-1»

3- жаңа ақпарат

2- кездескен қиыншылық

1-ұнаған аспект


Үйге тапсырма:мақал-мәтелдерді жаттау

Слайд 4












САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Қазақ ғарышкері

Сабақтың тақырыбы

Қыран қазақ

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.4.1.1 - мәтіндердің жанрлық және стильдік ерекшелігін сақтап, интервью жазу

8.5.2.1 - жазба жұмыстарында себеп-салдар, талғаулы, кезектес салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру.

Сабақтың мақсаттары

Мәтіннен қажетті ақпаратты іріктеп, сұхбат жазу дағдысын дамытады.Себеп-салдар, талғаулы, кезектес салалас құрмалас сөйлемдердің жасалу жолдарын түсінеді, сөйлем ішінде қолдана алады.

Бағалау критерийлері

  • Мәтіндердің жанрлық және стильдік ерекшелігін сақтап, интервью жазады

  • Жазба жұмыстарында себеп-салдар, талғаулы, кезектес салалас құрмалас сөйлемдерді құрастырады

Дескрипторлар

  • мәтін негізінде 2-3 сұрақ құрастырады;

  • сұрақтарға жауап жазады;

  • себеп-салдар, талғаулықты, кезектес құрмалас сөйлемдерді мүмкіндігінше қолданады;

  • интервью жазудың стилін сақтайды.

Тілдік міндеттер

Лексикалық минимум:ғарыш, ұшу,ұсыныс жасау,бас тарту, келісім беру, шарт қою, ғарыштық ғылыми бағдарлама, басын қауіп-қатерге тігу, бекіту, сүрінбей өту, жол тарту, ғарышқа аттану, ғарышты бағындыру, Байқоңыр.

Сөйлеу мәдениетін жетілдіру үшін қолдануға ұсынылған тілдік оралымдар: менің ойымша, біріншіден, қорытындылай келе т.б.

Құндылықтар

Ашықтық.

Өзгелердің пікірін құрметтейді. Пікір алмасуда өзара сыйластық танытады, құрмет көрсетеді.

Пәнаралық байланыс

физика

АКТ дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Қазақстан – Байқоңыр-Ғарыш




Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


3мин

Қызығушылығын ояту


Екі суретті бір-бірімен байланыстырып айтып көріңіз.


.......................... ...........................

ҚЫРАН ҚАЗАҚ

Оқу мақсаттары, бағалау критерийлері және дескрипторларман таныстыру.

Слайд 1









Слайд 2-3

Сабақтың ортасы



5 мин









2 мин



2мин















5 мин




15мин
































































Мағынаны тану

Талқылау сұрақтары:

  • Интервью деген не?

  • Сұхбатқа кімдер қатысады?

  • Интервью қалай жазылады?

ИНТЕРВЬЮ – сұрақ-жауап түрінде белгілі бір тұлғаның оқиға мен факті жөнінде журналистке айтқан әңгімесі, сұхбаты. Оның мәселе бойынша пікірлері мен көзқарасын, берген мәліметін бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау үшін журналистің жазып алуы.


Оқушыларға үзінді көрсетеледі. Оқушылар үзіндіден сұхбаттың барысын анықтайды.

https://www.youtube.com/watch?v=0QSF_t4Y9Ss


1-тапсырма. Сәйкестендіріңіз.

(Жалғаулықтарды қажетті ұяшыққа орналастыру қажет. Тапсырманы интерактивті тақтада немесе белсенді әдіс түрінде орындау ұсынылады)


Себеп-салдарқұрмалас салалас


Талғаулы құрмалас салалас


Кезектес салалас құрмалас



бірде, біресе, кейде, себебі, өйткені, сондықтан,не, немесе, әлде, я.

(Жоғары деңгейлі тапсырма ретінде ғарыш туралы сөйлемдер құрастыруды ұсынуға болады)


Сөздік: ұсыныс жасау, ғарышқа ұшу, бас тарту, келісім беру, шарт қою, ғарыштық ғылыми бағдарлама, басын қауіп-қатерге тігу, бекіту, сүрінбей өту, жол тарту.


2-тапсырма.

Ұсынылған мәтін мазмұны негізінде сұхбат құрыңыз.

Қыран қазақ

Төртінші перне немесе Назарбаевтың қолқасы

Кім көрінген кесімді сөз айта алмайды. Адамның өз беті болады. Өз бетінше өмір сүру, өз бетінше шешім қабылдау ер мінез адамның ғана қолынан келетін шаруа. Тоқтарға ғарышқа ұшу туралы екі мәрте ұсыныс жасалыпты. Мұның алғашқысында сүйікті ісін тастағысы келмегендігі себептен бас тартса, екінші жағдайда оның келісімін алмастан-ақ жарияланып кетіп, қызық болған екен.

Шымбұлақта демалып жүрген жерінде бір танысы телефон соғып, “Теледидарды қосшы, сен туралы айтып жатыр”, дейді. Онда Тоқтар Әубәкіров ғарышқа ұшуға дайындалып жатыр деп хабарлайды. Өмірбақи өз бетінше өмір сүріп келе жатқан батыр жігіт өзінің сыртынан бұлай тон пішкенге күйіп-пісіп, “Менің жеке өміріме, тағдырыма қол сұққандары қалай?”, деп тұрғанда Президент Назарбаевтың қабылдауына таңертең келіңіз деген хабар алады.

Ертесіне Президентпен кездесуге барады. Барған бетте ғарышқа ұшудан бас тартатынын мәлімдейді. Сонда Нұрсұлтан Әбішұлы:

– Тоқтар, бауырым! – деп майда қоңыр даусымен бауырына тартып сөз бастайды. – Мені дұрыс түсін, бұл ұшу сен үшін, я болмаса мен үшін қажет емес, біздің қазақ халқы үшін керек. Білесің бе: Байқоңырдан осынау отыз жылдың ішінде ғарышқа кімдер ұшпады? Ал сол жердің иесі – қазақтар “Біздің жерден біздің ғарышкер қашан шығады?” деп армандаумен келеді. Өзіңді туған сол халықтың арманын орындаудан неге бас тартпақсың, а? Оның үстіне сен барлық жағынан дайын тұрсың... Керек десе, Кеңес Одағының Батырысың! – дейді.

Аталы сөзге тоқтаған қазақ емеспіз бе: Тоқтар осы сөзге тоқтайды. Бірақ батырдың аты – батыр ғой, Елбасына өзінің келісімін бере отырып, бірнеше шартын да қойып үлгереді. Онысы Қазақстанның ғарыштық ғылыми бағдарламасы болсын деген тілек еді.

Талғат Сүйінбайдың кітабында Елбасы мен Тоқтар Әубәкіровтің арасындағы әңгіме түйіні былай көрініс тапқан.

“Қалайда осы қазір ұшуға тиіссің!”, – деді Елбасы.

“Ұшамын!..” – дедім мен.

“Қазағың үшін басыңды қауіп-қатерге тігесің”, – деді ол.

“Тігемін!..” – дедім...

Оқушыларға дескрипторлар ұсынылады.

  • 2-3 сұрақ құрастырады;

  • сұрақтарғажауап жазады;

  • себеп-салдар, талғаулықты, кезектес құрмалас сөйлемдерді мүмкіндігінше қолданады;

  • интервью жазудың стилін сақтайды.

(Сұрақтар санын мұғалім оқушылардың деңгейіне қарап анықтайды)

Сұхбат құрастыру барысында мұғалім сыныпты аралап жүреді. Оқушыларға қажет жағдайда көмек көрсетеді, кері байланыс береді.


«Автор орындығы» Оқушылардың жауабы тыңдалады.


«f» бағалау. «2 жұлдыз, 1 тілек»

Оқушылар өзара бір-бірін бағалайды



Слайд 4










https://www.youtube.com/watch?v=jwC-xvqSQlY



Слайд 5















http://ult.kz/post/kyran-kazak
















































































Сабақтың соңы

3мин



Кері байланыс

«3-2-1»

3- жаңа ақпарат

2- кездескен қиыншылық

1-ұнаған аспект


Үйге тапсырма:сөздерді жаттау

Слайд 7














Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Ғарышты игерген ел

Сабақтың тақырыбы

Байқоңыр- жер кіндігі

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.1.6.1 – тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректерді келтіре отырып, дәлелді жауап беру.

Сабақтың мақсаттары

  • Тыңдалым дағдыларын дамыту мақсатында әдіс-тәсілдерді түрлендіру;

  • Деректермен жұмыс жасау қабілеттерін арттыру;

  • Ойларын дәлелдеуге үйрету

Бағалау критерийлері

  • Тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректер келтіреді:

  • Дәлелді жауап береді

Дескрипторлар

  1. Жұмыс мазмұнын ашады

  2. Форматын сақтайды

  3. Бейнематериалдағы ақпараттарды жүйелі пайдаланады

  4. Ойларын жүйелі жеткізеді.

Құндылықтар

Ашықтық, ұлттық құндылық, өзара ынтымақтастық, достық, татулық

Пәнаралық байланыс

Тарих, физика

АКТ дағдылары

Слайд, онлайн-сөздік, сілтемелер

Осыған дейін меңгерілген білім

Өткен сабақтардағы оқушының білім-білік дағдыларының артуы, тілдік қолданыстары, сөздік қорларының дамуы

Тілдік міндеттер











Тілдік дағдыларға қатысты қолданыстар:

Ғарышкерлер, жер сұлулығы, ел батыры, ғаламды таң қалдыру, ел мерейін арттырды, ізін жалғастырушы, рекорд кітабы, аспан кеңістігі, ғашыркерлер қорғаны, таңғажайып ұқсастық, қыруар жұмыс, ғарышты меңгеру

СӨЗДІК

Ізін жалғастырушы


кеңістік


Ел мерейі


Таң қалдыру


қыруар


Қаһарман



Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы


5мин

Оқушылардың қызығушылығын ояту

Оқу мақсатымен таныстыру, бағалау критерийлерін талдау. Сабақтың тақырыбымен байланыстыру

Тыңдалымалды тапсырма

ҒАРЫШ –

БАЙҚОҢЫР –

Осы ұғымдар бойынша ойларын топтастырады.

Ойларын ортаға салып, неге осы ұғымдарды жазғандарын түсіндіреді.

Слайд 1-2




Сабақтың ортасы



3мин

10 мин





12 мин







5 мин

Біздің Қызылорда облысында ғарыш айлағы бар екенін білесіздер. Енді жер кіндігі –Байқоңыр туралы білетін ақпараттармен бөлісейік.
6-оқушы: Аңыздарға сүйенсек Қорқыт бабамыз жер жәннатын іздеп,дүниенің төрт бұрышын аралап, туған топырағы-Сыр өңіріне қайта келеді. Сонда «бұл жер-жердің кіндігі» депті. Тас алып, аспанға лақтырса, тас аспанда ұзақ айналып жүріпті. Жылдар өте ғалымдар «Байқоңырда жердің тартылыс күші аз, экваторға жақын, ғарышты ұшыруға ең қолайлы орын» деген қорытынды жасаған.
7-оқушы: Ғарыш айлағына айналатын жер біріншіден, экваторға жақын орналасуы тиіс. Екіншіден, оның қасында мол сулы өзен болуы керек. Ондай мол сулы өзен сол кездегі Сырдария болатын. Сондай-ақ, ғарыш алаңына темір жол өтіп,солтүстік-батыс шалғайда кең жазық дала жатуы тиісті еді. Байәқоңырдың табиғаты осы шарттарға сай келді..gNE

Оқушыларға бейнематериал ұсынылады.

Оқушылар топпен жұмыс жасайды. (топқа бөлу үшін түрлі-түсті карточкаларды падаланады)

Тыңдалым тапсырмасы

1-топ ПОПС формауласы негізінде «Ғашыркер болу әркімнің арманы» көзқарасты жалғастырыңыз, бейнематериалдағы ақпаратты жүйелі қолданыңыз

Менің ойымша, ғашыркер болу әркімнің арманы

Өйткені..........................

Оған дәлел........................

Қорытындылай келе.........................

(Тілдік қолданыстарды пайдаланыңыз)

2-топ

Бейнематериалдағы ақпаратты жүйелі қолдана отырып, «Біз ғашыркер ағаларымызбен мақатанамыз» тақырыбында таныстырылым жасаңыз.

(тілдік қолданыстарды пайдаланыңыз)

3-топ

Талғат Мұсабаев, Тоқтар Әубәкіров, Айдын Айымбетов атынан монолог оқыңыз. Монологыңызда бейнематериалдағы ақпараттарды пайдаланыңыз және өңдеуіңізге болады.

(тілдік қолданыстарды пайдаланыңыз)


Қорытынды

Әр топ өздері үшін бүгінгі сабақтан алған ең маңызды ақпаратты айтып, оны таңдау себептерін түсіндіреді.

https://www.youtube.com/watch?v=CLZzJRPTgNE


слайд 3










Сабақтың соңы

5мин

Кері байланыс. Оқушылар «бес саусақ» арқылы кері байланыс жасайды.

Үйге тапсырма. Нұртөре Жүсіп «Қыран қазақ» оқып келу

Слайд 5

Кері байланыс парағы



















Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: Қазақ тілі мен әдебиеті

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

Қазақстан - Байқоңыр-Ғарыш.

Сабақтың тақырыбы

Талғат Мұсабаев

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.Ж2.Эссе құрылымы мен дамуын сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдарын ұсыну

8.ТБ2. Жазба жұмыстарында себеп-салдар, талғаулы, кезектес салалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар үйренеді:

Оқушылар «ғарыш» сөзінің мағынасын біледі, қазақстандық ғарышкерлерді таниды.

Оқушылардың көбісі үйренеді:

Ұсынылған ресурстар негізінде эссе жазады, тақырыпты ашып, дамытып жазады. Дара тұлғаларға деген құрметін арттырады

Ғарышкерлердің ғарышқа ұшуын ретімен орналастыра алады.

Кейбір оқушылар үйренеді:

Ғарышты игерілуі адамзатқа тигізер пайдасы мен зиянын талдайды.

Бағалау критерийлері

Мәтіндердегі салыстырады;

Мәселеге баға береді;

Салалас құрмалас сөлемдерді дұрыс құрастырады

Дескрипторлар

  • Мәтіндегі мәселені анықтайды;

  • Ұқсастығын анықтайды;

  • Айырмашылығын анықтайды;

  • Мәселенің күрделігіне баға береді;

  • Жауабын дәлелдейді;

  • Салалас құрмалас сөйлемдерді дұрыс құрастырады

Құндылықтар

Өздігінен іздену. Шығармашылығын шыңдау

Пәнаралық байланыс

Әдебиет,тарих, өзін-өзі тану, Қазіргі әлемдегі Қазақстан

АКТ дағдылары

АКТ презентация көрсету мақсатында қолданылады

Осыған дейін меңгерілген білім

Наурызнама

Тілдік міндеттер

Пән лексикасы және терминология: қыран қазақ, дала қазағы, дархан халық, дара тұлға, отаншыл азамат.

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:менің ойымша, түйіндеп айтсам, қорытындылай келе, үлгі тұтарлық тұлға.


Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дерек

көздер

Сабақтың басы


мин

Ұйымдастыру

Қазақстан бүкіл әлемге несімен әйгілі? (оқушылар пікірі)

«Жарнамалау» әдісі

Интербелсенді тақтадан ғарыш пен ғарышкерлердің суретін көрсету арқылы оқушылардан не білетіні жайлы «жарнамалау» әдісі бойынша баяндауды сұрайды.

О қушылар суреттерге қарап ғарыш туралы, көрген ғарышкерлер туралы не білетінін баяндайды, олар туралы жарнама жасайды.



Сабақтың ортасы



мин


Мағынаны тану

Жазылымалды тапсырма

  • Қазақстандағы космодром қалай аталады?

  • Ол ғарыш айлағының бүкіләлемдік рөлі қандай?

  • Біздің елімізден ұшқан ғарышкерлерді атаңыз.

  • Тұңғыш қазақ ғарышкері жайлы не білесіздер?

Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты,бағалау критерийі, дескрипторлар талқыланады.


Топ пікірлерін тыңдау.
( жұқа және қалың сұрақтар)
Жұқа сұрақтар:
1 - сұрақ Тұңғыш ғарышкер кім?
2 - сұрақ Ол туралы не білесің?
Қалың сұрақтар:
1 - сұрақ Ғарыш айлағы қайда орналасқан? Ол неліктен деп ойлайсың?
2 - сұрақ Қазақстандық ғарышкерлер туралы не білесің?

Жұптық жұмысы(тарихи диктант )
1. Ғарыш.......... тілінен аударғанда.................., деген мағынаны білдіреді.
2. Олжас Сүлейменов поэмасы «................,.................»
3. Ғарыш кемелері Қазақстанның................................. айлағынан ұшады.
4. 1991 жыл 2 қазанда Байқоңырдан................................. кемесімен ғарышқа ұшты.
5. Т. Мұсабаев 1991 жылы «............,...................» алып шықты.
Жұптың пікірлерін тыңдау, барлық айтылған ой - пікірлерді бағалаудың мақсатына сәйкестендіру
Екі жұлдыз бір ұсыныс арқылы бағалау..

Бағалау критерийі

Дескрипторлар

Үзінді негізінде ойды дамытып эссе жазады

  • Тақырыпты ашып жазу

  • Мәселені анықтау, шешу жолдарын ұсыну

Себеп-салдарлық байланыстарды көрсетіп жазады

  • Құрмалас сөйлемдерді орынды қолданады


Оқылым тапсырмасы

  1. Венн диаграммасы бойынша мәтіндерге талдау жасайды

Shape32 Shape33


№1 мәтін ұқсастық №2 мәтін






№1 мәтін

Марс ғаламшары туралы қызықты деректер Марс – Күннен алыстығы жөнінен төртінші ғаламшар саналады. Назарларыңызға Қызыл ғаламшар жөнінде кейбір қызықты фактілерді ұсынамыз. Ғаламшардың аты ежелгі римдіктердің соғыс құдайы Марстың құрметіне қойылған. Оған себеп жұлдыздың қан түстес қызыл болғандығы деп айтылады. Ғалымдардың ұсынған гипотезасы бойынша мұндай түс ғаламшардың атмосферасында темір оксидінің өте көп болуымен байланысты. Өз осінен айналуы бойынша Марс шамамен Жермен бірдей айналым жасайды – 24 сағат 37 минут және 22,7 секунд. Марстағы бір жыл Жердегі 687 тәулікпен пара-пар.   Марстың диаметрі Жерден екі есе кіші болса, ал салмағы 9 есе жеңіл. Марста тұрған адамның салмағы 2,5 есеге дейін жеңілдейді. Марстың экваторындағы температура күндіз +30ºC және түнде - 80ºC аралығын құрайды. Ал полюске жақын аймақта -143 ºC дейін төмендейді. Марс Күн жүйесіндегі ең ірі тау массивіне ие. Оның ең үлкені – Олимп сөнген жанартауы. Биіктігі – 27 шақырым болса, диаметрі 550 шақырым. Ал Маринера аңғары (ұзындығы 4,5 мың шақырым, ені 60 шақырым, ал тереңдігі 7-10 шақырым) – Күн жүйесіндегі ең үлкен каньон саналады. Марс бетінде Жердегі ең биік шың саналатын Эвересттен бірнеше есе биік таулар кездеседі. Ертеректе Марста судың мөлшері біршама көп болған. Алайда ол кей беймәлім құбылыстарға байланысты жоқ болды. Оған дәлел қазіргі кездегі ғаламшар бетінде қалған өзендердің сағалары. Сондай-ақ, тек қана судың әрекет етуімен түзілетін минералдардың табылуы. Арнайы скафандрсыз Марс бетінде адам да, кез-келген жануар да бір сәт те тіршілік етіп тұра алмас еді. Ғаламшар бетіндегі қысымның төмендігі соншалық, тірі жанның қан құрамындағы оттегі газға айналып кете барады. Бұл дегеніміз адам 5-10 секундтың ішінде жан тапсырады деген сөз. Марстағы тәуліктік орташа температура шамамен -60ºC құрайды. Марста озон қабатының болмауы себепті Күн шығыстан шыға салысымен ғаламшар беті адамды күйдіріп жіберетіндей радиация дозасын қабылдайды.  

Дереккөз: 
https://massaget.kz/layfstayl/bilim/zharatylystanu/19522




Оқылымнан кейінгі тапсырма

  1. Мәселенің өзектілігіне, күрделігіне баға береді. Жауптарын «ПОПС» формуласы бойынша себеп-салдар, талғаулы, кезектес салалас құрмалас сөйлемдерді қолданып жазбаша дайындайды.

Жауаптар «Ыстық орындық» әдісі бойынша тексеріліп, «Бағдаршам» техникасы арқылы бағаланады.


Сабақ «Баспалдақ» әдісі арқылы қорытындыланады:

1-баспалдақ – түсінбедім, мына сұрақтардан қиналамын

2-баспалдақ – сұрағым бар

3-баспалдақ – барлығы түсінікті




«Автор орындығы» әдісімен бір-бірін тыңдайды

«2 жұлдыз, 1 тілек» әдісімен топтар өзара кері байланыс жасайды.

Мұғалімнің кері байланысы




























Үзінділер таратылады

Сабақтың соңы

мин



Кері байланыс

+/-/қызықты

Үйге тапсырма:Тоқтар Әубәкіров туралы қызықты деректер жинау.



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
30.11.2019
1122
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі