Мақала."Тіл маржан"

Тіл маржан

Туған елім – тірлігімнің айғағы,

Тілім барда айтылар сыр ойдағы,

Өссе тілім, менде бірге өсемін,

Өшше тілім, мен де бірге өшемін! – деп , ақын Әбілдә Тәжібаев ағамыз жырлағандай тіл қай елде болса да қастерлі, құдіретті. Ол достықтың кілті, ынтымақтастықтың бастауы, ырыс – берекенің алды, ұлттың әрі жаны, әрі ары. Тіл жай сөз емес, өмірдің талай сынынан өткен, өскелең талаптарға сәйкес өрістей түскен толыққанды ақиқат десек, жаңыла қоймаспыз.Тілсіз қоғамның қандай түрі болса да өмір сүре алмақшы емес, ол тілдің өзі қоғам бар жерде ғана пайда болып, өмір сүреді. Демек, қоғамнан тыс, бөлек тіл жоқ. Тіл – қоғамның жемісі.В.И.Ленин: "Тіл – адам қатынасының аса маңызды құралы” – дейді. Мұның мәні – тіл жоқ жерде адамдардың бірлесіп жұмыс істеуі, қоғамдық өндірістің қай саласын болса да ұйымдастыруы, дамытуы мүмкін емес деген сөз.Тіл әрбір адамға ана сүтімен бірге еніп, қалыптасады. Тіл байлығы - әрбір елдің ұлттық мақтанышы. Ол – атадан балаға мирас болып қалып отыратын баға жетпес мұра.Тіл туралы” заңдағы "Қазақстан халқын топтастырудың аса маңызды факторы болып табылатын мемлекеттік тілді меңгеру – Қазақстан Республикасының әрбір адамзатының парызы” – деген. Әрине ұлттың ең бірінші, ең қасиетті сипаты – оның ана тілі. Ұлт анасы тіл болып есептеледі. Сонымен бірге ұлттың өмір сүруінің бірінші шарты. Конституциямыздың жетінші бабының бірінші тармағында Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тіл - қазақ тілі деп анық жазған, Ата Заңымыздан туындаған "Тіл туралы” Қазақстан Республикасының заңында да осы жағдай берік қамтылған. Біздің азаматтық парызымыз – тіл заңындағы талаптарда жүйелі түрде жүзеге асыру. Ол тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаларынан да көрініс тапты.Тіл – біздің тұтастығымыз”, "Тіл тағдыры – ел тағдыры” деп те айтып жүрміз. Сондықтан әр адам өз ана тілін көзінің қарашығындай қорғауға, оның орынсыз шұбарлануының қандайына болса да қарсы тұруға тиіс.Туған тілдің абыройын асқақтату - әрбір адамзаттың абзал борышы. Біздің барша ұлттық келбетіміз бен болмысымызды, салт -санамыз бен дініміз осы ұлттық мәдениет пен тілімізде жатыр. Тәуелсіз елдің елдің елдігі жас ұрпағын парасатты да білімді, іскер де қабілетті, отансүйгіш те ұлтжанды тұлға етіп қалыптастыруда мемлекетік тілдің атқаратын қызметі орасан зор. Егеменді ел болып, ес жиып, етек жия бастаған бұл күндері осындай ойға қонбайтын, солақай сорақыларды көбен көріп, қолмен ұстай отырып қазақ тілі мәселесі жөнінде толғанбай тұра алмаймыз.Тіл – таусылмайтын байлық. Қанша тіл білсең, өзгеден сонша кез биіксің. Дегенмен, алдымен туған еліңнің мемлекеттік тілін білуге міндеттісің.Қазақ тілі - өте бай тіл. Ол шаруашылықтың бар саласын өркендете түсуге себепші күш, халқымыздың мәдени дәрежесін көтере беруші пәрменді құрал, жұртшылықты жаппай отаншылдық рухта тәрбиелеудің құралы, қуатты қаруы.Амал не, осындай әдемі туған тіліміз бола тұра өзге тілде сөйлейтіндер де көп болды. Тіпті туған тілден безетін сорақыларды да көргеніміз бар. Төл тілде сөйлеуден безу ақ сүт беріп, асыраған анаңды ұмытумен бердей. Осы кезде Паустовскийдің: "Туған тіліне жаны ашымаған адам – жәндік,” – деп, ашына айтқаны ойға келеді.Ана тілін ұмытқан адам өз халықының өткенінен де болашағынан да қол үзеді.Ана тілі – ар өлшемі. Олай болса, тілді шұбарлау – арды шұбарлау, көңіл тұнығын лайлау.Ұлттың мәдениеттің гүлденуі мен адамдардың тарихи қалыптасқан тұрақты қауымдастығы ретінде ұлттың өзінің болашағы ана тілдің дамуына, оның қоғамдық қызметінің кеңеюімен тығыз байланысты. Сондықтан туған тілге деген сүйіспеншілік бала кезеңнен басталуы тиіс. Айналаңды танып білу, туған тіліңді білуден басталады.

Исмалоқли торт

Ismaloqdan tort tayyorlash mumkinligini bilarmidingiz? Etiboringizga antiqa va ajoyib mazali ismaloqli tort tarifini havola etamiz. Tortda ismaloqni ta'mi sezilmasa ham u o'ziga hos bahoriy rangga ega. Albatta tayyorlab, tatib ko'rishni tavsiya qilamiz.
Muallif: Gul

MASALLIQLAR:

• 3 tuhum

• 1 st shakar

• 250 gr ismaloq

• 3/4 st kungaboqar yog'i

• 2 st elangan un

• 1 desert qoshiq razrixritel

• 2 desert qoshiq vanilin

TAYYORLANISHI:

1. Tovada yog'ni biroz qizdirib, ismaloqni solib, yumshatib olinadi.

2. Yumshagan ismaloqni biroz sovutib, blenderda maydalaniladi. So'ng yog' qo'shib, yana biroz aralashtiriladi.

3.Tuhum va shakarni 3-5 daqiqa davomida ko'pirtiriladi.

4.Tuhumli qorishimaga ismaloq, vanilin, razrixritel, un solib aralashtiriladi. Chiroyli yashil rangli hamir hosil bo'ladi.

5.Tayyor bo'lgan hamirni yog' surtib, un sepilgan qolipga solinadi va 175^o C (350^o F) darajagacha qizdirilgan duhovkada 30-40 minut pishiriladi.

6. Biskvit pishib chiqqach, 2-3 soat xona haroratida sovutiladi. Sovugach, rasmdagidek kesib chiqiladi.

7. Biskvit bo'laklari oralariga krem surtiladi.

8. Va istaganingizdek bezatishingiz mumkin.

Tort tayyor. Yoqimli ishtaha!
Qo'shimcha: Bu tort uchun qaymoqli yoki zavarnoy krem ishlatishingiz mumkin.
Qaymoqli krem retceptini mana bu yerdan topishingiz mumkin: Qaymoqli krem.
Zavarnoy krem retceptini esa bu yerdan topishingiz mumkin: Zavarnoy krem. 

Шоколадли корж

'
Ушбу рецептда шоколадли корж тайёрлашнинг янги усулини тақдим этамиз. Шоколадли корж тайёрланаётганда хамир аралашмасига қайнаётган сув қўшилиши натижасида бисквит нам бўлиб чиқади. Бундай корж ёки у асосида тайёрланган торт "қайноқ сувдаги шоколад" номини ҳам олганлар. Ҳаммага маълум оддий какаоли бисквитлар юмшоқ бўлсада қуруқ ҳолда бўлади. Айрим ҳолларда қуруқ бисквитга сироп ёки бошқа суюқликдар шимдирилиб намлантирилади. Шоколадли корж эса нам ҳолда тайёр бўлади. Оддий ва қуруқ какаоли бисквитга нисбатан нам усулда тайёрланган корж кучлироқ шоколад таъмига эга булади.

МАСАЛЛИҚЛАР:

• 2 стакан ун

• 2 стакан шакар

• 1 стакан сут

• 6 ош қошиқ какао

• 1,5 чой қошиқ сода

• 1,5 чой қошиқ разрыхлитель

• 1 чимдим туз

• 2 чимидим ванилин

• 0.5 стакан ўсимлик ёғи

• 2 та тухум

• 1 стакан қайноқ сув

ТАЙЁРЛАНИШИ:

1. Идишга барча қуруқ маҳсулотларни (ун, шакар, какао, сода, разрыхлитель, туз) солиб, аралаштириб олинади. Шунда ун ва какаони элаб солинади.

2. Алоҳида идишга 2 та тухум чақиб, миксерда кўпиртириб оламиз ва сут солиб аралаштиришда давом этамиз. 

3. Ёғ солиб, яхшилаб аралаштирамиз.

4. Икки идишдаги суюқ ва қуруқ аралашмаларни бир-бирига қўшамиз.

5. Бироз аралаштириб, қайнаб турган сувни қўшамиз ва яхшилаб аралаштирамиз.

6. Листда пиширадиган бўлсак тагига қоғоз соламиз.

7. Духовкани 170 даражагача қиздириб олиб, 30 дақиқа давомида пиширамиз. Пишганини чўп ёрдамида текшириб олишингиз мумкин. Чўп қуруқ чикса пишган бўлади.
Муҳим: Листда эмас торт учун мўлжалланган қолипларда қилинса 1 соатда давомида пиширилади. 

8. Пишгандан сўнг коржнинг усти ва таги бироз нам бўлади, шунинг учун қоғоз осон кўчади.

Корж тайёр! 

Юқорида берилган миқдордаги масаллиқлардан торт қолипида тайёрланган коржга крем суртиб, безатиб, расмдагидек қалинликда шоколадли торт тайёрласа бўлади.

"Наполеон" торти

Бу француз тортининг асл номи "Mille-feuille" ва  унинг рецепти биринчи марта 1651 йилда чоп этилган  "Француз ошхонаси" номли китобда келтирилган. Mille-feuille бошқа мамлакатларда "Наполеон" номи билан ҳам машхур. Тахмин қилинишича французлар бу тортнинг италиянча тайёрлаш услубини "Наполитан торти" деб аташган ва вақт ўтиши билан наполитан сўзи наполеонга айланиб борган. Наполеон тортининг турли ҳил тайёрланиш услублари мавжуд бўлиб, у жуда  майин ва мазали таъмга эга.

МАСАЛЛИҚЛАР:

Биринчи хамир:

• 150 гр сариёғ ёки маргарин

• 1ст ун

Иккинчи хамир:

• 2 ст ун

• 100 мл сут

• 1 та тухум

• чимдим туз

Крем:

• 6 та тухум сариғи (ёки 3 та тухум)

• 1 ст шакар

• 60 гр крахмал ёки ун

• 600 мл сут

• 150-200 гр сариёғ 

Торт тайёр. Ёқимли иштаҳа

Пицца

"Маргарита" пиццаларнинг энг оддийси хисобланади. Бу пицца ёйилган хамр устига суртилган томат соуси ва уни устига сепилган пишлоқдан иборат. "Маргарита"ни асос қилган холда турли қўшимчалар қўшиб бошқа ҳилдаги пиццаларни ҳам пишириш мумкин.

1. Хамир

МАСАЛЛИҚЛАР:

• 500 гр ун

• 250 мл илиқ сув 

• 7 гр қуруқ дрожжа (1 чой қошиқ)

• 3 ош қошиқ ўсимлик ёғи (ёки 3 - 4 ош қошиқ сариёғ)

• 2 чой қошиқ шакар

• 2 чой қошиқ туз

ТАЙЁРЛАНИШИ:

Қўшимча:

• Хамир қанча узоқ муштланса шунча чиройли чиқади.

• Ёғланган тоғорачага хамирни солиб, устини ёпиб, илиқ жойга 1 соатга оширишга қўямиз.

• Хамир ошгунча томат соусини тайёрлаб оламиз.

2. Томат соуси

МАСАЛЛИҚЛАР:

• зайтун ёғи

• 1 та пиёз

• 2 - 3 дона саримсоқ

• 1 банка консерваланган помидор

• кўкатлар

ТАЙЁРЛАНИШИ:

• Тайёр соусни блендрда айлантириб оламиз.

• Агар блендр бўлмаса, помидорни қовуришдан олдин гўшт майдалагичдан ўтказиб олса ҳам бўлади.

• Соусни консерваланмаган оддий помидордан қилса ҳам бўлади. Унинг учун помидорни гўшт майдалагичдан ўтказиб олиш керак.

• Соус тайёр. Энди асосий жараёнга ўтамиз.

АСОСИЙ ЖАРАЁН:

Пицца тайёр. Ёқимли иштаҳа