Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

6.1А Қатынастар және пропорциялар

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Масштаб

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.1.1.5 Масштаб ұғымын меңгеру;

Сабақтың мақсаты

«Масштаб» туралы түсінік беру;  

Масштабты анықтауды, карта көмегімен қашықтықты өлшеуді үйрету;

Дерегі белгілі нысандардың масштабын анықтауды үйрету.

Бағалау критерийі

Масштаб ұғымын біледі

Масштабты анықтайды, карта көмегімен қашықтықты өлшейді

Нысандардың масштабын анықтауда қолданады

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер.

Масштаб, кесінді, жер беті, географиялық карта, сандық масштаб, атаулық масштаб, сызықтық масштаб

Диалогтер мен жазу үшін қолданылатын тіркестер:

… картадағы кесінді ұзындығының оған сәйкес жер бетіндегі қашықтыққа қатынасы;

… Жер бетінің кішірейтіліп, жинақы түрде жазықтықта шартты белгілермен бейнеленуі;

Дерексіз санмен өрнектелген бұл қатынас … Масштаб деп аталады.

Жоспар мен картадағы ұзындықты өлшеуде қолданылатын … Масштаб заттың ұзындығын көрсететін, тең бөліктерге бөлінген, жазуы бар түзу сызықтан құралады

Құндылықтарға баулу

Білім алушылардың бойында патриоттық сезімі, ұлттық сана-cезім, ұлттық рухы, азаматтылығы мен әлеуметтік белсенділігі жоғары деңгейлі зияткер әрі бәсекеге қабілетті тұлғаға тән қасиеттер мен салаларды жетілдіру. Бірін-бірі сыйластыққа, пікірін тыңдауға, топпен жұмыс жасауға баулу

Пәнаралық байланыс

география

Алдыңғы білім

Қатынасты және екі санның қатынасын біледі. Берілген қатынасқа кері қатынасты табады. Шаманы берілген қатынаста бөле алады.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

4 минут

3 минут

5 минут

І. Ұйымдастыру:

Сәлемдесу, білім алушыларды түгелдеу,

сыныпта ынтымақтастық атмосферасын орнату

Білім алушыларды түрлі–түсті тәтті кәмпиттер бойынша топтастыру

І топ Сары түсті кәмпиттер

ІІ топ Қызыл түсті кәмпиттер

ІІІ топ Жасыл түсті кәмпиттер

IV топ Күлгін түсті кәмпиттер

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

«Жұбыңды тексер» әдісі арқылы білім алушылар бір-бірінің үй тапсырмаларын интербелсенді тақтада көрсетілген дескриптор бойынша тексереді

Үй тапсырмасы:

1. Өз бөлмелерінің ұзындығын, енін өлшеңдер

2. Алынған өлшемдерді дәптер бетіне орналасатындай етіп, бірдей есе кемітіп жазыңдар

3. Дәптер бетіне бөлменің кішірейтілген ауданын сызыңдар

4. Бөлменің ұзындығын енін неше есе кішірейттіңдер?

ІІІ. «Суретке ену» әдісі арқылы білім алушылармен бірге сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтау

Toffix кәмпиттері

Интербелсенді тақта

№1 cлайд

№ 2 слайд

сурет

Сабақтың ортасы

9 минут

6 минут

5 минут

IV. Тақырыпты түсіндіру

Масштаб (нем. Mastab. Ma — өлшеуіш, мөлшер және Stab — таяқ) — Картадағы кескін ұзындығының оған сәйкес жер бетіндегі қашықтыққа қатынасын масштабдеп атайды. Масштабтаудың мақсаты.

Егер біз үлкен нысанды жобалағымыз келсе, оның өлшемдерін кішірейтіп сызып жобалаймыз. Егер біз өте кіші нысанды бейнелегіміз келсе, онда оның барлық бөліктерін көру үшін өлшемдерін үлкейтіп көреміз. Сызбаның масштабы бізге нысанның қанша кішірейгендігін немесе қанша үлкейгендігін білуге көмектеседі. Картада міндетті түрде масштаб көрсетіледі. Сондықтан да біз картадағы қашықтықтың нақты қаншаға тең екенін айта аламыз.

Картадағы масштаб.

Карта – масштабталған сызбаның түрі. Ол тура негізгі өлшемдерімен бейнелеу үшін бір-бірінен алыс орналасқан нысандар арасындағы қашықтықты көрсетеді.

Картадағы масштаб картадағы өлшемнің негізгі өлшемнен қанша есе кішірейтілгенін көрсетеді. 

Мысалы, географиялық картаның масшабы  1 : 50 000 000 болса, онда картадағы ұзындығы 1 см кесіндіге Жер бетінде 50 000 000 см = 500 000 м = 500 км қашықтық сәйкес келеді.

Бұл негізгі өлшемнің 50 000 000 есе кішірейтілгенін білдіреді.

Масштабты көрсету тәсілдері

Сандық масштаб:  1 : 1000. 

Графикалық масштаб:

Атаулы масштаб: 1 см = 10 м. 

Сандық масштаб 1 : 1000 және атаулы масштаб 1 см = 10 м, бұл картадағы 1 см Жер бетінде 10 метрге тең екенін білдіреді.

1- жаттығу Масштабы 1 : 2 000 000 болатын картадан Дәурен өз үйінен әжесінің үйіне дейінгі қашықтықты есептеді. Ол қашықтық 12 см тең болды. Дәуреннің өз үйінен әжесінің үйіне дейінгі нақты қашықтықты табыңыз.

2- жаттығу Маржан 1 : 50 масштабымен бақшасының сызбасын сызды. Нақты бақшаның ұзындығы 1 метрге тең. Маржанның сызбасында бақтың ұзындығы қанша сантиметр болады? 

3- жаттығу Сызбада нақты биіктігі 10 м болатын ағаш бейнеленген. Сызба масштабын табыңыз.

V.«Ойлан жұптас бөліс» жұптық жұмыс, білім алушыларға білім қабылдау деңгейіне сәйкес кеспе қағаздармен тапсырмалар үлестіру

1. Өлшем бірлікті анықта

1 км = см 1 м = мм

1 см = км 10 км = м

Дескриптор

1. Өлшем бірлікті біледі

2. Өлшемі кері берілген есептерді шығарады

Саралау

Көмек қажет білім алушыға қабілетті білім алушы тарапынан есептеу жолын көрсеткізу

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

2. Оқулықпен жұмыс

№ 151 Ұзындығы 1) 2 м; 2) 5 м; 3) 20 м; 4) 100 м болатын кесінді сызбада 1 см. Масштабты табыңдар

Дескриптор

1. Өлшем бірлікті біледі

2. Масштабты табады

Саралау

Үлгермеуші білім алушыға қабілетті білім алушы тарапынан масштабты табуды түсіндірту

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

№ 152 Масштабы: 1) 1:100000; 2) 1:50000; 3) 1:25000 картада Жер бетіндегі 1 км қашықтық неше сантиметр кесіндімен кескінделеді?

Дескриптор

1. Өлшем бірлікті біледі

2. Жер бетіндегі қашықтықты кескіндейді

Саралау

Үлгермеуші білім алушыға қабілетті білім алушы тарапынан кашықтықты кескіндеуде нұсқаулық жасату

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

3. Карта бойынша есеп

Картада Англия мен Франция арасындағы Ла-Манш бұғазы көрсетілген. Сызғыш пен масштабты қолдана отырып, Көрсетілген қалалар арасындағы арақашықтықты табыңыз.

Дескриптор

1. Өлшем бірлікті біледі

2. Масштабты табады

3. Картаны қолданады

Саралау

Картамен жұмыс жасау барысына толық нұсқаулық жасау

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

VI. «635» әдісі топтық жұмыс

6 оқушы 5 минут ішінде 3 деңгейлік есеп құрастырады және «Карусель» тәсілімен топтар құрастырған есептерді шығарту.

Дескриптор

1. Масштабқа есеп құрастырады

2. Шешу жолын көрсетеді

Саралау

1. Есеп шартының дұрыс құрастырылуына ұсыныс беру

2. Топтағы тапсырманың орындалуын қабілетті білім алушы тарапынан қадағалату

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

Интербелсенді тақта, Bilimland порталы, видеоролик, тақта, бор, карта

Карта, оқулық, кеспе қағаздар

Л аминатталған парақ, маркер

Сабақтың соңы

5 минут

2 минут

1 минут

VII. Қорытындылау

«Жинақтау» топтық жұмыс (қорытынды шығар, анықтама бер, мазмұнды жүйеле)

Масштаб дегеніміз не? Қандай себептерде пайдаланамыз?

І топ және IV топ ПОПС формуласы

П-Позиция. «Мен есептеймін, ...».

О-Түсіндіру «Себебі, ...».

П-Мысал. «Мен іс жүзінде дәлелдей аламын, мысалы...».

С-Талқылау «Осыдан шығатыны , ...».

Дескриптор

1. Жүйелі анықтама береді

2. Дәйекті дәлелдеме келтіреді

Саралау

Математикалық терминдерді анықтамада дұрыс қолдануға бағыттау

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

ІІ топ Синквейн әдісі

1. Зат есім бір сөз

2. Сын есім екі сөз

3. Етістік үш сөз

4. Бірнеше сөзден құралған сөз тіркесі

5. Түйінді сөз

Дескриптор

1. Математикалық терминді сауатты қолданады

2. Сұрақтың жауабын қысқаша анализдейді

Саралау

Математикалық тілде дұрыс сөйлеуге бағыттау

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

ІІІ топ «5-5-1» әдісі

Оқушылар сабақ кезінде нені меңгергендері жайлы 5 сөйлем жазады. Одан кейін сол 5 сөйлемді 5 сөзге дейін қысқартады. Соңында 5 сөзді 1 сөзге қысқартады. Оқушылар өздерінің түйінді сөзін бүкіл сыныппен бөліседі.

Дескриптор

Математикалық сөз тіркестерді сауатты қолданады

Саралау

Математикалық терминдердің, сөз тіркестерінің сөйлемде үйлесімділігін жүйелі құруға ұсыныс беру

Бағалау

Тақтаға ілінген кесте бойынша бағалау әрбір Толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

VIII. Кері байланыс

« Аяқталмаған сөйлемдер» әдісі

IX. Үй тапсырмасы № 165

№ 3 Слайд флипчарт, стикер, маркер

«Аяқталмаған сөйлемдер» парақшалары

Оқулық, күнделік

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

«Ортақ тұжырым» стратегиясын пайдаланып білім алушыларды қажеттіліктеріне қарай жекелей, топтық тапсырмалар дайындау. Тәжірибеде деңгейлік тапсырмаларды орындату

Топтық бағалау Бас бармақ әдісі арқылы, Жұптық бағалау смайликтер арқылы,

өзін-өзі бағалау

Бағалау кестесі

Әрбір

толық жауап 1 балл,

Толық емес жауап 0,5 балл

Жауап жоқ 0 балл

Білім алушының денсаулығына байланысты сынып бөлмесі тазаланған. Белсенді жұмыс түрлері қолданылады. .

Қауіпсіздік техникасы ережелерінің мұғалімнің рұқсатынсыз орнынан тұру; мұғалімнің рұқатынсыз құрал жабдықтарды орнынан қозғауға, сымдарға, розеткаларға тиісуге тыйым салынады

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?