«Ы.Алтынсарин атындағы орта мектебі» КММ

Садуова Динара Абдыразаковна

математика пәнінің мұғалімі

Шығармашылық тақырыбым:

«Математика сабағанда жаңартылған бағдарлама бойынша жаңа-әдіс тәсілдердің тиімділігі»

Оқушыға оқу материалдарының

негіздерін өз бетімен зерттеуге

мүмкіндік берсе, олар өте жақсы

оқитын болады.

Питер Клайн

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев өзінің бір еңбегінде «Біз қазақ халқының сан ғасырлық дәстүрін, тілі мен мәдениетін сақтап, түлете береміз. Сонымен қатар ұлтаралық және мәдениетаралық келісімді, біртұтас Қазақстан халқының ілгері дамуын қамтамасыз етеміз» - деп атап көрсеткен.

Қазақстан халқының ілгері дамуын қамтамасыз ететін – білім саласы.

Зерттеудің мақсаты: Математика сабағында жаңа технологияны пайдалана отырып, білімді, білікті,шығармашылықпен жұмыс істей алатын, өзін — өзі іс жүзінде көрсете білетін шығармашыл тұлға дамытып қалыптастыру.

Зерттеудің міндеті: 

1. Оқушы қабілеті мен әрекетін дамыту, шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету;

2. Оқушы шығармашылығын дамытудың деңгейлерін, көрсеткіштерін айқындау.

3. Пән бойынша жүргізілетін жұмыстарды зерттей отырып, ақпаратты қорыта, қысқаша түйіндей алуы.

Математика пәні — жоғары сыныптардағы алгебра және геометрия пәнінің бастамасы. Ендеше, бұл пәндердің негізі бастауыш сынып пен орта буында қаланатындықтан, төменгі сынып мұғалімдерінің мойнына ауыр жүк артылады. Осы себепті математика сабақтарында оқушылардың шығармашылық қабілетін арттырып отыру қажет.

Шығармашылық қабілет әр оқушының табиғатында болуы мүмкін. Жалпы жеке тұлғаны жан – жақты шығармашылыққа баулу мақсатында әр пән бойынша жекеленген жұмыстар жасалып жатады. Менің міндетім – оқушыға оның бойында жасырынып жатқан мүмкіндіктерін ашып көрсету. Міне, осы міндетті жан – жақты ашып көрсету үшін «Математика сабағында жаңа әдіс-тәсілдерді қолдана отырып, оқушыларды шығармашылыққа баулу» атты тақырыпты таңдап алдым.

Мен өзімнің іс- тәжірибемде Сын тұрғысынан ойлау жобасын қолданамын.

• Жаңартылған бағдарлама бойынша әдіс-тәсілдерді қолдану нәтижелерінің дәлелділігі мен негізділігі:

Оқушы тұлғасына бұл бағдарламадағы әдіс-тәсілдер бойынша білім беру мұғалім тарапынан әр оқушының өзіндік жақын даму аймағында дербес қабілетін дамытуға түрткі болу, оларды оқыту мен оқу құндылықтары қатар жүретін практикалық әрекеттерге баулу, баланың қолынан келетін істерін қолдау арқылы қиын проблемаларын шешуге көмектесу болып табылады.

• Жаңа әдіс-тәсілдерді өз тәжірибемде қолдану.

Жаңартылған бағдарлама бойынша ойлаудың әдіс-тәсілдері оқушыларды тынымсыз іздемпаздыққа баулиды. Баланың еркін де терең ойлауына, үздіксіз жұмыс жасауына жол ашады. Бұл бағдарлама оқушы мұғаліммен, сыныптастарымен еркін сөйлеуге, пікір таластыруға, ойын тыңдауға, құрметтеуге қиындықты жеңуге көмектесетін бағдарлама.

• Ұстаздар үшін икемдік, барлық мүмкіндіктер арасынан өз жолын табу маңызды болып табылады және мұғалімнің жалғыз білім көзі емес екендігі.

• Дегенмен алынған мәліметтеді жинақтау барысында мен әркез білім тәжірибесінде осы сұхбат барысында анықталғанның жеткілікті дәлелдері бар екендігін қуанышпен атап отырдым. Осы тұрғыдағы зерттеулер өз алдына тәжірибені жинақтауды, кең көлемді қорытынды жасау мен ой түйіндеуді мақсат етіп қоймайды, олар біз нақты не алатындығымызды білуге терезе ашады.

• Алғашқы сабақтарымнан кейінгі ой толғаныс.

• Олар өздерін еркін сезіне бастады.

• Өздерінің ойларын ешқандай қорқынышсыз ортаға салып, топтық жұмыстарға белсене қатыса бастады.

• Оқушыларымның күннен күнге сабаққа деген құлшынысы арта берді.

Сол сәтте мен өзімнің дұрыс жолда екенімді түсіндім. Сабақ барысында көптеген қиындықтар да кездесіп жатты, бірақ таңдаған жолымнан бас тартпай мен әрі қарай жұмысымды жалғастырдым.

• Мен өз сабағымда негізгі қойған міндетім есептерді шешудегі шепшаңдық пен логикалық ойлауын дамыта отырып,оқушыны сөйлету. Оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы оқушылардың кішкентай кезінен бастап, дүниеге өзіндік көзқарасының қалыптасуына жол ашу. Бала қиялын дамыту барысында оларды бақылауға,оларды зерттеуге, ойлауға өзінің болашағын болжауға және идеялармен еркін әрекет жасауға үйрету. Оқушыларға өздерін тапқырлыққа, білгірлікке, мақсатқа талпынуға және қиялдауға итермелейтін ойындар мен тапсырмалар өте ұнайды.

• Бұл жобаны қолдануда өзім үшін не алдым, неге үйрендім?

• Біріншіден, мен дара тұлғаларды тыңдау ләззатын алдым, балаларға, білімге және жобаға шексіз берілген адамдармен қарым – қатынас жасау ләззатына ие болдым.

• Екіншіден, мен түрлі перспективаларға қарай қарым – қатынастың қаншалықты өзгеше болатындығын ұқтым:

• 5сынып оқушыларымен жұмыс жасағанда көбінесе ортаны құруға көбірек назар аудару керек, себебі бір мұғалімнің айтқанына бағынып келген оқушы үшін «мейірімділік», «жақсы қарым – қатынас» деген тіркестер арқылы дамиды;

• Мұғалімдер өз назарларын оқушының терең талдауына, ойлауына, ойды еркін жеткізуіне бағдарлайды;

• Сабақ барысында жаңартылған бағдарлама бойынша әдіс-тәсілдерді қолдану маған біраз әсерін тигізді, яғни өзіңді еркін ұстау, оқушылармен әрдайым тіл табысуға даяр болу, оларды байыппен тыңдау, бірге іздену, шығармашылық қабілеттерін арттыру, сабақ барысында легитимділікті туындата отырып, әр оқу жүйесін қалыптастырып, білім сапасын көтеру.

• Қорытынды:

Оқушылардың танымдық іс-әрекетін дамытуда жасалған іс-тәжірибелер арқылы оқушылардың шығармашылық белсенділігі артып, білім сапасының көтерілуі байқалады.

Оқушы шығармашылығын дамыту бір күннің, бір айдың емес, бірнеше жылдың үздіксіз жемісі, еңбегі. Оқушыны шығармашылыққа баулу үшін, әрине мұғалімнің өзі де үздіксіз білімін жетілдіріп отыруы керек деп санаймын.

Алдымда отырған 5 сынып оқушылардың шығармашылық қабілеті мен әрекетін дамыту үшін қандай жұмыстар жүргізіп жатқаныма тоқталайын. Олардың шығармашылықтарын дамытуды алдымен зерттеу жұмысын жүргізуден бастаған едім. Әр сабақта өткен тақырыптың мазмұнын одан ары қарай өздері ашуға бағыт беріп отырдым. Менің оқушыларға жасап берген зерттеу картам мынадай сұрақтар төңірегінде ізденуге мүмкіндік туғызады. Мысалы:

1. Зерттеушінің аты – жөні

2. Зерттеу тақырыбы

3. Бұл ақпарат туралы не білемін?

4. Басқа ақпарат көздерінен алған мәліметтер

5. Тақырыпқа қатысты мақал – мәтелдер, жұмбақтар

6. Суретін сал

Өз тәжірибемде оқушының шығармашылық әрекетін дамыту мақсатында математика сабағында әртүрлі тапсырмалар беремін:

Мұндай тапсырмалар оқушылардан қиялдау, талдау, салыстыру, себеп -салдарлық байланысты айқындай білу, тұжырым жасай білу секілді ой операцияларын орындауды талап етеді.

Оқушылардың шығармашылық әрекеті мен ойлау қабілеттерін дамытуда өзіндік жұмыстар арқылы берілетін тапсырмалар пәндік білім, білік, дағдыларды қалыптастыруға бағытталған. Мұндай тапсырмалар негізінен сөйлеу мен тыңдап түсінуге бағытталған. Мысалы:

- мәтіндік есепді құру және шешу;

- кез келген есептерді өмірмен байланыстыру, практика арқылы.

Ендігі мәселе: Шәкірт бойындағы шығармашылық қиял, дарын, қабілет бастауын одан әрі дамытудың жолдары қандай және ол үшін  мен болашағыма қандай жоспар алдым.

Жауап біреу – ақ. Болашақта өз оқушыларымның шығармашылығын дамытуда ізденімпаздылық жұмыстарға, соның ішінде жобалау технологиясына байланысты зерттеу жұмыстарына қатысу. Яғни, оқушыларымды зерттеу жұмыстарына баулу, зерттеу жұмыстарының мазмұны мен мақсатын оқушы бойына жеткізе білу, алған білімдерін іс – тәжірибеде көрсету, жариялау, қорғау, мектепішілік, қалалық ғылыми – практикалық конференцияларға қатыстыру. Мұның өзі шығармашылық жұмыстың шарықтау шегі. Нәтижесінде қоғамымызда табиғатты сүйе білетін, қайырымды, мейрімді, өзін - өзі тани алатын, байқағыш, үнемді, табиғат құндылығын түсіне білетін тұлға тәрбиеленеді.

Елбасымыз айтып өткендей «Бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру» үшін әр ұстаз өз білімін жетілдіру жолында талмай еңбек етіп, білгенін оқушыға жеткізуге ұмтылуы керек. Мен шығармашылық жолында атқарған іс - әрекеттерімді әріптестеріммен бөлісуді жөн санадым.

Сөзімді қорыта келгенде, шығармашылық тұлға басқалардан өз ісіне деген сенімділігімен, қиял ұшқырлығымен, әдемілікті сезіне білуімен, өзгеше шабытымен ерекшеленеді дегім келеді. Жаңалыққа деген қызығушылық – басты ішкі талпыныс болып табылады. Оқушыларда жаңа, өзі білмейтін іске деген қызығушылық басым болса, ондай істер оқушының бар ақыл – ойын, ішкі күштерін жұмылдырып ерекше қуат береді. Ендеше «Өз ойын жаза білу зиялылықтың бірінші белгісі. Шығармашылық адамның бақылағыштық қабілетін, қиялын дамытады» - деген А. Рыбаковтың пікірі осыған дәлел.