400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 27 материал табылды

Математика сабағында оқушылардың білімдерін өзекті қылу.

Материал туралы қысқаша түсінік
математика пәні мұғалімдеріне, сабақта қолданатын әдістер
Материалдың қысқаша нұсқасы

Математика сабағында оқушылардың білімдерін өзекті қылу.

Жаңа форматта оқушыларға білім беру үшін, мұғалім жаңа әдіс-тәсілдер сабақта қолдану міндетті. Жаңартылған білім бағдарламасы бойынша сабақ жоспары да жаңа форматта болуы тиіс. Математика сабағында оқушылардың білімдерін өзекті қылу үшін сыни тұрғысынан ойлау әдістемесінің элементтерін пайдалану тиімді болады.

Әр сабақта оқушылардың білімдерін өзекті қылу кезеңі манызды болып есептеледі, өйткені жаңа тақырыпты жақсы меңгеру үшін осы тақырып бойынша оқушылар бар білімдерін еске түсіріп, тапсырмаларды орындауға дайындалады. Және бұл сабақтың кезеңі балаларға қиындық тудыратын тапсырмаларды аңықтауға көз жеткізеді.Мұғалім тек бағыттаушы рөлін атқарады.

Төменде оқушылардың математика сабағында білімдерін өзекті ету тәсілдерінің мысалдары қарастырылады.

Әдіс №1: "Білім сөресі"

-Мұғалім сабақ тақырыбын айтқаннан кейін, оқушыларға сөрені салуды ұсынады.

- Сөреге тақырыпқа сай білетін терминдер, синонимдер, суреттер, заңдар, формулалар жазу керектігін түсіндіреді.(2 мин уақыт беріледі)

- Келесі 1 минут ішінде жұпта отырған оқушылар өз білім сөрелерін талқылайды.

- Және әр жұптан бірдей емес өз білім сөресінде болмаған терминдерді келесі сөреге жазу ұсынылады.

Мысалы:

7 сынып, геометрия пәні

Тақырыбы: Шеңбер және оның бөліктері.

Терминдер

Радиус, шеңбер центрі, хорда, диаметр, центрлік бұрыш

Математика тілінде жазылуы

RShape2 , O,AB, D, АОС





Әдіс № 2: "Иә, жоқ"

Бұл әдіс оқушылардың ойлау қабілеттерін арттырады. Қайталанатын тақырыпты толық еске түсіріп, дұрыс және бұрыс жауаптарын ажырауды талап ететін тапсырма, оқылатын ақпаратты мұқият тыңдауға шақырады.

- Тақырыппен оқушылар танысады;

- Мұғалім 10 сурақ - болжамдар оқиды;

-Оқушылар өз дәптерінде "+" немесе "-"таңбаларын белгілейді;

- Сабақ сонында қайта осы сұрақтарды дұрыс не дұрыс еместігін тексереді.

Мысалы:

8 сынып, алгебра пәні

Тақырып: "Квадрат теңсіздіктер"

1. Қатаң теңсіздік белгісі, қатаң емес теңсіздік белгісінен айырмашылығы тең белгісіне байланысты.

2. Дөңгелек жақша арқылы қатаң емес теңсіздік шешімін жазуға болады.

3. Оң сандар координаталар түзуінде сол жақта белгіленеді.

4. Теріс сандар координаталар түзуінде оң жақта белгіленеді

5. Тік бұрышты жақша қатаң емес теңсіздіктің шешімі болады.

6. Плюс шексіз таңбасы оң жақта орналасады.

7.Теңсіздіктің үлкен таңбасы берілген нүктеден минус шексіздікке қарай интервалды көрсетеді.

8. Теңсіздіктің кіші таңбасы берілген нуктенің оң жақ интервалын көрсетеді.

9. Минус шексіз координаталық түзуде сол жақта орналасады.

10. Егер теріс санға теңсіздіктің екі жақ бөліктерін бөлсек, онда теңсіздік таңбасы қарама-қарсы таңбаға ауысады.







Әдіс № 3: "Сөздердің реттік байланысын тап"

-Мұғалім оқушыларға 3 сөз береді;

- Оқушылар сөздердің реттік байланысын аңықтайды;

- 4 сөзді өздері ойдан шығарады.

Мысалы:

7 сынып, алгебра пәні

Тақырып: Қысқаша көбейту формулаларын түрлендіру.

3 сөз: Формула, көбейту, қысқаша

1. Қысқаша

2. Көбейту

3. Формула

4. Жетеу, қолдану, жаттау (өзі шығарған сөздер)

3 сөз: Өрнектің, кубтарының, екі

1. Екі

2.Өрнектің

3. Кубтарының

4. айырымы, қосындысы (өзі шығарған сөздер)

3 сөз: Айырмасының, Екі, Өрнектің

1. Екі

2. Өрнектің

3. Айырмасының

4. Квадраты, Кубы (өзі шығарған сөздер)









Әдіс № 4: "Диаманта"

Жеті жолдан тұратын шығармашылық өлең, бірінші және жетінші жолдар зат есімінің қарама-қарсы мағнада болуы тиіс немесе әртүрлі аңықтамалар, терминдер.

1. Бірінші термин

2. Екі сын есім бірінші терминге

3.Үш етістік бірінші терминге

4. Екі сөз тіркесі екі терминмен

5. Үш етістік екінші терминге

6. Екі сын есім екінші терминге

7. Екінші термин



Мысалы:

7 сынып, геометрия пәні

Тақырыбы: Үшбұрыштар

1.Бұрыш

2.Сыртқы, ішкі

3.Өлшенеді, сызылады, бөлінеді

4.Сүйір бұрыш, тең бүйірлі үшбұрыш

5. Сызылады, ұқсайды, есептелінеді

6. Тең қабырғалы, тік бұрышты

7. Үшбұрыш







Әдіс № 5: "Сөз тіркесін құрастыр"

Сөз тіркесінің мысалы беріледі, келесіні сөз тіркесінің басы оқылады оқушы жалғасын айтады, мүғалім өз жасырын жалғасын да оқиды, оқушылардың жауабында қабылдайды, мақтайды.

8 сынып, алгебра пәні

Тақырыбы: Интервал әдісі

Квадрат теңсіздік, координаталық ?

Координаталық түзу, қатаң ?

Қатаң таңбасы, плюс ?

Плюс шексіздік, квадраттық ?

Квадраттық парабола, дискриминант ?

Дискриминант формуласы, теңдеудің ?

Теңдеудің түбірлері, дөңгелек ?

Дөңгелек жақша, боялған ? (нүкте)

6 сынып, математика

Тақырыбы: "Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу"

Сызықтық теңдеу, тәуелсіз ?

Тәуелсіз айнымалы, координаталық?

Координаталық түзу, ордината ?

Ордината осі, мәндес ?

Мәндес теңдеу, функцияның ?

Функцияның графигі, шексіз ?

Шексіз түзу, санақ ?

Санақ басы, оң ?

Оң бағыт, түзу ? (сызық)

Әдіс № 6: "Сөз жұмбақ"

Бұл әдіс өткен тақырыптарды еске түсіруде өте тиімді болып табылады. Сұрақтар қойып терминдерді табу арқылы немесе берілген терминдерге сұрақтар қою арқылы оқушылардың білімдерін өзекті қылу болады.

Мысалы:

6 сынып, математика пәні

Тақырыбы: "Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін графиктік тәсілі арқылы шешу"

1




Г

Р

А

Ф

И

К








2








Ф

О

Р

М

У

Л

А



3








Қ

О

С

У






4


А

Л

М

А

С

Т

Ы

Р

У







5






Т

Е

Ң

Д

Е

У






6






О

Р

Д

И

Н

А

Т

А




7







М

Ә

Н

Д

Е

С





8









А

Р

Г

У

М

Е

Н

Т

9






К

Е

С

Т

Е







10









А

Б

С

Ц

И

С

С

А



1. Функцияның нүктелерін қосатын сызық.

2. Функцияның өрнекпен берілген түрі.

3. Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүесін шешу тәсілі.

4. Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүесін шешу басқа тәсілі.

5. Айнымалысы бар өрнек.

6. у айнымалысы жататын координата осі.

7. Егер теңдеудің екі жақ бөлігін бірдей санға көбейтсек, онда осы теңдеуге қандай теңдеу шығады?

8. х айнымалысының атауы.

9. Графиктің координаталарын аңықтау үшін нені сызамыз?

10. х айнымалысы жататын координата осі.



Әдіс № 7: " Кесте толтыру "

Бұл әдіс әр сабақта қолдану ыңғайлы, кестеде бос орындарын толтыр деп тапсырма беріледі.

Мысалы:

6 сынып, математика пәні

Тақырыбы: "

Теңсіздік түрі

Теңсіздіктің

таңбасы

Теңсіздіктер

мысалы

Теңсіздіктің

суреті

Теңсіздіктің

шешімі

ax≥0

Қатаң емес

2х≥8

Shape7 Shape6 Shape5 Shape4 Shape3

Shape8 ▪ 4

[4;+ )


ax 0

Қатаң




ax 0

Қатаң




ax≤0

Қатаң емес






8 сынып, геометрия пәні

Тақырыбы: "Аудандарды табуға арналған есептер"

№

Фигура

Сурет

Формула

Бер: а=5,b=7,h=10,d1=3,d2=8

π=3,14 R=4

1

Үшбұрыш

Shape9


ah


2

Тік төртбұрыш

Shape10


S=ab


3

Трапеция

Shape11



4

Ромб

Shape12



5

Шаршы

Shape13


S=a2


6

Параллелограмм

Shape14


S=ah


7

Шеңбер

Shape15


S=πR2








Әдіс № 8: "Домино"

Бұл әдісті есеп шығаруда жиі қолданады, әсіресе топтық жұмыста. Алайда оқушылардың білімдерін өзекті қылу үшінде қолдануға мүмкіндік бар. Математика ережелерін, формулаларын қайталау үшін «Домино» әдісі тиімді.

Мысалы

7 сынып, алгебра пәні

Тақырыбы: «Қысқаша көбейту формулаларының көмегімен өрнектерді түрлендіру»

Финиш. Жауап.

екі өрнектің айырымы мен олардың қосындысының толымсыз квадратының көбейтіндісіне тең.

Старт. Сұрақ.

Екі өрнектің квадраттарының айырымы олардың

Жауап.

айырымы мен қосындысының көбейтіндісіне тең.

Сұрақ.

Екі өрнектің қосындысының квадраты

Жауап.

бірінші өрнектің квадраты мен бірінші өрнек пен екінші өрнектің екі еселенген көбейтіндісі және екінші өрнектің квадратының қосындысына тең.

Сұрақ.

Екі өрнектің айырымының квадраты

Жауабы.

бірінші өрнектің квадраты мен бірінші өрнек пен екінші өрнектің екі еселенген көбейтіндісінің айырымына және екінші өрнектің квадратының қосындысына тең.

Сұрақ.

Екі өрнектің айырымының кубы


Жауап.

бірінші өрнектің кубы минус үш еселенген бірінші өрнектің квадраты мен екінші өрнектің көбейтіндісі плюс үш еселенген бірінші өрнекпен екінші өрнектің квадраты минус екінші өрнектің кубы.

Сұрақ.

Екі өрнектің қосындысының кубы

Жауап.

бірінші өрнектің кубы плюс үш еселенген бірінші өрнектің квадраты мен екінші өрнектің көбейтіндісі плюс үш еселенген бірінші өрнекпен екінші өрнектің квадраты плюс екінші өрнектің кубы.

Сұрақ.

Екі өрнектің кубтарының қосындысы осы

Жауап.

екі өрнектің қосындысы мен олардың айырымының толымсыз квадратының көбейтіндісіне тең.

Сұрақ.

Екі өрнектің кубтарының айырымы осы





Әдіс № 9: "Сәйкестендіру алаңы"



№

формула

Жауабының

№

Жауабы


1

(х+3)2

1

4х2 -9

О

2

х2-16

2

16х2 -40ху+25у2

А

3

(2х-3)(2х+3)

3

(х-4)(х+4)

И

4

81-18х+х2

4

(3у+6х)2

Т

5

(4х-5у)2

5

х2 + 6х+9

Д

6

25х2 – 49у2

6

(9-х)2

Ф

7

9у2 +36ух+36х2

7

(5х-7у)(5х+7у)

Н



1

(a-2)(a2+2a+4)

1

8+а3

А

2

(а+с)(а2-ас+с2)

2

с3- 1

Ы

3

(2p+5)(4p2-10p+25)

3

x3+8y3

Р

4

(2+а)(4-2а+а2)

4

64+b3

Ғ

5

(4-2b)(16+8b+4b2)

5

a3-8

Р

6

(3-a)(9-3a+a2)

6

с3-к3

Ж

7

(1-3с)(1+3с+9с2)

7

27a3-8b3

У

8

(с-к)(с2+ск+к2)

8

64-8b3

Н

9

(5а+2)(25а2-10а+4)

9

27-a3

И

10

(4р-3)(16р2+12р+9)

10

а3+в3

У

11

(4+b)(16-4b+b2)

11

64р3-27

Ң

12

(с-1)(с2+с+1)

12

8p3+125

Х

13

(x+2y)(x2-2xy+4y2)

13

125а3+8

А

14

(3a-2b)(9a2+6ab+4b2)

14

1-27с3

Бос орын





























10


Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
26 қаңтар
418
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі